اصول حدیثی در عصر امامان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۳۸

2022-12-22T05:38:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* تعداد اصول و کتب شیعه در عصر امامان */

2022-12-22T05:37:55Z

تعداد اصول و کتب شیعه در عصر امامان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۴:		خط ۴:
	بخشی از اصول شیعه در گذشته توسط جمعی از [[فقها]] در آثاری که به آنها [[جوامع]] اولیه می‌گفتند، گردآوری شده است. حدود بیست جامع از جوامع شیعه در آثار گذشتگان معرفی شده است. اولین کتاب با نام جامع توسط [[عبیدالله حلبی]] در [[زمان]] امام صادق {{ع}} و بعد توسط [[احمد]] بزنطی در زمان [[امام رضا]] (، نگاشته شده است. ابن [[ادریس]] بخشی از [[اخبار]] جامع بزنطی را [[نقل]] کرده است<ref>ابن ادریس، السرائر، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. [[احادیث]] بیشتر این اصول، کتب و جوامع در [[کتب اربعه]] گردآوری شده‌اند که [[صدوق]] در مقدمه [[من لا یحضره الفقیه]] تعدادی از آنها را یاد می‌کند. اکنون فقط شانزده اصل از آن اصول جداگانه موجود است؛ درحالی که [[شیخ طوسی]] در کتاب فهرست خود که آن را به معرفی اصول و کتب شیعه اختصاص داده، حدود ۶۳ اصل را معرفی کرده است که اکنون خبری از آنها نیست؛ گرچه اخبار آنها در آثار شیعه نقل شده است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۷۰.</ref>.		بخشی از اصول شیعه در گذشته توسط جمعی از [[فقها]] در آثاری که به آنها [[جوامع]] اولیه می‌گفتند، گردآوری شده است. حدود بیست جامع از جوامع شیعه در آثار گذشتگان معرفی شده است. اولین کتاب با نام جامع توسط [[عبیدالله حلبی]] در [[زمان]] امام صادق {{ع}} و بعد توسط [[احمد]] بزنطی در زمان [[امام رضا]] (، نگاشته شده است. ابن [[ادریس]] بخشی از [[اخبار]] جامع بزنطی را [[نقل]] کرده است<ref>ابن ادریس، السرائر، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. [[احادیث]] بیشتر این اصول، کتب و جوامع در [[کتب اربعه]] گردآوری شده‌اند که [[صدوق]] در مقدمه [[من لا یحضره الفقیه]] تعدادی از آنها را یاد می‌کند. اکنون فقط شانزده اصل از آن اصول جداگانه موجود است؛ درحالی که [[شیخ طوسی]] در کتاب فهرست خود که آن را به معرفی اصول و کتب شیعه اختصاص داده، حدود ۶۳ اصل را معرفی کرده است که اکنون خبری از آنها نیست؛ گرچه اخبار آنها در آثار شیعه نقل شده است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۷۰.</ref>.

	== تعداد اصول و کتب [[شیعه]] در [[عصر امامان]] ==		== تعداد اصول و کتب [[شیعه]] در عصر امامان ==
	برخی بزرگان به توجیه دو قول و جمع بین نظر [[شیخ مفید]] و دیگران، که نویسندگان کتب چهارصدگانه را از [[اصحاب امام صادق]] {{ع}} دانسته‌اند، پرداخته و درباره نظر شیخ مفید گفته‌اند: [[تاریخ]] [[نگارش]] دقیق این اصول را مفید مشخص نکرده و گفته از [[زمان]] [[حضرت علی]] {{ع}} تا زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} است؛ یعنی نه قبل از عصر حضرت علی {{ع}} و نه بعد از [[امام عسکری]] {{ع}} نوشته شده. با توجه به اینکه می‌دانیم برخی [[اصحاب]] به [[تنهایی]] بیش از هفتاد اثر دارند؛ مانند [[هشام]] کلبی که بیش از دویست کتاب داشته است یا [[فضل بن شاذان]] که ۱۸۰ کتاب داشته و آثار برقی به صد عنوان می‌رسد و برای ابن ابی [[عمیر]] هفتاد [[کتاب ذکر]] کرده‌اند و همین طور دیگران که نشان می‌دهد آثار نویسندگان [[زمان امامان]] بیش از اینهاست؛ پس ممکن است نظر مفید هم این باشد که در زمان [[امام صادق]] {{ع}} این چهارصد اصل [[معتمد]]، تدوین شده است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۳۰.</ref>. این توجیه دقیق به نظر نمی‌رسد. بنا بر آنچه در تفاوت کتاب و اصل ذکر شد و اینکه [[شیخ طوسی]] بیان کرد برخی اصحاب هم اصل داشتند و هم کتاب، تعدادی از اینان کتاب نوشته‌اند نه اصل. فردی مانند هشام کلبی فقط یک [[حدیث]] در کتب اربعه درباره مارماهی دارد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۴۹ و ج۶، ص۲۲۱.</ref>. آنچه وی نوشته در مسائل و موضوعات دیگر است و کتاب نامیده می‌شود.		برخی بزرگان به توجیه دو قول و جمع بین نظر [[شیخ مفید]] و دیگران، که نویسندگان کتب چهارصدگانه را از [[اصحاب امام صادق]] {{ع}} دانسته‌اند، پرداخته و درباره نظر شیخ مفید گفته‌اند: [[تاریخ]] [[نگارش]] دقیق این اصول را مفید مشخص نکرده و گفته از [[زمان]] [[حضرت علی]] {{ع}} تا زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} است؛ یعنی نه قبل از عصر حضرت علی {{ع}} و نه بعد از [[امام عسکری]] {{ع}} نوشته شده. با توجه به اینکه می‌دانیم برخی [[اصحاب]] به [[تنهایی]] بیش از هفتاد اثر دارند؛ مانند [[هشام]] کلبی که بیش از دویست کتاب داشته است یا [[فضل بن شاذان]] که ۱۸۰ کتاب داشته و آثار برقی به صد عنوان می‌رسد و برای ابن ابی [[عمیر]] هفتاد [[کتاب ذکر]] کرده‌اند و همین طور دیگران که نشان می‌دهد آثار نویسندگان [[زمان امامان]] بیش از اینهاست؛ پس ممکن است نظر مفید هم این باشد که در زمان [[امام صادق]] {{ع}} این چهارصد اصل [[معتمد]]، تدوین شده است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۳۰.</ref>. این توجیه دقیق به نظر نمی‌رسد. بنا بر آنچه در تفاوت کتاب و اصل ذکر شد و اینکه [[شیخ طوسی]] بیان کرد برخی اصحاب هم اصل داشتند و هم کتاب، تعدادی از اینان کتاب نوشته‌اند نه اصل. فردی مانند هشام کلبی فقط یک [[حدیث]] در کتب اربعه درباره مارماهی دارد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۴۹ و ج۶، ص۲۲۱.</ref>. آنچه وی نوشته در مسائل و موضوعات دیگر است و کتاب نامیده می‌شود.

Bahmani در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۳۷

2022-12-22T05:37:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = ~~اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	بخشی از اصول شیعه در گذشته توسط جمعی از [[فقها]] در آثاری که به آنها [[جوامع]] اولیه می‌گفتند، گردآوری شده است. حدود بیست جامع از جوامع شیعه در آثار گذشتگان معرفی شده است. اولین کتاب با نام جامع توسط [[عبیدالله حلبی]] در [[زمان]] امام صادق {{ع}} و بعد توسط [[احمد]] بزنطی در زمان [[امام رضا]] (، نگاشته شده است. ابن [[ادریس]] بخشی از [[اخبار]] جامع بزنطی را [[نقل]] کرده است<ref>ابن ادریس، السرائر، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. [[احادیث]] بیشتر این اصول، کتب و جوامع در [[کتب اربعه]] گردآوری شده‌اند که [[صدوق]] در مقدمه [[من لا یحضره الفقیه]] تعدادی از آنها را یاد می‌کند. اکنون فقط شانزده اصل از آن اصول جداگانه موجود است؛ درحالی که [[شیخ طوسی]] در کتاب فهرست خود که آن را به معرفی اصول و کتب شیعه اختصاص داده، حدود ۶۳ اصل را معرفی کرده است که اکنون خبری از آنها نیست؛ گرچه اخبار آنها در آثار شیعه نقل شده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ~~ص ۱۷۰~~.</ref>.		بخشی از اصول شیعه در گذشته توسط جمعی از [[فقها]] در آثاری که به آنها [[جوامع]] اولیه می‌گفتند، گردآوری شده است. حدود بیست جامع از جوامع شیعه در آثار گذشتگان معرفی شده است. اولین کتاب با نام جامع توسط [[عبیدالله حلبی]] در [[زمان]] امام صادق {{ع}} و بعد توسط [[احمد]] بزنطی در زمان [[امام رضا]] (، نگاشته شده است. ابن [[ادریس]] بخشی از [[اخبار]] جامع بزنطی را [[نقل]] کرده است<ref>ابن ادریس، السرائر، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. [[احادیث]] بیشتر این اصول، کتب و جوامع در [[کتب اربعه]] گردآوری شده‌اند که [[صدوق]] در مقدمه [[من لا یحضره الفقیه]] تعدادی از آنها را یاد می‌کند. اکنون فقط شانزده اصل از آن اصول جداگانه موجود است؛ درحالی که [[شیخ طوسی]] در کتاب فهرست خود که آن را به معرفی اصول و کتب شیعه اختصاص داده، حدود ۶۳ اصل را معرفی کرده است که اکنون خبری از آنها نیست؛ گرچه اخبار آنها در آثار شیعه نقل شده است<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۷۰.</ref>.

	== تعداد اصول و کتب [[شیعه]] در [[عصر امامان]] ==		== تعداد اصول و کتب [[شیعه]] در [[عصر امامان]] ==
خط ۹:		خط ۹:
	اگر به کتب اربعه گفته می‌شود “اصول شیعه” به جهت آن است که مشتمل بر بسیاری از کتب اصول چهارصدگانه هستند یا اصول و مبانی [[فقهی]] و [[کلامی]] شیعه در آنها مطرح شده است. مازندرانی یکی از دو وجه را برای ابواب نوادر کافی این دانسته که [[احادیث]] آن در کتب اصول نیامده است که [[نقل]] آن در نوادر مساوی با [[ضعف]] خبر است<ref>محمدهادی مازندرانی، شرح فروع الکافی، ج۱، ص۵۱۹. نظر دوم وی این است که اخبار متفرق مرتبط با ابواب آن کتاب است.</ref>. اگر این نظر پذیرفته شود، به این معناست که بقیه احادیث کافی از اصول گرفته شده و معتبر است.		اگر به کتب اربعه گفته می‌شود “اصول شیعه” به جهت آن است که مشتمل بر بسیاری از کتب اصول چهارصدگانه هستند یا اصول و مبانی [[فقهی]] و [[کلامی]] شیعه در آنها مطرح شده است. مازندرانی یکی از دو وجه را برای ابواب نوادر کافی این دانسته که [[احادیث]] آن در کتب اصول نیامده است که [[نقل]] آن در نوادر مساوی با [[ضعف]] خبر است<ref>محمدهادی مازندرانی، شرح فروع الکافی، ج۱، ص۵۱۹. نظر دوم وی این است که اخبار متفرق مرتبط با ابواب آن کتاب است.</ref>. اگر این نظر پذیرفته شود، به این معناست که بقیه احادیث کافی از اصول گرفته شده و معتبر است.

	مرحوم [[محسن امین]] بر این نظر است که کتب [[شیعه]] در عصر [[معصومان]] به ۶۶۰۰ کتاب می‌رسد آن گونه که در کتاب وسائل الشیعه آمده است و این چهارصد کتاب ممتاز است<ref>سیدمحسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۰.</ref>. [[شهید ثانی]] چهارصد اصل را از چهارصد نویسنده می‌داند که اصول نامیده می‌شدند و کتب قابل [[اعتماد]] شیعه بوده‌اند بدون اینکه به [[زمان]] تدوین آن یا افراد تدوین کننده آن اشاره کند که از [[اصحاب امام صادق]] {{ع}} بودند یا نه و می‌افزاید: بیشتر آنها از بین رفته و گروهی به تناوب در کتاب‌هایی آنها را تلخیص کرده‌اند و [[بهترین]] جمع را [[کتب اربعه]] می‌داند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۶۴.</ref>؛ بر همین اساس [[کتاب سلیم بن قیس]] را یکی از اصول چهارصدگانه دانسته‌اند که قبل از [[صادقین]] {{ع}} نوشته شده<ref>سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم بن قیس، مقدمه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> و مورد [[تأیید]] برخی [[ائمه]] قرار گرفته است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۵۲.</ref>؛ [[کلینی]] نیز در کافی از آن نقل کرده و [[نعمانی]] آن را از بزرگ‌ترین اصول شیعه دانسته است<ref>ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۰۱.</ref>. توجه به این نکته هم مهم است که [[کتاب سلیم]] گزارش‌های وی از حوادث [[صدر اسلام]] است و تمام مطالب آن از [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} نقل نشده؛ ولی خود به تدوین آن برای اولین بار پرداخته است. این مطلب نشان می‌دهد که مشکل تعریف اصل دامنگیر این اثر نیز می‌شود؛ مگر اینکه اصل را به معنای تدوین اولیۀ یک اثر بدانیم.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ~~ص ۱۱۴~~.</ref>		مرحوم [[محسن امین]] بر این نظر است که کتب [[شیعه]] در عصر [[معصومان]] به ۶۶۰۰ کتاب می‌رسد آن گونه که در کتاب وسائل الشیعه آمده است و این چهارصد کتاب ممتاز است<ref>سیدمحسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۰.</ref>. [[شهید ثانی]] چهارصد اصل را از چهارصد نویسنده می‌داند که اصول نامیده می‌شدند و کتب قابل [[اعتماد]] شیعه بوده‌اند بدون اینکه به [[زمان]] تدوین آن یا افراد تدوین کننده آن اشاره کند که از [[اصحاب امام صادق]] {{ع}} بودند یا نه و می‌افزاید: بیشتر آنها از بین رفته و گروهی به تناوب در کتاب‌هایی آنها را تلخیص کرده‌اند و [[بهترین]] جمع را [[کتب اربعه]] می‌داند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۶۴.</ref>؛ بر همین اساس [[کتاب سلیم بن قیس]] را یکی از اصول چهارصدگانه دانسته‌اند که قبل از [[صادقین]] {{ع}} نوشته شده<ref>سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم بن قیس، مقدمه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> و مورد [[تأیید]] برخی [[ائمه]] قرار گرفته است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۵۲.</ref>؛ [[کلینی]] نیز در کافی از آن نقل کرده و [[نعمانی]] آن را از بزرگ‌ترین اصول شیعه دانسته است<ref>ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۰۱.</ref>. توجه به این نکته هم مهم است که [[کتاب سلیم]] گزارش‌های وی از حوادث [[صدر اسلام]] است و تمام مطالب آن از [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} نقل نشده؛ ولی خود به تدوین آن برای اولین بار پرداخته است. این مطلب نشان می‌دهد که مشکل تعریف اصل دامنگیر این اثر نیز می‌شود؛ مگر اینکه اصل را به معنای تدوین اولیۀ یک اثر بدانیم<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۱۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~اصول حدیثی در عصر امامان~~]]		[[رده:حدیث]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:37:04Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	بخشی از اصول شیعه در گذشته توسط جمعی از [[فقها]] در آثاری که به آنها [[جوامع]] اولیه می‌گفتند، گردآوری شده است. حدود بیست جامع از جوامع شیعه در آثار گذشتگان معرفی شده است. اولین کتاب با نام جامع توسط [[عبیدالله حلبی]] در [[زمان]] امام صادق{{ع}} و بعد توسط [[احمد]] بزنطی در زمان [[امام رضا]] (، نگاشته شده است. ابن [[ادریس]] بخشی از [[اخبار]] جامع بزنطی را [[نقل]] کرده است<ref>ابن ادریس، السرائر، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. [[احادیث]] بیشتر این اصول، کتب و جوامع در [[کتب اربعه]] گردآوری شده‌اند که [[صدوق]] در مقدمه [[من لا یحضره الفقیه]] تعدادی از آنها را یاد می‌کند. اکنون فقط شانزده اصل از آن اصول جداگانه موجود است؛ درحالی که [[شیخ طوسی]] در کتاب فهرست خود که آن را به معرفی اصول و کتب شیعه اختصاص داده، حدود ۶۳ اصل را معرفی کرده است که اکنون خبری از آنها نیست؛ گرچه اخبار آنها در آثار شیعه نقل شده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۷۰.</ref>.		بخشی از اصول شیعه در گذشته توسط جمعی از [[فقها]] در آثاری که به آنها [[جوامع]] اولیه می‌گفتند، گردآوری شده است. حدود بیست جامع از جوامع شیعه در آثار گذشتگان معرفی شده است. اولین کتاب با نام جامع توسط [[عبیدالله حلبی]] در [[زمان]] امام صادق {{ع}} و بعد توسط [[احمد]] بزنطی در زمان [[امام رضا]] (، نگاشته شده است. ابن [[ادریس]] بخشی از [[اخبار]] جامع بزنطی را [[نقل]] کرده است<ref>ابن ادریس، السرائر، ج۳، ص۵۷۲.</ref>. [[احادیث]] بیشتر این اصول، کتب و جوامع در [[کتب اربعه]] گردآوری شده‌اند که [[صدوق]] در مقدمه [[من لا یحضره الفقیه]] تعدادی از آنها را یاد می‌کند. اکنون فقط شانزده اصل از آن اصول جداگانه موجود است؛ درحالی که [[شیخ طوسی]] در کتاب فهرست خود که آن را به معرفی اصول و کتب شیعه اختصاص داده، حدود ۶۳ اصل را معرفی کرده است که اکنون خبری از آنها نیست؛ گرچه اخبار آنها در آثار شیعه نقل شده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۷۰.</ref>.

	==تعداد اصول و کتب [[شیعه]] در [[عصر امامان]]==		== تعداد اصول و کتب [[شیعه]] در [[عصر امامان]] ==
	برخی بزرگان به توجیه دو قول و جمع بین نظر [[شیخ مفید]] و دیگران، که نویسندگان کتب چهارصدگانه را از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} دانسته‌اند، پرداخته و درباره نظر شیخ مفید گفته‌اند: [[تاریخ]] [[نگارش]] دقیق این اصول را مفید مشخص نکرده و گفته از [[زمان]] [[حضرت علی]]{{ع}} تا زمان [[امام حسن عسکری]]{{ع}} است؛ یعنی نه قبل از عصر حضرت علی{{ع}} و نه بعد از [[امام عسکری]]{{ع}} نوشته شده. با توجه به اینکه می‌دانیم برخی [[اصحاب]] به [[تنهایی]] بیش از هفتاد اثر دارند؛ مانند [[هشام]] کلبی که بیش از دویست کتاب داشته است یا [[فضل بن شاذان]] که ۱۸۰ کتاب داشته و آثار برقی به صد عنوان می‌رسد و برای ابن ابی [[عمیر]] هفتاد [[کتاب ذکر]] کرده‌اند و همین طور دیگران که نشان می‌دهد آثار نویسندگان [[زمان امامان]] بیش از اینهاست؛ پس ممکن است نظر مفید هم این باشد که در زمان [[امام صادق]]{{ع}} این چهارصد اصل [[معتمد]]، تدوین شده است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۳۰.</ref>. این توجیه دقیق به نظر نمی‌رسد. بنا بر آنچه در تفاوت کتاب و اصل ذکر شد و اینکه [[شیخ طوسی]] بیان کرد برخی اصحاب هم اصل داشتند و هم کتاب، تعدادی از اینان کتاب نوشته‌اند نه اصل. فردی مانند هشام کلبی فقط یک [[حدیث]] در کتب اربعه درباره مارماهی دارد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۴۹ و ج۶، ص۲۲۱.</ref>. آنچه وی نوشته در مسائل و موضوعات دیگر است و کتاب نامیده می‌شود.		برخی بزرگان به توجیه دو قول و جمع بین نظر [[شیخ مفید]] و دیگران، که نویسندگان کتب چهارصدگانه را از [[اصحاب امام صادق]] {{ع}} دانسته‌اند، پرداخته و درباره نظر شیخ مفید گفته‌اند: [[تاریخ]] [[نگارش]] دقیق این اصول را مفید مشخص نکرده و گفته از [[زمان]] [[حضرت علی]] {{ع}} تا زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}} است؛ یعنی نه قبل از عصر حضرت علی {{ع}} و نه بعد از [[امام عسکری]] {{ع}} نوشته شده. با توجه به اینکه می‌دانیم برخی [[اصحاب]] به [[تنهایی]] بیش از هفتاد اثر دارند؛ مانند [[هشام]] کلبی که بیش از دویست کتاب داشته است یا [[فضل بن شاذان]] که ۱۸۰ کتاب داشته و آثار برقی به صد عنوان می‌رسد و برای ابن ابی [[عمیر]] هفتاد [[کتاب ذکر]] کرده‌اند و همین طور دیگران که نشان می‌دهد آثار نویسندگان [[زمان امامان]] بیش از اینهاست؛ پس ممکن است نظر مفید هم این باشد که در زمان [[امام صادق]] {{ع}} این چهارصد اصل [[معتمد]]، تدوین شده است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۳۰.</ref>. این توجیه دقیق به نظر نمی‌رسد. بنا بر آنچه در تفاوت کتاب و اصل ذکر شد و اینکه [[شیخ طوسی]] بیان کرد برخی اصحاب هم اصل داشتند و هم کتاب، تعدادی از اینان کتاب نوشته‌اند نه اصل. فردی مانند هشام کلبی فقط یک [[حدیث]] در کتب اربعه درباره مارماهی دارد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۴۹ و ج۶، ص۲۲۱.</ref>. آنچه وی نوشته در مسائل و موضوعات دیگر است و کتاب نامیده می‌شود.

	اگر به کتب اربعه گفته می‌شود “اصول شیعه” به جهت آن است که مشتمل بر بسیاری از کتب اصول چهارصدگانه هستند یا اصول و مبانی [[فقهی]] و [[کلامی]] شیعه در آنها مطرح شده است. مازندرانی یکی از دو وجه را برای ابواب نوادر کافی این دانسته که [[احادیث]] آن در کتب اصول نیامده است که [[نقل]] آن در نوادر مساوی با [[ضعف]] خبر است<ref>محمدهادی مازندرانی، شرح فروع الکافی، ج۱، ص۵۱۹. نظر دوم وی این است که اخبار متفرق مرتبط با ابواب آن کتاب است.</ref>. اگر این نظر پذیرفته شود، به این معناست که بقیه احادیث کافی از اصول گرفته شده و معتبر است.		اگر به کتب اربعه گفته می‌شود “اصول شیعه” به جهت آن است که مشتمل بر بسیاری از کتب اصول چهارصدگانه هستند یا اصول و مبانی [[فقهی]] و [[کلامی]] شیعه در آنها مطرح شده است. مازندرانی یکی از دو وجه را برای ابواب نوادر کافی این دانسته که [[احادیث]] آن در کتب اصول نیامده است که [[نقل]] آن در نوادر مساوی با [[ضعف]] خبر است<ref>محمدهادی مازندرانی، شرح فروع الکافی، ج۱، ص۵۱۹. نظر دوم وی این است که اخبار متفرق مرتبط با ابواب آن کتاب است.</ref>. اگر این نظر پذیرفته شود، به این معناست که بقیه احادیث کافی از اصول گرفته شده و معتبر است.

	مرحوم [[محسن امین]] بر این نظر است که کتب [[شیعه]] در عصر [[معصومان]] به ۶۶۰۰ کتاب می‌رسد آن گونه که در کتاب وسائل الشیعه آمده است و این چهارصد کتاب ممتاز است<ref>سیدمحسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۰.</ref>. [[شهید ثانی]] چهارصد اصل را از چهارصد نویسنده می‌داند که اصول نامیده می‌شدند و کتب قابل [[اعتماد]] شیعه بوده‌اند بدون اینکه به [[زمان]] تدوین آن یا افراد تدوین کننده آن اشاره کند که از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} بودند یا نه و می‌افزاید: بیشتر آنها از بین رفته و گروهی به تناوب در کتاب‌هایی آنها را تلخیص کرده‌اند و [[بهترین]] جمع را [[کتب اربعه]] می‌داند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۶۴.</ref>؛ بر همین اساس [[کتاب سلیم بن قیس]] را یکی از اصول چهارصدگانه دانسته‌اند که قبل از [[صادقین]]{{ع}} نوشته شده<ref>سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم بن قیس، مقدمه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> و مورد [[تأیید]] برخی [[ائمه]] قرار گرفته است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۵۲.</ref>؛ [[کلینی]] نیز در کافی از آن نقل کرده و [[نعمانی]] آن را از بزرگ‌ترین اصول شیعه دانسته است<ref>ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۰۱.</ref>. توجه به این نکته هم مهم است که [[کتاب سلیم]] گزارش‌های وی از حوادث [[صدر اسلام]] است و تمام مطالب آن از [[پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} نقل نشده؛ ولی خود به تدوین آن برای اولین بار پرداخته است. این مطلب نشان می‌دهد که مشکل تعریف اصل دامنگیر این اثر نیز می‌شود؛ مگر اینکه اصل را به معنای تدوین اولیۀ یک اثر بدانیم.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۱۴.</ref>		مرحوم [[محسن امین]] بر این نظر است که کتب [[شیعه]] در عصر [[معصومان]] به ۶۶۰۰ کتاب می‌رسد آن گونه که در کتاب وسائل الشیعه آمده است و این چهارصد کتاب ممتاز است<ref>سیدمحسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۰.</ref>. [[شهید ثانی]] چهارصد اصل را از چهارصد نویسنده می‌داند که اصول نامیده می‌شدند و کتب قابل [[اعتماد]] شیعه بوده‌اند بدون اینکه به [[زمان]] تدوین آن یا افراد تدوین کننده آن اشاره کند که از [[اصحاب امام صادق]] {{ع}} بودند یا نه و می‌افزاید: بیشتر آنها از بین رفته و گروهی به تناوب در کتاب‌هایی آنها را تلخیص کرده‌اند و [[بهترین]] جمع را [[کتب اربعه]] می‌داند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۶۴.</ref>؛ بر همین اساس [[کتاب سلیم بن قیس]] را یکی از اصول چهارصدگانه دانسته‌اند که قبل از [[صادقین]] {{ع}} نوشته شده<ref>سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم بن قیس، مقدمه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> و مورد [[تأیید]] برخی [[ائمه]] قرار گرفته است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۵۲.</ref>؛ [[کلینی]] نیز در کافی از آن نقل کرده و [[نعمانی]] آن را از بزرگ‌ترین اصول شیعه دانسته است<ref>ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۰۱.</ref>. توجه به این نکته هم مهم است که [[کتاب سلیم]] گزارش‌های وی از حوادث [[صدر اسلام]] است و تمام مطالب آن از [[پیامبر]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} نقل نشده؛ ولی خود به تدوین آن برای اولین بار پرداخته است. این مطلب نشان می‌دهد که مشکل تعریف اصل دامنگیر این اثر نیز می‌شود؛ مگر اینکه اصل را به معنای تدوین اولیۀ یک اثر بدانیم.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:08:58Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)}}

خط ۲۱:		خط ۲۰:

	[[رده:اصول حدیثی در عصر امامان]]		[[رده:اصول حدیثی در عصر امامان]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:29:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[اصول حدیثی در عصر امامان در حدیث]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در اخلاق اسلامی]] - [[اصول حدیثی در عصر امامان در کلام اسلامی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اصول حدیثی در عصر امامان (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-01-04T17:10:35Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	مرحوم [[محسن امین]] بر این نظر است که کتب [[شیعه]] در عصر [[معصومان]] به ۶۶۰۰ کتاب می‌رسد آن گونه که در کتاب وسائل الشیعه آمده است و این چهارصد کتاب ممتاز است<ref>سیدمحسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۰.</ref>. [[شهید ثانی]] چهارصد اصل را از چهارصد نویسنده می‌داند که اصول نامیده می‌شدند و کتب قابل [[اعتماد]] شیعه بوده‌اند بدون اینکه به [[زمان]] تدوین آن یا افراد تدوین کننده آن اشاره کند که از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} بودند یا نه و می‌افزاید: بیشتر آنها از بین رفته و گروهی به تناوب در کتاب‌هایی آنها را تلخیص کرده‌اند و [[بهترین]] جمع را [[کتب اربعه]] می‌داند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۶۴.</ref>؛ بر همین اساس [[کتاب سلیم بن قیس]] را یکی از اصول چهارصدگانه دانسته‌اند که قبل از [[صادقین]]{{ع}} نوشته شده<ref>سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم بن قیس، مقدمه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> و مورد [[تأیید]] برخی [[ائمه]] قرار گرفته است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۵۲.</ref>؛ [[کلینی]] نیز در کافی از آن نقل کرده و [[نعمانی]] آن را از بزرگ‌ترین اصول شیعه دانسته است<ref>ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۰۱.</ref>. توجه به این نکته هم مهم است که [[کتاب سلیم]] گزارش‌های وی از حوادث [[صدر اسلام]] است و تمام مطالب آن از [[پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} نقل نشده؛ ولی خود به تدوین آن برای اولین بار پرداخته است. این مطلب نشان می‌دهد که مشکل تعریف اصل دامنگیر این اثر نیز می‌شود؛ مگر اینکه اصل را به معنای تدوین اولیۀ یک اثر بدانیم.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۱۴.</ref>		مرحوم [[محسن امین]] بر این نظر است که کتب [[شیعه]] در عصر [[معصومان]] به ۶۶۰۰ کتاب می‌رسد آن گونه که در کتاب وسائل الشیعه آمده است و این چهارصد کتاب ممتاز است<ref>سیدمحسن امین، أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۴۰.</ref>. [[شهید ثانی]] چهارصد اصل را از چهارصد نویسنده می‌داند که اصول نامیده می‌شدند و کتب قابل [[اعتماد]] شیعه بوده‌اند بدون اینکه به [[زمان]] تدوین آن یا افراد تدوین کننده آن اشاره کند که از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} بودند یا نه و می‌افزاید: بیشتر آنها از بین رفته و گروهی به تناوب در کتاب‌هایی آنها را تلخیص کرده‌اند و [[بهترین]] جمع را [[کتب اربعه]] می‌داند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۶۴.</ref>؛ بر همین اساس [[کتاب سلیم بن قیس]] را یکی از اصول چهارصدگانه دانسته‌اند که قبل از [[صادقین]]{{ع}} نوشته شده<ref>سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم بن قیس، مقدمه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> و مورد [[تأیید]] برخی [[ائمه]] قرار گرفته است<ref>شیخ محسن آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۲، ص۱۵۲.</ref>؛ [[کلینی]] نیز در کافی از آن نقل کرده و [[نعمانی]] آن را از بزرگ‌ترین اصول شیعه دانسته است<ref>ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۰۱.</ref>. توجه به این نکته هم مهم است که [[کتاب سلیم]] گزارش‌های وی از حوادث [[صدر اسلام]] است و تمام مطالب آن از [[پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} نقل نشده؛ ولی خود به تدوین آن برای اولین بار پرداخته است. این مطلب نشان می‌دهد که مشکل تعریف اصل دامنگیر این اثر نیز می‌شود؛ مگر اینکه اصل را به معنای تدوین اولیۀ یک اثر بدانیم.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۱۴.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T16:46:01Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۶
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:اصول حدیثی در عصر امامان]]		[[رده:اصول حدیثی در عصر امامان]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T14:20:09Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100516.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]		# [[پرونده:1100516.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

2021-12-16T11:17:03Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۴۷
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100516.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]		# [[پرونده:1100516.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		==پانویس==