اصول دین در فقه اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2025-08-16T10:05:32Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	~~«[[اصول دین]]» [[پایه‌های اعتقادی دین]].~~

	عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.		عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.

	با آنکه اصطلاح اصول و فروع دین [[شهرت]] بسیاری دارد، لکن در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] چیزی به عنوان تقسیم‌بندی [[معارف دینی]] به اصول و [[فروع]] وجود ندارد و این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی [[متکلّمان]] وضع کرده‌اند.		با آنکه اصطلاح اصول و فروع دین [[شهرت]] بسیاری دارد، لکن در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] چیزی به عنوان تقسیم‌بندی [[معارف دینی]] به اصول و فروع وجود ندارد و این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی متکلّمان وضع کرده‌اند.

	در تعداد اصول دین میان متکلّمان امامی [[اختلاف]] نظر وجود دارد. مشهور، آن را شامل سه اصل می‌دانند: [[توحید]] (اقرار به [[یگانگی خداوند]] [[متعال]] و [[نفی]] هر گونه [[شریک]] برای او)، [[نبوّت]] (اقرار به [[پیامبری]] [[حضرت محمّد]]{{صل}} و آنچه از سوی [[خدا]] آورده است) و [[معاد]] ([[اعتقاد]] به [[زندگی]] [[جاودانه]] سرای دیگر). امّا [[عدل]] (اعتقاد به [[عدالت]] [[خداوند]] و نفی هر گونه [[ظلم]] از او) و [[امامت]] (اقرار به امامت و [[ولایت]] [[دوازده]] [[پیشوای معصوم]]{{عم}}) جزء [[اصول مذهب شیعه]] امامی است. از این عنوان در باب [[اجتهاد]] و [[تقلید]] و [[طهارت]]، [[سخن]] رفته است.		در تعداد اصول دین میان متکلّمان امامی [[اختلاف]] نظر وجود دارد. مشهور، آن را شامل سه اصل می‌دانند: [[توحید]] (اقرار به [[یگانگی خداوند]] متعال و [[نفی]] هر گونه [[شریک]] برای او)، [[نبوّت]] (اقرار به [[پیامبری]] [[حضرت محمّد]]{{صل}} و آنچه از سوی [[خدا]] آورده است) و [[معاد]] ([[اعتقاد]] به [[زندگی]] [[جاودانه]] سرای دیگر). امّا [[عدل]] (اعتقاد به [[عدالت]] [[خداوند]] و نفی هر گونه [[ظلم]] از او) و [[امامت]] (اقرار به امامت و [[ولایت]] دوازده [[پیشوای معصوم]]{{عم}}) جزء [[اصول مذهب شیعه]] امامی است. از این عنوان در باب [[اجتهاد]] و [[تقلید]] و [[طهارت]]، [[سخن]] رفته است.

	در اصول دین [[تقلید]] جایز نیست و [[تحصیل علم]] و [[یقین]] به آن بر هر مکلّفی [[واجب]] ـ به [[وجوب عقلی]] نه [[شرعی]] ـ است. حصول یقین از غیر راه [[استدلال]] و [[برهان عقلی]] نیز کفایت می‌کند هرچند قول به [[وجوب]] تحصیل علم و یقین استدلالی به برخی نسبت داده شده است.<ref>مستمسک العروة، ج ۱، ص۱۰۳ ـ ۱۰۴؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص۴۱۱</ref>		در اصول دین [[تقلید]] جایز نیست و [[تحصیل علم]] و [[یقین]] به آن بر هر مکلّفی [[واجب]] ـ به [[وجوب عقلی]] نه [[شرعی]] ـ است. حصول یقین از غیر راه [[استدلال]] و [[برهان عقلی]] نیز کفایت می‌کند هرچند قول به [[وجوب]] تحصیل علم و یقین استدلالی به برخی نسبت داده شده است<ref>مستمسک العروة، ج ۱، ص۱۰۳ ـ ۱۰۴؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص۴۱۱.</ref>.

	انکار هریک از اصول دین موجب کفر می‌گردد؛ خواه از روی [[عناد]] و [[لجاجت]] باشد یا به جهت شبهه‌ای که برایش پدید آمده است.<ref>کتاب الطهارة (شیخ انصاری) (ق)، ج ۲، ص۳۵۵</ref> انکار [[امامان]] یا یکی از آنان بنابر قول مشهور موجب کفر نمی‌گردد. البته برخی تصریح کرده‌اند که اگر فرد [[شیعی]] [[منکر ضروری]] [[مذهب]] خویش شود [[کافر]] می‌گردد.<ref>جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۰۲</ref> [[تقیّه]] در [[اصول دین]] و [[مذهب]] برای [[حفظ ~~جان]]،~~ [[مشروع]] است<ref>حاشیة مجمع الفائدة، ص۷۳۰.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ~~ج۱، صفحه ۵۶۷~~ -۵۷۰.</ref>		انکار هریک از اصول دین موجب کفر می‌گردد؛ خواه از روی [[عناد]] و [[لجاجت]] باشد یا به جهت شبهه‌ای که برایش پدید آمده است.<ref>کتاب الطهارة (شیخ انصاری) (ق)، ج ۲، ص۳۵۵</ref> انکار [[امامان]] یا یکی از آنان بنابر قول مشهور موجب کفر نمی‌گردد. البته برخی تصریح کرده‌اند که اگر فرد [[شیعی]] منکر ضروری [[مذهب]] خویش شود [[کافر]] می‌گردد<ref>جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۰۲.</ref>. [[تقیّه]] در [[اصول دین]] و [[مذهب]] برای حفظ جان، [[مشروع]] است<ref>حاشیة مجمع الفائدة، ص۷۳۰.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱]]، ص۵۶۷ -۵۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳

2025-08-16T10:03:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصول دین \| عنوان مدخل = اصول دین\| مداخل مرتبط = [[اصول دین در فقه اسلامی]] - [[اصول دین در کلام اسلامی]] - [[اصول دین در معارف و سیره رضوی]] - [[اصول دین در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط
			\| موضوع مرتبط = اصول دین
			\| عنوان مدخل = اصول دین
			\| مداخل مرتبط = [[اصول دین در فقه اسلامی]] - [[اصول دین در کلام اسلامی]] - [[اصول دین در معارف و سیره رضوی]] - [[اصول دین در معارف و سیره حسینی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	«[[اصول دین]]» [[پایه‌های اعتقادی دین]].		«[[اصول دین]]» [[پایه‌های اعتقادی دین]].
خط ۱۵:		خط ۲۱:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]		# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:31:43Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۵:		خط ۵:
	عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.		عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.

	با آنکه اصطلاح اصول و فروع دین [[شهرت]] بسیاری دارد، ~~لیکن~~ در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] چیزی به عنوان تقسیم‌بندی [[معارف دینی]] به اصول و [[فروع]] وجود ندارد و این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی [[متکلّمان]] وضع کرده‌اند.		با آنکه اصطلاح اصول و فروع دین [[شهرت]] بسیاری دارد، لکن در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] چیزی به عنوان تقسیم‌بندی [[معارف دینی]] به اصول و [[فروع]] وجود ندارد و این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی [[متکلّمان]] وضع کرده‌اند.

	در تعداد اصول دین میان متکلّمان امامی [[اختلاف]] نظر وجود دارد. مشهور، آن را شامل سه اصل می‌دانند: [[توحید]] (اقرار به [[یگانگی خداوند]] [[متعال]] و [[نفی]] هر گونه [[شریک]] برای او)، [[نبوّت]] (اقرار به [[پیامبری]] [[حضرت محمّد]]{{صل}} و آنچه از سوی [[خدا]] آورده است) و [[معاد]] ([[اعتقاد]] به [[زندگی]] [[جاودانه]] سرای دیگر). امّا [[عدل]] (اعتقاد به [[عدالت]] [[خداوند]] و نفی هر گونه [[ظلم]] از او) و [[امامت]] (اقرار به امامت و [[ولایت]] [[دوازده]] [[پیشوای معصوم]]{{عم}}) جزء [[اصول مذهب شیعه]] امامی است. از این عنوان در باب [[اجتهاد]] و [[تقلید]] و [[طهارت]]، [[سخن]] رفته است.		در تعداد اصول دین میان متکلّمان امامی [[اختلاف]] نظر وجود دارد. مشهور، آن را شامل سه اصل می‌دانند: [[توحید]] (اقرار به [[یگانگی خداوند]] [[متعال]] و [[نفی]] هر گونه [[شریک]] برای او)، [[نبوّت]] (اقرار به [[پیامبری]] [[حضرت محمّد]]{{صل}} و آنچه از سوی [[خدا]] آورده است) و [[معاد]] ([[اعتقاد]] به [[زندگی]] [[جاودانه]] سرای دیگر). امّا [[عدل]] (اعتقاد به [[عدالت]] [[خداوند]] و نفی هر گونه [[ظلم]] از او) و [[امامت]] (اقرار به امامت و [[ولایت]] [[دوازده]] [[پیشوای معصوم]]{{عم}}) جزء [[اصول مذهب شیعه]] امامی است. از این عنوان در باب [[اجتهاد]] و [[تقلید]] و [[طهارت]]، [[سخن]] رفته است.

Bahmani: /* پانویس */

2023-06-25T06:48:37Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۸
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:اصول دین]]		[[رده:اصول دین اسلام]]

Bahmani: /* پانویس */

2023-06-25T06:28:23Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:اصول دین]]

Wasity: /* مقدمه */

2023-05-15T09:17:58Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصول دین \| عنوان مدخل = اصول دین\| مداخل مرتبط = [[اصول دین در فقه اسلامی]] - [[اصول دین در کلام اسلامی]] - [[اصول دین در معارف و سیره رضوی]] - [[اصول دین در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصول دین \| عنوان مدخل = اصول دین\| مداخل مرتبط = [[اصول دین در فقه اسلامی]] - [[اصول دین در کلام اسلامی]] - [[اصول دین در معارف و سیره رضوی]] - [[اصول دین در معارف و سیره حسینی]]\| پرسش مرتبط = }}
	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[اصول دین]]: [[پایه‌های اعتقادی دین]].		«[[اصول دین]]» [[پایه‌های اعتقادی دین]].

	عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.		عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصول دین | عنوان مدخل = اصول دین| مداخل مرتبط = اصول دین در فقه اسلامی - اصول دین در کلام اسلامی - اصول دین در معارف و سیره رضوی - اصول دین در معارف و سیره حسینی| پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== اصول دین: پایه‌های اعتقاد...» ایجاد کرد

2023-05-15T08:19:24Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصول دین | عنوان مدخل = اصول دین| مداخل مرتبط = اصول دین در فقه اسلامی - اصول دین در کلام اسلامی - اصول دین در معارف و سیره رضوی - اصول دین در معارف و سیره حسینی| پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== اصول دین: پایه‌های اعتقاد...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصول دین | عنوان مدخل = اصول دین| مداخل مرتبط = [[اصول دین در فقه اسلامی]] - [[اصول دین در کلام اسلامی]] - [[اصول دین در معارف و سیره رضوی]] - [[اصول دین در معارف و سیره حسینی]]| پرسش مرتبط = }}
==مقدمه==
[[اصول دین]]: [[پایه‌های اعتقادی دین]].

عنوان اصول دین، مقابل [[فروع دین]]، اصطلاحی [[کلامی]] است و به ارکان [[اعتقادی]] ـ که [[اساس دین]] را تشکیل می‌دهند و [[مسلمانی]] بدون [[اقرار]] به آنها تحقّق نمی‌یابد و [[انکار]] هر یک از آنها موجب [[کفر]] می‌شود ـ اطلاق می‌گردد.

با آنکه اصطلاح اصول و فروع دین [[شهرت]] بسیاری دارد، لیکن در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] چیزی به عنوان تقسیم‌بندی [[معارف دینی]] به اصول و [[فروع]] وجود ندارد و این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی [[متکلّمان]] وضع کرده‌اند.

در تعداد اصول دین میان متکلّمان امامی [[اختلاف]] نظر وجود دارد. مشهور، آن را شامل سه اصل می‌دانند: [[توحید]] (اقرار به [[یگانگی خداوند]] [[متعال]] و [[نفی]] هر گونه [[شریک]] برای او)، [[نبوّت]] (اقرار به [[پیامبری]] [[حضرت محمّد]]{{صل}} و آنچه از سوی [[خدا]] آورده است) و [[معاد]] ([[اعتقاد]] به [[زندگی]] [[جاودانه]] سرای دیگر). امّا [[عدل]] (اعتقاد به [[عدالت]] [[خداوند]] و نفی هر گونه [[ظلم]] از او) و [[امامت]] (اقرار به امامت و [[ولایت]] [[دوازده]] [[پیشوای معصوم]]{{عم}}) جزء [[اصول مذهب شیعه]] امامی است. از این عنوان در باب [[اجتهاد]] و [[تقلید]] و [[طهارت]]، [[سخن]] رفته است.

در اصول دین [[تقلید]] جایز نیست و [[تحصیل علم]] و [[یقین]] به آن بر هر مکلّفی [[واجب]] ـ به [[وجوب عقلی]] نه [[شرعی]] ـ است. حصول یقین از غیر راه [[استدلال]] و [[برهان عقلی]] نیز کفایت می‌کند هرچند قول به [[وجوب]] تحصیل علم و یقین استدلالی به برخی نسبت داده شده است.<ref>مستمسک العروة، ج ۱، ص۱۰۳ ـ ۱۰۴؛ التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص۴۱۱</ref>

انکار هریک از اصول دین موجب کفر می‌گردد؛ خواه از روی [[عناد]] و [[لجاجت]] باشد یا به جهت شبهه‌ای که برایش پدید آمده است.<ref>کتاب الطهارة (شیخ انصاری) (ق)، ج ۲، ص۳۵۵</ref> انکار [[امامان]] یا یکی از آنان بنابر قول مشهور موجب کفر نمی‌گردد. البته برخی تصریح کرده‌اند که اگر فرد [[شیعی]] [[منکر ضروری]] [[مذهب]] خویش شود [[کافر]] می‌گردد.<ref>جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۰۲</ref> [[تقیّه]] در [[اصول دین]] و [[مذهب]] برای [[حفظ جان]]، [[مشروع]] است<ref>حاشیة مجمع الفائدة، ص۷۳۰.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۵۶۷ -۵۷۰.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}