اصول مدیریت در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* وفای به عهد و تقید عملی (پرهیز از پیمان‌شکنی) */

2026-05-13T09:00:36Z

وفای به عهد و تقید عملی (پرهیز از پیمان‌شکنی)

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2026-05-13T08:58:21Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2026-05-13T08:23:30Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2026-05-13T07:33:57Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۲۸۲:		خط ۲۸۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010865.jpg\|22px]] [[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|'''~~انواع بهره‌مندی از نور الهی~~''']]		# [[پرونده:IM010865.jpg\|22px]] [[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|'''الگوی اداره در نهج البلاغه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* هماهنگی و انسجام */

2026-05-13T07:28:48Z

هماهنگی و انسجام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۷:		خط ۷:

	==هماهنگی و انسجام==		==هماهنگی و انسجام==
	یکی از مسائل مهمی که باید به عنوان یک [[خصلت]]، در مجموعه [[قواعد]] به چشم آید، هماهنگی و انسجام آنهاست؛ بدین معنا که هر یک از قواعد درواقع، به منزله جزئی از یک [[نظام]] است که در رابطه با دیگر اجزا تعیین و تبیین می‌شود؛ چراکه هرگونه نگاه انتزاعی، استقلالی و جزیره‌ای به آنها، به درکی نادرست، یا دست‌کم ناقص منتهی می‌شود. افزون بر این، لازمه عملکرد سیستمی که براساس اصول شکل می‌گیرد، آن است که نوعی هماهنگی و [[تعاون]] میان آنها وجود داشته و ضمنِ تعاضد و [[همکاری]] و تقویت آثار همدیگر، موجب هم‌افزایی و در نتیجه برایندی واحد، در راستای تحقق اهداف مورد نظر شوند؛ این بدان معناست که میان اصول برخاسته از مبانی هماهنگ، هرگز نباید [[تزاحم]] و [[تعارض]] وجود داشته باشد؛ به ویژه در مجموعه‌های [[انسانی]]، که مبتنی بر [[اختیارات]]، شکل می‌گیرند، موضع‌گیری‌ها باید به گونه‌ای باشند که جهت‌گیری کلی [[حاکم]] بر نظام [[باورها]]، [[نظام فکری]]، نظام عملکرد، [[همسویی]] و هماهنگی داشته باشند. ~~در فصل پنجم،~~ به این امر در قالب بررسی چهار اصل «هم‌جهتی»، «[[همدلی]]»، «[[همفکری]]» و «همکاری»، پرداخته ~~شده است~~.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۰۹.</ref>		یکی از مسائل مهمی که باید به عنوان یک [[خصلت]]، در مجموعه [[قواعد]] به چشم آید، هماهنگی و انسجام آنهاست؛ بدین معنا که هر یک از قواعد درواقع، به منزله جزئی از یک [[نظام]] است که در رابطه با دیگر اجزا تعیین و تبیین می‌شود؛ چراکه هرگونه نگاه انتزاعی، استقلالی و جزیره‌ای به آنها، به درکی نادرست، یا دست‌کم ناقص منتهی می‌شود. افزون بر این، لازمه عملکرد سیستمی که براساس اصول شکل می‌گیرد، آن است که نوعی هماهنگی و [[تعاون]] میان آنها وجود داشته و ضمنِ تعاضد و [[همکاری]] و تقویت آثار همدیگر، موجب هم‌افزایی و در نتیجه برایندی واحد، در راستای تحقق اهداف مورد نظر شوند؛ این بدان معناست که میان اصول برخاسته از مبانی هماهنگ، هرگز نباید [[تزاحم]] و [[تعارض]] وجود داشته باشد؛ به ویژه در مجموعه‌های [[انسانی]]، که مبتنی بر [[اختیارات]]، شکل می‌گیرند، موضع‌گیری‌ها باید به گونه‌ای باشند که جهت‌گیری کلی [[حاکم]] بر نظام [[باورها]]، [[نظام فکری]]، نظام عملکرد، [[همسویی]] و هماهنگی داشته باشند. به این امر در قالب بررسی چهار اصل «هم‌جهتی»، «[[همدلی]]»، «[[همفکری]]» و «همکاری»، پرداخته خواهد شد.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۰۹.</ref>

	==اصول چهارگانه==		==اصول چهارگانه==

Wasity در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۰

2026-05-13T07:10:55Z

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2026-05-13T07:03:30Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۲۸۲:		خط ۲۸۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010865.jpg\|22px]] [[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|'''~~انواع بهره‌مندی از نور الهی~~''']]		# [[پرونده:IM010865.jpg\|22px]] [[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|'''الگوی اداره در نهج البلاغه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: /* مفهوم و معنای عدالت */

2026-05-13T07:00:14Z

مفهوم و معنای عدالت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	در بخشی از فراز ۵، وجود [[عدل]] را ملاک [[قضاوت مردم]] نسبت به [[دولت‌ها]] معرفی کرده و بر پرهیز از [[اولویت]] خود نسبت به دیگران تأکید نموده است؛ در فراز ۱۰ به مصادیق مختلف رفتار [[منصفانه]] اشاره شده است که مهم‌ترین آنها رفتار منصفانه با [[خدا]]، [[مردم]]، خود، [[خویشان]] و [[دوستان]] صمیمی است؛ در فرازهای ۱۱ تا ۱۳، به شاخص‌های رفتار منصفانه و مبتنی بر عدل، اشاره، و در این میان به سه شاخص مهم «[[میانه‌روی]]»، «شمولیت حداکثری» و «اولویت [[رضایتمندی]] [[عوام]] بر [[خواص]]»، پرداخته شده است؛ در راستای تبیین بیشتر انصاف و عدالت، مفهوم سلبی آن، یعنی رفتار [[ظالمانه]] و [[تبعیض‌آمیز]]، هم، در بخشی دیگر از فراز ۱۰ و نیز فرازهای ۸۰ و ۸۱ مورد بحث، و آثار آن در مواضع مختلف بیان گردیده است. در این فصل موارد فوق به طور مختصر توضیح داده شده است.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۱۷.</ref>		در بخشی از فراز ۵، وجود [[عدل]] را ملاک [[قضاوت مردم]] نسبت به [[دولت‌ها]] معرفی کرده و بر پرهیز از [[اولویت]] خود نسبت به دیگران تأکید نموده است؛ در فراز ۱۰ به مصادیق مختلف رفتار [[منصفانه]] اشاره شده است که مهم‌ترین آنها رفتار منصفانه با [[خدا]]، [[مردم]]، خود، [[خویشان]] و [[دوستان]] صمیمی است؛ در فرازهای ۱۱ تا ۱۳، به شاخص‌های رفتار منصفانه و مبتنی بر عدل، اشاره، و در این میان به سه شاخص مهم «[[میانه‌روی]]»، «شمولیت حداکثری» و «اولویت [[رضایتمندی]] [[عوام]] بر [[خواص]]»، پرداخته شده است؛ در راستای تبیین بیشتر انصاف و عدالت، مفهوم سلبی آن، یعنی رفتار [[ظالمانه]] و [[تبعیض‌آمیز]]، هم، در بخشی دیگر از فراز ۱۰ و نیز فرازهای ۸۰ و ۸۱ مورد بحث، و آثار آن در مواضع مختلف بیان گردیده است. در این فصل موارد فوق به طور مختصر توضیح داده شده است.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۱۷.</ref>

	==مفهوم و معنای عدالت==		===مفهوم و معنای عدالت===
	===معنای لغوی و اصطلاحی===		====معنای لغوی و اصطلاحی====
	«عدل»، که واژه‌ای [[عربی]] است، در لغت [[عرب]]، «مستقیم» معنا شده و متضاد واژه «[[جور]]» است. اگر گفته می‌شود حاکم در [[حکم]] و دستور خود، عدالت به [[خرج]] داد، بدین معناست که [[والی]] اقدام به [[گسترش عدل]] خود کرد؛ و اگر یکی از [[اسمای الهی]] «عدل» است به این معناست که تحت تأثیر هوا و [[خواهش]] نفس قرار ندارد، تا در حکم و دستور خود، دچار [[ظلم و جور]] شود<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۹، ص۸۳.</ref>.		«عدل»، که واژه‌ای [[عربی]] است، در لغت [[عرب]]، «مستقیم» معنا شده و متضاد واژه «[[جور]]» است. اگر گفته می‌شود حاکم در [[حکم]] و دستور خود، عدالت به [[خرج]] داد، بدین معناست که [[والی]] اقدام به [[گسترش عدل]] خود کرد؛ و اگر یکی از [[اسمای الهی]] «عدل» است به این معناست که تحت تأثیر هوا و [[خواهش]] نفس قرار ندارد، تا در حکم و دستور خود، دچار [[ظلم و جور]] شود<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۹، ص۸۳.</ref>.
	گذشته از معنای لغوی و تحت‌اللفظی واژه «عدل»، در معنای اصطلاحی این واژه، بنابر مبانی و دیدگاه‌ها و منظرها، می‌‌توان تعریف‌های متعددی ارائه کرد، اما معنای مشترک همه این عرصه‌ها را شاید بتوان در تعریف ذیل جمع‌بندی کرد: «[[عدل]] عبارت است از: [[حق]] هر چیزی را ادا کردن». البته برخی در این تعریف [[دقت]] و [[تأمّل]] کرده و معتقدند: تعریف «عدل» متوقّف بر پذیرش یک سلسله [[معرفت‌ها]] و شناخت‌هایی است که جنبه پیشینی دارند. [[حق]] هر چیزی را باید ابتدا براساس معیار و مبنایی تعریف کرد تا پس از آن، بتوان برای اعطای حق هر صاحب حقی اقدام کرد. پس [[عدالت]] اولاً، مبتنی بر وجود پیشینی حق بوده و بدان وابسته است؛ ثانیاً، باید پیش از عدالت، وضعیت [[طبیعی]] یا قراردادی وجود داشته و برای هر چیزی جای مناسب آن [[پیش‌بینی]] شده باشد.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۲۰.</ref>		گذشته از معنای لغوی و تحت‌اللفظی واژه «عدل»، در معنای اصطلاحی این واژه، بنابر مبانی و دیدگاه‌ها و منظرها، می‌‌توان تعریف‌های متعددی ارائه کرد، اما معنای مشترک همه این عرصه‌ها را شاید بتوان در تعریف ذیل جمع‌بندی کرد: «[[عدل]] عبارت است از: [[حق]] هر چیزی را ادا کردن». البته برخی در این تعریف [[دقت]] و [[تأمّل]] کرده و معتقدند: تعریف «عدل» متوقّف بر پذیرش یک سلسله [[معرفت‌ها]] و شناخت‌هایی است که جنبه پیشینی دارند. [[حق]] هر چیزی را باید ابتدا براساس معیار و مبنایی تعریف کرد تا پس از آن، بتوان برای اعطای حق هر صاحب حقی اقدام کرد. پس [[عدالت]] اولاً، مبتنی بر وجود پیشینی حق بوده و بدان وابسته است؛ ثانیاً، باید پیش از عدالت، وضعیت [[طبیعی]] یا قراردادی وجود داشته و برای هر چیزی جای مناسب آن [[پیش‌بینی]] شده باشد.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۲۰.</ref>

	===تفاوت مفهومی «قسط» و «عدل»===		====تفاوت مفهومی «قسط» و «عدل»====
	«عدل» یک معنای عام است؛ «عدل» همان معنای والا و برجسته‌ای است که در [[زندگی شخصی]] و عمومی و [[جسم]] و [[جان]] و سنگ و چوب و همه حوادث [[دنیا]] وجود دارد؛ یعنی یک [[موازنه]] صحیح؛ یعنی [[رفتار]] صحیح، [[معتدل]] بودن، و به سمت [[عیب]] و خروج از حد نرفتن؛ ولی «قسط» همان عدل در [[مناسبات اجتماعی]] است؛ یعنی آن چیزی که امروزه از آن به «[[عدالت اجتماعی]]» تعبیر می‌شود. این غیر از آن «عدل» به معنای کلی است. اگرچه [[حرکت]] کلی [[انبیا]] به سمت عدالت به معنای کلی است {{متن حدیث\|بِالْعَدْلِ قَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ}}<ref>ابن ابی‌جمهور، عوالی اللآلی، ج۴، ص۱۰۳؛ فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، ج۵، ص۱۰۷.</ref>.		«عدل» یک معنای عام است؛ «عدل» همان معنای والا و برجسته‌ای است که در [[زندگی شخصی]] و عمومی و [[جسم]] و [[جان]] و سنگ و چوب و همه حوادث [[دنیا]] وجود دارد؛ یعنی یک [[موازنه]] صحیح؛ یعنی [[رفتار]] صحیح، [[معتدل]] بودن، و به سمت [[عیب]] و خروج از حد نرفتن؛ ولی «قسط» همان عدل در [[مناسبات اجتماعی]] است؛ یعنی آن چیزی که امروزه از آن به «[[عدالت اجتماعی]]» تعبیر می‌شود. این غیر از آن «عدل» به معنای کلی است. اگرچه [[حرکت]] کلی [[انبیا]] به سمت عدالت به معنای کلی است {{متن حدیث\|بِالْعَدْلِ قَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ}}<ref>ابن ابی‌جمهور، عوالی اللآلی، ج۴، ص۱۰۳؛ فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، ج۵، ص۱۰۷.</ref>.

Wasity: /* انصاف و عدالت */

2026-05-13T06:59:53Z

انصاف و عدالت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	==انصاف و عدالت==		==انصاف و عدالت==
			{{اصلی\|انصاف\|عدالت}}
	یکی از اصول مهمی که می‌‌توان آن را [[روح]] [[حاکم]] بر مجموعه [[اوامر]] [[امام علی]]{{ع}} به مالک دانست، اصل انصاف و عدالت در مواضع و موضع‌گیری‌های مختلف [[زمامدار]] می‌‌باشد. امام علی{{ع}}، در فرازهای مختلفی از [[نامه]]، مالک را به [[رعایت]] انصاف و [[رفتار]] [[عدالت‌محور]] و [[پرهیز]] از هرگونه [[ظلم و ستم]] فرامی‌خواند و در این مسیر به [[فلسفه]] و آثار هر یک از این اصول می‌‌پردازد.		یکی از اصول مهمی که می‌‌توان آن را [[روح]] [[حاکم]] بر مجموعه [[اوامر]] [[امام علی]]{{ع}} به مالک دانست، اصل انصاف و عدالت در مواضع و موضع‌گیری‌های مختلف [[زمامدار]] می‌‌باشد. امام علی{{ع}}، در فرازهای مختلفی از [[نامه]]، مالک را به [[رعایت]] انصاف و [[رفتار]] [[عدالت‌محور]] و [[پرهیز]] از هرگونه [[ظلم و ستم]] فرامی‌خواند و در این مسیر به [[فلسفه]] و آثار هر یک از این اصول می‌‌پردازد.
	در بخشی از فراز ۵، وجود [[عدل]] را ملاک [[قضاوت مردم]] نسبت به [[دولت‌ها]] معرفی کرده و بر پرهیز از [[اولویت]] خود نسبت به دیگران تأکید نموده است؛ در فراز ۱۰ به مصادیق مختلف رفتار [[منصفانه]] اشاره شده است که مهم‌ترین آنها رفتار منصفانه با [[خدا]]، [[مردم]]، خود، [[خویشان]] و [[دوستان]] صمیمی است؛ در فرازهای ۱۱ تا ۱۳، به شاخص‌های رفتار منصفانه و مبتنی بر عدل، اشاره، و در این میان به سه شاخص مهم «[[میانه‌روی]]»، «شمولیت حداکثری» و «اولویت [[رضایتمندی]] [[عوام]] بر [[خواص]]»، پرداخته شده است؛ در راستای تبیین بیشتر انصاف و عدالت، مفهوم سلبی آن، یعنی رفتار [[ظالمانه]] و [[تبعیض‌آمیز]]، هم، در بخشی دیگر از فراز ۱۰ و نیز فرازهای ۸۰ و ۸۱ مورد بحث، و آثار آن در مواضع مختلف بیان گردیده است. در این فصل موارد فوق به طور مختصر توضیح داده شده است.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۱۷.</ref>		در بخشی از فراز ۵، وجود [[عدل]] را ملاک [[قضاوت مردم]] نسبت به [[دولت‌ها]] معرفی کرده و بر پرهیز از [[اولویت]] خود نسبت به دیگران تأکید نموده است؛ در فراز ۱۰ به مصادیق مختلف رفتار [[منصفانه]] اشاره شده است که مهم‌ترین آنها رفتار منصفانه با [[خدا]]، [[مردم]]، خود، [[خویشان]] و [[دوستان]] صمیمی است؛ در فرازهای ۱۱ تا ۱۳، به شاخص‌های رفتار منصفانه و مبتنی بر عدل، اشاره، و در این میان به سه شاخص مهم «[[میانه‌روی]]»، «شمولیت حداکثری» و «اولویت [[رضایتمندی]] [[عوام]] بر [[خواص]]»، پرداخته شده است؛ در راستای تبیین بیشتر انصاف و عدالت، مفهوم سلبی آن، یعنی رفتار [[ظالمانه]] و [[تبعیض‌آمیز]]، هم، در بخشی دیگر از فراز ۱۰ و نیز فرازهای ۸۰ و ۸۱ مورد بحث، و آثار آن در مواضع مختلف بیان گردیده است. در این فصل موارد فوق به طور مختصر توضیح داده شده است.<ref>[[علی نقی امیری\|امیری، علی نقی]]، [[الگوی اداره در نهج البلاغه (کتاب)\|الگوی اداره در نهج البلاغه]]، ص ۱۱۷.</ref>

Jaafari: /* منابع */

2026-05-13T06:49:14Z

منابع

نمایش تغییرات