الیسع در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۲

2024-01-17T04:52:19Z

Bahmani: /* پانویس */

2024-01-15T05:07:26Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۷
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{نبوت شناسی}}		{{نبوت شناسی}}

	[[رده:~~پیامبران بنی‌اسرائیل~~]]		[[رده:حضرت الیسع]]

Wasity در ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۳

2023-11-10T10:13:34Z

نمایش تغییرات

Wasity: /* مقدمه */

2023-11-10T10:10:13Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۰
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	~~[[الیسع]]"~~ واژه‌ای معرّب و اصل آن در [[عبری]] "الیشع" یا "الیشاع" uwqx به معنای "[[خدا]] ~~می‌بیند"~~ یا ~~"خدا~~ [[نجات]] ~~می‌دهد" است،~~ زیرا در [[زبان عبری]] ~~"إل"~~ uw به معنای ~~"خدا"~~ و ~~"یشع"~~ qx به معنای ~~"نجات دادن"~~ یا ~~"دیدن"~~ است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۹۸؛ واژه‌های‌دخیل، ص۱۲۸؛ التحقیق، ج ۱، ~~ص ۱۳۰~~ ـ ۱۳۱، ~~"الیسع"~~.</ref> گرچه برخی آن‌را واژه‌ای [[عربی]] و از ریشه ~~"وَسِعَ، یَسَعُ"~~ گرفته، و [[دلیل]] آن را وسعت [[علم]] آن [[حضرت]] یا تلاش وی در [[طلب]] [[حق]] و [[طاعت خدا]] دانسته‌اند.<ref>جامع البیان، مج ۵، ج ۷، ~~ص ۳۴۱؛~~ مجمع‌البیان، ج ۴، ~~ص ۵۰۹~~.</ref> جماعتی از [[کوفیان]] آن‌را با دو لام و به صورت مشدّد ~~"اللّیسع"~~ قرائت کرده‌اند؛<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ~~ص ۵۰۷؛~~ لسان‌العرب، ج ۱۵، ~~ص ۴۴۹~~.</ref> ولی هر دو قول [[ضعیف]] ~~است،~~ زیرا در [[زبان عربی]] ~~"ال"~~ بر اسمی که بر وزن ~~"یفعل"~~ آمده مانند [[یزید]] و یَعْمر، داخل نمی‌شود؛ همچنین هیچ اسمی در این زبان به صورت "[[یسع]]" نیامده است، تا با ورود ~~"ال"~~ بر آن این کلمه مشدد شود.<ref>مجمع‌البیان، ج ۴، ~~ص ۵۰۹؛~~ تفسیر قرطبی، ج ۷، ~~ص ۲۳~~.</ref> در [[قرآن کریم]] نام الیسع دو بار آمده است: در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را (نیز راهنمایی کردیم) و همه را بر جهانیان برتری دادیم» سوره انعام، آیه ۸۶.</ref> در میان نام چند پیامبرِ [[برتری]] یافته و در آیه {{متن قرآن\|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref> در میان پیامبرانی با وصف "[[اخیار]]" ([[نیکان]])؛ اما درباره اینکه او در چه زمانی می‌زیسته و حوادث زندگیش چه بوده، [[قرآن]] سخنی نگفته است.		«الیسع» واژه‌ای معرّب و اصل آن در [[عبری]] «[[الیشع]]» یا «[[الیشاع]]» uwqx به معنای «[[خدا]] می‌بیند» یا «خدا [[نجات]] می‌دهد» است؛ زیرا در [[زبان عبری]] «إل» uw به معنای «خدا» و «یشع» qx به معنای «نجات دادن» یا «دیدن» است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۹۸؛ واژه‌های‌دخیل، ص۱۲۸؛ التحقیق، ج ۱، ص۱۳۰ ـ ۱۳۱، «الیسع».</ref> گرچه برخی آن‌را واژه‌ای [[عربی]] و از ریشه «وَسِعَ، یَسَعُ» گرفته، و دلیل آن را وسعت [[علم]] آن حضرت یا تلاش وی در [[طلب]] [[حق]] و [[طاعت خدا]] دانسته‌اند.<ref>جامع البیان، مج ۵، ج ۷، ص۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص۵۰۹.</ref> جماعتی از [[کوفیان]] آن‌را با دو لام و به صورت مشدّد «اللّیسع» قرائت کرده‌اند؛<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص۵۰۷؛ لسان‌العرب، ج ۱۵، ص۴۴۹.</ref> ولی هر دو قول [[ضعیف]] است؛ زیرا در [[زبان عربی]] «ال» بر اسمی که بر وزن «یفعل» آمده مانند یزید و یَعْمر، داخل نمی‌شود؛ همچنین هیچ اسمی در این زبان به صورت «[[یسع]]» نیامده است، تا با ورود «ال» بر آن این کلمه مشدد شود.<ref>مجمع‌البیان، ج ۴، ص۵۰۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۷، ص۲۳.</ref> در [[قرآن کریم]] نام الیسع دو بار آمده است: در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را (نیز راهنمایی کردیم) و همه را بر جهانیان برتری دادیم» سوره انعام، آیه ۸۶.</ref> در میان نام چند پیامبرِ [[برتری]] یافته و در آیه {{متن قرآن\|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref> در میان پیامبرانی با وصف «[[اخیار]]» ([[نیکان]])؛ اما درباره اینکه او در چه زمانی می‌زیسته و حوادث زندگیش چه بوده، [[قرآن]] سخنی نگفته است.

	برخی [[مفسران]] او را از [[نسل ابراهیم]] {{ع}} می‌دانند.<ref>التبیان، ج ۴، ~~ص ۱۹۴؛~~ مجمع‌البیان، ج ۴، ~~ص ۱۰۳~~.</ref> [[نسب]] او در [[کتاب مقدس]] و منابع [[یهود]]، ~~"الیشع~~ بن ~~شافاط"~~<ref>کتاب مقدس، پادشاهان اول، ۱۹: ۱۶؛ قاموس الکتاب المقدس، ~~ص ۱۱۱~~.</ref> و در بیشتر [[منابع اسلامی]] "الیسع بن اخطوب بن ~~العجوز"~~ ذکر شده است.<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ~~ص ۲۷۴؛~~ مجمع‌البیان، ج ۴، ~~ص ۵۱۰؛~~ عرائس المجالس، ~~ص ۲۲۴~~.</ref> البته عده‌ای می‌گویند: بین [[منابع اسلامی]] و منابع [[یهودی]] تفاوتی ~~نیست،~~ زیرا ~~"شافاط"~~ در [[زبان عبری]] به معنای [[قاضی]] است و چون در آن [[زمان]] اساس کار قاضی بر [[خطابه]] و فن سخن بوده، ~~"اخطوب"~~ از آن اشتقاق یافته است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۵۰۷؛ اعلام ‌قرآن، ~~ص ۲۲۵~~.</ref> برخی از کتب [[تاریخی]] او را "[[الیسع بن عزی بن نشوتلخ بن افرایم بن یوسف]]" دانسته‌اند.<ref>الطبقات، ج ۱، ~~ص ۴۶،~~ قصص الانبیاء، ~~ص ۴۹۱~~.</ref> در [[کتاب مقدس]] [[سفر]] [[پادشاهان]] اول و دوم به صورت مبسوط درباره الیسع و [[ارتباط]] وی با [[الیاس]] [[سخن]] به میان آمده، و داستان [[زندگی]] او، کیفیّت [[جانشینی]] وی برای الیاس و انتقال [[نبوت]] به او از جانب [[خدا]] بیان شده است؛ همچنین معجزاتی از قبیل سالم کردن آب [[شهر]] اریحا (که [[شور]] بوده و از آن محصولات [[کشاورزی]] به دست نمی‌آمده)، [[برکت]] بخشیدن به کوزه روغن پیرزنی که [[قرض]] زیادی داشته است، زنده کردن [[مردگان]]، [[سیر]] کردن افراد فراوان با غذای کم و شفای نُعمان، [[فرمانده سپاه]] [[سوریه]]، به او نسبت داده شده است.<ref>کتاب مقدس، پادشاهان دوم، ۲: ۳ ـ ۸، ۱۹ ـ ۲۲.</ref> از کتب تاریخی و [[تفسیری]] [[اسلامی]] چنین برمی‌آید که الیسع با الیاس [[پیامبر]]، معاصر و [[شاگرد]] وی بوده است و درباره آن دو، داستان‌های فراوانی [[نقل]] کرده‌اند که بعید نیست برخی از آنها از کتاب مقدس و منابع [[یهود]] اقتباس شده باشد. در کتاب ~~"عرائس‌~~ المجالس فی قصص ~~‌الانبیاء"~~ آمده است که الیاس پیامبر وقتی بر زنی از [[زنان]] [[بنی‌اسرائیل]] وارد شد که [[فرزندی]] بنام ~~"الیسع~~ بن ~~اخطوب"~~ داشت، آن [[زن]] وی را در [[منزل]] جای داد و ورودش را از [[دشمنان]] پنهان کرد. الیاس به پاس این [[خدمت]]، در [[حق]] فرزندش الیسع که به [[بیماری]] [[سختی]] [[مبتلا]] بود، [[دعا]] کرد. الیسع چون بر اثر دعای او بهبودی یافت، با دیدن این [[معجزه]]، به او [[ایمان]] آورد و ملازمتش را [[اختیار]] کرد. از آن به بعد هرجا که الیاس می‌رفت الیسع نیز وی را [[همراهی]] می‌کرد. [[ثعلبی]] پس از بیانِ تفصیلی داستان [[عروج]] [[الیاس]] به [[آسمان]] ادامه می‌دهد: در این هنگام [[الیسع]] او را صدا زد: ای الیاس حال که تو قصد رفتن داری [[تکلیف]] مرا معلوم کن و برای [[روزگار]] تنهاییم [[دستوری]] بده. الیاس کسایش را بر سر الیسع انداخت که به عنوان نشانه‌ای برای [[جانشینی]] در میان [[بنی‌اسرائیل]] بود. [[خداوند]] به [[فضل]] خود الیسع را به [[نبوت]] و [[رسالت]] به سوی [[بنی اسرائیل]] فرستاد و با فرستادن [[وحی]] به وی مانند الیاس او را نیز [[تأیید]] کرد. [[بنی‌اسرائیل]] نیز با [[ایمان]] به وی به [[تعظیم]] و تکریمش پرداخته و تا زمانی‌که الیسع در میان آنان زنده بود، [[حکم]] [[خدای متعال]] در بین بنی * [[اسرائیل]] نافذ بود.<ref>عرائس المجالس، ~~ص ۷۹~~ ـ ۸۰ و ~~ص ۲۳۰~~ ـ ۲۳۱؛ تاریخ طبری، ج ۱، ~~ص ۲۷۳~~ ـ ۲۷۴؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ~~ص ۳۹۶~~.</ref> در [[بحارالانوار]] روایتی طولانی از [[امام رضا]] {{ع}} [[نقل]] شده که آن [[حضرت]] در [[احتجاجی]] برابر [[جاثلیق]] [[مسیحی]] فرمود: الیسع نیز مانند [[عیسی]] {{ع}} بر روی آب [[راه]] می‌رفت، مرده را زنده می‌کرد و [[کور]] مادرزاد و جذامیان را [[شفا]] می‌داد و جز [[خدای متعال]] هیچ‌ کس را [[عبادت]] نکرد، و امتش نیز او را نپرستیدند<ref>بحارالانوار، ج ۱۰، ~~ص ۳۰۱؛~~ عیون اخبار الرضا علیه ‌السلام، ج ۱، ~~ص ۳۲۲~~ ـ ۳۲۳.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی\|روحی، ابوالفضل]]، [[الیسع (مقاله)\|مقاله «الیسع»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>		برخی [[مفسران]] او را از [[نسل ابراهیم]]{{ع}} می‌دانند.<ref>التبیان، ج ۴، ص۱۹۴؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص۱۰۳.</ref> [[نسب]] او در [[کتاب مقدس]] و منابع [[یهود]]، «الیشع بن شافاط»<ref>کتاب مقدس، پادشاهان اول، ۱۹: ۱۶؛ قاموس الکتاب المقدس، ص۱۱۱.</ref> و در بیشتر [[منابع اسلامی]] «[[الیسع]] بن اخطوب بن العجوز» ذکر شده است.<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص۲۷۴؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص۵۱۰؛ عرائس المجالس، ص۲۲۴.</ref> البته عده‌ای می‌گویند: بین منابع اسلامی و منابع [[یهودی]] تفاوتی نیست؛ زیرا «شافاط» در [[زبان عبری]] به معنای [[قاضی]] است و چون در آن [[زمان]] اساس کار قاضی بر [[خطابه]] و فن سخن بوده، «اخطوب» از آن اشتقاق یافته است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۵۰۷؛ اعلام ‌قرآن، ص۲۲۵.</ref> برخی از کتب [[تاریخی]] او را «[[الیسع بن عزی بن نشوتلخ بن افرایم بن یوسف]]» دانسته‌اند.<ref>الطبقات، ج ۱، ص۴۶، قصص الانبیاء، ص۴۹۱.</ref> در [[کتاب مقدس]] [[سفر]] [[پادشاهان]] اول و دوم به صورت مبسوط درباره الیسع و ارتباط وی با [[الیاس]] سخن به میان آمده، و داستان [[زندگی]] او، کیفیّت [[جانشینی]] وی برای الیاس و انتقال [[نبوت]] به او از جانب [[خدا]] بیان شده است؛ همچنین معجزاتی از قبیل سالم کردن آب [[شهر]] [[اریحا]] (که [[شور]] بوده و از آن محصولات [[کشاورزی]] به دست نمی‌آمده)، [[برکت]] بخشیدن به کوزه روغن پیرزنی که [[قرض]] زیادی داشته است، [[زنده کردن]] [[مردگان]]، [[سیر]] کردن افراد فراوان با غذای کم و شفای نُعمان، [[فرمانده سپاه]] [[سوریه]]، به او نسبت داده شده است.<ref>کتاب مقدس، پادشاهان دوم، ۲: ۳ ـ ۸، ۱۹ ـ ۲۲.</ref> از کتب تاریخی و [[تفسیری]] [[اسلامی]] چنین برمی‌آید که الیسع با الیاس [[پیامبر]]، معاصر و [[شاگرد]] وی بوده است و درباره آن دو، داستان‌های فراوانی نقل کرده‌اند که بعید نیست برخی از آنها از کتاب مقدس و منابع [[یهود]] اقتباس شده باشد. در کتاب «عرائس‌ المجالس فی [[قصص]] ‌الانبیاء» آمده است که الیاس پیامبر وقتی بر زنی از [[زنان]] [[بنی‌اسرائیل]] وارد شد که [[فرزندی]] بنام «الیسع بن اخطوب» داشت، آن [[زن]] وی را در [[منزل]] جای داد و ورودش را از [[دشمنان]] پنهان کرد. الیاس به [[پاس]] این [[خدمت]]، در [[حق]] فرزندش الیسع که به [[بیماری]] [[سختی]] [[مبتلا]] بود، [[دعا]] کرد. [[الیسع]] چون بر اثر دعای او بهبودی یافت، با دیدن این [[معجزه]]، به او [[ایمان]] آورد و ملازمتش را [[اختیار]] کرد. از آن به بعد هرجا که [[الیاس]] می‌رفت الیسع نیز وی را [[همراهی]] می‌کرد. [[ثعلبی]] پس از بیانِ تفصیلی داستان [[عروج]] الیاس به [[آسمان]] ادامه می‌دهد: در این هنگام الیسع او را صدا زد: ای الیاس حال که تو قصد رفتن داری [[تکلیف]] مرا معلوم کن و برای [[روزگار]] تنهاییم [[دستوری]] بده. الیاس کسایش را بر سر الیسع انداخت که به عنوان نشانه‌ای برای [[جانشینی]] در میان [[بنی‌اسرائیل]] بود. [[خداوند]] به فضل خود الیسع را به [[نبوت]] و [[رسالت]] به سوی [[بنی اسرائیل]] فرستاد و با فرستادن [[وحی]] به وی مانند الیاس او را نیز [[تأیید]] کرد. بنی‌اسرائیل نیز با ایمان به وی به [[تعظیم]] و تکریمش پرداخته و تا زمانی‌که الیسع در میان آنان زنده بود، [[حکم]] [[خدای متعال]] در بین بنی * [[اسرائیل]] نافذ بود.<ref>عرائس المجالس، ص۷۹ ـ ۸۰ و ص۲۳۰ ـ ۲۳۱؛ تاریخ طبری، ج ۱، ص۲۷۳ ـ ۲۷۴؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص۳۹۶.</ref> در [[بحارالانوار]] روایتی طولانی از [[امام رضا]]{{ع}} نقل شده که آن حضرت در [[احتجاجی]] برابر [[جاثلیق]] [[مسیحی]] فرمود: الیسع نیز مانند [[عیسی]]{{ع}} بر روی آب راه می‌رفت، مرده را زنده می‌کرد و [[کور]] مادرزاد و جذامیان را [[شفا]] می‌داد و جز خدای متعال هیچ‌ کس را [[عبادت]] نکرد، و امتش نیز او را نپرستیدند<ref>بحارالانوار، ج ۱۰، ص۳۰۱؛ عیون اخبار الرضا علیه ‌السلام، ج ۱، ص۳۲۲ ـ ۳۲۳.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی\|روحی، ابوالفضل]]، [[الیسع (مقاله)\|مقاله «الیسع»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>

	== الیسع در [[قرآن]] ==		== الیسع در [[قرآن]] ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-24T10:07:37Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	{{نبوت شناسی}}		{{نبوت شناسی}}

	[[رده:پیامبران]]		[[رده:پیامبران بنی‌اسرائیل]]

Bahmani در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۴

2023-04-24T07:44:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

			'''حضرت الیسع {{ع}}''' یکی از [[پیامبران]] [[بنی‌اسرائیل]] است و در [[قرآن کریم]] نام او دو بار آمده است. برخی [[مفسران]] او را از نسل [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} می‌دانند. در [[کتاب مقدس]] [[سفر]] [[پادشاهان]] اول و دوم به صورت مبسوط درباره الیسع و ارتباط وی با [[حضرت الیاس]] {{ع}} [[سخن]] به میان آمده و داستان [[زندگی]] او، کیفیّت [[جانشینی]] وی برای الیاس و انتقال [[نبوت]] به او از جانب [[خدا]] بیان شده است؛ همچنین معجزاتی از قبیل سالم کردن آب [[شهر]] اریحا، زنده کردن [[مردگان]]، [[سیر]] کردن افراد فراوان با غذای کم به او نسبت داده شده است.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۱

2023-04-24T07:21:09Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۰

2023-04-24T07:20:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۰
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = الیسع		\| موضوع مرتبط = الیسع
	\| عنوان مدخل = الیسع		\| عنوان مدخل = الیسع
	\| مداخل مرتبط = [[الیسع در قرآن]] - [[الیسع در ~~تاریخ اسلامی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[الیسع در قرآن]] - [[الیسع در علوم قرآنی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~الیسع (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۰

2023-04-24T07:20:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = الیسع		\| موضوع مرتبط = الیسع
	\| عنوان مدخل = [[الیسع]]		\| عنوان مدخل = الیسع
	\| مداخل مرتبط = [[الیسع در قرآن]] - [[الیسع در تاریخ اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[الیسع در قرآن]] - [[الیسع در تاریخ اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = الیسع (پرسش)		\| پرسش مرتبط = الیسع (پرسش)
	}}		}}

	== مقدمه == [[الیسع]]" واژه‌ای معرّب و اصل آن در [[عبری]] "الیشع" یا "الیشاع" uwqx به معنای "[[خدا]] می‌بیند" یا "خدا [[نجات]] می‌دهد" است، زیرا در [[زبان عبری]] "إل" uw به معنای "خدا" و "یشع" qx به معنای "نجات دادن" یا "دیدن" است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۹۸؛ واژه‌های‌دخیل، ص۱۲۸؛ التحقیق، ج ۱، ص ۱۳۰ ـ ۱۳۱، "الیسع".</ref> گرچه برخی آن‌را واژه‌ای [[عربی]] و از ریشه "وَسِعَ، یَسَعُ" گرفته، و [[دلیل]] آن را وسعت [[علم]] آن [[حضرت]] یا تلاش وی در [[طلب]] [[حق]] و [[طاعت خدا]] دانسته‌اند.<ref>جامع البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۰۹.</ref> جماعتی از [[کوفیان]] آن‌را با دو لام و به صورت مشدّد "اللّیسع" قرائت کرده‌اند؛<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۰۷؛ لسان‌العرب، ج ۱۵، ص ۴۴۹.</ref> ولی هر دو قول [[ضعیف]] است، زیرا در [[زبان عربی]] "ال" بر اسمی که بر وزن "یفعل" آمده مانند [[یزید]] و یَعْمر، داخل نمی‌شود؛ همچنین هیچ اسمی در این زبان به صورت "[[یسع]]" نیامده است، تا با ورود "ال" بر آن این کلمه مشدد شود.<ref>مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۰۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۷، ص ۲۳.</ref> در [[قرآن کریم]] نام الیسع دو بار آمده است: در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را (نیز راهنمایی کردیم) و همه را بر جهانیان برتری دادیم» سوره انعام، آیه ۸۶.</ref> در میان نام چند پیامبرِ [[برتری]] یافته و در آیه {{متن قرآن\|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref> در میان پیامبرانی با وصف "[[اخیار]]" ([[نیکان]])؛ اما درباره اینکه او در چه زمانی می‌زیسته و حوادث زندگیش چه بوده، [[قرآن]] سخنی نگفته است.		== مقدمه ==
			[[الیسع]]" واژه‌ای معرّب و اصل آن در [[عبری]] "الیشع" یا "الیشاع" uwqx به معنای "[[خدا]] می‌بیند" یا "خدا [[نجات]] می‌دهد" است، زیرا در [[زبان عبری]] "إل" uw به معنای "خدا" و "یشع" qx به معنای "نجات دادن" یا "دیدن" است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۹۸؛ واژه‌های‌دخیل، ص۱۲۸؛ التحقیق، ج ۱، ص ۱۳۰ ـ ۱۳۱، "الیسع".</ref> گرچه برخی آن‌را واژه‌ای [[عربی]] و از ریشه "وَسِعَ، یَسَعُ" گرفته، و [[دلیل]] آن را وسعت [[علم]] آن [[حضرت]] یا تلاش وی در [[طلب]] [[حق]] و [[طاعت خدا]] دانسته‌اند.<ref>جامع البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۰۹.</ref> جماعتی از [[کوفیان]] آن‌را با دو لام و به صورت مشدّد "اللّیسع" قرائت کرده‌اند؛<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص۳۴۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۰۷؛ لسان‌العرب، ج ۱۵، ص ۴۴۹.</ref> ولی هر دو قول [[ضعیف]] است، زیرا در [[زبان عربی]] "ال" بر اسمی که بر وزن "یفعل" آمده مانند [[یزید]] و یَعْمر، داخل نمی‌شود؛ همچنین هیچ اسمی در این زبان به صورت "[[یسع]]" نیامده است، تا با ورود "ال" بر آن این کلمه مشدد شود.<ref>مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۰۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۷، ص ۲۳.</ref> در [[قرآن کریم]] نام الیسع دو بار آمده است: در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را (نیز راهنمایی کردیم) و همه را بر جهانیان برتری دادیم» سوره انعام، آیه ۸۶.</ref> در میان نام چند پیامبرِ [[برتری]] یافته و در آیه {{متن قرآن\|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref> در میان پیامبرانی با وصف "[[اخیار]]" ([[نیکان]])؛ اما درباره اینکه او در چه زمانی می‌زیسته و حوادث زندگیش چه بوده، [[قرآن]] سخنی نگفته است.

	برخی [[مفسران]] او را از [[نسل ابراهیم]] {{ع}} می‌دانند.<ref>التبیان، ج ۴، ص ۱۹۴؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۱۰۳.</ref> [[نسب]] او در [[کتاب مقدس]] و منابع [[یهود]]، "الیشع بن شافاط"<ref>کتاب مقدس، پادشاهان اول، ۱۹: ۱۶؛ قاموس الکتاب المقدس، ص ۱۱۱.</ref> و در بیشتر [[منابع اسلامی]] "الیسع بن اخطوب بن العجوز" ذکر شده است.<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۲۷۴؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۰؛ عرائس المجالس، ص ۲۲۴.</ref> البته عده‌ای می‌گویند: بین [[منابع اسلامی]] و منابع [[یهودی]] تفاوتی نیست، زیرا "شافاط" در [[زبان عبری]] به معنای [[قاضی]] است و چون در آن [[زمان]] اساس کار قاضی بر [[خطابه]] و فن سخن بوده، "اخطوب" از آن اشتقاق یافته است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۵۰۷؛ اعلام ‌قرآن، ص ۲۲۵.</ref> برخی از کتب [[تاریخی]] او را "[[الیسع بن عزی بن نشوتلخ بن افرایم بن یوسف]]" دانسته‌اند.<ref>الطبقات، ج ۱، ص ۴۶، قصص الانبیاء، ص ۴۹۱.</ref> در [[کتاب مقدس]] [[سفر]] [[پادشاهان]] اول و دوم به صورت مبسوط درباره الیسع و [[ارتباط]] وی با [[الیاس]] [[سخن]] به میان آمده، و داستان [[زندگی]] او، کیفیّت [[جانشینی]] وی برای الیاس و انتقال [[نبوت]] به او از جانب [[خدا]] بیان شده است؛ همچنین معجزاتی از قبیل سالم کردن آب [[شهر]] اریحا (که [[شور]] بوده و از آن محصولات [[کشاورزی]] به دست نمی‌آمده)، [[برکت]] بخشیدن به کوزه روغن پیرزنی که [[قرض]] زیادی داشته است، زنده کردن [[مردگان]]، [[سیر]] کردن افراد فراوان با غذای کم و شفای نُعمان، [[فرمانده سپاه]] [[سوریه]]، به او نسبت داده شده است.<ref>کتاب مقدس، پادشاهان دوم، ۲: ۳ ـ ۸، ۱۹ ـ ۲۲.</ref> از کتب تاریخی و [[تفسیری]] [[اسلامی]] چنین برمی‌آید که الیسع با الیاس [[پیامبر]]، معاصر و [[شاگرد]] وی بوده است و درباره آن دو، داستان‌های فراوانی [[نقل]] کرده‌اند که بعید نیست برخی از آنها از کتاب مقدس و منابع [[یهود]] اقتباس شده باشد. در کتاب "عرائس‌ المجالس فی قصص ‌الانبیاء" آمده است که الیاس پیامبر وقتی بر زنی از [[زنان]] [[بنی‌اسرائیل]] وارد شد که [[فرزندی]] بنام "الیسع بن اخطوب" داشت، آن [[زن]] وی را در [[منزل]] جای داد و ورودش را از [[دشمنان]] پنهان کرد. الیاس به پاس این [[خدمت]]، در [[حق]] فرزندش الیسع که به [[بیماری]] [[سختی]] [[مبتلا]] بود، [[دعا]] کرد. الیسع چون بر اثر دعای او بهبودی یافت، با دیدن این [[معجزه]]، به او [[ایمان]] آورد و ملازمتش را [[اختیار]] کرد. از آن به بعد هرجا که الیاس می‌رفت الیسع نیز وی را [[همراهی]] می‌کرد. [[ثعلبی]] پس از بیانِ تفصیلی داستان [[عروج]] [[الیاس]] به [[آسمان]] ادامه می‌دهد: در این هنگام [[الیسع]] او را صدا زد: ای الیاس حال که تو قصد رفتن داری [[تکلیف]] مرا معلوم کن و برای [[روزگار]] تنهاییم [[دستوری]] بده. الیاس کسایش را بر سر الیسع انداخت که به عنوان نشانه‌ای برای [[جانشینی]] در میان [[بنی‌اسرائیل]] بود. [[خداوند]] به [[فضل]] خود الیسع را به [[نبوت]] و [[رسالت]] به سوی [[بنی اسرائیل]] فرستاد و با فرستادن [[وحی]] به وی مانند الیاس او را نیز [[تأیید]] کرد. [[بنی‌اسرائیل]] نیز با [[ایمان]] به وی به [[تعظیم]] و تکریمش پرداخته و تا زمانی‌که الیسع در میان آنان زنده بود، [[حکم]] [[خدای متعال]] در بین بنی * [[اسرائیل]] نافذ بود.<ref>عرائس المجالس، ص ۷۹ ـ ۸۰ و ص ۲۳۰ ـ ۲۳۱؛ تاریخ طبری، ج ۱، ص ۲۷۳ ـ ۲۷۴؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۳۹۶.</ref> در [[بحارالانوار]] روایتی طولانی از [[امام رضا]] {{ع}} [[نقل]] شده که آن [[حضرت]] در [[احتجاجی]] برابر [[جاثلیق]] [[مسیحی]] فرمود: الیسع نیز مانند [[عیسی]] {{ع}} بر روی آب [[راه]] می‌رفت، مرده را زنده می‌کرد و [[کور]] مادرزاد و جذامیان را [[شفا]] می‌داد و جز [[خدای متعال]] هیچ‌ کس را [[عبادت]] نکرد، و امتش نیز او را نپرستیدند<ref>بحارالانوار، ج ۱۰، ص ۳۰۱؛ عیون اخبار الرضا علیه ‌السلام، ج ۱، ص ۳۲۲ ـ ۳۲۳.</ref><ref>[[ابوالفضل روحی\|روحی، ابوالفضل]]، [[الیسع (مقاله)\|مقاله «الیسع»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>		برخی [[مفسران]] او را از [[نسل ابراهیم]] {{ع}} می‌دانند.<ref>التبیان، ج ۴، ص ۱۹۴؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۱۰۳.</ref> [[نسب]] او در [[کتاب مقدس]] و منابع [[یهود]]، "الیشع بن شافاط"<ref>کتاب مقدس، پادشاهان اول، ۱۹: ۱۶؛ قاموس الکتاب المقدس، ص ۱۱۱.</ref> و در بیشتر [[منابع اسلامی]] "الیسع بن اخطوب بن العجوز" ذکر شده است.<ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص ۲۷۴؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۰؛ عرائس المجالس، ص ۲۲۴.</ref> البته عده‌ای می‌گویند: بین [[منابع اسلامی]] و منابع [[یهودی]] تفاوتی نیست، زیرا "شافاط" در [[زبان عبری]] به معنای [[قاضی]] است و چون در آن [[زمان]] اساس کار قاضی بر [[خطابه]] و فن سخن بوده، "اخطوب" از آن اشتقاق یافته است.<ref>قاموس کتاب‌مقدس، ص۵۰۷؛ اعلام ‌قرآن، ص ۲۲۵.</ref> برخی از کتب [[تاریخی]] او را "[[الیسع بن عزی بن نشوتلخ بن افرایم بن یوسف]]" دانسته‌اند.<ref>الطبقات، ج ۱، ص ۴۶، قصص الانبیاء، ص ۴۹۱.</ref> در [[کتاب مقدس]] [[سفر]] [[پادشاهان]] اول و دوم به صورت مبسوط درباره الیسع و [[ارتباط]] وی با [[الیاس]] [[سخن]] به میان آمده، و داستان [[زندگی]] او، کیفیّت [[جانشینی]] وی برای الیاس و انتقال [[نبوت]] به او از جانب [[خدا]] بیان شده است؛ همچنین معجزاتی از قبیل سالم کردن آب [[شهر]] اریحا (که [[شور]] بوده و از آن محصولات [[کشاورزی]] به دست نمی‌آمده)، [[برکت]] بخشیدن به کوزه روغن پیرزنی که [[قرض]] زیادی داشته است، زنده کردن [[مردگان]]، [[سیر]] کردن افراد فراوان با غذای کم و شفای نُعمان، [[فرمانده سپاه]] [[سوریه]]، به او نسبت داده شده است.<ref>کتاب مقدس، پادشاهان دوم، ۲: ۳ ـ ۸، ۱۹ ـ ۲۲.</ref> از کتب تاریخی و [[تفسیری]] [[اسلامی]] چنین برمی‌آید که الیسع با الیاس [[پیامبر]]، معاصر و [[شاگرد]] وی بوده است و درباره آن دو، داستان‌های فراوانی [[نقل]] کرده‌اند که بعید نیست برخی از آنها از کتاب مقدس و منابع [[یهود]] اقتباس شده باشد. در کتاب "عرائس‌ المجالس فی قصص ‌الانبیاء" آمده است که الیاس پیامبر وقتی بر زنی از [[زنان]] [[بنی‌اسرائیل]] وارد شد که [[فرزندی]] بنام "الیسع بن اخطوب" داشت، آن [[زن]] وی را در [[منزل]] جای داد و ورودش را از [[دشمنان]] پنهان کرد. الیاس به پاس این [[خدمت]]، در [[حق]] فرزندش الیسع که به [[بیماری]] [[سختی]] [[مبتلا]] بود، [[دعا]] کرد. الیسع چون بر اثر دعای او بهبودی یافت، با دیدن این [[معجزه]]، به او [[ایمان]] آورد و ملازمتش را [[اختیار]] کرد. از آن به بعد هرجا که الیاس می‌رفت الیسع نیز وی را [[همراهی]] می‌کرد. [[ثعلبی]] پس از بیانِ تفصیلی داستان [[عروج]] [[الیاس]] به [[آسمان]] ادامه می‌دهد: در این هنگام [[الیسع]] او را صدا زد: ای الیاس حال که تو قصد رفتن داری [[تکلیف]] مرا معلوم کن و برای [[روزگار]] تنهاییم [[دستوری]] بده. الیاس کسایش را بر سر الیسع انداخت که به عنوان نشانه‌ای برای [[جانشینی]] در میان [[بنی‌اسرائیل]] بود. [[خداوند]] به [[فضل]] خود الیسع را به [[نبوت]] و [[رسالت]] به سوی [[بنی اسرائیل]] فرستاد و با فرستادن [[وحی]] به وی مانند الیاس او را نیز [[تأیید]] کرد. [[بنی‌اسرائیل]] نیز با [[ایمان]] به وی به [[تعظیم]] و تکریمش پرداخته و تا زمانی‌که الیسع در میان آنان زنده بود، [[حکم]] [[خدای متعال]] در بین بنی * [[اسرائیل]] نافذ بود.<ref>عرائس المجالس، ص ۷۹ ـ ۸۰ و ص ۲۳۰ ـ ۲۳۱؛ تاریخ طبری، ج ۱، ص ۲۷۳ ـ ۲۷۴؛ بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۳۹۶.</ref> در [[بحارالانوار]] روایتی طولانی از [[امام رضا]] {{ع}} [[نقل]] شده که آن [[حضرت]] در [[احتجاجی]] برابر [[جاثلیق]] [[مسیحی]] فرمود: الیسع نیز مانند [[عیسی]] {{ع}} بر روی آب [[راه]] می‌رفت، مرده را زنده می‌کرد و [[کور]] مادرزاد و جذامیان را [[شفا]] می‌داد و جز [[خدای متعال]] هیچ‌ کس را [[عبادت]] نکرد، و امتش نیز او را نپرستیدند<ref>بحارالانوار، ج ۱۰، ص ۳۰۱؛ عیون اخبار الرضا علیه ‌السلام، ج ۱، ص ۳۲۲ ـ ۳۲۳.</ref><ref>[[ابوالفضل روحی\|روحی، ابوالفضل]]، [[الیسع (مقاله)\|مقاله «الیسع»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:الیسع]]~~
	{{نبوت شناسی}}		{{نبوت شناسی}}

			[[رده:پیامبران]]

Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

2022-11-07T04:11:10Z

جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

نمایش تغییرات