اضطرار - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - '== مفهوم‌شناسی ==' به '== معناشناسی =='

2023-03-30T10:32:25Z

جایگزینی متن - '== مفهوم‌شناسی ==' به '== معناشناسی =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۲
خط ۲:		خط ۲:
	'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.		'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.

	== ~~مفهوم‌شناسی~~ ==		== معناشناسی ==
	اضطرار در لغت به‌معنای وادار شدن به عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۷.</ref> و یا [[اجبار]] به کاری است و در مقابل آن [[اختیار]] قرار دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۶۰.</ref>. در توضیحی دیگر باید توجه داشت در اضطرار [[انسان]] از طرف شخص دیگری مورد [[تهدید]] قرار نمی‌گیرد، بلکه این خود اوست که [[انتخاب]] می‌کند، ولی این انتخاب معلول شرایط [[سختی]] است که پیش آمده است؛ مانند کسی که در بیابانی درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایی که سدّ جوع کند ندارد. در چنین مواردی [[تکلیف]] [[حرمت]] خوردن مردار ساقط می‌شود<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۷.</ref><ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۱۱.</ref>		اضطرار در لغت به‌معنای وادار شدن به عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۷.</ref> و یا [[اجبار]] به کاری است و در مقابل آن [[اختیار]] قرار دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۶۰.</ref>. در توضیحی دیگر باید توجه داشت در اضطرار [[انسان]] از طرف شخص دیگری مورد [[تهدید]] قرار نمی‌گیرد، بلکه این خود اوست که [[انتخاب]] می‌کند، ولی این انتخاب معلول شرایط [[سختی]] است که پیش آمده است؛ مانند کسی که در بیابانی درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایی که سدّ جوع کند ندارد. در چنین مواردی [[تکلیف]] [[حرمت]] خوردن مردار ساقط می‌شود<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۷.</ref><ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۱۱.</ref>

Bahmani: /* پانویس */

2023-02-27T14:41:15Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۱
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{مفاهیم اخلاقی}}		{{مفاهیم اخلاقی}}

	[[رده:~~اضطرار~~]]		[[رده:اصطلاحات فقهی]]

Msadeq در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۳۲

2023-02-27T07:32:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]] - [[اضطرار در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.		'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:37:22Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۷
خط ۳:		خط ۳:
	'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.		'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.

	==مفهوم‌شناسی==		== مفهوم‌شناسی ==
	اضطرار در لغت به‌معنای وادار شدن به عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۷.</ref> و یا [[اجبار]] به کاری است و در مقابل آن [[اختیار]] قرار دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۶۰.</ref>. در توضیحی دیگر باید توجه داشت در اضطرار [[انسان]] از طرف شخص دیگری مورد [[تهدید]] قرار نمی‌گیرد، بلکه این خود اوست که [[انتخاب]] می‌کند، ولی این انتخاب معلول شرایط [[سختی]] است که پیش آمده است؛ مانند کسی که در بیابانی درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایی که سدّ جوع کند ندارد. در چنین مواردی [[تکلیف]] [[حرمت]] خوردن مردار ساقط می‌شود<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۷.</ref><ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۱۱.</ref>		اضطرار در لغت به‌معنای وادار شدن به عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۷.</ref> و یا [[اجبار]] به کاری است و در مقابل آن [[اختیار]] قرار دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۶۰.</ref>. در توضیحی دیگر باید توجه داشت در اضطرار [[انسان]] از طرف شخص دیگری مورد [[تهدید]] قرار نمی‌گیرد، بلکه این خود اوست که [[انتخاب]] می‌کند، ولی این انتخاب معلول شرایط [[سختی]] است که پیش آمده است؛ مانند کسی که در بیابانی درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایی که سدّ جوع کند ندارد. در چنین مواردی [[تکلیف]] [[حرمت]] خوردن مردار ساقط می‌شود<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۷.</ref><ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۱۱.</ref>

خط ۱۰:		خط ۱۰:
	در عرصه [[سیاست]] نیز این اصل کاربرد یافته و [[قوانین]] اضطراری یا "حالت فوق‌العاده" به [[دولت‌ها]] اجازه می‌دهد، برای [[حفظ]] اصل [[نظام]] یا [[امنیت]] [[اجتماع]]، برخی [[قوانین]] و [[حقوق فردی]] و [[اجتماعی]] را نقض کنند. در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] وضع اضطراری یا حالت فوق العاده به وضعیتی اطلاق می‌شود که به موجب آن [[حیات]] و [[ثبات]] یک [[دولت]] در مخاطره قرار بگیرد؛ به‌طوری که نتواند از طریق پروسه‌های طبیعیِ [[قانون]] اساسی بر آن فائق آید. در این شرایط لازم می‌شود به منظور [[حفظ نظام]] قانونی و [[حکومت]]، اختیاراتِ فوق العاده‌ای در دست [[دولت]] متمرکز گردد تا بتواند بر وضع استثنایی [[غلبه]] کند. حالت فوق العاده ممکن است ناشی از تأثیرات یک [[جنگ]] خارجی یا ناشی از [[شورش]]، بحران‌های [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] یا [[مصائب]] بزرگ طبیعی باشد. معمولاً در این وضعیت تحدید آزادی‌های فردی و تمرکز [[قدرت]] دولتی را لازمه مقابله با حالت فوق‌العاده می‌دانند. امروزه وضع اضطراری در [[قوانین]] اساسی کشورهای [[جهان]] به‌تدریج شناخته شده و به مرور زمان بسط یافته و به عنوان عذری موجه برای عدول از مبانی [[حقوق]] اساسی پذیرفته شده است؛ با این حال اقدامات مزبور باید معقول باشد<ref>علی‌اکبر آقابخشی و مینو افشاری‌راد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۰۹.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>.		در عرصه [[سیاست]] نیز این اصل کاربرد یافته و [[قوانین]] اضطراری یا "حالت فوق‌العاده" به [[دولت‌ها]] اجازه می‌دهد، برای [[حفظ]] اصل [[نظام]] یا [[امنیت]] [[اجتماع]]، برخی [[قوانین]] و [[حقوق فردی]] و [[اجتماعی]] را نقض کنند. در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] وضع اضطراری یا حالت فوق العاده به وضعیتی اطلاق می‌شود که به موجب آن [[حیات]] و [[ثبات]] یک [[دولت]] در مخاطره قرار بگیرد؛ به‌طوری که نتواند از طریق پروسه‌های طبیعیِ [[قانون]] اساسی بر آن فائق آید. در این شرایط لازم می‌شود به منظور [[حفظ نظام]] قانونی و [[حکومت]]، اختیاراتِ فوق العاده‌ای در دست [[دولت]] متمرکز گردد تا بتواند بر وضع استثنایی [[غلبه]] کند. حالت فوق العاده ممکن است ناشی از تأثیرات یک [[جنگ]] خارجی یا ناشی از [[شورش]]، بحران‌های [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] یا [[مصائب]] بزرگ طبیعی باشد. معمولاً در این وضعیت تحدید آزادی‌های فردی و تمرکز [[قدرت]] دولتی را لازمه مقابله با حالت فوق‌العاده می‌دانند. امروزه وضع اضطراری در [[قوانین]] اساسی کشورهای [[جهان]] به‌تدریج شناخته شده و به مرور زمان بسط یافته و به عنوان عذری موجه برای عدول از مبانی [[حقوق]] اساسی پذیرفته شده است؛ با این حال اقدامات مزبور باید معقول باشد<ref>علی‌اکبر آقابخشی و مینو افشاری‌راد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۰۹.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>.

	==اضطرار در [[قرآن]]==		== اضطرار در [[قرآن]] ==
	در برخی از [[آیات قرآن]] نیز به مسألۀ اضطرار اشاره شده است مانند اضطرار به خوردن برخی از [[محرمات]]: [[قرآن کریم]] پس از ذکر محرمّاتی در [[خوردن و آشامیدن]]، مورد اضطرار را استثنا می‌کند و معافیت مضطّر از [[حکم شرعی]] در حالت اضطرار را به رسمیت می‌شناسد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>		در برخی از [[آیات قرآن]] نیز به مسألۀ اضطرار اشاره شده است مانند اضطرار به خوردن برخی از [[محرمات]]: [[قرآن کریم]] پس از ذکر محرمّاتی در [[خوردن و آشامیدن]]، مورد اضطرار را استثنا می‌کند و معافیت مضطّر از [[حکم شرعی]] در حالت اضطرار را به رسمیت می‌شناسد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:09:16Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۲۵:		خط ۲۴:
	{{مفاهیم اخلاقی}}		{{مفاهیم اخلاقی}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اضطرار]]		[[رده:اضطرار]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T22:15:02Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۴۵
خط ۵:		خط ۵:

	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	اضطرار در لغت به‌معنای وادار شدن به عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۷.</ref> و یا [[اجبار]] به کاری است و در مقابل آن [[اختیار]] قرار دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۶۰.</ref>. در توضیحی دیگر باید توجه داشت در اضطرار [[انسان]] از طرف شخص دیگری مورد [[تهدید]] قرار نمی‌گیرد، بلکه این خود اوست که [[انتخاب]] می‌کند، ولی این انتخاب معلول شرایط [[سختی]] است که پیش آمده است؛ مانند کسی که در بیابانی درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایی که سدّ جوع کند ندارد. در چنین مواردی [[تکلیف]] [[حرمت]] خوردن مردار ساقط می‌شود<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۷.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۱۱.</ref>		اضطرار در لغت به‌معنای وادار شدن به عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]]<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، کتاب العین، ج۷، ص۷.</ref> و یا [[اجبار]] به کاری است و در مقابل آن [[اختیار]] قرار دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۶۰.</ref>. در توضیحی دیگر باید توجه داشت در اضطرار [[انسان]] از طرف شخص دیگری مورد [[تهدید]] قرار نمی‌گیرد، بلکه این خود اوست که [[انتخاب]] می‌کند، ولی این انتخاب معلول شرایط [[سختی]] است که پیش آمده است؛ مانند کسی که در بیابانی درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایی که سدّ جوع کند ندارد. در چنین مواردی [[تکلیف]] [[حرمت]] خوردن مردار ساقط می‌شود<ref>[[مرتضی مطهری]]، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۷.</ref><ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۱۱۱.</ref>

	این اصل در [[فقه]] و رشته‌های دیگر [[علوم دینی]] تعمیم داده شده و به صورت اصل و قاعده در [[اصول استنباط]] [[احکام شرعی]] آمده است. بر اساس اصل "اضطرار"، [[ حرمت]] تکلیفی نقض می‌شود<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۲، ص۸۶.</ref>. البته حالت اضطرار زمانی برای رفع [[تکلیف]] [[شرعی]] [[حجیّت]] دارد که از سرِ [[تجاوزگری]] و [[طغیان]] نباشد؛ یعنی [[انسان]] با [[سرکشی]] و [[طغیان]]، خود را به این اضطرار دچار نکرده باشد <ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص‌۴۲۶.</ref>.		این اصل در [[فقه]] و رشته‌های دیگر [[علوم دینی]] تعمیم داده شده و به صورت اصل و قاعده در [[اصول استنباط]] [[احکام شرعی]] آمده است. بر اساس اصل "اضطرار"، [[حرمت]] تکلیفی نقض می‌شود<ref>وهبة بن مصطفی زحیلی، التفسیر المنیر، ج۲، ص۸۶.</ref>. البته حالت اضطرار زمانی برای رفع [[تکلیف]] [[شرعی]] [[حجیّت]] دارد که از سرِ [[تجاوزگری]] و [[طغیان]] نباشد؛ یعنی [[انسان]] با [[سرکشی]] و [[طغیان]]، خود را به این اضطرار دچار نکرده باشد <ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱، ص‌۴۲۶.</ref>.

	در عرصه [[سیاست]] نیز این اصل کاربرد یافته و [[قوانین]] اضطراری یا "حالت فوق‌العاده" به [[دولت‌ها]] اجازه می‌دهد، برای [[حفظ]] اصل [[نظام]] یا [[امنیت]] [[اجتماع]]، برخی [[قوانین]] و [[حقوق فردی]] و [[اجتماعی]] را نقض کنند. در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] وضع اضطراری یا حالت فوق العاده به وضعیتی اطلاق می‌شود که به موجب آن [[حیات]] و [[ثبات]] یک [[دولت]] در مخاطره قرار بگیرد؛ به‌طوری که نتواند از طریق پروسه‌های طبیعیِ [[قانون]] اساسی بر آن فائق آید. در این شرایط لازم می‌شود به منظور [[حفظ نظام]] قانونی و [[حکومت]]، اختیاراتِ فوق العاده‌ای در دست [[دولت]] متمرکز گردد تا بتواند بر وضع استثنایی [[غلبه]] کند. حالت فوق العاده ممکن است ناشی از تأثیرات یک [[جنگ]] خارجی یا ناشی از [[شورش]]، بحران‌های [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] یا [[مصائب]] بزرگ طبیعی باشد. معمولاً در این وضعیت تحدید آزادی‌های فردی و تمرکز [[قدرت]] دولتی را لازمه مقابله با حالت فوق‌العاده می‌دانند. امروزه وضع اضطراری در [[قوانین]] اساسی کشورهای [[جهان]] به‌تدریج شناخته شده و به مرور زمان بسط یافته و به عنوان عذری موجه برای عدول از مبانی [[حقوق]] اساسی پذیرفته شده است؛ با این حال اقدامات مزبور باید معقول باشد<ref>علی‌اکبر آقابخشی و مینو افشاری‌راد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۰۹.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>.		در عرصه [[سیاست]] نیز این اصل کاربرد یافته و [[قوانین]] اضطراری یا "حالت فوق‌العاده" به [[دولت‌ها]] اجازه می‌دهد، برای [[حفظ]] اصل [[نظام]] یا [[امنیت]] [[اجتماع]]، برخی [[قوانین]] و [[حقوق فردی]] و [[اجتماعی]] را نقض کنند. در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] وضع اضطراری یا حالت فوق العاده به وضعیتی اطلاق می‌شود که به موجب آن [[حیات]] و [[ثبات]] یک [[دولت]] در مخاطره قرار بگیرد؛ به‌طوری که نتواند از طریق پروسه‌های طبیعیِ [[قانون]] اساسی بر آن فائق آید. در این شرایط لازم می‌شود به منظور [[حفظ نظام]] قانونی و [[حکومت]]، اختیاراتِ فوق العاده‌ای در دست [[دولت]] متمرکز گردد تا بتواند بر وضع استثنایی [[غلبه]] کند. حالت فوق العاده ممکن است ناشی از تأثیرات یک [[جنگ]] خارجی یا ناشی از [[شورش]]، بحران‌های [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] یا [[مصائب]] بزرگ طبیعی باشد. معمولاً در این وضعیت تحدید آزادی‌های فردی و تمرکز [[قدرت]] دولتی را لازمه مقابله با حالت فوق‌العاده می‌دانند. امروزه وضع اضطراری در [[قوانین]] اساسی کشورهای [[جهان]] به‌تدریج شناخته شده و به مرور زمان بسط یافته و به عنوان عذری موجه برای عدول از مبانی [[حقوق]] اساسی پذیرفته شده است؛ با این حال اقدامات مزبور باید معقول باشد<ref>علی‌اکبر آقابخشی و مینو افشاری‌راد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۴۰۹.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>.

	==اضطرار در [[قرآن]]==		==اضطرار در [[قرآن]]==
	در برخی از [[آیات قرآن]] نیز به مسألۀ اضطرار اشاره شده است مانند اضطرار به خوردن برخی از [[محرمات]]: [[قرآن کریم]] پس از ذکر محرمّاتی در [[خوردن و آشامیدن]]، مورد اضطرار را استثنا می‌کند و معافیت مضطّر از [[حکم شرعی]] در حالت اضطرار را به رسمیت می‌شناسد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>		در برخی از [[آیات قرآن]] نیز به مسألۀ اضطرار اشاره شده است مانند اضطرار به خوردن برخی از [[محرمات]]: [[قرآن کریم]] پس از ذکر محرمّاتی در [[خوردن و آشامیدن]]، مورد اضطرار را استثنا می‌کند و معافیت مضطّر از [[حکم شرعی]] در حالت اضطرار را به رسمیت می‌شناسد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:29:51Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~

	'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.		'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-17T09:40:50Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۱۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[اضطرار در قرآن]] - [[اضطرار در فقه اسلامی]] - [[اضطرار در فقه سیاسی]] - [[اضطرار در در معارف دعا و زیارات]] - [[اضطرار در معارف و سیره سجادی]] - [[اضطرار در معارف و سیره رضوی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.		'''اضطرار''' در مقابل [[اختیار]]، به‌معنای ناچار شدن به انجام عملی به [[دلیل]] [[ضرورت]] و یا [[اجبار]] است. اضطرار ناشی از شرایط [[سختی]] است که برای [[انسان]] پیش می‌آید و ارتباطی با [[تهدید]] از طرف دیگران ندارد. اضطرار در [[احکام فقهی]] می‌تواند رافع [[احکام شرعی]] باشد.

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T16:47:22Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۷
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T14:21:51Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۵۱
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	در برخی از [[آیات قرآن]] نیز به مسألۀ اضطرار اشاره شده است مانند اضطرار به خوردن برخی از [[محرمات]]: [[قرآن کریم]] پس از ذکر محرمّاتی در [[خوردن و آشامیدن]]، مورد اضطرار را استثنا می‌کند و معافیت مضطّر از [[حکم شرعی]] در حالت اضطرار را به رسمیت می‌شناسد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>		در برخی از [[آیات قرآن]] نیز به مسألۀ اضطرار اشاره شده است مانند اضطرار به خوردن برخی از [[محرمات]]: [[قرآن کریم]] پس از ذکر محرمّاتی در [[خوردن و آشامیدن]]، مورد اضطرار را استثنا می‌کند و معافیت مضطّر از [[حکم شرعی]] در حالت اضطرار را به رسمیت می‌شناسد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ}}<ref>«جز این نیست که (خداوند)، مردار و خون و گوشت خوک و آنچه را جز به نام خداوند ذبح شده باشد بر شما حرام کرده است؛ پس کسی که ناگزیر (از خوردن این چیزها) شده باشد در حالی که افزونخواه (برای رسیدن به لذّت) و متجاوز (از حدّ سدّ جوع) نباشد بر او گناهی نیست» سوره بقره، آیه ۱۷۳.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۰۵.</ref>

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]		# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]