اعتکاف در معارف و سیره رضوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2025-05-18T07:49:42Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~عبادت]]~~		[[رده:اعتکاف]]
	~~[[رده:عبادت‌های مستحب~~]]

Jaafari در ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸

2025-04-06T08:28:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اعتکاف		\| موضوع مرتبط = اعتکاف
	\| عنوان مدخل = اعتکاف		\| عنوان مدخل = اعتکاف
	\| مداخل مرتبط = [[اعتکاف در قرآن]] - [[اعتکاف در فقه اسلامی]] - [[اعتکاف در معارف و سیره نبوی]] - [[اعتکاف در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[اعتکاف در قرآن]] - [[اعتکاف در فقه اسلامی]] - [[اعتکاف در معارف و سیره نبوی]] - [[اعتکاف در معارف و سیره رضوی]] - [[اعتکاف در سبک زندگی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* محرّمات اعتکاف */

2024-01-11T07:06:19Z

محرّمات اعتکاف

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۶
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	ارتکاب برخی [[اعمال]] در حال اعتکاف [[حرام]] و گاه موجب بطلان آن می‌گردد. یکی از [[محرمات]] اعتکاف، آمیزش با [[زنان]] است<ref>المبسوط، طوسی، ج۱، ص۲۹۴؛ الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۴۹۱.</ref> که [[قرآن]] نیز در [[آیه]] ۱۸۷ [[سوره بقره]] اعتکاف‌کنندگان را از آن [[نهی]] کرده است: {{متن قرآن\|...وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ...}}<ref>«و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> در [[حدیثی]] از امام رضا {{ع}} نیز سؤال شد که آیا معتکف می‌تواند با همسرش مباشرت نماید که حضرت در پاسخ فرمود: «معتکف نباید نه در شب و نه در روز با همسرش [[معاشرت]] کند»<ref>الکافی، ج۴، ص۱۸۰.</ref>. این مضمون در روایت‌هایی دیگر از [[امامان معصوم]] {{عم}} اعمال دیگری همچون استمناء<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۳۸؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷.</ref>، [[جدال]]<ref>مسالک الأفهام، شهید ثانی، ج۲، ص۱۰۹؛ الموسوعة الفقهیة المیسرة، ج۴، ص۱۷۱.</ref>، [[خرید و فروش]]<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۰۲.</ref>، استشمام بوی خوش<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۴۰؛ مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۶۹.</ref> و ارتکاب مبطلات [[روزه]]<ref>مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۷۰؛ العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۵.</ref> را از [[محرمات]] [[اعتکاف]] شمرده و انجام آنها را موجب بطلان این عمل دانسته‌اند.		ارتکاب برخی [[اعمال]] در حال اعتکاف [[حرام]] و گاه موجب بطلان آن می‌گردد. یکی از [[محرمات]] اعتکاف، آمیزش با [[زنان]] است<ref>المبسوط، طوسی، ج۱، ص۲۹۴؛ الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۴۹۱.</ref> که [[قرآن]] نیز در [[آیه]] ۱۸۷ [[سوره بقره]] اعتکاف‌کنندگان را از آن [[نهی]] کرده است: {{متن قرآن\|...وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ...}}<ref>«و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> در [[حدیثی]] از امام رضا {{ع}} نیز سؤال شد که آیا معتکف می‌تواند با همسرش مباشرت نماید که حضرت در پاسخ فرمود: «معتکف نباید نه در شب و نه در روز با همسرش [[معاشرت]] کند»<ref>الکافی، ج۴، ص۱۸۰.</ref>. این مضمون در روایت‌هایی دیگر از [[امامان معصوم]] {{عم}} اعمال دیگری همچون استمناء<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۳۸؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷.</ref>، [[جدال]]<ref>مسالک الأفهام، شهید ثانی، ج۲، ص۱۰۹؛ الموسوعة الفقهیة المیسرة، ج۴، ص۱۷۱.</ref>، [[خرید و فروش]]<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۰۲.</ref>، استشمام بوی خوش<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۴۰؛ مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۶۹.</ref> و ارتکاب مبطلات [[روزه]]<ref>مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۷۰؛ العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۵.</ref> را از [[محرمات]] [[اعتکاف]] شمرده و انجام آنها را موجب بطلان این عمل دانسته‌اند.

	اگر اعتکاف به سبب ارتکاب یکی از مبطلات [[باطل]] گردد در صورتی که به طور معین [[واجب]] بوده است قضای آن واجب است همچنین در صورتی که اعتکاف مستحبی بوده و پس از دو [[روز]] باطل گردد قضای آن واجب است اما اگر قبل از دو روز باطل گردد به نظر بیشتر [[فقیهان]] قضای آن واجب نیست زیرا دلیل بر [[مشروعیت]] قضای چنین اعتکافی وجود ندارد<ref>العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۷؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۸.</ref>. مگر اینکه [[زمان]] اعتکاف خصوصیتی داشته باشد که به جهت فوت خصوصیت مذکور به جای آوردن قضای آن [[مشروع]] است<ref>مستمسک العروة، ج۸، ص۵۹۳؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۹.</ref>. چنانچه از [[امام رضا]] {{ع}} نقل شده است که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در هر سال در دهه آخر [[ماه مبارک رمضان]] اعتکاف می‌نمود و در یک سال که [[جنگ بدر]] در [[ماه رمضان]] واقع شد آن حضرت موفق به انجام این [[عبادت]] نگردید و در سال بعد بیست روز اعتکاف نمود که ده روز آن برای همان سال و ده روز آن به جهت قضای اعتکافی که در سال گذشته فوت گردیده بود<ref>فقه الرضا {{ع}}، ص۱۹۰.</ref><ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۲۷۸.</ref>		اگر اعتکاف به سبب ارتکاب یکی از مبطلات [[باطل]] گردد در صورتی که به طور معین [[واجب]] بوده است قضای آن واجب است همچنین در صورتی که اعتکاف مستحبی بوده و پس از دو [[روز]] باطل گردد قضای آن واجب است اما اگر قبل از دو روز باطل گردد به نظر بیشتر [[فقیهان]] قضای آن واجب نیست زیرا دلیل بر [[مشروعیت]] قضای چنین اعتکافی وجود ندارد<ref>العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۷؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۸.</ref>. مگر اینکه [[زمان]] اعتکاف خصوصیتی داشته باشد که به جهت فوت خصوصیت مذکور به جای آوردن قضای آن [[مشروع]] است<ref>مستمسک العروة، ج۸، ص۵۹۳؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۹.</ref>. چنانچه از [[امام رضا]] {{ع}} نقل شده است که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در هر سال در دهه آخر [[ماه مبارک رمضان]] اعتکاف می‌نمود و در یک سال که [[جنگ بدر]] در [[ماه رمضان]] واقع شد آن حضرت موفق به انجام این [[عبادت]] نگردید و در سال بعد بیست روز اعتکاف نمود که ده روز آن برای همان سال و ده روز آن به جهت قضای اعتکافی که در سال گذشته فوت گردیده بود<ref>فقه الرضا {{ع}}، ص۱۹۰.</ref>.<ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۲۷۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مستحب بودن اعتکاف */

2024-01-11T07:05:50Z

مستحب بودن اعتکاف

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	== [[احکام فقهی]] اعتکاف ==		== [[احکام فقهی]] اعتکاف ==
	=== مستحب بودن اعتکاف ===		=== مستحب بودن اعتکاف ===
	اعتکاف به نظر [[فقیهان]] [[اسلامی]] [[عمل مستحبی]] است<ref>الوسیلة، ص۱۵۲؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۳۹.</ref> و در ماه رمضان به [[تأسی]] از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[مستحب]] مؤکد است<ref>الروضة البهیة، ج۲، ص۱۴۹.</ref> چنانچه در [[نقلی]] منسوب به [[امام رضا]] {{ع}} از اعتکاف پیامبر اسلام {{صل}} در این [[زمان]] سخن به میان آمده است<ref>فقه الرضا {{ع}}، ص۱۹۰.</ref>. ولی گاه این عمل با [[نذر]] و [[عهد]] و [[سوگند]] [[واجب]] می‌شود<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۶۸؛ الروضة البهیة، ج۲، ص۱۵۳.</ref>.		اعتکاف به نظر [[فقیهان]] [[اسلامی]] عمل مستحبی است<ref>الوسیلة، ص۱۵۲؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۳۹.</ref> و در ماه رمضان به [[تأسی]] از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[مستحب]] مؤکد است<ref>الروضة البهیة، ج۲، ص۱۴۹.</ref> چنانچه در [[نقلی]] منسوب به [[امام رضا]] {{ع}} از اعتکاف پیامبر اسلام {{صل}} در این [[زمان]] سخن به میان آمده است<ref>فقه الرضا {{ع}}، ص۱۹۰.</ref>. ولی گاه این عمل با [[نذر]] و [[عهد]] و [[سوگند]] [[واجب]] می‌شود<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۶۸؛ الروضة البهیة، ج۲، ص۱۵۳.</ref>.

	=== شرایط اعتکاف ===		=== شرایط اعتکاف ===

Bahmani: /* معنای اصطلاحی */

2024-01-11T07:05:35Z

معنای اصطلاحی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	=== معنای اصطلاحی ===		=== معنای اصطلاحی ===
	و در اصطلاح [[فقه]] به توقف پیوسته و طولانی در مکانی برای عبادت<ref>شرائع الإسلام، ج۱، ص۱۵۸؛ مسالک الأفهام، شهید ثانی، ج۲، ص۹۱.</ref> یا توقف در مکان مخصوص، به گونه خاص و برای مدتی معین به قصد عبادت اطلاق می‌گردد<ref>الوسیلة، ص۱۵۲.</ref>. برخی دیگر اعتکاف را توقف در [[مسجد]]<ref>العروة الوثقی، ج۳، ص۴۰۳.</ref> یا [[مسجد جامع]]<ref>مدارک الأحکام، ج۶، ص۳۰۸.</ref> یا توقف سه [[روز]] یا بیشتر شخص [[روزه‌دار]] در مسجد جامع<ref>الدروس الشرعیة، ج۱، ص۲۹۸.</ref> یا یکی از [[مساجد]] چهارگانه به قصد عبادت دانسته‌اند<ref>الرسائل العشر، ص۱۹۲.</ref>.		و در اصطلاح [[فقه]] به توقف پیوسته و طولانی در مکانی برای عبادت<ref>شرائع الإسلام، ج۱، ص۱۵۸؛ مسالک الأفهام، شهید ثانی، ج۲، ص۹۱.</ref> یا توقف در مکان مخصوص، به گونه خاص و برای مدتی معین به قصد عبادت اطلاق می‌گردد<ref>الوسیلة، ص۱۵۲.</ref>. برخی دیگر اعتکاف را توقف در [[مسجد]]<ref>العروة الوثقی، ج۳، ص۴۰۳.</ref> یا مسجد جامع<ref>مدارک الأحکام، ج۶، ص۳۰۸.</ref> یا توقف سه [[روز]] یا بیشتر شخص [[روزه‌دار]] در مسجد جامع<ref>الدروس الشرعیة، ج۱، ص۲۹۸.</ref> یا یکی از [[مساجد]] چهارگانه به قصد عبادت دانسته‌اند<ref>الرسائل العشر، ص۱۹۲.</ref>.

	به شخص اعتکاف کننده «معتکِف»<ref>معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، ج۱، ص۲۲۹.</ref> و به مکانی که اعتکاف در آن انجام می‌گیرد «معتکَف»<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶ ص۳۰۸؛ القاموس الفقهی، ص۲۶۰.</ref> اطلاق شده است. اعتکاف یکی از [[عبادات]] مستحبی است<ref>الوسیلة، ص۱۵۲؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۳۱۹.</ref> که در [[آیات]] متعددی از [[قرآن کریم]]<ref>{{متن قرآن\|وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ}} «و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار، پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵؛ {{متن قرآن\|أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}} «آمیزش با زنانتان در شب روزه‌داری برای شما حلال شده است. آنها جامه شما و شما جامه آنهایید. خداوند معلوم داشت که شما با خود نادرستی می‌ورزیدید، بنابراین، از شما در گذشت و شما را بخشود؛ اکنون (می‌توانید) با آنان آمیزش کنید و آنچه خداوند برای شما مقرّر داشته است باز جویید، و تا سپیدی سپیده‌دم از سیاهی (شب) برای شما آشکار شود (می‌توانید) بخورید و بیاشامید؛ سپس روزه را تا شب به پایان رسانید و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید، اینها حدود خداوند است، به آنها نزدیک نشوید. خداوند این چنین آیاتش را برای مردم روشن می‌گرداند باشد که آنان پرهیزگاری ورزند» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> و روایت‌های فراوانی از [[معصومان]] {{عم}}<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۸۴.</ref> از جمله [[احادیث]] و متون منسوب به [[امام رضا]] {{ع}} از آن یاد شده است<ref>فقه الرضا {{ع}}، ص۱۹۰؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۸.</ref>. [[فقیهان]] متقدم به صورت مختصر و تحت عنوان «باب الاعتکاف» به این موضوع پرداخته‌اند و فقیهان متأخر این بحث را با تفصیل و در [[کتابی]] مستقل، تحت عنوان «کتاب الاعتکاف»، مورد بررسی قرار داده‌اند<ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۲۷۶.</ref>.		به شخص اعتکاف کننده «معتکِف»<ref>معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، ج۱، ص۲۲۹.</ref> و به مکانی که اعتکاف در آن انجام می‌گیرد «معتکَف»<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶ ص۳۰۸؛ القاموس الفقهی، ص۲۶۰.</ref> اطلاق شده است. اعتکاف یکی از [[عبادات]] مستحبی است<ref>الوسیلة، ص۱۵۲؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۳۱۹.</ref> که در [[آیات]] متعددی از [[قرآن کریم]]<ref>{{متن قرآن\|وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ}} «و (یاد کن) آنگاه را که خانه (کعبه) را برای مردم جای بازگشت و امن کردیم و (گفتیم) از «مقام ابراهیم» نمازگاه گزینید و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا برای طواف‌کنندگان (مسافر) و مجاوران (حرم) و رکوع‌کنندگان سجده‌گزار، پاکیزه بدارید» سوره بقره، آیه ۱۲۵؛ {{متن قرآن\|أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}} «آمیزش با زنانتان در شب روزه‌داری برای شما حلال شده است. آنها جامه شما و شما جامه آنهایید. خداوند معلوم داشت که شما با خود نادرستی می‌ورزیدید، بنابراین، از شما در گذشت و شما را بخشود؛ اکنون (می‌توانید) با آنان آمیزش کنید و آنچه خداوند برای شما مقرّر داشته است باز جویید، و تا سپیدی سپیده‌دم از سیاهی (شب) برای شما آشکار شود (می‌توانید) بخورید و بیاشامید؛ سپس روزه را تا شب به پایان رسانید و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید، اینها حدود خداوند است، به آنها نزدیک نشوید. خداوند این چنین آیاتش را برای مردم روشن می‌گرداند باشد که آنان پرهیزگاری ورزند» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> و روایت‌های فراوانی از [[معصومان]] {{عم}}<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۸۴.</ref> از جمله [[احادیث]] و متون منسوب به [[امام رضا]] {{ع}} از آن یاد شده است<ref>فقه الرضا {{ع}}، ص۱۹۰؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۸.</ref>. [[فقیهان]] متقدم به صورت مختصر و تحت عنوان «باب الاعتکاف» به این موضوع پرداخته‌اند و فقیهان متأخر این بحث را با تفصیل و در [[کتابی]] مستقل، تحت عنوان «کتاب الاعتکاف»، مورد بررسی قرار داده‌اند<ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۲۷۶.</ref>.

Bahmani در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۰۴

2024-01-11T07:04:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	'''اعتکاف''' اصطلاحی [[فقهی]] به معنی توقف در مساجدی خاص با شرایط مخصوص به قصد [[عبادت]] است. [[کناره‌گیری]] از [[اهل]] و [[خانواده]] و [[مشاغل]] [[دنیوی]] و عزلت‌گزینی در خانه [[خدا]] به قصد [[عبادت]] از کارهای پیشینه‌دار در [[ادیان توحیدی]] بوده است. اعتکاف در [[شرایع الهی]] از آن‌چنان اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است که [[خداوند]] به دو [[پیامبر]] بزرگ خویش یعنی [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} و [[اسماعیل]] {{ع}} [[فرمان]] می‌دهد که [[مسجدالحرام]] و خانه خدا را برای اعتکاف کنندگان [[تطهیر]] نمایند. برای اعتکاف احکام خاصی بیان شده است.		'''اعتکاف''' اصطلاحی [[فقهی]] به معنی توقف در مساجدی خاص با شرایط مخصوص به قصد [[عبادت]] است. [[کناره‌گیری]] از [[اهل]] و [[خانواده]] و [[مشاغل]] [[دنیوی]] و عزلت‌گزینی در خانه [[خدا]] به قصد [[عبادت]] از کارهای پیشینه‌دار در [[ادیان توحیدی]] بوده است. اعتکاف در [[شرایع الهی]] از آن‌چنان اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است که [[خداوند]] به دو [[پیامبر]] بزرگ خویش یعنی [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} و [[اسماعیل]] {{ع}} [[فرمان]] می‌دهد که [[مسجدالحرام]] و خانه خدا را برای اعتکاف کنندگان تطهیر نمایند. برای اعتکاف احکام خاصی بیان شده است.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۳

2023-01-22T07:53:49Z

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:39:56Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:10:52Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = عبادت		\| موضوع مرتبط = عبادت
خط ۵۱:		خط ۵۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:عبادت]]		[[رده:عبادت]]
	[[رده:عبادت‌های مستحب]]		[[رده:عبادت‌های مستحب]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T22:17:44Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۴۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	==معناشناسی==		==معناشناسی==
	===معنای لغوی===		===معنای لغوی===
	اصطلاحی [[فقهی]] به معنی توقف در مساجدی خاص با شرایط مخصوص به قصد [[عبادت]]. [[اعتکاف]] از ریشه «ع ک ف» و در لغت به معنای [[محبوس]] کردن و روی آوردن به چیزی به طور پیوسته و [[اعراض]] نکردن از آن آمده است<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۱۰۸؛ لسان العرب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>. برخی آن را به معنای روی آوردن به چیزی و ملازمت با آن همراه با [[بزرگداشت]] آن چیز شمرده‌اند<ref>المفردات، ص۵۷۹.</ref> و برخی دیگر گفته‌اند: معنای اصل این ماده ماندن در نزد چیزی و احاطه کردن آن است اعم از اینکه احاطه به صورت مادی و یا به گونه [[معنوی]] باشد<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۲۰۰، ۲۰۱.</ref>.<ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۲۷۶.</ref>		اصطلاحی [[فقهی]] به معنی توقف در مساجدی خاص با شرایط مخصوص به قصد [[عبادت]]. [[اعتکاف]] از ریشه «ع ک ف» و در لغت به معنای [[محبوس]] کردن و روی آوردن به چیزی به طور پیوسته و [[اعراض]] نکردن از آن آمده است<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۱۰۸؛ لسان العرب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>. برخی آن را به معنای روی آوردن به چیزی و ملازمت با آن همراه با [[بزرگداشت]] آن چیز شمرده‌اند<ref>المفردات، ص۵۷۹.</ref> و برخی دیگر گفته‌اند: معنای اصل این ماده ماندن در نزد چیزی و احاطه کردن آن است اعم از اینکه احاطه به صورت مادی و یا به گونه [[معنوی]] باشد<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۲۰۰، ۲۰۱.</ref><ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۲۷۶.</ref>

	===معنای اصطلاحی===		===معنای اصطلاحی===
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	ارتکاب برخی [[اعمال]] در حال اعتکاف [[حرام]] و گاه موجب بطلان آن می‌گردد. یکی از [[محرمات]] اعتکاف، آمیزش با [[زنان]] است<ref>المبسوط، طوسی، ج۱، ص۲۹۴؛ الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۴۹۱.</ref> که [[قرآن]] نیز در [[آیه]] ۱۸۷ [[سوره بقره]] اعتکاف‌کنندگان را از آن [[نهی]] کرده است: {{متن قرآن\|...وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ...}}<ref>«و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> در [[حدیثی]] از امام رضا{{ع}} نیز سؤال شد که آیا معتکف می‌تواند با همسرش مباشرت نماید که حضرت در پاسخ فرمود: «معتکف نباید نه در شب و نه در روز با همسرش [[معاشرت]] کند»<ref>الکافی، ج۴، ص۱۸۰.</ref>. این مضمون در روایت‌هایی دیگر از [[امامان معصوم]]{{عم}} اعمال دیگری همچون استمناء<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۳۸؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷.</ref>، [[جدال]]<ref>مسالک الأفهام، شهید ثانی، ج۲، ص۱۰۹؛ الموسوعة الفقهیة المیسرة، ج۴، ص۱۷۱.</ref>، [[خرید و فروش]]<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۰۲.</ref>، استشمام بوی خوش<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۴۰؛ مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۶۹.</ref> و ارتکاب مبطلات [[روزه]]<ref>مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۷۰؛ العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۵.</ref> را از [[محرمات]] [[اعتکاف]] شمرده و انجام آنها را موجب بطلان این عمل دانسته‌اند.		ارتکاب برخی [[اعمال]] در حال اعتکاف [[حرام]] و گاه موجب بطلان آن می‌گردد. یکی از [[محرمات]] اعتکاف، آمیزش با [[زنان]] است<ref>المبسوط، طوسی، ج۱، ص۲۹۴؛ الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۴۹۱.</ref> که [[قرآن]] نیز در [[آیه]] ۱۸۷ [[سوره بقره]] اعتکاف‌کنندگان را از آن [[نهی]] کرده است: {{متن قرآن\|...وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ...}}<ref>«و در حالی که در مسجدها اعتکاف کرده‌اید از آنان کام مجویید» سوره بقره، آیه ۱۸۷.</ref> در [[حدیثی]] از امام رضا{{ع}} نیز سؤال شد که آیا معتکف می‌تواند با همسرش مباشرت نماید که حضرت در پاسخ فرمود: «معتکف نباید نه در شب و نه در روز با همسرش [[معاشرت]] کند»<ref>الکافی، ج۴، ص۱۸۰.</ref>. این مضمون در روایت‌هایی دیگر از [[امامان معصوم]]{{عم}} اعمال دیگری همچون استمناء<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۳۸؛ تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷.</ref>، [[جدال]]<ref>مسالک الأفهام، شهید ثانی، ج۲، ص۱۰۹؛ الموسوعة الفقهیة المیسرة، ج۴، ص۱۷۱.</ref>، [[خرید و فروش]]<ref>تذکرة الفقهاء، ج۶، ص۲۵۷؛ جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۰۲.</ref>، استشمام بوی خوش<ref>کتاب الخلاف، ج۲، ص۲۴۰؛ مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۶۹.</ref> و ارتکاب مبطلات [[روزه]]<ref>مستند الشیعة، ج۱۰، ص۵۷۰؛ العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۵.</ref> را از [[محرمات]] [[اعتکاف]] شمرده و انجام آنها را موجب بطلان این عمل دانسته‌اند.

	اگر اعتکاف به سبب ارتکاب یکی از مبطلات [[باطل]] گردد در صورتی که به طور معین [[واجب]] بوده است قضای آن واجب است همچنین در صورتی که اعتکاف مستحبی بوده و پس از دو [[روز]] باطل گردد قضای آن واجب است اما اگر قبل از دو روز باطل گردد به نظر بیشتر [[فقیهان]] قضای آن واجب نیست زیرا دلیل بر [[مشروعیت]] قضای چنین اعتکافی وجود ندارد<ref>العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۷؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۸.</ref>. مگر اینکه [[زمان]] اعتکاف خصوصیتی داشته باشد که به جهت فوت خصوصیت مذکور به جای آوردن قضای آن [[مشروع]] است<ref>مستمسک العروة، ج۸، ص۵۹۳؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۹.</ref>. چنانچه از [[امام رضا]]{{ع}} نقل شده است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در هر سال در دهه آخر [[ماه مبارک رمضان]] اعتکاف می‌نمود و در یک سال که [[جنگ بدر]] در [[ماه رمضان]] واقع شد آن حضرت موفق به انجام این [[عبادت]] نگردید و در سال بعد بیست روز اعتکاف نمود که ده روز آن برای همان سال و ده روز آن به جهت قضای اعتکافی که در سال گذشته فوت گردیده بود<ref>فقه الرضا{{ع}}، ص۱۹۰.</ref>.<ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۲۷۸.</ref>		اگر اعتکاف به سبب ارتکاب یکی از مبطلات [[باطل]] گردد در صورتی که به طور معین [[واجب]] بوده است قضای آن واجب است همچنین در صورتی که اعتکاف مستحبی بوده و پس از دو [[روز]] باطل گردد قضای آن واجب است اما اگر قبل از دو روز باطل گردد به نظر بیشتر [[فقیهان]] قضای آن واجب نیست زیرا دلیل بر [[مشروعیت]] قضای چنین اعتکافی وجود ندارد<ref>العروة الوثقی، ج۳، ص۶۹۷؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۸.</ref>. مگر اینکه [[زمان]] اعتکاف خصوصیتی داشته باشد که به جهت فوت خصوصیت مذکور به جای آوردن قضای آن [[مشروع]] است<ref>مستمسک العروة، ج۸، ص۵۹۳؛ مستند العروة، ج۲، ص۴۶۹.</ref>. چنانچه از [[امام رضا]]{{ع}} نقل شده است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در هر سال در دهه آخر [[ماه مبارک رمضان]] اعتکاف می‌نمود و در یک سال که [[جنگ بدر]] در [[ماه رمضان]] واقع شد آن حضرت موفق به انجام این [[عبادت]] نگردید و در سال بعد بیست روز اعتکاف نمود که ده روز آن برای همان سال و ده روز آن به جهت قضای اعتکافی که در سال گذشته فوت گردیده بود<ref>فقه الرضا{{ع}}، ص۱۹۰.</ref><ref>[[سید جعفر رضوی\|رضوی، سید جعفر]]، [[اعتکاف - رضوی (مقاله)\|مقاله «اعتکاف»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۲۷۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==