افضلیت امام از دیدگاه اشاعره - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2023-09-26T10:01:21Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۱
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	این را هم اضافه کنم که او برای تقریر مدعای [[شیعه]]، به [[دلایل]] آنها اشاره می‌کند که آنها برای [[اثبات افضلیت امام]] [[علی]] {{ع}}، ایشان را عالم‌ترین، [[شجاع‌ترین]]، باسخاوت‌ترین، صبورترین، [[فصیح‌ترین]]، عابد‌ترین [[مردم]] و... دانسته‌اند؛ اما در پایان تصریح می‌کند که منکر فراوانی [[فضایل امام علی]] {{ع}} نیست، اما این [[فضایل]] نمی‌تواند [[افضلیت]] به معنای [[کثرت]] [[ثواب]] و [[کرامت]] نزد [[خدای متعال]] را [[اثبات]] کند<ref>مسعود بن عمر تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۲۹۶-۲۹۹.</ref>. لازم است به نکته دیگری نیز اشاره کنم. در فصل [[آینده]] خواهید دید که برخی [[متکلمان اشعری]] معتقدند که [[امام]] لازم نیست افضل باشد؛ زیرا گاهی فرد [[مفضول]]، [[مصالح]] [[امت]] را بهتر می‌شناسد.		این را هم اضافه کنم که او برای تقریر مدعای [[شیعه]]، به [[دلایل]] آنها اشاره می‌کند که آنها برای [[اثبات افضلیت امام]] [[علی]] {{ع}}، ایشان را عالم‌ترین، [[شجاع‌ترین]]، باسخاوت‌ترین، صبورترین، [[فصیح‌ترین]]، عابد‌ترین [[مردم]] و... دانسته‌اند؛ اما در پایان تصریح می‌کند که منکر فراوانی [[فضایل امام علی]] {{ع}} نیست، اما این [[فضایل]] نمی‌تواند [[افضلیت]] به معنای [[کثرت]] [[ثواب]] و [[کرامت]] نزد [[خدای متعال]] را [[اثبات]] کند<ref>مسعود بن عمر تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۲۹۶-۲۹۹.</ref>. لازم است به نکته دیگری نیز اشاره کنم. در فصل [[آینده]] خواهید دید که برخی [[متکلمان اشعری]] معتقدند که [[امام]] لازم نیست افضل باشد؛ زیرا گاهی فرد [[مفضول]]، [[مصالح]] [[امت]] را بهتر می‌شناسد.

	شما [[فکر]] می‌کنید در [[اندیشه]] اینان افضل به چه معنا بوده است؟ درست است، [[تفکر]] آنها بر این اندیشه [[استوار]] بوده که افضل یعنی همان کسی که بیشترین ثواب را نزد خدای متعال دارد. معنای سخن ایشان این خواهد بود که گاهی کسی که بیشترین ثواب را نزد [[خدای سبحان]] دارد، آشنایی کمتری با مصالح امت دارد؛ بنابراین فرد مفضول که ثواب کمتری نزد خداوند متعال دارد، اما در اداره [[کشور]] توانمندتر است، باید به [[امامت]] برسد<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[افضلیت امام از منظر عقل و نقل (کتاب)\|افضلیت امام از منظر عقل و نقل]]، ص ۳۱.</ref>(.~~..)~~		شما [[فکر]] می‌کنید در [[اندیشه]] اینان افضل به چه معنا بوده است؟ درست است، [[تفکر]] آنها بر این اندیشه [[استوار]] بوده که افضل یعنی همان کسی که بیشترین ثواب را نزد خدای متعال دارد. معنای سخن ایشان این خواهد بود که گاهی کسی که بیشترین ثواب را نزد [[خدای سبحان]] دارد، آشنایی کمتری با مصالح امت دارد؛ بنابراین فرد مفضول که ثواب کمتری نزد خداوند متعال دارد، اما در اداره [[کشور]] توانمندتر است، باید به [[امامت]] برسد<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[افضلیت امام از منظر عقل و نقل (کتاب)\|افضلیت امام از منظر عقل و نقل]]، ص ۳۱.</ref>.

	به نظر می‌رسد صدای واحدی درباره [[لزوم]] یا عدم [[لزوم افضلیت امام]] از [[اشاعره]] شنیده نمی‌شود. حتی گزارش‌های [[تاریخی]] [[عالمان]] [[اشعری]] نیز دراین باره ناهمگون است. پیمایشی گذرا در این باره، مرا با سه گزارش متفاوت از دیدگاه اشاعره آشنا ساخت:		به نظر می‌رسد صدای واحدی درباره [[لزوم]] یا عدم [[لزوم افضلیت امام]] از [[اشاعره]] شنیده نمی‌شود. حتی گزارش‌های [[تاریخی]] [[عالمان]] [[اشعری]] نیز دراین باره ناهمگون است. پیمایشی گذرا در این باره، مرا با سه گزارش متفاوت از دیدگاه اشاعره آشنا ساخت:

Bahmani در ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۰

2023-09-26T10:00:40Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۳

2023-08-10T13:03:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = افضلیت		\| موضوع مرتبط = افضلیت امام
	\| عنوان مدخل = [[افضلیت امام]]		\| عنوان مدخل = افضلیت امام
	\| مداخل مرتبط = [[افضلیت امام از دیدگاه اشاعره]] - [[افضلیت امام از دیدگاه ~~ظاهریه~~]] - [[افضلیت امام از دیدگاه ~~ماتریدیه~~]] - [[افضلیت امام از دیدگاه ~~معتزله~~]] - [[افضلیت امام از دیدگاه وهابیت]]		\| مداخل مرتبط = [[افضلیت امام در قرآن]] - [[افضلیت امام در حدیث]] - [[افضلیت امام در کلام اسلامی]] - [[افضلیت امام در معارف و سیره فاطمی]] - [[افضلیت امام از دیدگاه زیدیه]] - [[افضلیت امام از دیدگاه اسماعیلیه]] - [[افضلیت امام از دیدگاه اهل سنت]] - [[افضلیت امام از دیدگاه معتزله]] - [[افضلیت امام از دیدگاه اشاعره]] - [[افضلیت امام از دیدگاه اباضیه]] - [[افضلیت امام از دیدگاه ظاهریه]] - [[افضلیت امام از دیدگاه ماتریدیه]] - [[افضلیت امام از دیدگاه وهابیت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	اجمالاً باید بدانیم که اشاعره کمتر خود را درگیر تبیین دقیق معنا و ملاک [[افضلیت]] کرده‌اند. من [[تصور]] می‌کنم برای آنها این مسئله روشن بوده و نیازی به ورود به این میدان ندیده‌اند. در این میان، از ابوالحسن اشعری [[نقل]] شده که او افضلیت را در اموری مانند [[علم]]، [[شجاعت]]، [[عدالت]]، صیانت از [[دین]] و [[حسن]] [[سیاست]] می‌دانست<ref>ر. ک: محمد بن حسن بن فورک، مقالات الشیخ ابی الحسن الأشعری امام اهل السنة، ص۱۸۹.</ref>.		اجمالاً باید بدانیم که اشاعره کمتر خود را درگیر تبیین دقیق معنا و ملاک [[افضلیت]] کرده‌اند. من [[تصور]] می‌کنم برای آنها این مسئله روشن بوده و نیازی به ورود به این میدان ندیده‌اند. در این میان، از ابوالحسن اشعری [[نقل]] شده که او افضلیت را در اموری مانند [[علم]]، [[شجاعت]]، [[عدالت]]، صیانت از [[دین]] و [[حسن]] [[سیاست]] می‌دانست<ref>ر. ک: محمد بن حسن بن فورک، مقالات الشیخ ابی الحسن الأشعری امام اهل السنة، ص۱۸۹.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'کلیه' به 'کلیه'

2022-09-24T15:19:49Z

جایگزینی متن - 'کلیه' به 'کلیه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۹
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	[[قاضی]] [[ابوبکر باقلانی]] از متکلّمان برجسته [[اشاعره]] بر این [[باور]] است که [[افضلیت]] یکی از ویژگی‌های لازم برای [[امام]] است، مگر آنکه [[نصب]] [[افضل]] به موانعی برخورد کند که در آن صورت [[نصب]] [[مفضول]] به [[امامت]] جایز خواهد بود<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۱.</ref>.		[[قاضی]] [[ابوبکر باقلانی]] از متکلّمان برجسته [[اشاعره]] بر این [[باور]] است که [[افضلیت]] یکی از ویژگی‌های لازم برای [[امام]] است، مگر آنکه [[نصب]] [[افضل]] به موانعی برخورد کند که در آن صورت [[نصب]] [[مفضول]] به [[امامت]] جایز خواهد بود<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۱.</ref>.

	ایشان درباره مطلب نخست به روایاتی [[استدلال]] کرده است که بر [[افضلیت]] [[امام]] در [[نماز جماعت]] دلالت می‌کند، آنگاه به [[دلیل]] [[اولویت]] و اینکه [[امامت]] [[امت]] در [[کلیه]] [[امور دینی]] و [[دنیوی]] بر [[امامت]] در [[نماز جماعت]] [[برتری]] دارد، بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] [[استدلال]] کرده است. برخی از [[روایات]] مورد [[استدلال]] ایشان عبارتند از: [[برترین]] فرد یک [[قوم]] بر آنها [[امامت]] می‌کند<ref>{{عربی\|" يؤم‏ القوم‏ أفضلهم‏ "}}.</ref>؛ [[امامان]] شما [[شفیعان]] شما نزد [[خداوند]] هستند، پس [[بهترین]] خود را بر خویش مقدم دارید؛ کسی که بر قومی پیشی جوید با اینکه می‌داند [[برتر]] از وی در میان آن [[قوم]] یافت می‌شود، به [[خدا]]، [[پیامبر]] او و [[مسلمانان]] [[خیانت]] کرده است<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴.</ref>		ایشان درباره مطلب نخست به روایاتی [[استدلال]] کرده است که بر [[افضلیت]] [[امام]] در [[نماز جماعت]] دلالت می‌کند، آنگاه به [[دلیل]] [[اولویت]] و اینکه [[امامت]] [[امت]] در کلیه [[امور دینی]] و [[دنیوی]] بر [[امامت]] در [[نماز جماعت]] [[برتری]] دارد، بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] [[استدلال]] کرده است. برخی از [[روایات]] مورد [[استدلال]] ایشان عبارتند از: [[برترین]] فرد یک [[قوم]] بر آنها [[امامت]] می‌کند<ref>{{عربی\|" يؤم‏ القوم‏ أفضلهم‏ "}}.</ref>؛ [[امامان]] شما [[شفیعان]] شما نزد [[خداوند]] هستند، پس [[بهترین]] خود را بر خویش مقدم دارید؛ کسی که بر قومی پیشی جوید با اینکه می‌داند [[برتر]] از وی در میان آن [[قوم]] یافت می‌شود، به [[خدا]]، [[پیامبر]] او و [[مسلمانان]] [[خیانت]] کرده است<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴.</ref>

	[[دلیل]] دیگر [[ابوبکر باقلانی]] بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] این است که [[صحابه]] در [[انتخاب]] [[امام]]، [[افضلیت]] را ملاک و مبنای خویش برگزیده بودند و [[اختلاف]] میان آنان در مصداق [[افضل]] بود نه در [[معیار افضلیت]]<ref> تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴ـ ۴۷۵.</ref>		[[دلیل]] دیگر [[ابوبکر باقلانی]] بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] این است که [[صحابه]] در [[انتخاب]] [[امام]]، [[افضلیت]] را ملاک و مبنای خویش برگزیده بودند و [[اختلاف]] میان آنان در مصداق [[افضل]] بود نه در [[معیار افضلیت]]<ref> تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴ـ ۴۷۵.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'برگزیده' به 'برگزیده'

2022-09-15T08:05:28Z

جایگزینی متن - 'برگزیده' به 'برگزیده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	ایشان درباره مطلب نخست به روایاتی [[استدلال]] کرده است که بر [[افضلیت]] [[امام]] در [[نماز جماعت]] دلالت می‌کند، آنگاه به [[دلیل]] [[اولویت]] و اینکه [[امامت]] [[امت]] در [[کلیه]] [[امور دینی]] و [[دنیوی]] بر [[امامت]] در [[نماز جماعت]] [[برتری]] دارد، بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] [[استدلال]] کرده است. برخی از [[روایات]] مورد [[استدلال]] ایشان عبارتند از: [[برترین]] فرد یک [[قوم]] بر آنها [[امامت]] می‌کند<ref>{{عربی\|" يؤم‏ القوم‏ أفضلهم‏ "}}.</ref>؛ [[امامان]] شما [[شفیعان]] شما نزد [[خداوند]] هستند، پس [[بهترین]] خود را بر خویش مقدم دارید؛ کسی که بر قومی پیشی جوید با اینکه می‌داند [[برتر]] از وی در میان آن [[قوم]] یافت می‌شود، به [[خدا]]، [[پیامبر]] او و [[مسلمانان]] [[خیانت]] کرده است<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴.</ref>		ایشان درباره مطلب نخست به روایاتی [[استدلال]] کرده است که بر [[افضلیت]] [[امام]] در [[نماز جماعت]] دلالت می‌کند، آنگاه به [[دلیل]] [[اولویت]] و اینکه [[امامت]] [[امت]] در [[کلیه]] [[امور دینی]] و [[دنیوی]] بر [[امامت]] در [[نماز جماعت]] [[برتری]] دارد، بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] [[استدلال]] کرده است. برخی از [[روایات]] مورد [[استدلال]] ایشان عبارتند از: [[برترین]] فرد یک [[قوم]] بر آنها [[امامت]] می‌کند<ref>{{عربی\|" يؤم‏ القوم‏ أفضلهم‏ "}}.</ref>؛ [[امامان]] شما [[شفیعان]] شما نزد [[خداوند]] هستند، پس [[بهترین]] خود را بر خویش مقدم دارید؛ کسی که بر قومی پیشی جوید با اینکه می‌داند [[برتر]] از وی در میان آن [[قوم]] یافت می‌شود، به [[خدا]]، [[پیامبر]] او و [[مسلمانان]] [[خیانت]] کرده است<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴.</ref>

	[[دلیل]] دیگر [[ابوبکر باقلانی]] بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] این است که [[صحابه]] در [[انتخاب]] [[امام]]، [[افضلیت]] را ملاک و مبنای خویش [[برگزیده]] بودند و [[اختلاف]] میان آنان در مصداق [[افضل]] بود نه در [[معیار افضلیت]]<ref> تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴ـ ۴۷۵.</ref>		[[دلیل]] دیگر [[ابوبکر باقلانی]] بر [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] این است که [[صحابه]] در [[انتخاب]] [[امام]]، [[افضلیت]] را ملاک و مبنای خویش برگزیده بودند و [[اختلاف]] میان آنان در مصداق [[افضل]] بود نه در [[معیار افضلیت]]<ref> تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۴ـ ۴۷۵.</ref>

	[[ابوبکر باقلانی]] سپس برای مطلب دوم چنین [[استدلال]] کرده است که [[هدف]] از [[نصب]] [[امام]] [[مبارزه]] با [[دشمنان]]، [[حمایت]] از [[کیان اسلام]]، [[اجرای حدود]] و استیفای [[حقوق]] است، پس هرگاه با [[برگزیدن افضل]] به عنوان [[امام]]، [[ترس]] آن باشد که [[هرج و مرج]]، رخ دهد، از [[امام]] [[پیروی]] نشود، [[احکام]] تعطیل گردد و [[دشمنان]] به [[کشور اسلامی]] [[طمع]] ورزند، این امر [[دلیل]] خوبی برای [[مسلمانان]] خواهد بود که از [[افضل]] به [[مفضول]] عدول کنند. [[گواه]] این مطلب آن است که [[عمر]] [[خلافت]] پس از خویش را به [[شورای شش نفره]] واگذار کرد با اینکه می‌دانست برخی از آنان بر دیگران [[برتری]] دارند<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۱.</ref>		[[ابوبکر باقلانی]] سپس برای مطلب دوم چنین [[استدلال]] کرده است که [[هدف]] از [[نصب]] [[امام]] [[مبارزه]] با [[دشمنان]]، [[حمایت]] از [[کیان اسلام]]، [[اجرای حدود]] و استیفای [[حقوق]] است، پس هرگاه با [[برگزیدن افضل]] به عنوان [[امام]]، [[ترس]] آن باشد که [[هرج و مرج]]، رخ دهد، از [[امام]] [[پیروی]] نشود، [[احکام]] تعطیل گردد و [[دشمنان]] به [[کشور اسلامی]] [[طمع]] ورزند، این امر [[دلیل]] خوبی برای [[مسلمانان]] خواهد بود که از [[افضل]] به [[مفضول]] عدول کنند. [[گواه]] این مطلب آن است که [[عمر]] [[خلافت]] پس از خویش را به [[شورای شش نفره]] واگذار کرد با اینکه می‌دانست برخی از آنان بر دیگران [[برتری]] دارند<ref>تمهید الأوائل و تلخیص الدلائل، ص ۴۷۱.</ref>
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	در بررسی [[نظریه]] [[ابوبکر باقلانی]] باید گفت بخش اوّل نظریه وی [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] درست است اما استدلالی که آورده مدعای وی را [[اثبات]] نمی‌کند، زیرا [[افضلیت]] در [[نماز جماعت]] شرط صحت [[نماز]] نیست بلکه شرط کمال و [[اولویت]] آن است. بنابراین، استناد به این [[روایت‌ها]] برای [[افضلیت]] در [[امامت]] کلی [[جامعه]] تنها [[اولویت]] آن را [[اثبات]] می‌کند نه [[لزوم]] [[افضلیت]] را. اما [[استدلال]] به [[عمل صحابه]] برای کسانی که [[امامت]] را امری انتخابی دانسته و [[عمل صحابه]] را [[حجت شرعی]] می‌دانند ـ چنان که [[اهل سنت]] بر این عقیده‌اند ـ مقبول خواهد بود به شرط اینکه ثابت شود [[صحابه]] در [[گزینش]] [[امام]] [[لزوم]] [[افضلیت]] را معیار کار خود قرار داده‌اند.		در بررسی [[نظریه]] [[ابوبکر باقلانی]] باید گفت بخش اوّل نظریه وی [[لزوم]] [[افضلیت]] [[امام]] درست است اما استدلالی که آورده مدعای وی را [[اثبات]] نمی‌کند، زیرا [[افضلیت]] در [[نماز جماعت]] شرط صحت [[نماز]] نیست بلکه شرط کمال و [[اولویت]] آن است. بنابراین، استناد به این [[روایت‌ها]] برای [[افضلیت]] در [[امامت]] کلی [[جامعه]] تنها [[اولویت]] آن را [[اثبات]] می‌کند نه [[لزوم]] [[افضلیت]] را. اما [[استدلال]] به [[عمل صحابه]] برای کسانی که [[امامت]] را امری انتخابی دانسته و [[عمل صحابه]] را [[حجت شرعی]] می‌دانند ـ چنان که [[اهل سنت]] بر این عقیده‌اند ـ مقبول خواهد بود به شرط اینکه ثابت شود [[صحابه]] در [[گزینش]] [[امام]] [[لزوم]] [[افضلیت]] را معیار کار خود قرار داده‌اند.

	درباره بخش دوم از دیدگاه وی باید گفت بر مبنای [[عقیده شیعه]] چنان اشکالی پیش نخواهد آمد، زیرا طبق دیدگاه [[شیعه]] [[امام]] از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] می‌شود و بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] است او را بشناسند و از وی [[اطاعت]] کنند. حال اگر [[مردم]] با [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] [[بیعت]] نکردند در آن صورت طبق مبنای [[اهل سنت]] [[امامت]] [[مفضول]] [[مشروعیت]] خواهد داشت. اما بر مبنای [[عقیده شیعه]]، مشروعیتِ [[امامت]] [[مفضول]] در گرو آن است که [[امام]] [[افضل]] آن را [[تأیید]] کند از آنجا که [[امامت]] یک [[ضرورت اجتماعی]] اجتناب ناپذیر است و نبود [[امام]] [[مفاسد]] بزرگتری از [[انتخاب]] [[امامت]] غیر [[افضل]] به دنبال دارد، [[امام]] [[منصوب]] از جانب [[خداوند]] برای دفع [[مفاسد]] یاد شده، [[امامت]] [[مفضول]] را [[تأیید]] می‌کند. البته با [[تأیید]] [[امامت]] [[مفضول]] از جانب [[امام]] [[افضل]]، [[قبح فاعلی]] [[امامت]] [[مفضول]] و آنان که وی را به [[امامت]] برگزیده‌اند از بین نمی‌رود، ولی اعمالی که [[حاکمیت]] انجام می‌دهد و [[همکاری]] [[مردم]] با آن تا جایی که [[ضوابط اسلامی]] رعایت می‌شود [[مشروعیت]] خواهد داشت، این [[مشروعیت]] نه به جهت [[رأی]] و خواست افراد، بلکه در [[حقیقت]] به [[دلیل]] [[تأیید]] مشروط [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص۳۴۰-۳۴۶.</ref>.		درباره بخش دوم از دیدگاه وی باید گفت بر مبنای [[عقیده شیعه]] چنان اشکالی پیش نخواهد آمد، زیرا طبق دیدگاه [[شیعه]] [[امام]] از سوی [[خداوند]] برگزیده می‌شود و بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] است او را بشناسند و از وی [[اطاعت]] کنند. حال اگر [[مردم]] با [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] [[بیعت]] نکردند در آن صورت طبق مبنای [[اهل سنت]] [[امامت]] [[مفضول]] [[مشروعیت]] خواهد داشت. اما بر مبنای [[عقیده شیعه]]، مشروعیتِ [[امامت]] [[مفضول]] در گرو آن است که [[امام]] [[افضل]] آن را [[تأیید]] کند از آنجا که [[امامت]] یک [[ضرورت اجتماعی]] اجتناب ناپذیر است و نبود [[امام]] [[مفاسد]] بزرگتری از [[انتخاب]] [[امامت]] غیر [[افضل]] به دنبال دارد، [[امام]] [[منصوب]] از جانب [[خداوند]] برای دفع [[مفاسد]] یاد شده، [[امامت]] [[مفضول]] را [[تأیید]] می‌کند. البته با [[تأیید]] [[امامت]] [[مفضول]] از جانب [[امام]] [[افضل]]، [[قبح فاعلی]] [[امامت]] [[مفضول]] و آنان که وی را به [[امامت]] برگزیده‌اند از بین نمی‌رود، ولی اعمالی که [[حاکمیت]] انجام می‌دهد و [[همکاری]] [[مردم]] با آن تا جایی که [[ضوابط اسلامی]] رعایت می‌شود [[مشروعیت]] خواهد داشت، این [[مشروعیت]] نه به جهت [[رأی]] و خواست افراد، بلکه در [[حقیقت]] به [[دلیل]] [[تأیید]] مشروط [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص۳۴۰-۳۴۶.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:41:42Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:12:30Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = افضلیت		\| موضوع مرتبط = افضلیت
خط ۶۵:		خط ۶۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:افضلیت امام]]		[[رده:افضلیت امام]]

Wasity: جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

2022-07-21T04:44:29Z

جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۴
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	امام‌الحرمین [[جوینی]](۴۷۸ق) را باید بشناسید. از نخستین و نامدارترین [[متکلمان]] [[اشاعره]] است. معتقد است که [[اندیشه]] اغلب [[اهل سنت]] چنین است که باید افضل [[اهل]] یک [[زمان]] عهده‌دار [[منصب امامت]] شود، مگر آنکه این امر منجر به هرج‌و‌مرج و [[فتنه]] شود و تنها در این صورت است که می‌توان این منصب را به [[مفضول]] سپرد.		امام‌الحرمین [[جوینی]](۴۷۸ق) را باید بشناسید. از نخستین و نامدارترین [[متکلمان]] [[اشاعره]] است. معتقد است که [[اندیشه]] اغلب [[اهل سنت]] چنین است که باید افضل [[اهل]] یک [[زمان]] عهده‌دار [[منصب امامت]] شود، مگر آنکه این امر منجر به هرج‌و‌مرج و [[فتنه]] شود و تنها در این صورت است که می‌توان این منصب را به [[مفضول]] سپرد.

	البته جوینی این دیدگاه را که از اغلب اهل سنت گزارش شده، دیدگاهی [[قطعی]] به شمار نمی‌آورد؛ زیرا دلیل کسی که بر امامت مفضول خط بطلان می‌کشد، تنها چند [[خبر واحد]] است که قطع‌آور نیستند. به [[باور]] او، نمی‌توان به طور قطع خلفای چهارگانه را به ترتیب افضل از یکدیگر دانست، اما [[گمان]] [[غالب]] این است که [[ابوبکر]] از دیگر [[خلفا]] افضل بوده و پس از او [[عمر]] برتر از دیگران بود. درباره [[عثمان]] و [[امام علی]]{{ع}} نیز [[اختلاف]] است<ref>عبدالملک جوینی، الارشاد الی قواطع الادلة فی اصول الاعتقاد، ص۱۷۱.</ref>.		البته جوینی این دیدگاه را که از اغلب اهل سنت گزارش شده، دیدگاهی [[قطعی]] به شمار نمی‌آورد؛ زیرا دلیل کسی که بر امامت مفضول خط بطلان می‌کشد، تنها چند [[خبر واحد]] است که قطع‌آور نیستند. به [[باور]] او، نمی‌توان به طور قطع خلفای چهارگانه را به ترتیب افضل از یکدیگر دانست، اما [[گمان]] غالب این است که [[ابوبکر]] از دیگر [[خلفا]] افضل بوده و پس از او [[عمر]] برتر از دیگران بود. درباره [[عثمان]] و [[امام علی]]{{ع}} نیز [[اختلاف]] است<ref>عبدالملک جوینی، الارشاد الی قواطع الادلة فی اصول الاعتقاد، ص۱۷۱.</ref>.

	این نظر از جوینی ممکن است بدین معنا باشد که [[امامت مفضول]] در حالت اولیه - بدون [[ترس]] از [[هرج‌ومرج]] ناشی از [[امامت افضل]] - نیز جایز است.		این نظر از جوینی ممکن است بدین معنا باشد که [[امامت مفضول]] در حالت اولیه - بدون [[ترس]] از [[هرج‌ومرج]] ناشی از [[امامت افضل]] - نیز جایز است.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T22:21:02Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۵۱
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	برای نمونه [[ابوالحسن اشعری]] بنیان‌گذار این [[فرقه]]، خود بر لزوم افضلیت امام تأکید کرده<ref>ر.ک: محمد بن حسن بن فورک، مقالات الشیخ ابی الحسن الأشعری امام اهل السنة، ص۱۸۹؛ مسعود بن عمر تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۲۴۶.</ref>، از این رو خلفای چهارگانه را به ترتیب از یکدیگر [[برتر]] دانسته است<ref>ر.ک: محمد بن حسن بن فورک، مقالات الشیخ أبی الحسن الاشعری امام اهل السنة، ص۱۹۰؛ عبدالقاهر بغدادی، اصول الدین، ص۲۳۲.</ref>. [[باقلانی]] (۴۰۳ق) هم [[معتقد]] است اگر [[اصحاب پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]] [[چهار خلیفه]] [[رضایت]] داده‌اند، به [[دلیل]] [[اعتقاد]] به [[افضلیت]] آنها بوده است<ref>محمد بن طیب ابوبکر باقلانی، الانصاف فیما یجب اعتقاده، ص۱۰۷-۱۱۲.</ref>. از قول او گاهی [[نقل]] شده که [[امام]] باید [[افضل]] باشد، درحالی که لازم نیست [[پیامبر]] از [[امت]] خود افضل باشد<ref>ر.ک: ابن‌حزم اندلسی، الفصل فی الملل و الأهواء و النحل، ج۳، ص۸۹.</ref>. او خود تصریح می‌کند که اگر [[امامت مفضول]] منجر به هرج‌و‌مرج نشود، می‌توان این [[منصب]] را به او داد، وگرنه باید فرد افضل عهده‌دار [[امامت]] شود<ref>محمد بن طیب ابوبکر باقلانی، تمهید الاوائل و تلخیص الدلائل، ص۴۷۵؛ نیز، ر.ک: سیف‌الدین آمدی، ابکار الافکار فی اصول الدین، ج۵، ص۱۹۷.</ref>.		برای نمونه [[ابوالحسن اشعری]] بنیان‌گذار این [[فرقه]]، خود بر لزوم افضلیت امام تأکید کرده<ref>ر.ک: محمد بن حسن بن فورک، مقالات الشیخ ابی الحسن الأشعری امام اهل السنة، ص۱۸۹؛ مسعود بن عمر تفتازانی، شرح المقاصد، ج۵، ص۲۴۶.</ref>، از این رو خلفای چهارگانه را به ترتیب از یکدیگر [[برتر]] دانسته است<ref>ر.ک: محمد بن حسن بن فورک، مقالات الشیخ أبی الحسن الاشعری امام اهل السنة، ص۱۹۰؛ عبدالقاهر بغدادی، اصول الدین، ص۲۳۲.</ref>. [[باقلانی]] (۴۰۳ق) هم [[معتقد]] است اگر [[اصحاب پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]] [[چهار خلیفه]] [[رضایت]] داده‌اند، به [[دلیل]] [[اعتقاد]] به [[افضلیت]] آنها بوده است<ref>محمد بن طیب ابوبکر باقلانی، الانصاف فیما یجب اعتقاده، ص۱۰۷-۱۱۲.</ref>. از قول او گاهی [[نقل]] شده که [[امام]] باید [[افضل]] باشد، درحالی که لازم نیست [[پیامبر]] از [[امت]] خود افضل باشد<ref>ر.ک: ابن‌حزم اندلسی، الفصل فی الملل و الأهواء و النحل، ج۳، ص۸۹.</ref>. او خود تصریح می‌کند که اگر [[امامت مفضول]] منجر به هرج‌و‌مرج نشود، می‌توان این [[منصب]] را به او داد، وگرنه باید فرد افضل عهده‌دار [[امامت]] شود<ref>محمد بن طیب ابوبکر باقلانی، تمهید الاوائل و تلخیص الدلائل، ص۴۷۵؛ نیز، ر.ک: سیف‌الدین آمدی، ابکار الافکار فی اصول الدین، ج۵، ص۱۹۷.</ref>.
	امام‌الحرمین [[جوینی ]](۴۷۸ق) را باید بشناسید. از نخستین و نامدارترین [[متکلمان]] [[اشاعره]] است. معتقد است که [[اندیشه]] اغلب [[اهل سنت]] چنین است که باید افضل [[اهل]] یک [[زمان]] عهده‌دار [[منصب امامت]] شود، مگر آنکه این امر منجر به هرج‌و‌مرج و [[فتنه]] شود و تنها در این صورت است که می‌توان این منصب را به [[مفضول]] سپرد.		امام‌الحرمین [[جوینی]](۴۷۸ق) را باید بشناسید. از نخستین و نامدارترین [[متکلمان]] [[اشاعره]] است. معتقد است که [[اندیشه]] اغلب [[اهل سنت]] چنین است که باید افضل [[اهل]] یک [[زمان]] عهده‌دار [[منصب امامت]] شود، مگر آنکه این امر منجر به هرج‌و‌مرج و [[فتنه]] شود و تنها در این صورت است که می‌توان این منصب را به [[مفضول]] سپرد.

	البته جوینی این دیدگاه را که از اغلب اهل سنت گزارش شده، دیدگاهی [[قطعی]] به شمار نمی‌آورد؛ زیرا دلیل کسی که بر امامت مفضول خط بطلان می‌کشد، تنها چند [[خبر واحد]] است که قطع‌آور نیستند. به [[باور]] او، نمی‌توان به طور قطع خلفای چهارگانه را به ترتیب افضل از یکدیگر دانست، اما [[گمان]] [[غالب]] این است که [[ابوبکر]] از دیگر [[خلفا]] افضل بوده و پس از او [[عمر]] برتر از دیگران بود. درباره [[عثمان]] و [[امام علی]]{{ع}} نیز [[اختلاف]] است<ref>عبدالملک جوینی، الارشاد الی قواطع الادلة فی اصول الاعتقاد، ص۱۷۱.</ref>.		البته جوینی این دیدگاه را که از اغلب اهل سنت گزارش شده، دیدگاهی [[قطعی]] به شمار نمی‌آورد؛ زیرا دلیل کسی که بر امامت مفضول خط بطلان می‌کشد، تنها چند [[خبر واحد]] است که قطع‌آور نیستند. به [[باور]] او، نمی‌توان به طور قطع خلفای چهارگانه را به ترتیب افضل از یکدیگر دانست، اما [[گمان]] [[غالب]] این است که [[ابوبکر]] از دیگر [[خلفا]] افضل بوده و پس از او [[عمر]] برتر از دیگران بود. درباره [[عثمان]] و [[امام علی]]{{ع}} نیز [[اختلاف]] است<ref>عبدالملک جوینی، الارشاد الی قواطع الادلة فی اصول الاعتقاد، ص۱۷۱.</ref>.
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	دیگر دانشمند [[اشعری]]، [[فخر رازی]] است. تصورم آن است که او دقیق‌تر از دیگران سخن گفته است؛ چراکه هر چند مانند برخی دیگر از [[عالمان]] اشعری بر این گفتمان [[اصرار]] دارد که در شرایط [[اضطراری]] می‌توان [[امامت]] را به [[مفضول]] سپرد، به این نکته نیز دقت می‌کند که فرد مفضول باید دارای ویژگی‌های معتبر برای [[منصب امامت]] باشد. چنین فردی اگر عهده‌دار این [[منصب]] باشد [[امور جامعه]] سامان می‌یابد. در اینجاست که [[عقل]] [[سلیم]] [[حکم]] می‌کند که این منصب به او واگذار شود. فخر رازی برای تأکید سخن خود، این نظر را از [[شیعه]] [[نقل]] می‌کند که اغلب [[مردم]] با [[علی]]{{ع}} [[دشمن]] بودند؛ زیرا او بستگان آنها را در جنگ‌های [[اسلام]] کشته بود؛ به همین [[دلیل]] هم، وجود [[نص]] برای او را منکر شدند و وی را از حقش [[محروم]] ساختند. بنابراین شیعه خود اعتراف کرده که در این شرایط واگذاری [[حکومت]] به او موجب بروز [[فتنه]] در [[جامعه]] خواهد شد<ref>محمد بن عمر فخر رازی، الاربعین فی أصول الدین، ج۲، ص۲۹۶.</ref>. بنابراین از دیدگاه فخر رازی نیز [[افضلیت]] [[شرط امامت]] است مگر آنکه در [[انتخاب]] [[افضل]]، فتنه و هرج‌و‌مرج لازم آید.		دیگر دانشمند [[اشعری]]، [[فخر رازی]] است. تصورم آن است که او دقیق‌تر از دیگران سخن گفته است؛ چراکه هر چند مانند برخی دیگر از [[عالمان]] اشعری بر این گفتمان [[اصرار]] دارد که در شرایط [[اضطراری]] می‌توان [[امامت]] را به [[مفضول]] سپرد، به این نکته نیز دقت می‌کند که فرد مفضول باید دارای ویژگی‌های معتبر برای [[منصب امامت]] باشد. چنین فردی اگر عهده‌دار این [[منصب]] باشد [[امور جامعه]] سامان می‌یابد. در اینجاست که [[عقل]] [[سلیم]] [[حکم]] می‌کند که این منصب به او واگذار شود. فخر رازی برای تأکید سخن خود، این نظر را از [[شیعه]] [[نقل]] می‌کند که اغلب [[مردم]] با [[علی]]{{ع}} [[دشمن]] بودند؛ زیرا او بستگان آنها را در جنگ‌های [[اسلام]] کشته بود؛ به همین [[دلیل]] هم، وجود [[نص]] برای او را منکر شدند و وی را از حقش [[محروم]] ساختند. بنابراین شیعه خود اعتراف کرده که در این شرایط واگذاری [[حکومت]] به او موجب بروز [[فتنه]] در [[جامعه]] خواهد شد<ref>محمد بن عمر فخر رازی، الاربعین فی أصول الدین، ج۲، ص۲۹۶.</ref>. بنابراین از دیدگاه فخر رازی نیز [[افضلیت]] [[شرط امامت]] است مگر آنکه در [[انتخاب]] [[افضل]]، فتنه و هرج‌و‌مرج لازم آید.

	[[قاضی عضدالدین ایجی]] (۷۵۶ق) و [[جرجانی]] اغلب [[متکلمان]] را بر این نظر می‌دانند که حتی با وجود افضل،[[ امامت]] او را لازم نمی‌دانند؛ چراکه ممکن است امامت مفضول [[مصلحت]] بیشتری داشته باشد<ref>عضدالدین ایجی، المواقف، ص۴۱۳؛ میر سیدشریف جرجانی، شرح المواقف، ج۸، ص۳۷۳.</ref>. جرجانی نیز خود موافق با همین نظر است<ref>میر سیدشریف جرجانی، شرح المواقف، ج۸، ص۳۷۳.</ref>.		[[قاضی عضدالدین ایجی]] (۷۵۶ق) و [[جرجانی]] اغلب [[متکلمان]] را بر این نظر می‌دانند که حتی با وجود افضل،[[امامت]] او را لازم نمی‌دانند؛ چراکه ممکن است امامت مفضول [[مصلحت]] بیشتری داشته باشد<ref>عضدالدین ایجی، المواقف، ص۴۱۳؛ میر سیدشریف جرجانی، شرح المواقف، ج۸، ص۳۷۳.</ref>. جرجانی نیز خود موافق با همین نظر است<ref>میر سیدشریف جرجانی، شرح المواقف، ج۸، ص۳۷۳.</ref>.
	[[تفتازانی]] نیز همین [[عقیده]] را دارد؛ بدین بیان که گاهی فرد مفضول به [[مصالح]] [[امت]] آشناتر است و انتخاب او به امامت موجب دفع شری است که با امامت افضل پیش خواهد آمد<ref>مسعود بن عمر تفتازانی، شرح العقائد النسفیة، ص۱۰۰.</ref>.		[[تفتازانی]] نیز همین [[عقیده]] را دارد؛ بدین بیان که گاهی فرد مفضول به [[مصالح]] [[امت]] آشناتر است و انتخاب او به امامت موجب دفع شری است که با امامت افضل پیش خواهد آمد<ref>مسعود بن عمر تفتازانی، شرح العقائد النسفیة، ص۱۰۰.</ref>.
	از آنچه گفتم می‌توانید به این نتیجه برسید که سه نظریه میان [[عالمان]] [[اشعری]] وجود دارد: [[لزوم افضلیت امام]]؛ جواز [[امامت مفضول]] به طور مطلق؛ جواز امامت مفضول در صورت [[مصلحت]].<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[افضلیت امام از منظر عقل و نقل (کتاب)\|افضلیت امام از منظر عقل و نقل]]، ص ۸۳.</ref>		از آنچه گفتم می‌توانید به این نتیجه برسید که سه نظریه میان [[عالمان]] [[اشعری]] وجود دارد: [[لزوم افضلیت امام]]؛ جواز [[امامت مفضول]] به طور مطلق؛ جواز امامت مفضول در صورت [[مصلحت]].<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[افضلیت امام از منظر عقل و نقل (کتاب)\|افضلیت امام از منظر عقل و نقل]]، ص ۸۳.</ref>
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	درباره بخش دوم از دیدگاه وی باید گفت بر مبنای [[عقیده شیعه]] چنان اشکالی پیش نخواهد آمد، زیرا طبق دیدگاه [[شیعه]] [[امام]] از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] می‌شود و بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] است او را بشناسند و از وی [[اطاعت]] کنند. حال اگر [[مردم]] با [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] [[بیعت]] نکردند در آن صورت طبق مبنای [[اهل سنت]] [[امامت]] [[مفضول]] [[مشروعیت]] خواهد داشت. اما بر مبنای [[عقیده شیعه]]، مشروعیتِ [[امامت]] [[مفضول]] در گرو آن است که [[امام]] [[افضل]] آن را [[تأیید]] کند از آنجا که [[امامت]] یک [[ضرورت اجتماعی]] اجتناب ناپذیر است و نبود [[امام]] [[مفاسد]] بزرگتری از [[انتخاب]] [[امامت]] غیر [[افضل]] به دنبال دارد، [[امام]] [[منصوب]] از جانب [[خداوند]] برای دفع [[مفاسد]] یاد شده، [[امامت]] [[مفضول]] را [[تأیید]] می‌کند. البته با [[تأیید]] [[امامت]] [[مفضول]] از جانب [[امام]] [[افضل]]، [[قبح فاعلی]] [[امامت]] [[مفضول]] و آنان که وی را به [[امامت]] برگزیده‌اند از بین نمی‌رود، ولی اعمالی که [[حاکمیت]] انجام می‌دهد و [[همکاری]] [[مردم]] با آن تا جایی که [[ضوابط اسلامی]] رعایت می‌شود [[مشروعیت]] خواهد داشت، این [[مشروعیت]] نه به جهت [[رأی]] و خواست افراد، بلکه در [[حقیقت]] به [[دلیل]] [[تأیید]] مشروط [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص۳۴۰-۳۴۶.</ref>.		درباره بخش دوم از دیدگاه وی باید گفت بر مبنای [[عقیده شیعه]] چنان اشکالی پیش نخواهد آمد، زیرا طبق دیدگاه [[شیعه]] [[امام]] از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] می‌شود و بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] است او را بشناسند و از وی [[اطاعت]] کنند. حال اگر [[مردم]] با [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] [[بیعت]] نکردند در آن صورت طبق مبنای [[اهل سنت]] [[امامت]] [[مفضول]] [[مشروعیت]] خواهد داشت. اما بر مبنای [[عقیده شیعه]]، مشروعیتِ [[امامت]] [[مفضول]] در گرو آن است که [[امام]] [[افضل]] آن را [[تأیید]] کند از آنجا که [[امامت]] یک [[ضرورت اجتماعی]] اجتناب ناپذیر است و نبود [[امام]] [[مفاسد]] بزرگتری از [[انتخاب]] [[امامت]] غیر [[افضل]] به دنبال دارد، [[امام]] [[منصوب]] از جانب [[خداوند]] برای دفع [[مفاسد]] یاد شده، [[امامت]] [[مفضول]] را [[تأیید]] می‌کند. البته با [[تأیید]] [[امامت]] [[مفضول]] از جانب [[امام]] [[افضل]]، [[قبح فاعلی]] [[امامت]] [[مفضول]] و آنان که وی را به [[امامت]] برگزیده‌اند از بین نمی‌رود، ولی اعمالی که [[حاکمیت]] انجام می‌دهد و [[همکاری]] [[مردم]] با آن تا جایی که [[ضوابط اسلامی]] رعایت می‌شود [[مشروعیت]] خواهد داشت، این [[مشروعیت]] نه به جهت [[رأی]] و خواست افراد، بلکه در [[حقیقت]] به [[دلیل]] [[تأیید]] مشروط [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص۳۴۰-۳۴۶.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{افضلیت}}		{{افضلیت}}
خط ۶۰:		خط ۵۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100562.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[افضلیت امام از منظر عقل و نقل (کتاب)\|'''افضلیت امام از منظر عقل و نقل''']]		# [[پرونده:1100562.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[افضلیت امام از منظر عقل و نقل (کتاب)\|'''افضلیت امام از منظر عقل و نقل''']]
	#[[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Hosein: جایگزینی متن - '↵{{افضلیت}}' به ' == جستارهای وابسته == {{افضلیت}}'

2022-07-08T15:27:29Z

جایگزینی متن - '↵{{افضلیت}}' به ' == جستارهای وابسته == {{افضلیت}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۷
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	درباره بخش دوم از دیدگاه وی باید گفت بر مبنای [[عقیده شیعه]] چنان اشکالی پیش نخواهد آمد، زیرا طبق دیدگاه [[شیعه]] [[امام]] از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] می‌شود و بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] است او را بشناسند و از وی [[اطاعت]] کنند. حال اگر [[مردم]] با [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] [[بیعت]] نکردند در آن صورت طبق مبنای [[اهل سنت]] [[امامت]] [[مفضول]] [[مشروعیت]] خواهد داشت. اما بر مبنای [[عقیده شیعه]]، مشروعیتِ [[امامت]] [[مفضول]] در گرو آن است که [[امام]] [[افضل]] آن را [[تأیید]] کند از آنجا که [[امامت]] یک [[ضرورت اجتماعی]] اجتناب ناپذیر است و نبود [[امام]] [[مفاسد]] بزرگتری از [[انتخاب]] [[امامت]] غیر [[افضل]] به دنبال دارد، [[امام]] [[منصوب]] از جانب [[خداوند]] برای دفع [[مفاسد]] یاد شده، [[امامت]] [[مفضول]] را [[تأیید]] می‌کند. البته با [[تأیید]] [[امامت]] [[مفضول]] از جانب [[امام]] [[افضل]]، [[قبح فاعلی]] [[امامت]] [[مفضول]] و آنان که وی را به [[امامت]] برگزیده‌اند از بین نمی‌رود، ولی اعمالی که [[حاکمیت]] انجام می‌دهد و [[همکاری]] [[مردم]] با آن تا جایی که [[ضوابط اسلامی]] رعایت می‌شود [[مشروعیت]] خواهد داشت، این [[مشروعیت]] نه به جهت [[رأی]] و خواست افراد، بلکه در [[حقیقت]] به [[دلیل]] [[تأیید]] مشروط [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص۳۴۰-۳۴۶.</ref>.		درباره بخش دوم از دیدگاه وی باید گفت بر مبنای [[عقیده شیعه]] چنان اشکالی پیش نخواهد آمد، زیرا طبق دیدگاه [[شیعه]] [[امام]] از سوی [[خداوند]] [[برگزیده]] می‌شود و بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] است او را بشناسند و از وی [[اطاعت]] کنند. حال اگر [[مردم]] با [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] [[بیعت]] نکردند در آن صورت طبق مبنای [[اهل سنت]] [[امامت]] [[مفضول]] [[مشروعیت]] خواهد داشت. اما بر مبنای [[عقیده شیعه]]، مشروعیتِ [[امامت]] [[مفضول]] در گرو آن است که [[امام]] [[افضل]] آن را [[تأیید]] کند از آنجا که [[امامت]] یک [[ضرورت اجتماعی]] اجتناب ناپذیر است و نبود [[امام]] [[مفاسد]] بزرگتری از [[انتخاب]] [[امامت]] غیر [[افضل]] به دنبال دارد، [[امام]] [[منصوب]] از جانب [[خداوند]] برای دفع [[مفاسد]] یاد شده، [[امامت]] [[مفضول]] را [[تأیید]] می‌کند. البته با [[تأیید]] [[امامت]] [[مفضول]] از جانب [[امام]] [[افضل]]، [[قبح فاعلی]] [[امامت]] [[مفضول]] و آنان که وی را به [[امامت]] برگزیده‌اند از بین نمی‌رود، ولی اعمالی که [[حاکمیت]] انجام می‌دهد و [[همکاری]] [[مردم]] با آن تا جایی که [[ضوابط اسلامی]] رعایت می‌شود [[مشروعیت]] خواهد داشت، این [[مشروعیت]] نه به جهت [[رأی]] و خواست افراد، بلکه در [[حقیقت]] به [[دلیل]] [[تأیید]] مشروط [[امام]] [[منصوب از سوی خداوند]] است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[افضلیت امام (مقاله)\|مقاله «افضلیت امام»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی]]، ج۱، ص۳۴۰-۳۴۶.</ref>.

			== جستارهای وابسته ==
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{افضلیت}}		{{افضلیت}}