افطار در فقه اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2024-10-12T09:44:27Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۵:		خط ۵:

	[[باطل]] کردن روزه به لحاظ [[حکم]] چند گونه است:		[[باطل]] کردن روزه به لحاظ [[حکم]] چند گونه است:
	# [[واجب]]: اگر [[روزه‌دار]] پیش از ظهر [[سفر]] کند، واجب است ـ هرچند با دست برداشتن از [[نیّت]] روزه ـ افطار کند. همچنین اگر شخص در میان [[روز]] متوجه شود که ادامه روزه برای وی [[زیان]] آور است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۳۳ و ج۱۶، ص۳۴۷.</ref>. نیز افطار بر [[زن]] آبستن که زاییدن وی نزدیک است و بر زن شیرده در صورت زیان‌آور بودن روزه برای وی یا کودک، واجب است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۱ ـ ۱۵۴.</ref> اگر برای زن و [[مرد]] کهنسال و کسی که [[بیماری]] [[تشنگی]] دارد، روزه گرفتن [[مشقّت]] بسیار داشته باشد، در اینکه افطار بر آنان واجب است یا جایز، [[اختلاف]] است. نظر اکثر [[فقها]] [[وجوب]] افطار است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۰.</ref>.		# '''[[واجب]]:''' اگر [[روزه‌دار]] پیش از ظهر [[سفر]] کند، واجب است ـ هرچند با دست برداشتن از [[نیّت]] روزه ـ افطار کند. همچنین اگر شخص در میان [[روز]] متوجه شود که ادامه روزه برای وی [[زیان]] آور است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۳۳ و ج۱۶، ص۳۴۷.</ref>. نیز افطار بر [[زن]] آبستن که زاییدن وی نزدیک است و بر زن شیرده در صورت زیان‌آور بودن روزه برای وی یا کودک، واجب است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۱ ـ ۱۵۴.</ref> اگر برای زن و [[مرد]] کهنسال و کسی که [[بیماری]] [[تشنگی]] دارد، روزه گرفتن [[مشقّت]] بسیار داشته باشد، در اینکه افطار بر آنان واجب است یا جایز، [[اختلاف]] است. نظر اکثر [[فقها]] [[وجوب]] افطار است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۰.</ref>.
	# [[حرام]]: افطار روزه واجب معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]] و روزه [[نذر]] معیّن و قضای روزه ماه رمضان بعد از ظهر، و نیز به قول مشهور، افطار روزه ماه رمضان در سفر در صورت [[مسافرت]] بعد از ظهر و باطل کردن روزه [[اعتکاف]] بعد از واجب شدن آن، حرام و موجب کفّاره است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۶۴ ـ ۲۶۶ و ج۲۹، ص۵۰.</ref>.		# '''[[حرام]]:''' افطار روزه واجب معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]] و روزه [[نذر]] معیّن و قضای روزه ماه رمضان بعد از ظهر، و نیز به قول مشهور، افطار روزه ماه رمضان در سفر در صورت [[مسافرت]] بعد از ظهر و باطل کردن روزه [[اعتکاف]] بعد از واجب شدن آن، حرام و موجب کفّاره است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۶۴ ـ ۲۶۶ و ج۲۹، ص۵۰.</ref>.
	# [[مکروه]]: افطار روزه [[مستحب]] بعد از زوال [[کراهت]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲؛ جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.		# '''[[مکروه]]:''' افطار روزه [[مستحب]] بعد از زوال [[کراهت]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲؛ جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.
	# مستحب: کسی که روزه مستحب گرفته، اگر مهمان مؤمنی شود، مستحب است بدون آنکه میزبان را از روزه بودن خود مطّلع سازد، افطار کند<ref>جواهر الکلام، ج ۲۹، ص۵۰ ـ ۵۱؛ وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۲.</ref>.		# '''مستحب:''' کسی که روزه مستحب گرفته، اگر مهمان مؤمنی شود، مستحب است بدون آنکه میزبان را از روزه بودن خود مطّلع سازد، افطار کند<ref>جواهر الکلام، ج ۲۹، ص۵۰ ـ ۵۱؛ وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۲.</ref>.
	# [[مباح]]: به قول مشهور، کسی که قضای روزه ماه رمضان را گرفته، می‌تواند پیش از ظهر افطار کند؛ خواه با عذر یا بدون عذر<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۵۱ ـ ۵۳.</ref>. افطار روزه مستحب قبل از ظهر مباح است<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲.</ref>.		# '''[[مباح]]:''' به قول مشهور، کسی که قضای روزه ماه رمضان را گرفته، می‌تواند پیش از ظهر افطار کند؛ خواه با عذر یا بدون عذر<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۵۱ ـ ۵۳.</ref>. افطار روزه مستحب قبل از ظهر مباح است<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲.</ref>.

	== نیّت افطار ==		== نیّت افطار ==

Bahmani در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۳

2024-10-12T09:43:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افطار\| عنوان مدخل = افطار\| مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افطار\| عنوان مدخل = افطار\| مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]] - [[افطار در معارف و سیره سجادی]] \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۵

2024-03-05T07:25:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۵
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[افطار]]: [[باطل]] کردن [[روزه]]/ رسیدن [[زمان]] گشودن ~~روزه/[[~~خوردن]] اوّلین [[غذا]] بعد از مدّتی امساک.		[[افطار]] یعنی [[باطل]] کردن [[روزه]]؛ رسیدن [[زمان]] گشودن روزه؛ خوردن اوّلین غذا بعد از مدّتی امساک.

	[[باطل]] کردن روزه به لحاظ [[حکم]] چند گونه است:		[[باطل]] کردن روزه به لحاظ [[حکم]] چند گونه است:
	#[[واجب]]: اگر [[روزه‌دار]] پیش از ظهر [[سفر]] کند، واجب است ـ هرچند با دست برداشتن از [[نیّت]] روزه ـ افطار کند. همچنین اگر شخص در میان [[روز]] متوجه شود که ادامه روزه برای وی [[زیان]] آور است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۳۳ و ج۱۶، ص۳۴۷</ref> نیز افطار بر [[زن]] آبستن که زاییدن وی نزدیک است و بر زن شیرده در صورت زیان‌آور بودن روزه برای وی یا ~~[[کودک]]،~~ واجب است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۱ ـ ۱۵۴.</ref> اگر برای زن و [[مرد]] [[کهنسال]] و کسی که [[بیماری]] [[تشنگی]] دارد، روزه گرفتن [[مشقّت]] بسیار داشته باشد، در اینکه افطار بر آنان واجب است یا جایز، [[اختلاف]] است. نظر اکثر [[فقها]] [[وجوب]] افطار است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۰</ref>		# [[واجب]]: اگر [[روزه‌دار]] پیش از ظهر [[سفر]] کند، واجب است ـ هرچند با دست برداشتن از [[نیّت]] روزه ـ افطار کند. همچنین اگر شخص در میان [[روز]] متوجه شود که ادامه روزه برای وی [[زیان]] آور است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۳۳ و ج۱۶، ص۳۴۷.</ref>. نیز افطار بر [[زن]] آبستن که زاییدن وی نزدیک است و بر زن شیرده در صورت زیان‌آور بودن روزه برای وی یا کودک، واجب است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۱ ـ ۱۵۴.</ref> اگر برای زن و [[مرد]] کهنسال و کسی که [[بیماری]] [[تشنگی]] دارد، روزه گرفتن [[مشقّت]] بسیار داشته باشد، در اینکه افطار بر آنان واجب است یا جایز، [[اختلاف]] است. نظر اکثر [[فقها]] [[وجوب]] افطار است<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۰.</ref>.
	#[[حرام]]: افطار روزه واجب معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]] و روزه [[نذر]] معیّن و قضای روزه ماه رمضان بعد از ظهر، و نیز به قول مشهور، افطار روزه ماه رمضان در سفر در صورت [[مسافرت]] بعد از ظهر و باطل کردن روزه [[اعتکاف]] بعد از واجب شدن آن، حرام و موجب کفّاره است.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۶۴ ـ ۲۶۶ و ج۲۹، ص۵۰</ref>		# [[حرام]]: افطار روزه واجب معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]] و روزه [[نذر]] معیّن و قضای روزه ماه رمضان بعد از ظهر، و نیز به قول مشهور، افطار روزه ماه رمضان در سفر در صورت [[مسافرت]] بعد از ظهر و باطل کردن روزه [[اعتکاف]] بعد از واجب شدن آن، حرام و موجب کفّاره است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۶۴ ـ ۲۶۶ و ج۲۹، ص۵۰.</ref>.
	#[[مکروه]]: افطار روزه [[مستحب]] بعد از زوال [[کراهت]] دارد.<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲؛ جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۱۱۵</ref>		# [[مکروه]]: افطار روزه [[مستحب]] بعد از زوال [[کراهت]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲؛ جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.
	#مستحب: کسی که روزه مستحب گرفته، اگر مهمان مؤمنی شود، مستحب است بدون آنکه میزبان را از روزه بودن خود مطّلع سازد، افطار کند.<ref>جواهر الکلام، ج ۲۹، ص۵۰ ـ ۵۱؛ وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۲</ref>		# مستحب: کسی که روزه مستحب گرفته، اگر مهمان مؤمنی شود، مستحب است بدون آنکه میزبان را از روزه بودن خود مطّلع سازد، افطار کند<ref>جواهر الکلام، ج ۲۹، ص۵۰ ـ ۵۱؛ وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۲.</ref>.
	#[[مباح]]: به قول مشهور، کسی که قضای روزه ماه رمضان را گرفته، می‌تواند پیش از [[ظهر]] افطار کند؛ خواه با عذر یا بدون عذر.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۵۱ ـ ۵۳</ref> افطار روزه مستحب قبل از ظهر مباح است.<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲</ref>		# [[مباح]]: به قول مشهور، کسی که قضای روزه ماه رمضان را گرفته، می‌تواند پیش از ظهر افطار کند؛ خواه با عذر یا بدون عذر<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۵۱ ـ ۵۳.</ref>. افطار روزه مستحب قبل از ظهر مباح است<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲.</ref>.

	==نیّت افطار==		== نیّت افطار ==
	نیّت افطار یا به معنای نیّت قطع (دست برداشتن از قصد [[روزه]]) است یا [[نیّت]] [[قاطع]] (قصد ارتکاب یکی از مفطرات روزه، مانند خوردن). در بطلان روزه به نیّت [[افطار]] سه قول معروف است: بطلان به طور مطلق، عدم بطلان به طور مطلق و تفصیل بین نیّت قطع که موجب بطلان روزه است و نیّت قاطع که پیش از ارتکاب، موجب بطلان نیست.<ref>مستند العروة (الصوم)، ج ۱، ص۵۸ و ۸۳ ـ ۸۵</ref>		نیّت افطار یا به معنای نیّت قطع (دست برداشتن از قصد [[روزه]]) است یا [[نیّت]] [[قاطع]] (قصد ارتکاب یکی از مفطرات روزه، مانند خوردن). در بطلان روزه به نیّت [[افطار]] سه قول معروف است: بطلان به طور مطلق، عدم بطلان به طور مطلق و تفصیل بین نیّت قطع که موجب بطلان روزه است و نیّت قاطع که پیش از ارتکاب، موجب بطلان نیست<ref>مستند العروة (الصوم)، ج ۱، ص۵۸ و ۸۳ ـ ۸۵.</ref>.

	==مفطرات==		==مفطرات==
	#[[خوردن و ~~آشامیدن]].~~		# خوردن و آشامیدن؛
	#آمیزش در قُبل و به قول مشهور، در ~~دبُرُ.~~		# آمیزش در قُبل و به قول مشهور، در دبُرُ؛
	#[[دروغ بستن به خدا]] و [[معصومان]]{{عم}}.		# دروغ بستن به خدا و [[معصومان]]{{عم}}؛
	#فرو بردن سر در آب به قول ~~مشهور.~~		# فرو بردن سر در آب به قول مشهور؛
	#رساندن غبار غلیظ بر حلق به قول ~~مشهور.~~		# رساندن غبار غلیظ بر حلق به قول مشهور؛
	#باقی ماندن عمدی بر جنابت تا [[اذان]] صبح و نیز حیض و نفاس به قول ~~مشهور.~~		# باقی ماندن عمدی بر جنابت تا [[اذان]] صبح و نیز حیض و نفاس به قول مشهور؛
	#استمناء<ref>جواهرالکلام، ج۱۶، ص۲۱۷ ـ ۲۵۳؛ العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۷۶ ـ ۱۹۳.</ref>.		# استمناء<ref>جواهرالکلام، ج۱۶، ص۲۱۷ ـ ۲۵۳؛ العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۷۶ ـ ۱۹۳.</ref>؛
	#در اینکه اماله با مایعات موجب بطلان روزه می‌شود یا نه، [[اختلاف]] است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۷۴ ـ ۲۷۵.</ref>.		# در اینکه اماله با مایعات موجب بطلان روزه می‌شود یا نه، [[اختلاف]] است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۷۴ ـ ۲۷۵.</ref>.

	==آثار افطار==		== آثار افطار ==
	افطار عمدی روزه، موجب بطلان آن و در روزه ماه‌رمضان، موجب ثبوت [[قضا]] نیز می‌شود. افطار عمدی روزه [[واجب]] معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]]، [[نذر]] معیّن و نیز قضای روزه ماه رمضان در صورت افطار بعد از ظهر موجب ثبوت کفّاره است.		افطار عمدی روزه، موجب بطلان آن و در روزه ماه‌رمضان، موجب ثبوت [[قضا]] نیز می‌شود. افطار عمدی روزه [[واجب]] معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]]، [[نذر]] معیّن و نیز قضای روزه ماه رمضان در صورت افطار بعد از ظهر موجب ثبوت کفّاره است.

	افطار آگاهانه و عمدی در [[روز]] ماه رمضان، موجب ثبوت [[تعزیر]] در بار اول و دوم است و چنانچه شخصی بار سوم بنابر قولی یا چهارم بنابر قولی دیگر آن را تکرار کند کشته می‌شود، به شرط آنکه بار اول و دوم تعزیر شده باشد.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۰۷ ـ ۳۰۸</ref> اگر افطار روزه‌هایی که واجب است پی در پی گرفته شود ـ همچون شصت روز روزه کفّاره ـ از روی عذر، مانند حیض باشد، ضرری به تتابع نمی‌زند و پس از رفع عذر، روزه را ادامه می‌دهد. امّا اگر بدون عذر باشد، تتابع از بین می‌رود و باید روزه را از سر بگیرد.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۷۱ ـ ۷۷ و ج ۳۳، ص۲۵۵ ـ ۲۵۶.</ref>		افطار آگاهانه و عمدی در [[روز]] ماه رمضان، موجب ثبوت [[تعزیر]] در بار اول و دوم است و چنانچه شخصی بار سوم بنابر قولی یا چهارم بنابر قولی دیگر آن را تکرار کند کشته می‌شود، به شرط آنکه بار اول و دوم تعزیر شده باشد<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۰۷ ـ ۳۰۸.</ref>. اگر افطار روزه‌هایی که واجب است پی در پی گرفته شود ـ همچون شصت روز روزه کفّاره ـ از روی عذر، مانند حیض باشد، ضرری به تتابع نمی‌زند و پس از رفع عذر، روزه را ادامه می‌دهد. امّا اگر بدون عذر باشد، تتابع از بین می‌رود و باید روزه را از سر بگیرد<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۷۱ ـ ۷۷ و ج ۳۳، ص۲۵۵ ـ ۲۵۶.</ref>.

	==[[اضطرار]] به [[افطار]]==		== [[اضطرار]] به [[افطار]] ==
	اگر [[روزه‌دار]] به گونه‌ای که [[اختیار]] از او سلب گردد مجبور به افطار شود، روزه‌اش [[باطل]] نمی‌شود، کفّاره نیز ندارد؛ امّا اگر [[تهدید]] شود و او برای در [[امان]] ماندن از عواقب تهدید با اختیار خود افطار کند، روزه‌اش باطل می‌شود، ولی کفّاره ندارد.<ref> العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۹۸</ref>		اگر [[روزه‌دار]] به گونه‌ای که [[اختیار]] از او سلب گردد مجبور به افطار شود، روزه‌اش [[باطل]] نمی‌شود، کفّاره نیز ندارد؛ امّا اگر [[تهدید]] شود و او برای در [[امان]] ماندن از عواقب تهدید با اختیار خود افطار کند، روزه‌اش باطل می‌شود، ولی کفّاره ندارد<ref> العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۹۸.</ref>.

	اگر روزه‌دار از روی [[تقیّه]] افطار کند، مانند افطار در [[روز]] عیدِ مخالفان یا پس از [[غروب]] [[خورشید]] و پیش از [[مغرب]] [[شرعی]]، در صحّت و بطلان این [[روزه]] [[اختلاف]] است. بنابر قول به بطلان روزه، قضای آن [[واجب]] است؛ لکن کفّاره ندارد.<ref>تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۲۸۷؛ منهاج الصالحین (خویی)، ج۱، ص۲۶۹</ref>		اگر روزه‌دار از روی [[تقیّه]] افطار کند، مانند افطار در [[روز]] عیدِ مخالفان یا پس از غروب [[خورشید]] و پیش از [[مغرب]] [[شرعی]]، در صحّت و بطلان این [[روزه]] [[اختلاف]] است. بنابر قول به بطلان روزه، قضای آن [[واجب]] است؛ لکن کفّاره ندارد<ref>تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۲۸۷؛ منهاج الصالحین (خویی)، ج۱، ص۲۶۹.</ref>.

	==استحلال افطار==		== استحلال افطار ==
	[[حلال]] شمردن افطار روزه [[ماه رمضان]] از سوی [[مسلمان]] موجب [[ارتداد]] وی می‌گردد<ref>جواهرالکلام، ج ۱۶، ص۳۰۷</ref>.		[[حلال]] شمردن افطار روزه [[ماه رمضان]] از سوی [[مسلمان]] موجب [[ارتداد]] وی می‌گردد<ref>جواهرالکلام، ج ۱۶، ص۳۰۷.</ref>.

	==افطار روزه‌دار==		== افطار روزه‌دار ==
	زمان افطار، غروب خورشید است که به قول مشهور با از بین رفتن سرخی از ناحیه [[مشرق]] تحقق می‌یابد <ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۸۴</ref>		زمان افطار، غروب خورشید است که به قول مشهور با از بین رفتن سرخی از ناحیه [[مشرق]] تحقق می‌یابد<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۸۴.</ref>.

	برای افطار آدابی ذکر شده، از جمله: خواندن [[دعا]]، اعم از [[مأثور]] و [[غیر مأثور]] و [[تلاوت]] [[سوره قدر]] هنگام افطار [[مستحب]] است. نیز مستحب است افطار پس از [[خواندن نماز]] مغرب صورت گیرد، مگر روزه‌دار بسیار گرسنه یا [[تشنه]] باشد، به حدّی که [[خضوع]] و [[حضور قلب]] را از او سلب کند یا دیگران برای افطار [[منتظر]] او باشند.<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۴۹ ـ ۱۵۱؛ جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۸۴ ـ ۳۸۵</ref> افطار با آب، به‌ویژه آب نیمه گرم، شیر و شیرینی، به‌ویژه خرما مستحب است<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۶ ـ ۱۶۱</ref>.		برای افطار آدابی ذکر شده، از جمله: خواندن [[دعا]]، اعم از مأثور و غیر مأثور و [[تلاوت]] [[سوره قدر]] هنگام افطار [[مستحب]] است. نیز مستحب است افطار پس از [[خواندن نماز]] مغرب صورت گیرد، مگر روزه‌دار بسیار گرسنه یا [[تشنه]] باشد، به حدّی که [[خضوع]] و [[حضور قلب]] را از او سلب کند یا دیگران برای افطار [[منتظر]] او باشند<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۴۹ ـ ۱۵۱؛ جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۸۴ ـ ۳۸۵.</ref>. افطار با آب، به‌ویژه آب نیمه گرم، شیر و شیرینی، به‌ویژه خرما مستحب است<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۶ ـ ۱۶۱.</ref>.

	==افطار غیر روزه‌دار==		== افطار غیر روزه‌دار ==
	مستحب است افطار در روز [[عید فطر]]، پیش از [[نماز عید]] و در [[عید قربان]]، بعد از نماز عید صورت گیرد <ref>جواهر الکلام، ج ۱۱، ص۳۵۴؛ العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۶۲۴ - ۶۲۶.</ref>		مستحب است افطار در روز [[عید فطر]]، پیش از [[نماز عید]] و در [[عید قربان]]، بعد از نماز عید صورت گیرد<ref>جواهر الکلام، ج ۱۱، ص۳۵۴؛ العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۶۲۴ - ۶۲۶.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۰

2024-03-05T07:20:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۰
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:روزه]]

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2024-01-02T20:31:46Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	اگر [[روزه‌دار]] به گونه‌ای که [[اختیار]] از او سلب گردد مجبور به افطار شود، روزه‌اش [[باطل]] نمی‌شود، کفّاره نیز ندارد؛ امّا اگر [[تهدید]] شود و او برای در [[امان]] ماندن از عواقب تهدید با اختیار خود افطار کند، روزه‌اش باطل می‌شود، ولی کفّاره ندارد.<ref> العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۹۸</ref>		اگر [[روزه‌دار]] به گونه‌ای که [[اختیار]] از او سلب گردد مجبور به افطار شود، روزه‌اش [[باطل]] نمی‌شود، کفّاره نیز ندارد؛ امّا اگر [[تهدید]] شود و او برای در [[امان]] ماندن از عواقب تهدید با اختیار خود افطار کند، روزه‌اش باطل می‌شود، ولی کفّاره ندارد.<ref> العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۹۸</ref>

	اگر روزه‌دار از روی [[تقیّه]] افطار کند، مانند افطار در [[روز]] عیدِ مخالفان یا پس از [[غروب]] [[خورشید]] و پیش از [[مغرب]] [[شرعی]]، در صحّت و بطلان این [[روزه]] [[اختلاف]] است. بنابر قول به بطلان روزه، قضای آن [[واجب]] است؛ ~~لیکن~~ کفّاره ندارد.<ref>تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۲۸۷؛ منهاج الصالحین (خویی)، ج۱، ص۲۶۹</ref>		اگر روزه‌دار از روی [[تقیّه]] افطار کند، مانند افطار در [[روز]] عیدِ مخالفان یا پس از [[غروب]] [[خورشید]] و پیش از [[مغرب]] [[شرعی]]، در صحّت و بطلان این [[روزه]] [[اختلاف]] است. بنابر قول به بطلان روزه، قضای آن [[واجب]] است؛ لکن کفّاره ندارد.<ref>تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۲۸۷؛ منهاج الصالحین (خویی)، ج۱، ص۲۶۹</ref>

	==استحلال افطار==		==استحلال افطار==

Msadeq در ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۵

2023-06-04T06:25:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۵
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]		# [[پرونده:1368945.jpg\|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)\|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Msadeq در ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۵

2023-06-04T06:15:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افطار\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افطار\| عنوان مدخل = افطار\| مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Wasity در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۲

2023-05-27T12:12:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = ~~روزه~~\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = افطار\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = روزه| عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = افطار در فقه اسلامی| پرسش مرتبط = }} == مقدمه == افطار: باطل کردن روزه/ رسیدن زمان گشودن روزه/خوردن اوّلین غذا بعد از مدّتی امساک. باطل کردن روزه به لحاظ حکم چند گونه اس...» ایجاد کرد

2023-05-27T07:48:55Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = روزه| عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = افطار در فقه اسلامی| پرسش مرتبط = }} == مقدمه == افطار: باطل کردن روزه/ رسیدن زمان گشودن روزه/خوردن اوّلین غذا بعد از مدّتی امساک. باطل کردن روزه به لحاظ حکم چند گونه اس...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = روزه| عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[افطار در فقه اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}

== مقدمه ==
[[افطار]]: [[باطل]] کردن [[روزه]]/ رسیدن [[زمان]] گشودن روزه/[[خوردن]] اوّلین [[غذا]] بعد از مدّتی امساک.

[[باطل]] کردن روزه به لحاظ [[حکم]] چند گونه است:
#[[واجب]]: اگر [[روزه‌دار]] پیش از ظهر [[سفر]] کند، واجب است ـ هرچند با دست برداشتن از [[نیّت]] روزه ـ افطار کند. همچنین اگر شخص در میان [[روز]] متوجه شود که ادامه روزه برای وی [[زیان]] آور است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۳۳ و ج۱۶، ص۳۴۷</ref> نیز افطار بر [[زن]] آبستن که زاییدن وی نزدیک است و بر زن شیرده در صورت زیان‌آور بودن روزه برای وی یا [[کودک]]، واجب است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۱ ـ ۱۵۴.</ref> اگر برای زن و [[مرد]] [[کهنسال]] و کسی که [[بیماری]] [[تشنگی]] دارد، روزه گرفتن [[مشقّت]] بسیار داشته باشد، در اینکه افطار بر آنان واجب است یا جایز، [[اختلاف]] است. نظر اکثر [[فقها]] [[وجوب]] افطار است.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۵۰</ref>
#[[حرام]]: افطار روزه واجب معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]] و روزه [[نذر]] معیّن و قضای روزه ماه رمضان بعد از ظهر، و نیز به قول مشهور، افطار روزه ماه رمضان در سفر در صورت [[مسافرت]] بعد از ظهر و باطل کردن روزه [[اعتکاف]] بعد از واجب شدن آن، حرام و موجب کفّاره است.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۶۴ ـ ۲۶۶ و ج۲۹، ص۵۰</ref>
#[[مکروه]]: افطار روزه [[مستحب]] بعد از زوال [[کراهت]] دارد.<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲؛ جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۱۱۵</ref>
#مستحب: کسی که روزه مستحب گرفته، اگر مهمان مؤمنی شود، مستحب است بدون آنکه میزبان را از روزه بودن خود مطّلع سازد، افطار کند.<ref>جواهر الکلام، ج ۲۹، ص۵۰ ـ ۵۱؛ وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۲</ref>
#[[مباح]]: به قول مشهور، کسی که قضای روزه ماه رمضان را گرفته، می‌تواند پیش از [[ظهر]] افطار کند؛ خواه با عذر یا بدون عذر.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۵۱ ـ ۵۳</ref> افطار روزه مستحب قبل از ظهر مباح است.<ref>العروة الوثقی، ج ۲، ص۲۴۲</ref>

==نیّت افطار==
نیّت افطار یا به معنای نیّت قطع (دست برداشتن از قصد [[روزه]]) است یا [[نیّت]] [[قاطع]] (قصد ارتکاب یکی از مفطرات روزه، مانند خوردن). در بطلان روزه به نیّت [[افطار]] سه قول معروف است: بطلان به طور مطلق، عدم بطلان به طور مطلق و تفصیل بین نیّت قطع که موجب بطلان روزه است و نیّت قاطع که پیش از ارتکاب، موجب بطلان نیست.<ref>مستند العروة (الصوم)، ج ۱، ص۵۸ و ۸۳ ـ ۸۵</ref>

==مفطرات==
#[[خوردن و آشامیدن]].
#آمیزش در قُبل و به قول مشهور، در دبُرُ.
#[[دروغ بستن به خدا]] و [[معصومان]]{{عم}}.
#فرو بردن سر در آب به قول مشهور.
#رساندن غبار غلیظ بر حلق به قول مشهور.
#باقی ماندن عمدی بر جنابت تا [[اذان]] صبح و نیز حیض و نفاس به قول مشهور.
#استمناء<ref>جواهرالکلام، ج۱۶، ص۲۱۷ ـ ۲۵۳؛ العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۷۶ ـ ۱۹۳.</ref>.
#در اینکه اماله با مایعات موجب بطلان روزه می‌شود یا نه، [[اختلاف]] است<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۲۷۴ ـ ۲۷۵.</ref>.

==آثار افطار==
افطار عمدی روزه، موجب بطلان آن و در روزه ماه‌رمضان، موجب ثبوت [[قضا]] نیز می‌شود. افطار عمدی روزه [[واجب]] معیّن، مانند روزه [[ماه رمضان]]، [[نذر]] معیّن و نیز قضای روزه ماه رمضان در صورت افطار بعد از ظهر موجب ثبوت کفّاره است.

افطار آگاهانه و عمدی در [[روز]] ماه رمضان، موجب ثبوت [[تعزیر]] در بار اول و دوم است و چنانچه شخصی بار سوم بنابر قولی یا چهارم بنابر قولی دیگر آن را تکرار کند کشته می‌شود، به شرط آنکه بار اول و دوم تعزیر شده باشد.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۰۷ ـ ۳۰۸</ref> اگر افطار روزه‌هایی که واجب است پی در پی گرفته شود ـ همچون شصت روز روزه کفّاره ـ از روی عذر، مانند حیض باشد، ضرری به تتابع نمی‌زند و پس از رفع عذر، روزه را ادامه می‌دهد. امّا اگر بدون عذر باشد، تتابع از بین می‌رود و باید روزه را از سر بگیرد.<ref>جواهر الکلام، ج۱۷، ص۷۱ ـ ۷۷ و ج ۳۳، ص۲۵۵ ـ ۲۵۶.</ref>

==[[اضطرار]] به [[افطار]]==
اگر [[روزه‌دار]] به گونه‌ای که [[اختیار]] از او سلب گردد مجبور به افطار شود، روزه‌اش [[باطل]] نمی‌شود، کفّاره نیز ندارد؛ امّا اگر [[تهدید]] شود و او برای در [[امان]] ماندن از عواقب تهدید با اختیار خود افطار کند، روزه‌اش باطل می‌شود، ولی کفّاره ندارد.<ref> العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۹۸</ref>

اگر روزه‌دار از روی [[تقیّه]] افطار کند، مانند افطار در [[روز]] عیدِ مخالفان یا پس از [[غروب]] [[خورشید]] و پیش از [[مغرب]] [[شرعی]]، در صحّت و بطلان این [[روزه]] [[اختلاف]] است. بنابر قول به بطلان روزه، قضای آن [[واجب]] است؛ لیکن کفّاره ندارد.<ref>تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۲۸۷؛ منهاج الصالحین (خویی)، ج۱، ص۲۶۹</ref>

==استحلال افطار==
[[حلال]] شمردن افطار روزه [[ماه رمضان]] از سوی [[مسلمان]] موجب [[ارتداد]] وی می‌گردد<ref>جواهرالکلام، ج ۱۶، ص۳۰۷</ref>.

==افطار روزه‌دار==
زمان افطار، غروب خورشید است که به قول مشهور با از بین رفتن سرخی از ناحیه [[مشرق]] تحقق می‌یابد <ref>جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۸۴</ref>

برای افطار آدابی ذکر شده، از جمله: خواندن [[دعا]]، اعم از [[مأثور]] و [[غیر مأثور]] و [[تلاوت]] [[سوره قدر]] هنگام افطار [[مستحب]] است. نیز مستحب است افطار پس از [[خواندن نماز]] مغرب صورت گیرد، مگر روزه‌دار بسیار گرسنه یا [[تشنه]] باشد، به حدّی که [[خضوع]] و [[حضور قلب]] را از او سلب کند یا دیگران برای افطار [[منتظر]] او باشند.<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۴۹ ـ ۱۵۱؛ جواهر الکلام، ج ۱۶، ص۳۸۴ ـ ۳۸۵</ref> افطار با آب، به‌ویژه آب نیمه گرم، شیر و شیرینی، به‌ویژه خرما مستحب است<ref>وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص۱۵۶ ـ ۱۶۱</ref>.

==افطار غیر روزه‌دار==
مستحب است افطار در روز [[عید فطر]]، پیش از [[نماز عید]] و در [[عید قربان]]، بعد از نماز عید صورت گیرد <ref>جواهر الکلام، ج ۱۱، ص۳۵۴؛ العروة الوثقی، ج ۲، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۶۲۴ - ۶۲۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}