اعتدال در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2024-11-26T10:23:19Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۳
خط ۹:		خط ۹:
	[[اعتدال]] مصدر باب افتعال از ریشه "ع‌ ـ‌ د‌ ـ‌ ل" و در لغت به معنای حدّ متوسط بین دو وضعیت دیگر<ref>لسان العرب، ج‌۹، ص‌۸۵؛ القاموس‌ المحیط، ج‌۴، ص‌۲۰، «عدل».</ref> و به‌طور کلی هرگونه تناسبی است که لازمه آن برقراری [[مساوات]] بین جهات مختلف است<ref>مفردات، ص‌۵۵۳، «عدل».</ref>.		[[اعتدال]] مصدر باب افتعال از ریشه "ع‌ ـ‌ د‌ ـ‌ ل" و در لغت به معنای حدّ متوسط بین دو وضعیت دیگر<ref>لسان العرب، ج‌۹، ص‌۸۵؛ القاموس‌ المحیط، ج‌۴، ص‌۲۰، «عدل».</ref> و به‌طور کلی هرگونه تناسبی است که لازمه آن برقراری [[مساوات]] بین جهات مختلف است<ref>مفردات، ص‌۵۵۳، «عدل».</ref>.

	[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت است، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. ازاین‌رو نقطه مقابل [[اعتدال]]، [[افراط]] و [[تفریط]] نامیده‌ می‌شود<ref>التحقیق، ج‌۹، ص‌۶۱‌ـ‌۶۲، «فرط».</ref> که مفهوم جامع هر دو، [[فساد]] به معنای خروج از حالت [[اعتدال]] است، بنابراین، دو ‌مفهوم "[[اعتدال]]" و "[[صلاح]]" با یکدیگر رابطه [[جانشینی]] و هر دو با مفهوم "[[فساد]]" رابطه [[تقابل]] دارند<ref>التوقیف، ج‌۱، ص‌۵۵۶؛ مفردات، ص‌۶۳۶، «فسد».</ref>؛ همچنین با توجه به اینکه [[اعتدال]] به‌معنای [[میانه‌روی]] است، [[اسراف]] نقطه مقابل آن به‌شمار می‌رود<ref>التعریفات، ص‌۳۸.</ref>.		[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در بهار و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت است، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. ازاین‌رو نقطه مقابل [[اعتدال]]، [[افراط]] و تفریط نامیده‌ می‌شود<ref>التحقیق، ج‌۹، ص‌۶۱‌ـ‌۶۲، «فرط».</ref> که مفهوم جامع هر دو، [[فساد]] به معنای خروج از حالت [[اعتدال]] است، بنابراین، دو ‌مفهوم "[[اعتدال]]" و "[[صلاح]]" با یکدیگر رابطه [[جانشینی]] و هر دو با مفهوم "[[فساد]]" رابطه تقابل دارند<ref>التوقیف، ج‌۱، ص‌۵۵۶؛ مفردات، ص‌۶۳۶، «فسد».</ref>؛ همچنین با توجه به اینکه [[اعتدال]] به‌معنای [[میانه‌روی]] است، [[اسراف]] نقطه مقابل آن به‌شمار می‌رود<ref>التعریفات، ص‌۳۸.</ref>.

	در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.		در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و کاستی نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.

	کلمه دیگری که در [[زبان ~~عربی]]،~~ معادل کلمه [[میانه‌روی]] در زبان فارسی است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ~~ج۳،~~ ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>		کلمه دیگری که در زبان عربی، معادل کلمه [[میانه‌روی]] در زبان فارسی است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\| دائرة المعارف قرآن کریم ج۳]]، ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Msadeq: جایگزینی متن - 'زبان فارسی' به 'زبان فارسی'

2024-04-02T20:30:44Z

جایگزینی متن - 'زبان فارسی' به 'زبان فارسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.		در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.

	کلمه دیگری که در [[زبان عربی]]، معادل کلمه [[میانه‌روی]] در [[زبان فارسی]] است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>		کلمه دیگری که در [[زبان عربی]]، معادل کلمه [[میانه‌روی]] در زبان فارسی است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani: /* مقدمه */

2022-12-03T10:29:26Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.		در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.

	کلمه دیگری که در [[زبان عربی]]، معادل کلمه [[میانه‌روی]] در [[زبان فارسی]] است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه در معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز به کار رفته است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>		کلمه دیگری که در [[زبان عربی]]، معادل کلمه [[میانه‌روی]] در [[زبان فارسی]] است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani در ‏۳ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۱

2022-12-03T10:21:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۱
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[اعتدال]] ~~در اصل لغت، به دو [[روز]]~~ از ~~سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب~~ و ~~روز~~ در ~~آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه~~ دو ~~حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»~~<ref>~~ابن‌منظور،~~ لسان العرب، ~~ج۱۱، ص۴۳۳~~.</ref>~~. در اصل~~ و ~~لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای~~ که در آن ~~زیادی و~~ [[~~کاستی~~]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است~~: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}~~<ref>~~«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳~~.</ref>.		[[اعتدال]] مصدر باب افتعال از ریشه "ع‌ ـ‌ د‌ ـ‌ ل" و در لغت به معنای حدّ متوسط بین دو وضعیت دیگر<ref>لسان العرب، ج‌۹، ص‌۸۵؛ القاموس‌ المحیط، ج‌۴، ص‌۲۰، «عدل».</ref> و به‌طور کلی هرگونه تناسبی است که لازمه آن برقراری [[مساوات]] بین جهات مختلف است<ref>مفردات، ص‌۵۵۳، «عدل».</ref>.

	و در ~~وصف برخی~~ از [[~~اهل کتاب~~]] ~~می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}~~<ref>~~«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶~~.</ref>.		[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت است، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. ازاین‌رو نقطه مقابل [[اعتدال]]، [[افراط]] و [[تفریط]] نامیده‌ می‌شود<ref>التحقیق، ج‌۹، ص‌۶۱‌ـ‌۶۲، «فرط».</ref> که مفهوم جامع هر دو، [[فساد]] به معنای خروج از حالت [[اعتدال]] است، بنابراین، دو ‌مفهوم "[[اعتدال]]" و "[[صلاح]]" با یکدیگر رابطه [[جانشینی]] و هر دو با مفهوم "[[فساد]]" رابطه [[تقابل]] دارند<ref>التوقیف، ج‌۱، ص‌۵۵۶؛ مفردات، ص‌۶۳۶، «فسد».</ref>؛ همچنین با توجه به اینکه [[اعتدال]] به‌معنای [[میانه‌روی]] است، [[اسراف]] نقطه مقابل آن به‌شمار می‌رود<ref>التعریفات، ص‌۳۸.</ref>.

	در ~~سفارش‌های~~ [[~~لقمان~~]] نیز آمده است~~: {{متن قرآن\|وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ}}~~<ref>~~«و در راه رفتنت میانه‌رو باش» سوره لقمان، آیه ۱۹~~.</ref>.		در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.

	[[~~علامه طباطبایی~~]] ~~بر این باور است که~~ [[~~عدل~~]]، [[~~میانه‌روی~~]] و [[~~دوری~~ از افراط و تفریط]] در ~~کارهاست~~ و این ~~معنا از باب~~ [[~~تفسیر~~]] ~~لفظ به لوازم معناست، زیرا~~ [[~~حقیقت~~]] ~~عدل، برپایی~~ [[~~برابری~~]] و [[~~توازن~~]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>~~سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱~~.</ref>~~؛ پس~~ [[~~اعتدال~~]] ~~همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، وصف~~ و ~~ارزشی است که رفتارهای~~ [[~~انسان~~]] ~~را از~~ [[~~زیاده‌روی~~]] ~~و کمینه‌روی و~~ [[~~تجاوز به حقوق دیگران~~]] ~~دور می‌کند.<ref>~~[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ~~ص ۴۹~~.</ref>		کلمه دیگری که در [[زبان عربی]]، معادل کلمه [[میانه‌روی]] در [[زبان فارسی]] است، واژه "[[اقتصاد]]" است. این کلمه از ریشه فعل "قصد یقصد" به معنای "[[پرهیز از افراط و تفریط]] در امور" است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه در معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز به کار رفته است<ref>لسان العرب، ج ۳، ص۳۵۴ و کتاب العین، ج ۵، ص۵۴ - ۵۵.</ref>. این واژه به معنای "[[استقامت]] و [[پایداری]]" نیز آمده است<ref>لسان العرب، ص۴۳۳.</ref>.<ref>[[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی، علی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۶۲۵؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص۵۴۲؛ [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص۴۹.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:100762.jpg\|22px]] [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|'''عدالت سیاسی در قرآن کریم''']]		# [[پرونده:100762.jpg\|22px]] [[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|'''عدالت سیاسی در قرآن کریم''']]
			# [[پرونده:152259.jpg\|22px]] [[علی نبی‌اللهی\|نبی‌اللهی]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)\|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]
			# [[پرونده: 000055.jpg\|22px]] [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[اعتدال (مقاله)\| مقاله «اعتدال»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۵۶

2022-11-21T06:56:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{سیره معصوم}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اعتدال		\| موضوع مرتبط = اعتدال
	\| عنوان مدخل = [[اعتدال]]		\| عنوان مدخل = اعتدال
	\| مداخل مرتبط = [[اعتدال در لغت]] - [[اعتدال در قرآن]] - [[اعتدال در حدیث]] - [[اعتدال در نهج البلاغه]] - [[اعتدال در اخلاق اسلامی]] - [[اعتدال در معارف دعا و زیارات]] - [[اعتدال در معارف و سیره سجادی]] - [[اعتدال در معارف و سیره نبوی]] - [[اعتدال در سیره معصوم]] - [[اعتدال در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[اعتدال در لغت]] - [[اعتدال در قرآن]] - [[اعتدال در حدیث]] - [[اعتدال در نهج البلاغه]] - [[اعتدال در اخلاق اسلامی]] - [[اعتدال در معارف دعا و زیارات]] - [[اعتدال در معارف و سیره سجادی]] - [[اعتدال در معارف و سیره نبوی]] - [[اعتدال در سیره معصوم]] - [[اعتدال در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-09T16:17:50Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.		[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.

	و در [[وصف]] برخی از [[اهل کتاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref>.		و در وصف برخی از [[اهل کتاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref>.

	در سفارش‌های [[لقمان]] نیز آمده است: {{متن قرآن\|وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ}}<ref>«و در راه رفتنت میانه‌رو باش» سوره لقمان، آیه ۱۹.</ref>.		در سفارش‌های [[لقمان]] نیز آمده است: {{متن قرآن\|وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ}}<ref>«و در راه رفتنت میانه‌رو باش» سوره لقمان، آیه ۱۹.</ref>.

	[[علامه طباطبایی]] بر این باور است که [[عدل]]، [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] در کارهاست و این معنا از باب [[تفسیر]] لفظ به لوازم معناست، زیرا [[حقیقت]] عدل، برپایی [[برابری]] و [[توازن]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱.</ref>؛ پس [[اعتدال]] همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، [[وصف]] و ارزشی است که رفتارهای [[انسان]] را از [[زیاده‌روی]] و کمینه‌روی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] دور می‌کند.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۴۹.</ref>		[[علامه طباطبایی]] بر این باور است که [[عدل]]، [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] در کارهاست و این معنا از باب [[تفسیر]] لفظ به لوازم معناست، زیرا [[حقیقت]] عدل، برپایی [[برابری]] و [[توازن]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱.</ref>؛ پس [[اعتدال]] همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، وصف و ارزشی است که رفتارهای [[انسان]] را از [[زیاده‌روی]] و کمینه‌روی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] دور می‌کند.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۴۹.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:39:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.		[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.

خط ۱۶:		خط ۱۶:
	[[علامه طباطبایی]] بر این باور است که [[عدل]]، [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] در کارهاست و این معنا از باب [[تفسیر]] لفظ به لوازم معناست، زیرا [[حقیقت]] عدل، برپایی [[برابری]] و [[توازن]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱.</ref>؛ پس [[اعتدال]] همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، [[وصف]] و ارزشی است که رفتارهای [[انسان]] را از [[زیاده‌روی]] و کمینه‌روی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] دور می‌کند.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۴۹.</ref>		[[علامه طباطبایی]] بر این باور است که [[عدل]]، [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] در کارهاست و این معنا از باب [[تفسیر]] لفظ به لوازم معناست، زیرا [[حقیقت]] عدل، برپایی [[برابری]] و [[توازن]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱.</ref>؛ پس [[اعتدال]] همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، [[وصف]] و ارزشی است که رفتارهای [[انسان]] را از [[زیاده‌روی]] و کمینه‌روی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] دور می‌کند.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۴۹.</ref>

	==پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم ==
	* [[اعتدال در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		* [[اعتدال در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:10:25Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۰
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	[[رده:اعتدال]]		[[رده:اعتدال]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Bahmani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۹

2022-07-21T14:39:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{سیره معصوم}}		{{سیره معصوم}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align: center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[اعتدال]]~~''' است. "'''اعتدال'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: </div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[اعتدال در لغت]] - [[اعتدال در قرآن]] - [[اعتدال در حدیث]] - [[اعتدال در نهج البلاغه~~]] - [[اعتدال در کلام اسلامی~~]] - [[اعتدال در اخلاق اسلامی~~]] - [[اعتدال در سیره پیامبر خاتم~~]] - [[اعتدال در معارف دعا و زیارات]] - [[اعتدال در معارف و سیره سجادی]] - [[اعتدال در معارف و سیره ~~رضوی~~]] - [[اعتدال در سیره معصوم]] - [[اعتدال در جامعه‌شناسی اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = اعتدال
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align: center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اعتدال (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		\| عنوان مدخل = [[اعتدال]]
			\| مداخل مرتبط = [[اعتدال در لغت]] - [[اعتدال در قرآن]] - [[اعتدال در حدیث]] - [[اعتدال در نهج البلاغه]] - [[اعتدال در اخلاق اسلامی]] - [[اعتدال در معارف دعا و زیارات]] - [[اعتدال در معارف و سیره سجادی]] - [[اعتدال در معارف و سیره نبوی]] - [[اعتدال در سیره معصوم]] - [[اعتدال در جامعه‌شناسی اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==
خط ۱۵:		خط ۱۸:
	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	* [[اعتدال در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		* [[اعتدال در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	~~{{پایان مدخل وابسته}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

2022-07-21T04:45:08Z

جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۵
خط ۵:		خط ۵:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[غالب]] کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.		[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.

	و در [[وصف]] برخی از [[اهل کتاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref>.		و در [[وصف]] برخی از [[اهل کتاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.		[[اعتدال]] در اصل لغت، به دو [[روز]] از سال در [[بهار]] و پاییز گفته می‌شود که شب و روز در آن مساویند<ref>فخرالدین طریحی، مجمع البحرین، ج۵، ص۴۳۱.</ref>؛ لذا اعتدال، میانه دو حالت می‌باشد، خواه در «کمّ» باشد یا «کیف»<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۴۳۳.</ref>. در اصل و لغت [[عدل]] نیز [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] وجود دارد، به گونه‌ای که در آن زیادی و [[کاستی]] نباشد و به مناسبت این اصل، در میانه‌روی، [[برابری]]، [[قسط]] و [[راستی]] به کار می‌رود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. غالب کسانی که از [[عدالت]] بحث کرده‌اند، بر این امر تأکید داشته‌اند که با عدالت، فرد و [[جامعه]] به نوعی اعتدال و میانه‌روی در گفتار و [[کردار]] دست می‌یابد. در لغت نیز بر وجه «اعتدال» تأکید شده است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۵۳.</ref>. [[فارابی]] که از نخستین [[فیلسوفان]] [[مسلمان]] است که به تفصیل در این باره سخن رانده است، بر این [[باور]] است که هر وقت [[افعال]] [[انسانی]] از اعتدال خارج شود و [[تجاوز]] نماید، از آنها [[خلق]] [[نیکو]] و [[زیبا]] به دست نمی‌آید و زوال آنها از حالت اعتدال متوسط یا به سبب زیادتی است، در آنچه باید ادا شود یا به سبب نقصان است در آنچه [[شایسته]] است تحقق یابد<ref>ابونصر فارابی، التنبیه علی سبیل السعاده، ص۵۸.</ref> در [[ادبیات]] [[دینی]] برای معادل این مفهوم، واژه‌های «قصد»، «اقتصاد» و «وسط» به کار می‌رود. در [[قرآن کریم]] از اعتدال، به «وسط» تعبیر شده است: {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.

	و در [[وصف]] برخی از [[اهل کتاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref>.		و در وصف برخی از [[اهل کتاب]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ}}<ref>«برخی از ایشان امتی میانه‌رو هستند» سوره مائده، آیه ۶۶.</ref>.

	در سفارش‌های [[لقمان]] نیز آمده است: {{متن قرآن\|وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ}}<ref>«و در راه رفتنت میانه‌رو باش» سوره لقمان، آیه ۱۹.</ref>.		در سفارش‌های [[لقمان]] نیز آمده است: {{متن قرآن\|وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ}}<ref>«و در راه رفتنت میانه‌رو باش» سوره لقمان، آیه ۱۹.</ref>.

	[[علامه طباطبایی]] بر این باور است که [[عدل]]، [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] در کارهاست و این معنا از باب [[تفسیر]] لفظ به لوازم معناست، زیرا [[حقیقت]] عدل، برپایی [[برابری]] و [[توازن]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱.</ref>؛ پس [[اعتدال]] همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، [[وصف]] و ارزشی است که رفتارهای [[انسان]] را از [[زیاده‌روی]] و کمینه‌روی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] دور می‌کند.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۴۹.</ref>		[[علامه طباطبایی]] بر این باور است که [[عدل]]، [[میانه‌روی]] و [[دوری از افراط و تفریط]] در کارهاست و این معنا از باب [[تفسیر]] لفظ به لوازم معناست، زیرا [[حقیقت]] عدل، برپایی [[برابری]] و [[توازن]] در امور است، اینکه به هر کس آن سهمی که سزاوار آن است، داده شود، پس افراد، هر کدام به [[تساوی]] در همان جایگاهی قرار گیرند که مستحق آنند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۲، ص۳۳۱.</ref>؛ پس [[اعتدال]] همان گونه که لفظ آن دلالت دارد، وصف و ارزشی است که رفتارهای [[انسان]] را از [[زیاده‌روی]] و کمینه‌روی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] دور می‌کند.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۴۹.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==