اطاعت در معارف و سیره رضوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2026-02-19T05:32:33Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۲
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	همچنین در جلسه‌ای که با حضور امام رضا {{ع}}، [[مأمون]] و تعدادی از علمای [[عراق]] و [[خراسان]] تشکیل می‌شود، آن حضرت با تمسک به آیاتی از [[قرآن]]، [[اطاعت]] از [[عترت پیامبر]] {{صل}} را از نشانه‌های [[برتری]] [[عترت]] بر سایر [[مردم]] شمرده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۲۴؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۳۱؛ بشارة المصطفی {{صل}}، ج۲، ص۲۲۹.</ref>.		همچنین در جلسه‌ای که با حضور امام رضا {{ع}}، [[مأمون]] و تعدادی از علمای [[عراق]] و [[خراسان]] تشکیل می‌شود، آن حضرت با تمسک به آیاتی از [[قرآن]]، [[اطاعت]] از [[عترت پیامبر]] {{صل}} را از نشانه‌های [[برتری]] [[عترت]] بر سایر [[مردم]] شمرده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۲۴؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۳۱؛ بشارة المصطفی {{صل}}، ج۲، ص۲۲۹.</ref>.

	همچنین حضرت در نقد استناد بعضی به قیاس در فهم برخی مسائل، آن را به شدت مورد [[مذمت]] کرده و افرادی را که در این مسائل وارد شده‌اند خارج از [[طاعت]] [[ائمه]] {{عم}} دانسته است. [[امام رضا]] {{ع}} در ادامه، این دسته افراد را به [[تقلید]] از [[امامان]] {{عم}} فرا خوانده است<ref>قرب الإسناد، ص۳۵۶.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری از آن حضرت، مقصود از [[علما]] در روایتِ [[امام صادق]] {{ع}}: "هر کس [[علمی]] را بیاموزد تا با آن با سفیهان بحث و [[جدل]] کند و بر [[علما]] فخر بفروشد و یا [[مردم]] را به سوی خودش متوجه سازد، در [[آتش]] خواهد بود" علمای [[آل محمد]] {{عم}} هستند که [[خداوند]] [[اطاعت]] از آنان را بر [[مردم]] [[واجب]] ساخته است<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۰۷.</ref>.		همچنین حضرت در نقد استناد بعضی به قیاس در فهم برخی مسائل، آن را به شدت مورد مذمت کرده و افرادی را که در این مسائل وارد شده‌اند خارج از [[طاعت]] [[ائمه]] {{عم}} دانسته است. [[امام رضا]] {{ع}} در ادامه، این دسته افراد را به [[تقلید]] از [[امامان]] {{عم}} فرا خوانده است<ref>قرب الإسناد، ص۳۵۶.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری از آن حضرت، مقصود از [[علما]] در روایتِ [[امام صادق]] {{ع}}: "هر کس [[علمی]] را بیاموزد تا با آن با سفیهان بحث و [[جدل]] کند و بر [[علما]] فخر بفروشد و یا [[مردم]] را به سوی خودش متوجه سازد، در [[آتش]] خواهد بود" علمای [[آل محمد]] {{عم}} هستند که [[خداوند]] [[اطاعت]] از آنان را بر [[مردم]] [[واجب]] ساخته است<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۰۷.</ref>.

	یکی از مسائل کلیدی در این بحث، تساوی همۀ [[اهل بیت]] {{عم}} در [[وجوب اطاعت]] از آنان است و نیز اینکه از این جهت بین آنها هیچ فرقی نیست. بر اساس سخن امام رضا {{ع}}، [[ایمان]] [[عبد]] زمانی به کمال می‌رسد که به اموری مانند تساوی [[اهل بیت]] {{عم}} در [[وجوب اطاعت]] [[شناخت]] پیدا نماید. در همین جهت، [[امام]] تصریح می‌کند که [[اهل بیت]] {{عم}} در [[واجب الاطاعه]] بودن با هم فرقی ندارند، اگرچه برخی مانند [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نسبت به دیگران دارای برتری‌هایی در [[علم]] و [[فضیلت]] هستند<ref>الاختصاص، ص۲۲.</ref>. پس بر اساس روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}} در این موضوع، [[واجب الاطاعه]] بودن یکی از [[ویژگی‌های امام]] و [[اطاعت]] از او مانند [[اطاعت از خداوند]] و [[رسول خدا]] {{صل}} [[واجب]] است. این مسأله از آنجا ناشی می‌شود که [[امامت]] [[جانشینی پیامبر]] {{صل}} است و به همین جهت [[اطاعت از امام]]، مانند [[اطاعت از پیامبر]] {{صل}} [[واجب]] است<ref>مصباح الهدایة، بهبهانی، ص۱۲۶.</ref>.		یکی از مسائل کلیدی در این بحث، تساوی همۀ [[اهل بیت]] {{عم}} در [[وجوب اطاعت]] از آنان است و نیز اینکه از این جهت بین آنها هیچ فرقی نیست. بر اساس سخن امام رضا {{ع}}، [[ایمان]] [[عبد]] زمانی به کمال می‌رسد که به اموری مانند تساوی [[اهل بیت]] {{عم}} در [[وجوب اطاعت]] [[شناخت]] پیدا نماید. در همین جهت، [[امام]] تصریح می‌کند که [[اهل بیت]] {{عم}} در [[واجب الاطاعه]] بودن با هم فرقی ندارند، اگرچه برخی مانند [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نسبت به دیگران دارای برتری‌هایی در [[علم]] و [[فضیلت]] هستند<ref>الاختصاص، ص۲۲.</ref>. پس بر اساس روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}} در این موضوع، [[واجب الاطاعه]] بودن یکی از [[ویژگی‌های امام]] و [[اطاعت]] از او مانند [[اطاعت از خداوند]] و [[رسول خدا]] {{صل}} [[واجب]] است. این مسأله از آنجا ناشی می‌شود که [[امامت]] [[جانشینی پیامبر]] {{صل}} است و به همین جهت [[اطاعت از امام]]، مانند [[اطاعت از پیامبر]] {{صل}} [[واجب]] است<ref>مصباح الهدایة، بهبهانی، ص۱۲۶.</ref>.
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	=== پنجم: اطاعت از امام رضا {{ع}} ===		=== پنجم: اطاعت از امام رضا {{ع}} ===
	دربارۀ این موضوع دو دسته [[روایت]] وجود دارد:		دربارۀ این موضوع دو دسته [[روایت]] وجود دارد:
	# بخشی از این [[روایت‌ها]]، از غیر [[امام رضا]] {{ع}} رسیده است. طبق سخن [[امام صادق]] {{ع}}، [[زیارت امام رضا]] {{ع}} که همراه با [[معرفت]] به [[واجب الاطاعه]] بودن ایشان از طرف [[خداوند]] باشد، مانند [[زیارت]] [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب شده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۸۷؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۱۰۸.</ref>. طبق [[روایت]] دیگری از همین [[امام]]، هر کس [[امام رضا]] {{ع}} را که در [[خراسان]]، [[شهید]] و مدفون خواهد شد، با [[معرفت]] به [[حق]] او [[زیارت]] کند، به همراه [[امام صادق]] {{ع}} به [[بهشت]] خواهد رفت، اگرچه [[اهل]] [[گناه کبیره]] هم باشد. ایشان برای [[معرفت]] به [[حق]] [[امام رضا]] {{ع}}، [[امام\|امامِ]] واجب‌الطاعه، [[غریب]] و [[شهید]] بودن را مطرح ساخته است که موجب می‌شود ثوابی معادل هفتاد [[شهید]]، مانند کسانی که در مقابل [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند، نصیب [[انسان]] گردد<ref>الأمالی، صدوق، ۱۲۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۴.</ref>. البته این سخن به معنای جواز [[ارتکاب گناه]] نیست، بلکه اگر [[انسان]] واجب‌الطاعه بودن [[امام رضا]] {{ع}} را [[باور]] کند و طبق آن عمل نماید، موجب [[سعادت]] او در [[دنیا]] و زمینه‌ساز [[سعادت]] او در [[آخرت]] خواهد شد. چون [[اهل بیت]] {{عم}} جز به [[اطاعت از خداوند]] [[دستور]] نمی‌دهند، و در صورتی که [[انسان]] [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] بداند، باید به [[دستورهای الهی]] نیز عمل نماید. همچنین [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، [[اطاعت از امام]] [[رضا]] {{ع}} را سبب [[هدایت]] می‌داند<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۰۶؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref> و [[نافرمانی]] ایشان را موجب [[کفر]] می‌شمرد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref>. این متن به صراحت، موضوع [[وجوب اطاعت]] را مطرح نمی‌سازد، اما چون [[اطاعت]] از ایشان سبب [[هدایت]] می‌شود و [[نافرمانی]] ایشان منجر به [[کفر]] می‌گردد، [[ضرورت]] دستیابی به [[هدایت]] و [[رهایی]] از [[کفر]] اقتضا می‌کند که [[اطاعت]] از ایشان [[واجب]] باشد. در یکی از گزارش‌های مرتبط با آن حضرت، [[سخن]] از مردی [[واقفی]] است که حتی با [[دعوت]] و [[ارشاد]] [[حسن بن علی]] وشا (که به دستور امام رضا {{ع}} این کار را انجام داد)، نیز حاضر به بازگشت از واقفی‌گری به طرف [[حق]] نمی‌شود. اما بعد از مدت کمی، مرد نزد [[حسن بن علی]] وشا می‌آید و به [[امامت امام رضا]] {{ع}} و [[واجب‌الاطاعه]] بودن ایشان [[گواهی]] می‌دهد<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۶۳.</ref>. [[احمد بن محمد بن ابی‌نصر]] در نامه‌ای که [[خدمت]] آن حضرت می‌فرستد، تصریح می‌کند: من و خانواده‌ام، [[خداوند]] را با [[اطاعت]] از شما [[دینداری]] می‌کنیم<ref>قرب الإسناد، ص۳۴۸، ۳۴۹.</ref>. موارد اخیر نشان می‌دهد مسأله [[وجوب اطاعت]] از [[امامان]] {{عم}} به عنوان موضوعی مسلّم در بین بسیاری از [[شیعیان]] آن دوره پذیرفته شده بوده است.		# بخشی از این [[روایت‌ها]]، از غیر [[امام رضا]] {{ع}} رسیده است. طبق سخن [[امام صادق]] {{ع}}، [[زیارت امام رضا]] {{ع}} که همراه با [[معرفت]] به [[واجب الاطاعه]] بودن ایشان از طرف [[خداوند]] باشد، مانند [[زیارت]] [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب شده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۸۷؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۱۰۸.</ref>. طبق [[روایت]] دیگری از همین [[امام]]، هر کس [[امام رضا]] {{ع}} را که در [[خراسان]]، [[شهید]] و مدفون خواهد شد، با [[معرفت]] به [[حق]] او [[زیارت]] کند، به همراه [[امام صادق]] {{ع}} به [[بهشت]] خواهد رفت، اگرچه [[اهل]] [[گناه کبیره]] هم باشد. ایشان برای [[معرفت]] به [[حق]] [[امام رضا]] {{ع}}، [[امام\|امامِ]] واجب‌الطاعه، غریب و [[شهید]] بودن را مطرح ساخته است که موجب می‌شود ثوابی معادل هفتاد [[شهید]]، مانند کسانی که در مقابل [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند، نصیب [[انسان]] گردد<ref>الأمالی، صدوق، ۱۲۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۴.</ref>. البته این سخن به معنای جواز [[ارتکاب گناه]] نیست، بلکه اگر [[انسان]] واجب‌الطاعه بودن [[امام رضا]] {{ع}} را [[باور]] کند و طبق آن عمل نماید، موجب [[سعادت]] او در [[دنیا]] و زمینه‌ساز [[سعادت]] او در [[آخرت]] خواهد شد. چون [[اهل بیت]] {{عم}} جز به [[اطاعت از خداوند]] [[دستور]] نمی‌دهند، و در صورتی که [[انسان]] [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] بداند، باید به [[دستورهای الهی]] نیز عمل نماید. همچنین [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، [[اطاعت از امام]] [[رضا]] {{ع}} را سبب [[هدایت]] می‌داند<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۰۶؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref> و [[نافرمانی]] ایشان را موجب [[کفر]] می‌شمرد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref>. این متن به صراحت، موضوع [[وجوب اطاعت]] را مطرح نمی‌سازد، اما چون [[اطاعت]] از ایشان سبب [[هدایت]] می‌شود و [[نافرمانی]] ایشان منجر به [[کفر]] می‌گردد، [[ضرورت]] دستیابی به [[هدایت]] و [[رهایی]] از [[کفر]] اقتضا می‌کند که [[اطاعت]] از ایشان [[واجب]] باشد. در یکی از گزارش‌های مرتبط با آن حضرت، [[سخن]] از مردی [[واقفی]] است که حتی با [[دعوت]] و [[ارشاد]] [[حسن بن علی]] وشا (که به دستور امام رضا {{ع}} این کار را انجام داد)، نیز حاضر به بازگشت از واقفی‌گری به طرف [[حق]] نمی‌شود. اما بعد از مدت کمی، مرد نزد [[حسن بن علی]] وشا می‌آید و به [[امامت امام رضا]] {{ع}} و [[واجب‌الاطاعه]] بودن ایشان [[گواهی]] می‌دهد<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۶۳.</ref>. [[احمد بن محمد بن ابی‌نصر]] در نامه‌ای که خدمت آن حضرت می‌فرستد، تصریح می‌کند: من و خانواده‌ام، [[خداوند]] را با [[اطاعت]] از شما [[دینداری]] می‌کنیم<ref>قرب الإسناد، ص۳۴۸، ۳۴۹.</ref>. موارد اخیر نشان می‌دهد مسأله [[وجوب اطاعت]] از [[امامان]] {{عم}} به عنوان موضوعی مسلّم در بین بسیاری از [[شیعیان]] آن دوره پذیرفته شده بوده است.
	# از [[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان روایت‌هایی رسیده است. آن حضرت در پاسخ به سؤالی دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان، به صراحت [[اطاعت]] خود را بر [[مردم]] [[واجب]] دانسته و آن را همچون [[اطاعت]] از [[امیرمؤمنان]] {{ع}} شمرده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۸؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری، [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] سخن [[داوود]] بن [[عیسی]] مبنی بر [[واجب‌الاطاعه]] بودن آن حضرت در نزد [[مردم]] [[عراق]] پرداخته است<ref>الکافی، ج۱۳، ص۱۰۶.</ref>. در یکی دیگر از این موارد در موضوع [[امامت]] و [[واجب‌الاطاعه]] بودن [[امام رضا]] {{ع}}، اختلافی میان عده‌ای از [[شیعیان]] رخ می‌دهد و [[امام رضا]] {{ع}} با اشاره به [[واجب‌الاطاعه]] بودن خود در صدد نقد و رفع آن برمی‌آید<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>. طبق آنچه تاکنون گفته شد، روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}}، در هماهنگی با [[قرآن]] در جهت [[ضرورت]] [[اطاعت از خداوند]]، [[رسول]] او و [[اهل بیت]] {{عم}} است. حجم نسبتاً بالای این [[روایت‌ها]] نیز علاوه بر آنکه اهتمام حضرت به تبیین این موضوع را نشان می‌دهد، حکایت از آن دارد که [[شبهات]] و سؤالاتی نیز دربارۀ [[وجوب]] [[اطاعت از ائمه]] {{عم}} مطرح بوده که ایشان به آنها پاسخ داده است. البته مجموعۀ این متون نیز می‌تواند به عنوان گنجینۀ ارزشمند [[علمی]] و [[اعتقادی]] در شناخت امامت به کار آید.		# از [[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان روایت‌هایی رسیده است. آن حضرت در پاسخ به سؤالی دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان، به صراحت [[اطاعت]] خود را بر [[مردم]] [[واجب]] دانسته و آن را همچون [[اطاعت]] از [[امیرمؤمنان]] {{ع}} شمرده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۸؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری، [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] سخن [[داوود]] بن [[عیسی]] مبنی بر [[واجب‌الاطاعه]] بودن آن حضرت در نزد [[مردم]] [[عراق]] پرداخته است<ref>الکافی، ج۱۳، ص۱۰۶.</ref>. در یکی دیگر از این موارد در موضوع [[امامت]] و [[واجب‌الاطاعه]] بودن [[امام رضا]] {{ع}}، اختلافی میان عده‌ای از [[شیعیان]] رخ می‌دهد و [[امام رضا]] {{ع}} با اشاره به [[واجب‌الاطاعه]] بودن خود در صدد نقد و رفع آن برمی‌آید<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>. طبق آنچه تاکنون گفته شد، روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}}، در هماهنگی با [[قرآن]] در جهت [[ضرورت]] [[اطاعت از خداوند]]، [[رسول]] او و [[اهل بیت]] {{عم}} است. حجم نسبتاً بالای این [[روایت‌ها]] نیز علاوه بر آنکه اهتمام حضرت به تبیین این موضوع را نشان می‌دهد، حکایت از آن دارد که [[شبهات]] و سؤالاتی نیز دربارۀ [[وجوب]] [[اطاعت از ائمه]] {{عم}} مطرح بوده که ایشان به آنها پاسخ داده است. البته مجموعۀ این متون نیز می‌تواند به عنوان گنجینۀ ارزشمند [[علمی]] و [[اعتقادی]] در شناخت امامت به کار آید.

Jaafari در ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۱

2026-01-31T08:11:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اطاعت		\| موضوع مرتبط = اطاعت
	\| عنوان مدخل = اطاعت		\| عنوان مدخل = اطاعت
	\| مداخل مرتبط = [[اطاعت در لغت]] - [[اطاعت در قرآن]] - [[اطاعت در حدیث]] - [[اطاعت در اصول فقه]] - [[اطاعت در فقه اسلامی]] - [[اطاعت در حقوق اسلامی]] - [[اطاعت در معارف دعا و زیارات]] - [[اطاعت در معارف و سیره سجادی]] - [[اطاعت در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[اطاعت در لغت]] - [[اطاعت در قرآن]] - [[اطاعت در حدیث]] - [[اطاعت در اصول فقه]] - [[اطاعت در فقه اسلامی]] - [[اطاعت در حقوق اسلامی]] - [[اطاعت در معارف دعا و زیارات]] - [[اطاعت در معارف و سیره نبوی]] - [[اطاعت در معارف و سیره سجادی]] - [[اطاعت در معارف و سیره رضوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۵ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۳

2023-10-05T09:33:33Z

Bahmani: /* پنجم: اطاعت از امام رضا {{ع}} */

2023-05-13T09:40:05Z

پنجم: اطاعت از امام رضا {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۰
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	طبق این [[روایت]]، با توجه به نقص و احتیاج ذاتی [[مردم]] و [[اختلافات]] میان آنها و تفاوت نظرات و خواهش‌های آنان، اگر کسی نباشد تا [[سرپرستی]] و محافظت از آنچه را [[پیامبران الهی]] آورده‌اند بر عهده گیرد، [[شریعت‌ها]]، سنت‌ها و [[احکام الهی]] [[تغییر]] می‌کند و در نهایت به نابودی همۀ [[مردم]] منتهی می‌شود<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۱۰۰-۱۰۱.</ref>. بر این اساس، در صورتی که [[اولوالامر]] نباشند یا [[اطاعت]] از آنان [[واجب]] نباشد، امور [[دین]] و دنیای [[مردم]] به نابودی و انحطاط کشیده می‌شود<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت ۲ - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>.		طبق این [[روایت]]، با توجه به نقص و احتیاج ذاتی [[مردم]] و [[اختلافات]] میان آنها و تفاوت نظرات و خواهش‌های آنان، اگر کسی نباشد تا [[سرپرستی]] و محافظت از آنچه را [[پیامبران الهی]] آورده‌اند بر عهده گیرد، [[شریعت‌ها]]، سنت‌ها و [[احکام الهی]] [[تغییر]] می‌کند و در نهایت به نابودی همۀ [[مردم]] منتهی می‌شود<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۱۰۰-۱۰۱.</ref>. بر این اساس، در صورتی که [[اولوالامر]] نباشند یا [[اطاعت]] از آنان [[واجب]] نباشد، امور [[دین]] و دنیای [[مردم]] به نابودی و انحطاط کشیده می‌شود<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت ۲ - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>.

	== پنجم: اطاعت از امام رضا {{ع}} ==		=== پنجم: اطاعت از امام رضا {{ع}} ===
	دربارۀ این موضوع دو دسته [[روایت]] وجود دارد:		دربارۀ این موضوع دو دسته [[روایت]] وجود دارد:
	# بخشی از این [[روایت‌ها]]، از غیر [[امام رضا]] {{ع}} رسیده است. طبق سخن [[امام صادق]] {{ع}}، [[زیارت امام رضا]] {{ع}} که همراه با [[معرفت]] به [[واجب الاطاعه]] بودن ایشان از طرف [[خداوند]] باشد، مانند [[زیارت]] [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب شده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۸۷؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۱۰۸.</ref>. طبق [[روایت]] دیگری از همین [[امام]]، هر کس [[امام رضا]] {{ع}} را که در [[خراسان]]، [[شهید]] و مدفون خواهد شد، با [[معرفت]] به [[حق]] او [[زیارت]] کند، به همراه [[امام صادق]] {{ع}} به [[بهشت]] خواهد رفت، اگرچه [[اهل]] [[گناه کبیره]] هم باشد. ایشان برای [[معرفت]] به [[حق]] [[امام رضا]] {{ع}}، [[امام\|امامِ]] واجب‌الطاعه، [[غریب]] و [[شهید]] بودن را مطرح ساخته است که موجب می‌شود ثوابی معادل هفتاد [[شهید]]، مانند کسانی که در مقابل [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند، نصیب [[انسان]] گردد<ref>الأمالی، صدوق، ۱۲۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۴.</ref>. البته این سخن به معنای جواز [[ارتکاب گناه]] نیست، بلکه اگر [[انسان]] واجب‌الطاعه بودن [[امام رضا]] {{ع}} را [[باور]] کند و طبق آن عمل نماید، موجب [[سعادت]] او در [[دنیا]] و زمینه‌ساز [[سعادت]] او در [[آخرت]] خواهد شد. چون [[اهل بیت]] {{عم}} جز به [[اطاعت از خداوند]] [[دستور]] نمی‌دهند، و در صورتی که [[انسان]] [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] بداند، باید به [[دستورهای الهی]] نیز عمل نماید. همچنین [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، [[اطاعت از امام]] [[رضا]] {{ع}} را سبب [[هدایت]] می‌داند<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۰۶؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref> و [[نافرمانی]] ایشان را موجب [[کفر]] می‌شمرد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref>. این متن به صراحت، موضوع [[وجوب اطاعت]] را مطرح نمی‌سازد، اما چون [[اطاعت]] از ایشان سبب [[هدایت]] می‌شود و [[نافرمانی]] ایشان منجر به [[کفر]] می‌گردد، [[ضرورت]] دستیابی به [[هدایت]] و [[رهایی]] از [[کفر]] اقتضا می‌کند که [[اطاعت]] از ایشان [[واجب]] باشد. در یکی از گزارش‌های مرتبط با آن حضرت، [[سخن]] از مردی [[واقفی]] است که حتی با [[دعوت]] و [[ارشاد]] [[حسن بن علی]] وشا (که به دستور امام رضا {{ع}} این کار را انجام داد)، نیز حاضر به بازگشت از واقفی‌گری به طرف [[حق]] نمی‌شود. اما بعد از مدت کمی، مرد نزد [[حسن بن علی]] وشا می‌آید و به [[امامت امام رضا]] {{ع}} و [[واجب‌الاطاعه]] بودن ایشان [[گواهی]] می‌دهد<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۶۳.</ref>. [[احمد بن محمد بن ابی‌نصر]] در نامه‌ای که [[خدمت]] آن حضرت می‌فرستد، تصریح می‌کند: من و خانواده‌ام، [[خداوند]] را با [[اطاعت]] از شما [[دینداری]] می‌کنیم<ref>قرب الإسناد، ص۳۴۸، ۳۴۹.</ref>. موارد اخیر نشان می‌دهد مسأله [[وجوب اطاعت]] از [[امامان]] {{عم}} به عنوان موضوعی مسلّم در بین بسیاری از [[شیعیان]] آن دوره پذیرفته شده بوده است.		# بخشی از این [[روایت‌ها]]، از غیر [[امام رضا]] {{ع}} رسیده است. طبق سخن [[امام صادق]] {{ع}}، [[زیارت امام رضا]] {{ع}} که همراه با [[معرفت]] به [[واجب الاطاعه]] بودن ایشان از طرف [[خداوند]] باشد، مانند [[زیارت]] [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب شده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۸۷؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۱۰۸.</ref>. طبق [[روایت]] دیگری از همین [[امام]]، هر کس [[امام رضا]] {{ع}} را که در [[خراسان]]، [[شهید]] و مدفون خواهد شد، با [[معرفت]] به [[حق]] او [[زیارت]] کند، به همراه [[امام صادق]] {{ع}} به [[بهشت]] خواهد رفت، اگرچه [[اهل]] [[گناه کبیره]] هم باشد. ایشان برای [[معرفت]] به [[حق]] [[امام رضا]] {{ع}}، [[امام\|امامِ]] واجب‌الطاعه، [[غریب]] و [[شهید]] بودن را مطرح ساخته است که موجب می‌شود ثوابی معادل هفتاد [[شهید]]، مانند کسانی که در مقابل [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند، نصیب [[انسان]] گردد<ref>الأمالی، صدوق، ۱۲۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۴.</ref>. البته این سخن به معنای جواز [[ارتکاب گناه]] نیست، بلکه اگر [[انسان]] واجب‌الطاعه بودن [[امام رضا]] {{ع}} را [[باور]] کند و طبق آن عمل نماید، موجب [[سعادت]] او در [[دنیا]] و زمینه‌ساز [[سعادت]] او در [[آخرت]] خواهد شد. چون [[اهل بیت]] {{عم}} جز به [[اطاعت از خداوند]] [[دستور]] نمی‌دهند، و در صورتی که [[انسان]] [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] بداند، باید به [[دستورهای الهی]] نیز عمل نماید. همچنین [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، [[اطاعت از امام]] [[رضا]] {{ع}} را سبب [[هدایت]] می‌داند<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۰۶؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref> و [[نافرمانی]] ایشان را موجب [[کفر]] می‌شمرد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref>. این متن به صراحت، موضوع [[وجوب اطاعت]] را مطرح نمی‌سازد، اما چون [[اطاعت]] از ایشان سبب [[هدایت]] می‌شود و [[نافرمانی]] ایشان منجر به [[کفر]] می‌گردد، [[ضرورت]] دستیابی به [[هدایت]] و [[رهایی]] از [[کفر]] اقتضا می‌کند که [[اطاعت]] از ایشان [[واجب]] باشد. در یکی از گزارش‌های مرتبط با آن حضرت، [[سخن]] از مردی [[واقفی]] است که حتی با [[دعوت]] و [[ارشاد]] [[حسن بن علی]] وشا (که به دستور امام رضا {{ع}} این کار را انجام داد)، نیز حاضر به بازگشت از واقفی‌گری به طرف [[حق]] نمی‌شود. اما بعد از مدت کمی، مرد نزد [[حسن بن علی]] وشا می‌آید و به [[امامت امام رضا]] {{ع}} و [[واجب‌الاطاعه]] بودن ایشان [[گواهی]] می‌دهد<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۶۳.</ref>. [[احمد بن محمد بن ابی‌نصر]] در نامه‌ای که [[خدمت]] آن حضرت می‌فرستد، تصریح می‌کند: من و خانواده‌ام، [[خداوند]] را با [[اطاعت]] از شما [[دینداری]] می‌کنیم<ref>قرب الإسناد، ص۳۴۸، ۳۴۹.</ref>. موارد اخیر نشان می‌دهد مسأله [[وجوب اطاعت]] از [[امامان]] {{عم}} به عنوان موضوعی مسلّم در بین بسیاری از [[شیعیان]] آن دوره پذیرفته شده بوده است.

Bahmani در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۹

2023-05-13T09:39:46Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۹

2023-05-13T09:19:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۹
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = اطاعت		\| موضوع مرتبط = اطاعت
	\| عنوان مدخل = اطاعت		\| عنوان مدخل = اطاعت
	\| مداخل مرتبط = [[اطاعت در لغت]] - [[اطاعت در قرآن]] - [[اطاعت در اصول فقه]] - [[اطاعت در فقه اسلامی]] - [[اطاعت در حقوق اسلامی]] - [[اطاعت در معارف دعا و زیارات]] - [[اطاعت در معارف و سیره سجادی]] - [[اطاعت در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[اطاعت در لغت]] - [[اطاعت در قرآن]] - [[اطاعت در حدیث]] - [[اطاعت در اصول فقه]] - [[اطاعت در فقه اسلامی]] - [[اطاعت در حقوق اسلامی]] - [[اطاعت در معارف دعا و زیارات]] - [[اطاعت در معارف و سیره سجادی]] - [[اطاعت در معارف و سیره رضوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T09:14:43Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	[[ضرورت]] [[اطاعت از امام]] تا بدان حد است که اگر کسی تمام عمرش را هم [[عبادت]] کند، بدون آنکه امامی از طرف [[خداوند]] داشته باشد تا اعمالش را تحت نظر او انجام دهد، هیچ فایده‌ای به حالش نخواهد داشت<ref>المحاسن، ج۱، ص۲۸۷.</ref>.		[[ضرورت]] [[اطاعت از امام]] تا بدان حد است که اگر کسی تمام عمرش را هم [[عبادت]] کند، بدون آنکه امامی از طرف [[خداوند]] داشته باشد تا اعمالش را تحت نظر او انجام دهد، هیچ فایده‌ای به حالش نخواهد داشت<ref>المحاسن، ج۱، ص۲۸۷.</ref>.

	از منظر [[عقلی]] و [[کلامی]] نیز [[وجوب]] [[اطاعت از امام]] یکی از [[احکام]] مهم و بزرگ [[دین]] بوده <ref>کتاب الألفین، ص۴۸.</ref> و [[اطاعت از امام]]، در واقع [[امتثال]] [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] است <ref>کتاب الألفین، ص۶۵.</ref>. [[اطاعت از امام]]، زمانی صحیح است که [[معصوم]] باشد<ref>کتاب الألفین، ص۱۸۶.</ref>، چون در غیر این صورت، به [[نافرمانی خداوند]] [[دستور]] خواهد داد که با [[دستورهای الهی]] در تناقض و به همین جهت محال است<ref>کتاب الألفین، ص۲۹۲.</ref>. از سوی دیگر، [[اطاعت الهی]] در همه حال و در همۀ امور [[زندگی]] مطلوب و ضروری است و تنها در سایۀ بهره‌مندی از [[راهنمایی]] [[معصومان]] {{عم}} میتوان به این مرحله از [[اطاعت الهی]] [[دست]] یافت<ref>کتاب الألفین، ص۱۴۳.</ref>.<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>		از منظر [[عقلی]] و [[کلامی]] نیز [[وجوب]] [[اطاعت از امام]] یکی از [[احکام]] مهم و بزرگ [[دین]] بوده <ref>کتاب الألفین، ص۴۸.</ref> و [[اطاعت از امام]]، در واقع [[امتثال]] [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] است <ref>کتاب الألفین، ص۶۵.</ref>. [[اطاعت از امام]]، زمانی صحیح است که [[معصوم]] باشد<ref>کتاب الألفین، ص۱۸۶.</ref>، چون در غیر این صورت، به [[نافرمانی خداوند]] [[دستور]] خواهد داد که با [[دستورهای الهی]] در تناقض و به همین جهت محال است<ref>کتاب الألفین، ص۲۹۲.</ref>. از سوی دیگر، [[اطاعت الهی]] در همه حال و در همۀ امور [[زندگی]] مطلوب و ضروری است و تنها در سایۀ بهره‌مندی از [[راهنمایی]] [[معصومان]] {{عم}} میتوان به این مرحله از [[اطاعت الهی]] دست یافت<ref>کتاب الألفین، ص۱۴۳.</ref>.<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>

	روایت‌های [[نقل]] شده از [[امام رضا]] {{ع}}، دربارۀ [[اطاعت از خداوند]] و [[اهل بیت]] {{عم}} به پنج دسته تقسیم می‌شود:		روایت‌های [[نقل]] شده از [[امام رضا]] {{ع}}، دربارۀ [[اطاعت از خداوند]] و [[اهل بیت]] {{عم}} به پنج دسته تقسیم می‌شود:
خط ۶۵:		خط ۶۵:

	== سوم: [[اطاعت از امامان]] {{عم}} ==		== سوم: [[اطاعت از امامان]] {{عم}} ==
	[[وجوب اطاعت از امام]]، یکی از [[احکام]] مهم و بزرگ [[دین]] بوده<ref>کتاب الألفین، ص۴۸.</ref> و [[اطاعت از امام]] در واقع [[امتثال]] [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] است<ref>کتاب الألفین، ص۶۵.</ref>. [[وجوب]] [[اطاعت از امام]]، از آن جهت است که [[معصوم]] می‌باشد<ref>کتاب الألفین، ص۱۸۶.</ref>، چون در غیر این صورت، به [[نافرمانی خداوند]] [[دستور]] خواهد داد که با [[دستورهای الهی]] در تناقض و به همین جهت، محال است<ref>کتاب الألفین، ص۲۹۲.</ref>. از سوی دیگر، [[اطاعت الهی]] در همه حال و در همه امور [[زندگی]] مطلوب و ضروری است و تنها در سایه بهره‌مندی از [[راهنمایی]] [[معصومان]] {{عم}} میتوان به این مرحله از [[اطاعت الهی]] [[دست]] یافت<ref>کتاب الألفین، ص۱۴۳.</ref>. همچنین چون [[امامت]] [[جانشینی پیامبر]] {{صل}} است، [[اطاعت از امام]] نیز مانند [[اطاعت از پیامبر]] {{صل}}، [[واجب]] است<ref>مصباح الهدایة، بهبهانی، ص۱۲۶.</ref>.		[[وجوب اطاعت از امام]]، یکی از [[احکام]] مهم و بزرگ [[دین]] بوده<ref>کتاب الألفین، ص۴۸.</ref> و [[اطاعت از امام]] در واقع [[امتثال]] [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] است<ref>کتاب الألفین، ص۶۵.</ref>. [[وجوب]] [[اطاعت از امام]]، از آن جهت است که [[معصوم]] می‌باشد<ref>کتاب الألفین، ص۱۸۶.</ref>، چون در غیر این صورت، به [[نافرمانی خداوند]] [[دستور]] خواهد داد که با [[دستورهای الهی]] در تناقض و به همین جهت، محال است<ref>کتاب الألفین، ص۲۹۲.</ref>. از سوی دیگر، [[اطاعت الهی]] در همه حال و در همه امور [[زندگی]] مطلوب و ضروری است و تنها در سایه بهره‌مندی از [[راهنمایی]] [[معصومان]] {{عم}} میتوان به این مرحله از [[اطاعت الهی]] دست یافت<ref>کتاب الألفین، ص۱۴۳.</ref>. همچنین چون [[امامت]] [[جانشینی پیامبر]] {{صل}} است، [[اطاعت از امام]] نیز مانند [[اطاعت از پیامبر]] {{صل}}، [[واجب]] است<ref>مصباح الهدایة، بهبهانی، ص۱۲۶.</ref>.

	روایت‌های متعددی از [[امام رضا]] {{ع}} در مواضع مختلف وجود دارد که بر [[واجب الاطاعه]] بودن [[امامان]] دلالت دارد. [[امام رضا]] {{ع}} [[واجب الاطاعه]] بودن را یکی از [[ویژگی‌های امام]] می‌داند<ref>الکافی، ج۱، ص۵۰۰؛ الغیبة، نعمانی، ص۲۲۲؛ الأمالی، صدوق، ص۶۷۹؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۲۱؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۶۸۰؛ معانی الأخبار، ص۱۰۰.</ref>. طبق [[روایت]] [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] از پدرانشان از [[رسول خدا]] {{صل}} [[اطاعت از ائمه]] {{عم}}، [[اطاعت از خداوند]] بوده، و [[معصیت]] آنان، [[معصیت خداوند]]<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۵۸.</ref>. در [[روایت]] مشابهی با همین سلسله [[سند]]، [[اطاعت]] و [[نافرمانی]] نسبت به [[امامان معصوم]] {{عم}}، [[اطاعت]] و [[نافرمانی]] از [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب می‌شود<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۶۰.</ref>. در [[روایت]] دیگری از [[امام رضا]] {{ع}} با همین سلسله [[سند]]، این چنین آمده است: "ای [[علی]]! تو و [[امامان]] از فرزندانت بعد از من، [[حجت خداوند]] بر [[خلق]] و نشانه‌های او در میان [[مردم]] هستید. هر کس یکی از شما را [[انکار]] نماید، مرا [[انکار]] کرده است. و هر کس یکی از شما را [[نافرمانی]] کند، مرا [[نافرمانی]] نموده است. هر کس به یکی از شما [[ستم]] کند، به من [[ستم]] کرده و هر کس با شما اتصال داشته باشد، با من اتصال دارد. و هر کس از شما [[اطاعت]] کند، مرا [[اطاعت]] کرده است"<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۴۱۳.</ref>. بر اساس این [[روایت]]، چون [[امامان معصوم]] {{عم}} [[حجت خداوند]] بر [[خلق]] او هستند، [[انکار]]، [[ستم]] و [[نافرمانی]] آنان در سطح [[انکار]]، [[ستم]] و [[نافرمانی]] نسبت به [[رسول خدا]] {{صل}} بوده و [[اطاعت]] از آنان نیز همین [[حکم]] را خواهد داشت. از سوی دیگر، در جامعۀ آن روز سؤالات و شبهاتی دربارۀ رابطۀ [[امام]] و [[مردم]] وجود داشته است که [[امام رضا]] {{ع}} آن را پاسخ داده است. عده‌ای [[مردم]] را [[عبد]] [[ائمه]] {{عم}} می‌دانستند و این ادعا را به [[ائمه]] {{عم}} منسوب می‌کردند. [[امام]] این سخن را نقد فرموده و [[واجب الاطاعه]] بودن و [[نصرت]] در [[امور دینی]] را به عنوان رابطۀ صحیح [[امام]] و [[مردم]] مطرح ساخته است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۹، ۴۶۰؛ الأمالی، مفید، ص۲۵۳؛ الأمالی، طوسی، ص۲۲؛ شرح أصول الکافی، مازندرانی، ج۵، ص۱۸۶؛ مرآة العقول، ج۲، ص۳۳۲.</ref>.		روایت‌های متعددی از [[امام رضا]] {{ع}} در مواضع مختلف وجود دارد که بر [[واجب الاطاعه]] بودن [[امامان]] دلالت دارد. [[امام رضا]] {{ع}} [[واجب الاطاعه]] بودن را یکی از [[ویژگی‌های امام]] می‌داند<ref>الکافی، ج۱، ص۵۰۰؛ الغیبة، نعمانی، ص۲۲۲؛ الأمالی، صدوق، ص۶۷۹؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۲۱؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۶۸۰؛ معانی الأخبار، ص۱۰۰.</ref>. طبق [[روایت]] [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] از پدرانشان از [[رسول خدا]] {{صل}} [[اطاعت از ائمه]] {{عم}}، [[اطاعت از خداوند]] بوده، و [[معصیت]] آنان، [[معصیت خداوند]]<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۵۸.</ref>. در [[روایت]] مشابهی با همین سلسله [[سند]]، [[اطاعت]] و [[نافرمانی]] نسبت به [[امامان معصوم]] {{عم}}، [[اطاعت]] و [[نافرمانی]] از [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب می‌شود<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۶۰.</ref>. در [[روایت]] دیگری از [[امام رضا]] {{ع}} با همین سلسله [[سند]]، این چنین آمده است: "ای [[علی]]! تو و [[امامان]] از فرزندانت بعد از من، [[حجت خداوند]] بر [[خلق]] و نشانه‌های او در میان [[مردم]] هستید. هر کس یکی از شما را [[انکار]] نماید، مرا [[انکار]] کرده است. و هر کس یکی از شما را [[نافرمانی]] کند، مرا [[نافرمانی]] نموده است. هر کس به یکی از شما [[ستم]] کند، به من [[ستم]] کرده و هر کس با شما اتصال داشته باشد، با من اتصال دارد. و هر کس از شما [[اطاعت]] کند، مرا [[اطاعت]] کرده است"<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۴۱۳.</ref>. بر اساس این [[روایت]]، چون [[امامان معصوم]] {{عم}} [[حجت خداوند]] بر [[خلق]] او هستند، [[انکار]]، [[ستم]] و [[نافرمانی]] آنان در سطح [[انکار]]، [[ستم]] و [[نافرمانی]] نسبت به [[رسول خدا]] {{صل}} بوده و [[اطاعت]] از آنان نیز همین [[حکم]] را خواهد داشت. از سوی دیگر، در جامعۀ آن روز سؤالات و شبهاتی دربارۀ رابطۀ [[امام]] و [[مردم]] وجود داشته است که [[امام رضا]] {{ع}} آن را پاسخ داده است. عده‌ای [[مردم]] را [[عبد]] [[ائمه]] {{عم}} می‌دانستند و این ادعا را به [[ائمه]] {{عم}} منسوب می‌کردند. [[امام]] این سخن را نقد فرموده و [[واجب الاطاعه]] بودن و [[نصرت]] در [[امور دینی]] را به عنوان رابطۀ صحیح [[امام]] و [[مردم]] مطرح ساخته است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۹، ۴۶۰؛ الأمالی، مفید، ص۲۵۳؛ الأمالی، طوسی، ص۲۲؛ شرح أصول الکافی، مازندرانی، ج۵، ص۱۸۶؛ مرآة العقول، ج۲، ص۳۳۲.</ref>.

Bahmani در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۹

2023-01-18T04:59:53Z

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

2022-11-07T04:11:19Z

جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۱
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	* دربارۀ این موضوع دو دسته [[روایت]] وجود دارد:		* دربارۀ این موضوع دو دسته [[روایت]] وجود دارد:
	# بخشی از این [[روایت‌ها]]، از غیر [[امام رضا]] {{ع}} رسیده است. طبق سخن [[امام صادق]] {{ع}}، [[زیارت امام رضا]] {{ع}} که همراه با [[معرفت]] به [[واجب الاطاعه]] بودن ایشان از طرف [[خداوند]] باشد، مانند [[زیارت]] [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب شده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۸۷؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۱۰۸.</ref>. طبق [[روایت]] دیگری از همین [[امام]]، هر کس [[امام رضا]] {{ع}} را که در [[خراسان]]، [[شهید]] و مدفون خواهد شد، با [[معرفت]] به [[حق]] او [[زیارت]] کند، به همراه [[امام صادق]] {{ع}} به [[بهشت]] خواهد رفت، اگرچه [[اهل]] [[گناه کبیره]] هم باشد. ایشان برای [[معرفت]] به [[حق]] [[امام رضا]] {{ع}}، [[امام\|امامِ]] واجب‌الطاعه، [[غریب]] و [[شهید]] بودن را مطرح ساخته است که موجب می‌شود ثوابی معادل هفتاد [[شهید]]، مانند کسانی که در مقابل [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند، نصیب [[انسان]] گردد<ref>الأمالی، صدوق، ۱۲۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۴.</ref>. البته این سخن به معنای جواز [[ارتکاب گناه]] نیست، بلکه اگر [[انسان]] واجب‌الطاعه بودن [[امام رضا]] {{ع}} را [[باور]] کند و طبق آن عمل نماید، موجب [[سعادت]] او در [[دنیا]] و زمینه‌ساز [[سعادت]] او در [[آخرت]] خواهد شد. چون [[اهل بیت]] {{عم}} جز به [[اطاعت از خداوند]] [[دستور]] نمی‌دهند، و در صورتی که [[انسان]] [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] بداند، باید به [[دستورهای الهی]] نیز عمل نماید. همچنین [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، [[اطاعت از امام]] [[رضا]] {{ع}} را سبب [[هدایت]] می‌داند<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۰۶؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref> و [[نافرمانی]] ایشان را موجب [[کفر]] می‌شمرد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref>. این متن به صراحت، موضوع [[وجوب اطاعت]] را مطرح نمی‌سازد، اما چون [[اطاعت]] از ایشان سبب [[هدایت]] می‌شود و [[نافرمانی]] ایشان منجر به [[کفر]] می‌گردد، [[ضرورت]] دستیابی به [[هدایت]] و [[رهایی]] از [[کفر]] اقتضا می‌کند که [[اطاعت]] از ایشان [[واجب]] باشد. در یکی از گزارش‌های مرتبط با آن [[حضرت]]، [[سخن]] از مردی [[واقفی]] است که حتی با [[دعوت]] و [[ارشاد]] [[حسن بن علی]] وشا (که به [[دستور امام]] [[رضا]] {{ع}} این کار را انجام داد)، نیز حاضر به بازگشت از واقفی‌گری به طرف [[حق]] نمی‌شود. اما بعد از مدت کمی، مرد نزد [[حسن بن علی]] وشا می‌آید و به [[امامت امام رضا]] {{ع}} و [[واجب‌الاطاعه]] بودن ایشان [[گواهی]] می‌دهد<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۶۳.</ref>. [[احمد بن محمد بن ابی‌نصر]] در نامه‌ای که [[خدمت]] آن [[حضرت]] می‌فرستد، تصریح می‌کند: من و خانواده‌ام، [[خداوند]] را با [[اطاعت]] از شما [[دینداری]] می‌کنیم<ref>قرب الإسناد، ص۳۴۸، ۳۴۹.</ref>. موارد اخیر نشان می‌دهد مسأله [[وجوب اطاعت]] از [[امامان]] {{عم}} به عنوان موضوعی مسلّم در بین بسیاری از [[شیعیان]] آن دوره پذیرفته شده بوده است.		# بخشی از این [[روایت‌ها]]، از غیر [[امام رضا]] {{ع}} رسیده است. طبق سخن [[امام صادق]] {{ع}}، [[زیارت امام رضا]] {{ع}} که همراه با [[معرفت]] به [[واجب الاطاعه]] بودن ایشان از طرف [[خداوند]] باشد، مانند [[زیارت]] [[رسول خدا]] {{صل}} محسوب شده است<ref>الأمالی، صدوق، ص۵۸۷؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۱۰۸.</ref>. طبق [[روایت]] دیگری از همین [[امام]]، هر کس [[امام رضا]] {{ع}} را که در [[خراسان]]، [[شهید]] و مدفون خواهد شد، با [[معرفت]] به [[حق]] او [[زیارت]] کند، به همراه [[امام صادق]] {{ع}} به [[بهشت]] خواهد رفت، اگرچه [[اهل]] [[گناه کبیره]] هم باشد. ایشان برای [[معرفت]] به [[حق]] [[امام رضا]] {{ع}}، [[امام\|امامِ]] واجب‌الطاعه، [[غریب]] و [[شهید]] بودن را مطرح ساخته است که موجب می‌شود ثوابی معادل هفتاد [[شهید]]، مانند کسانی که در مقابل [[رسول خدا]] {{صل}} به [[شهادت]] رسیدند، نصیب [[انسان]] گردد<ref>الأمالی، صدوق، ۱۲۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۸۴.</ref>. البته این سخن به معنای جواز [[ارتکاب گناه]] نیست، بلکه اگر [[انسان]] واجب‌الطاعه بودن [[امام رضا]] {{ع}} را [[باور]] کند و طبق آن عمل نماید، موجب [[سعادت]] او در [[دنیا]] و زمینه‌ساز [[سعادت]] او در [[آخرت]] خواهد شد. چون [[اهل بیت]] {{عم}} جز به [[اطاعت از خداوند]] [[دستور]] نمی‌دهند، و در صورتی که [[انسان]] [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] بداند، باید به [[دستورهای الهی]] نیز عمل نماید. همچنین [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، [[اطاعت از امام]] [[رضا]] {{ع}} را سبب [[هدایت]] می‌داند<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۰۶؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref> و [[نافرمانی]] ایشان را موجب [[کفر]] می‌شمرد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۳۲.</ref>. این متن به صراحت، موضوع [[وجوب اطاعت]] را مطرح نمی‌سازد، اما چون [[اطاعت]] از ایشان سبب [[هدایت]] می‌شود و [[نافرمانی]] ایشان منجر به [[کفر]] می‌گردد، [[ضرورت]] دستیابی به [[هدایت]] و [[رهایی]] از [[کفر]] اقتضا می‌کند که [[اطاعت]] از ایشان [[واجب]] باشد. در یکی از گزارش‌های مرتبط با آن [[حضرت]]، [[سخن]] از مردی [[واقفی]] است که حتی با [[دعوت]] و [[ارشاد]] [[حسن بن علی]] وشا (که به [[دستور امام]] [[رضا]] {{ع}} این کار را انجام داد)، نیز حاضر به بازگشت از واقفی‌گری به طرف [[حق]] نمی‌شود. اما بعد از مدت کمی، مرد نزد [[حسن بن علی]] وشا می‌آید و به [[امامت امام رضا]] {{ع}} و [[واجب‌الاطاعه]] بودن ایشان [[گواهی]] می‌دهد<ref>إثبات الهداة، ج۴، ص۳۶۳.</ref>. [[احمد بن محمد بن ابی‌نصر]] در نامه‌ای که [[خدمت]] آن [[حضرت]] می‌فرستد، تصریح می‌کند: من و خانواده‌ام، [[خداوند]] را با [[اطاعت]] از شما [[دینداری]] می‌کنیم<ref>قرب الإسناد، ص۳۴۸، ۳۴۹.</ref>. موارد اخیر نشان می‌دهد مسأله [[وجوب اطاعت]] از [[امامان]] {{عم}} به عنوان موضوعی مسلّم در بین بسیاری از [[شیعیان]] آن دوره پذیرفته شده بوده است.
	# از [[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان روایت‌هایی رسیده است. آن [[حضرت]] در پاسخ به سؤالی دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان، به صراحت [[اطاعت]] خود را بر [[مردم]] [[واجب]] دانسته و آن را همچون [[اطاعت]] از [[امیرمؤمنان]] {{ع}} شمرده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۸؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری، [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] سخن [[~~داود~~]] بن [[عیسی]] مبنی بر [[واجب‌الاطاعه]] بودن آن [[حضرت]] در نزد [[مردم]] [[عراق]] پرداخته است<ref>الکافی، ج۱۳، ص۱۰۶.</ref>. در یکی دیگر از این موارد در موضوع [[امامت]] و [[واجب‌الاطاعه]] بودن [[امام رضا]] {{ع}}، اختلافی میان عده‌ای از [[شیعیان]] رخ می‌دهد و [[امام رضا]] {{ع}} با اشاره به [[واجب‌الاطاعه]] بودن خود در صدد نقد و رفع آن برمی‌آید<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>. طبق آنچه تاکنون گفته شد، روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}}، در هماهنگی با [[قرآن]] در جهت [[ضرورت]] [[اطاعت از خداوند]]، [[رسول]] او و [[اهل بیت]] {{عم}} است. حجم نسبتاً بالای این [[روایت‌ها]] نیز علاوه بر آنکه اهتمام [[حضرت]] به تبیین این موضوع را نشان می‌دهد، حکایت از آن دارد که [[شبهات]] و سؤالاتی نیز دربارۀ [[وجوب]] [[اطاعت از ائمه]] {{عم}} مطرح بوده که ایشان به آنها پاسخ داده است. البته مجموعۀ این متون نیز می‌تواند به عنوان گنجینۀ [[ارزشمند]] [[علمی]] و [[اعتقادی]] در [[شناخت امامت]] به کار آید.		# از [[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان روایت‌هایی رسیده است. آن [[حضرت]] در پاسخ به سؤالی دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان، به صراحت [[اطاعت]] خود را بر [[مردم]] [[واجب]] دانسته و آن را همچون [[اطاعت]] از [[امیرمؤمنان]] {{ع}} شمرده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۸؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری، [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] سخن [[داوود]] بن [[عیسی]] مبنی بر [[واجب‌الاطاعه]] بودن آن [[حضرت]] در نزد [[مردم]] [[عراق]] پرداخته است<ref>الکافی، ج۱۳، ص۱۰۶.</ref>. در یکی دیگر از این موارد در موضوع [[امامت]] و [[واجب‌الاطاعه]] بودن [[امام رضا]] {{ع}}، اختلافی میان عده‌ای از [[شیعیان]] رخ می‌دهد و [[امام رضا]] {{ع}} با اشاره به [[واجب‌الاطاعه]] بودن خود در صدد نقد و رفع آن برمی‌آید<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>. طبق آنچه تاکنون گفته شد، روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}}، در هماهنگی با [[قرآن]] در جهت [[ضرورت]] [[اطاعت از خداوند]]، [[رسول]] او و [[اهل بیت]] {{عم}} است. حجم نسبتاً بالای این [[روایت‌ها]] نیز علاوه بر آنکه اهتمام [[حضرت]] به تبیین این موضوع را نشان می‌دهد، حکایت از آن دارد که [[شبهات]] و سؤالاتی نیز دربارۀ [[وجوب]] [[اطاعت از ائمه]] {{عم}} مطرح بوده که ایشان به آنها پاسخ داده است. البته مجموعۀ این متون نیز می‌تواند به عنوان گنجینۀ [[ارزشمند]] [[علمی]] و [[اعتقادی]] در [[شناخت امامت]] به کار آید.
	* [[امام رضا]] {{ع}} [[نیکی]] به [[والدین]] را [[واجب]] دانسته است، اگر چه [[مشرک]] باشند. ایشان همچنین به [[اطاعت]] نکردن از [[والدین]] و یا هر [[انسان]] دیگری در جایی که [[معصیت خداوند]] باشد، [[حکم]] کرده است، چون هر گاه [[اطاعت]] از کسی مستلزم [[معصیت خداوند]] باشد، نباید از او [[اطاعت]] کرد. این بدان معناست که [[اطاعت]] از [[پدر]] و [[مادر]] در جایی که [[معصیت خداوند]] نباشد، [[واجب]] است. متن این [[روایت]] مطابق با مضمون آیاتی<ref>{{متن قرآن\|وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و به آدمی سپرده‌ایم به پدر و مادرش نکویی کند و اگر در تو کوشیدند تا چیزی را که دانشی درباره آن نداری شریک من سازی، از آن دو فرمان نبر! بازگشتتان به سوی من است آنگاه من شما را از آنچه انجام می‌دادید آگاه خواهم کرد» سوره عنکبوت، آیه ۸؛ {{متن قرآن\|وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و اگر تو را وا دارند تا آنچه را که نمی‌دانی برای من شریک آوری، از آنان فرمان نبر و در این جهان با آنان به شایستگی همراهی کن و راه کسی را که به درگاه من باز می‌گردد پیش گیر، سپس بازگشتتان به سوی من است آنگاه شما را از آنچه می‌کرده‌اید می‌آگاهانم» سوره لقمان، آیه ۱۵.</ref> است که علاوه بر تأکید بر [[احسان به والدین]]، از [[اطاعت]] آنان در [[معصیت خداوند]] [[نهی]] می‌کند<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>		* [[امام رضا]] {{ع}} [[نیکی]] به [[والدین]] را [[واجب]] دانسته است، اگر چه [[مشرک]] باشند. ایشان همچنین به [[اطاعت]] نکردن از [[والدین]] و یا هر [[انسان]] دیگری در جایی که [[معصیت خداوند]] باشد، [[حکم]] کرده است، چون هر گاه [[اطاعت]] از کسی مستلزم [[معصیت خداوند]] باشد، نباید از او [[اطاعت]] کرد. این بدان معناست که [[اطاعت]] از [[پدر]] و [[مادر]] در جایی که [[معصیت خداوند]] نباشد، [[واجب]] است. متن این [[روایت]] مطابق با مضمون آیاتی<ref>{{متن قرآن\|وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و به آدمی سپرده‌ایم به پدر و مادرش نکویی کند و اگر در تو کوشیدند تا چیزی را که دانشی درباره آن نداری شریک من سازی، از آن دو فرمان نبر! بازگشتتان به سوی من است آنگاه من شما را از آنچه انجام می‌دادید آگاه خواهم کرد» سوره عنکبوت، آیه ۸؛ {{متن قرآن\|وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و اگر تو را وا دارند تا آنچه را که نمی‌دانی برای من شریک آوری، از آنان فرمان نبر و در این جهان با آنان به شایستگی همراهی کن و راه کسی را که به درگاه من باز می‌گردد پیش گیر، سپس بازگشتتان به سوی من است آنگاه شما را از آنچه می‌کرده‌اید می‌آگاهانم» سوره لقمان، آیه ۱۵.</ref> است که علاوه بر تأکید بر [[احسان به والدین]]، از [[اطاعت]] آنان در [[معصیت خداوند]] [[نهی]] می‌کند<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>

Hosein در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۲۰

2022-10-31T15:20:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۱:		خط ۱:

	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اطاعت		\| موضوع مرتبط = اطاعت
خط ۶۹:		خط ۶۸:
	# از [[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان روایت‌هایی رسیده است. آن [[حضرت]] در پاسخ به سؤالی دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان، به صراحت [[اطاعت]] خود را بر [[مردم]] [[واجب]] دانسته و آن را همچون [[اطاعت]] از [[امیرمؤمنان]] {{ع}} شمرده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۸؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری، [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] سخن [[داود]] بن [[عیسی]] مبنی بر [[واجب‌الاطاعه]] بودن آن [[حضرت]] در نزد [[مردم]] [[عراق]] پرداخته است<ref>الکافی، ج۱۳، ص۱۰۶.</ref>. در یکی دیگر از این موارد در موضوع [[امامت]] و [[واجب‌الاطاعه]] بودن [[امام رضا]] {{ع}}، اختلافی میان عده‌ای از [[شیعیان]] رخ می‌دهد و [[امام رضا]] {{ع}} با اشاره به [[واجب‌الاطاعه]] بودن خود در صدد نقد و رفع آن برمی‌آید<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>. طبق آنچه تاکنون گفته شد، روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}}، در هماهنگی با [[قرآن]] در جهت [[ضرورت]] [[اطاعت از خداوند]]، [[رسول]] او و [[اهل بیت]] {{عم}} است. حجم نسبتاً بالای این [[روایت‌ها]] نیز علاوه بر آنکه اهتمام [[حضرت]] به تبیین این موضوع را نشان می‌دهد، حکایت از آن دارد که [[شبهات]] و سؤالاتی نیز دربارۀ [[وجوب]] [[اطاعت از ائمه]] {{عم}} مطرح بوده که ایشان به آنها پاسخ داده است. البته مجموعۀ این متون نیز می‌تواند به عنوان گنجینۀ [[ارزشمند]] [[علمی]] و [[اعتقادی]] در [[شناخت امامت]] به کار آید.		# از [[امام رضا]] {{ع}} نیز دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان روایت‌هایی رسیده است. آن [[حضرت]] در پاسخ به سؤالی دربارۀ [[وجوب اطاعت]] از ایشان، به صراحت [[اطاعت]] خود را بر [[مردم]] [[واجب]] دانسته و آن را همچون [[اطاعت]] از [[امیرمؤمنان]] {{ع}} شمرده است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۵۸؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>. بر پایۀ [[روایت]] دیگری، [[امام رضا]] {{ع}} به [[نقل]] سخن [[داود]] بن [[عیسی]] مبنی بر [[واجب‌الاطاعه]] بودن آن [[حضرت]] در نزد [[مردم]] [[عراق]] پرداخته است<ref>الکافی، ج۱۳، ص۱۰۶.</ref>. در یکی دیگر از این موارد در موضوع [[امامت]] و [[واجب‌الاطاعه]] بودن [[امام رضا]] {{ع}}، اختلافی میان عده‌ای از [[شیعیان]] رخ می‌دهد و [[امام رضا]] {{ع}} با اشاره به [[واجب‌الاطاعه]] بودن خود در صدد نقد و رفع آن برمی‌آید<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>. طبق آنچه تاکنون گفته شد، روایت‌های [[امام رضا]] {{ع}}، در هماهنگی با [[قرآن]] در جهت [[ضرورت]] [[اطاعت از خداوند]]، [[رسول]] او و [[اهل بیت]] {{عم}} است. حجم نسبتاً بالای این [[روایت‌ها]] نیز علاوه بر آنکه اهتمام [[حضرت]] به تبیین این موضوع را نشان می‌دهد، حکایت از آن دارد که [[شبهات]] و سؤالاتی نیز دربارۀ [[وجوب]] [[اطاعت از ائمه]] {{عم}} مطرح بوده که ایشان به آنها پاسخ داده است. البته مجموعۀ این متون نیز می‌تواند به عنوان گنجینۀ [[ارزشمند]] [[علمی]] و [[اعتقادی]] در [[شناخت امامت]] به کار آید.
	* [[امام رضا]] {{ع}} [[نیکی]] به [[والدین]] را [[واجب]] دانسته است، اگر چه [[مشرک]] باشند. ایشان همچنین به [[اطاعت]] نکردن از [[والدین]] و یا هر [[انسان]] دیگری در جایی که [[معصیت خداوند]] باشد، [[حکم]] کرده است، چون هر گاه [[اطاعت]] از کسی مستلزم [[معصیت خداوند]] باشد، نباید از او [[اطاعت]] کرد. این بدان معناست که [[اطاعت]] از [[پدر]] و [[مادر]] در جایی که [[معصیت خداوند]] نباشد، [[واجب]] است. متن این [[روایت]] مطابق با مضمون آیاتی<ref>{{متن قرآن\|وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و به آدمی سپرده‌ایم به پدر و مادرش نکویی کند و اگر در تو کوشیدند تا چیزی را که دانشی درباره آن نداری شریک من سازی، از آن دو فرمان نبر! بازگشتتان به سوی من است آنگاه من شما را از آنچه انجام می‌دادید آگاه خواهم کرد» سوره عنکبوت، آیه ۸؛ {{متن قرآن\|وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و اگر تو را وا دارند تا آنچه را که نمی‌دانی برای من شریک آوری، از آنان فرمان نبر و در این جهان با آنان به شایستگی همراهی کن و راه کسی را که به درگاه من باز می‌گردد پیش گیر، سپس بازگشتتان به سوی من است آنگاه شما را از آنچه می‌کرده‌اید می‌آگاهانم» سوره لقمان، آیه ۱۵.</ref> است که علاوه بر تأکید بر [[احسان به والدین]]، از [[اطاعت]] آنان در [[معصیت خداوند]] [[نهی]] می‌کند<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>		* [[امام رضا]] {{ع}} [[نیکی]] به [[والدین]] را [[واجب]] دانسته است، اگر چه [[مشرک]] باشند. ایشان همچنین به [[اطاعت]] نکردن از [[والدین]] و یا هر [[انسان]] دیگری در جایی که [[معصیت خداوند]] باشد، [[حکم]] کرده است، چون هر گاه [[اطاعت]] از کسی مستلزم [[معصیت خداوند]] باشد، نباید از او [[اطاعت]] کرد. این بدان معناست که [[اطاعت]] از [[پدر]] و [[مادر]] در جایی که [[معصیت خداوند]] نباشد، [[واجب]] است. متن این [[روایت]] مطابق با مضمون آیاتی<ref>{{متن قرآن\|وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا وَإِنْ جَاهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و به آدمی سپرده‌ایم به پدر و مادرش نکویی کند و اگر در تو کوشیدند تا چیزی را که دانشی درباره آن نداری شریک من سازی، از آن دو فرمان نبر! بازگشتتان به سوی من است آنگاه من شما را از آنچه انجام می‌دادید آگاه خواهم کرد» سوره عنکبوت، آیه ۸؛ {{متن قرآن\|وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}} «و اگر تو را وا دارند تا آنچه را که نمی‌دانی برای من شریک آوری، از آنان فرمان نبر و در این جهان با آنان به شایستگی همراهی کن و راه کسی را که به درگاه من باز می‌گردد پیش گیر، سپس بازگشتتان به سوی من است آنگاه شما را از آنچه می‌کرده‌اید می‌آگاهانم» سوره لقمان، آیه ۱۵.</ref> است که علاوه بر تأکید بر [[احسان به والدین]]، از [[اطاعت]] آنان در [[معصیت خداوند]] [[نهی]] می‌کند<ref>[[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ج۲.</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:1100515.jpg\|22px]] [[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت ۲ - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا ج۲''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۱۵۳:		خط ۱۴۷:
	* [[وجوب اطاعت امام]]		* [[وجوب اطاعت امام]]
	* [[وقت اطاعت]]		* [[وقت اطاعت]]
	{{پایان}}		{{پایان مدخل وابسته}}
	{{پایان}}
			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده:1100515.jpg\|22px]] [[محمد کاظمی بنچناری\|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[اطاعت ۲ - کاظمی بنچناری (مقاله)\|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا ج۲''']]
			{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==