امام در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2025-07-13T06:44:30Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۱۴۰:		خط ۱۴۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:امام ~~رضا~~]]		[[رده:امام]]

Bahmani در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۴

2025-07-13T06:44:18Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۲

2025-07-13T06:02:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۲
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = امام		\| موضوع مرتبط = امام
	\| عنوان مدخل = امام		\| عنوان مدخل = امام
	\| مداخل مرتبط = [[امام در لغت]] - [[امام در قرآن]] - [[امام در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[امام در کلام اسلامی]] - [[امام در معارف و سیره علوی]] - [[امام در فقه سیاسی]] - [[مقام امام]] - [[امام از دیدگاه اهل سنت~~]] - [[امام در فقه اسلامی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[امام در لغت]] - [[امام در قرآن]] - [[امام در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[امام در کلام اسلامی]] - [[امام در معارف و سیره علوی]] - [[امام در فقه اسلامی]] - [[امام در فقه سیاسی]] - [[مقام امام]] - [[امام از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)		\| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
	}}		}}

Jaafari: /* منابع */

2025-05-24T04:48:40Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۲

2025-05-24T04:42:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۲
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	~~==امامانِ [[زندگی]] ([[ولایت]] و [[اهل بیت]]{{عم}})==~~		==مفهوم و اهمیت==
	===مفهوم و اهمیت===
	وقتی کلمه «[[امام]]» را می‌شنویم، معنای [[اقتدا]] و [[پیروی]] به [[ذهن]] متبادر می‌شود. [[امامت]] از حیث لغوی به معنای [[رهبری]] و [[پیشوایی]] است<ref>بنگرید به: فراهیدی، العین؛ جوهری الصحاح فی اللغة، واژه «امم».</ref> و امام هم کسی است که دیگران بدو اقتدا می‌کنند. حال ممکن است این امام خوب باشد و یا بد؛ چنان که در [[قرآن]] سخن از امامانی است که [[انسان‌ها]] را به سوی [[آتش]] می‌خوانند<ref>{{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ}} «و آنان را (به کیفر کفرشان) پیشوایانی کردیم که (مردم را) به سوی آتش دوزخ فرا می‌خوانند» سوره قصص، آیه ۴۱.</ref>. در [[نهج البلاغه]] نیز سخن از آن است که امام و پیشوای [[جامعه]]، هم می‌تواند برترینِ انسان‌ها باشد و هم بدترینِ آنها. آنجا که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید:		وقتی کلمه «[[امام]]» را می‌شنویم، معنای [[اقتدا]] و [[پیروی]] به [[ذهن]] متبادر می‌شود. [[امامت]] از حیث لغوی به معنای [[رهبری]] و [[پیشوایی]] است<ref>بنگرید به: فراهیدی، العین؛ جوهری الصحاح فی اللغة، واژه «امم».</ref> و امام هم کسی است که دیگران بدو اقتدا می‌کنند. حال ممکن است این امام خوب باشد و یا بد؛ چنان که در [[قرآن]] سخن از امامانی است که [[انسان‌ها]] را به سوی [[آتش]] می‌خوانند<ref>{{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ}} «و آنان را (به کیفر کفرشان) پیشوایانی کردیم که (مردم را) به سوی آتش دوزخ فرا می‌خوانند» سوره قصص، آیه ۴۱.</ref>. در [[نهج البلاغه]] نیز سخن از آن است که امام و پیشوای [[جامعه]]، هم می‌تواند برترینِ انسان‌ها باشد و هم بدترینِ آنها. آنجا که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید:
	[[برترین]] [[بندگان]] نزد [[خدا]] امام و [[پیشوای عادل]] و [[درستکاری]] است که [[هدایت]] شده و دیگران را نیز [[راهنما]] باشد؛ [[سنت]] صحیح [[پیغمبر اکرم]] را برپا دارد و [[بدعت‌ها]] را کنار زند؛ و بدترین [[مردم]] نزد خدا نیز امام و پیشوای [[ستمکاری]] است که [[گمراه]] باشد و دیگران نیز به وسیله او گمراه شوند؛ کسی که سنت صحیح را بمیراند و بدعت‌ها را زنده گرداند<ref>{{متن حدیث\|فَاعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ عِبَادِ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ عَادِلٌ‏ هُدِيَ وَ هَدَى فَأَقَامَ سُنَّةً مَعْلُومَةً وَ أَمَاتَ بِدْعَةً مَجْهُولَةً وَ إِنَّ السُّنَنَ لَنَيِّرَةٌ لَهَا أَعْلَامٌ وَ إِنَّ الْبِدَعَ لَظَاهِرَةٌ لَهَا أَعْلَامٌ وَ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ جَائِرٌ ضَلَّ وَ ضُلَّ بِهِ فَأَمَاتَ سُنَّةً مَأْخُوذَةً وَ أَحْيَا بِدْعَةً مَتْرُوكَةً}}. (نهج البلاغه، خطبه ۱۶۴)</ref>.		[[برترین]] [[بندگان]] نزد [[خدا]] امام و [[پیشوای عادل]] و [[درستکاری]] است که [[هدایت]] شده و دیگران را نیز [[راهنما]] باشد؛ [[سنت]] صحیح [[پیغمبر اکرم]] را برپا دارد و [[بدعت‌ها]] را کنار زند؛ و بدترین [[مردم]] نزد خدا نیز امام و پیشوای [[ستمکاری]] است که [[گمراه]] باشد و دیگران نیز به وسیله او گمراه شوند؛ کسی که سنت صحیح را بمیراند و بدعت‌ها را زنده گرداند<ref>{{متن حدیث\|فَاعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ عِبَادِ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ عَادِلٌ‏ هُدِيَ وَ هَدَى فَأَقَامَ سُنَّةً مَعْلُومَةً وَ أَمَاتَ بِدْعَةً مَجْهُولَةً وَ إِنَّ السُّنَنَ لَنَيِّرَةٌ لَهَا أَعْلَامٌ وَ إِنَّ الْبِدَعَ لَظَاهِرَةٌ لَهَا أَعْلَامٌ وَ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ جَائِرٌ ضَلَّ وَ ضُلَّ بِهِ فَأَمَاتَ سُنَّةً مَأْخُوذَةً وَ أَحْيَا بِدْعَةً مَتْرُوكَةً}}. (نهج البلاغه، خطبه ۱۶۴)</ref>.
خط ۱۷:		خط ۱۶:
	بر پایه آموزه‌های [[نهج البلاغه]]، [[رهبری]] و [[مدیریت جامعه]] پس از [[رحلت]] [[نبوی]] بر عهده [[اهل بیت]]{{عم}} است. در پرتو این رهبری خط‌مشی‌ها، اهداف و برنامه‌های [[نبی اکرم]]{{صل}} در [[جامعه]] دنبال می‌شود. مگر امکان دارد [[پیامبر]]{{صل}} جامعه نونهال [[اسلامی]] را که با تلاش‌ها و جان‌فشانی‌های فراوان به دست آمده، بدون [[تعیین رهبر]] و [[جانشین]] رها کند؟! [[خلیفه اول]] برای بعد از خود با تأکیدخاصی جانشین [[انتخاب]] کرد<ref>ابن سعد به نقل از عایشه همسر پیغمبر می‌نویسد: وقتی زمان وفات ابوبکر فرارسید، عمر را به جانشینی خویش انتخاب کرد. پس علی و طلحه به نزد او آمده، گفتند: چه کسی را انتخاب کرده‌ای؟ پاسخ داد: عمر را! گفتند: با این کار پاسخ پروردگارت را چه خواهی داد؟ ابوبکر گفت: خدا را به من می‌شناسانید! من به خدا و به عمر از شما داناتر هستم: {{عربی\|لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا بَكْرٍ الْوَفَاةُ اسْتَخْلَفَ عُمَرَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ عَلِيٌّ و طَلْحَةُ فَقَالَا: مَنِ اسْتَخْلَفْتَ؟ قَالَ‌: عُمَرُ. قَالَا: فَمَاذا أَنْتَ قَائِلٌ لِرَبِّكَ؟ قَالَ‌: أَ بِاللَّهِ تُفَرِّقَانِي‌؟ لَأَنَا أَعْلَمُ بِاللَّهِ و بِعُمَرَ مِنْكُمَا}}. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۹۶. همچنین بنگرید به: ابن تیمیه حرانی، منهاج السنة، ج۶، ص۱۵۵؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۴، ص۲۴۸؛ ابن حجر مکی، الصواعق الحرقة، ج۱، ص۲۵۴)</ref> و [[خلیفه دوم]] نیز نظر به اهمیت موضوع، شورایی شش نفره را برای [[انتخاب خلیفه]] بعدی، تعیین و آن‌گاه تصریح کرد که هر کس از [[حکم]] این [[شورا]] [[عدول]] کند، [[مجازات]] [[سختی]] خواهد شد<ref>از جمله بنگرید به: نهج البلاغه، خطبه ۳ (شقشقیه).</ref>. آیا موضوعی که مورد اهتمام خلیفه اول و دوم بوده و نسبت به آن حساسیت و [[نگرانی]] داشتند، می‌تواند مورد اهتمام و دغدغه [[پیامبر خدا]] نباشد!؟ نهج البلاغه به طور مستقیم و غیرمستقیم به موضوع [[امامت]] و [[ولایت اهل بیت]]{{عم}} اشاره دارد. برای مثال، [[امام]]{{ع}} از خطای [[تاریخی]] [[عرب]] اظهار [[شگفتی]] می‌کند که چطور آنها [[امرا]] [[امامت]] و [[ولایت]] را از [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} جدا کردند؛ اشتباهی استراتژیکی که به ذهن‌ها هم خطور نمی‌کرد<ref>{{متن حدیث\|فَوَاللَّهِ مَا كَانَ يُلْقَى فِي رُوعِي وَ لَا يَخْطُرُ بِبَالِي أَنَّ الْعَرَبَ تُزْعِجُ هَذَا الْأَمْرَ مِنْ بَعْدِهِ{{صل}} عَنْ أَهْلِ بَيْتِهِ}}. (نهج البلاغه، نامه ۶۲)</ref>. بنابراین موضوع امامت و [[رهبری اهل بیت]]{{عم}} بعد از [[پیامبر]]{{صل}} موضوعی روشن و تمام شده بود.<ref>[[حامد پوررستمی\|پوررستمی، حامد]]، [[سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه (کتاب)\|سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه]]، ص ۱۳۸.</ref>		بر پایه آموزه‌های [[نهج البلاغه]]، [[رهبری]] و [[مدیریت جامعه]] پس از [[رحلت]] [[نبوی]] بر عهده [[اهل بیت]]{{عم}} است. در پرتو این رهبری خط‌مشی‌ها، اهداف و برنامه‌های [[نبی اکرم]]{{صل}} در [[جامعه]] دنبال می‌شود. مگر امکان دارد [[پیامبر]]{{صل}} جامعه نونهال [[اسلامی]] را که با تلاش‌ها و جان‌فشانی‌های فراوان به دست آمده، بدون [[تعیین رهبر]] و [[جانشین]] رها کند؟! [[خلیفه اول]] برای بعد از خود با تأکیدخاصی جانشین [[انتخاب]] کرد<ref>ابن سعد به نقل از عایشه همسر پیغمبر می‌نویسد: وقتی زمان وفات ابوبکر فرارسید، عمر را به جانشینی خویش انتخاب کرد. پس علی و طلحه به نزد او آمده، گفتند: چه کسی را انتخاب کرده‌ای؟ پاسخ داد: عمر را! گفتند: با این کار پاسخ پروردگارت را چه خواهی داد؟ ابوبکر گفت: خدا را به من می‌شناسانید! من به خدا و به عمر از شما داناتر هستم: {{عربی\|لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا بَكْرٍ الْوَفَاةُ اسْتَخْلَفَ عُمَرَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ عَلِيٌّ و طَلْحَةُ فَقَالَا: مَنِ اسْتَخْلَفْتَ؟ قَالَ‌: عُمَرُ. قَالَا: فَمَاذا أَنْتَ قَائِلٌ لِرَبِّكَ؟ قَالَ‌: أَ بِاللَّهِ تُفَرِّقَانِي‌؟ لَأَنَا أَعْلَمُ بِاللَّهِ و بِعُمَرَ مِنْكُمَا}}. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۹۶. همچنین بنگرید به: ابن تیمیه حرانی، منهاج السنة، ج۶، ص۱۵۵؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۴، ص۲۴۸؛ ابن حجر مکی، الصواعق الحرقة، ج۱، ص۲۵۴)</ref> و [[خلیفه دوم]] نیز نظر به اهمیت موضوع، شورایی شش نفره را برای [[انتخاب خلیفه]] بعدی، تعیین و آن‌گاه تصریح کرد که هر کس از [[حکم]] این [[شورا]] [[عدول]] کند، [[مجازات]] [[سختی]] خواهد شد<ref>از جمله بنگرید به: نهج البلاغه، خطبه ۳ (شقشقیه).</ref>. آیا موضوعی که مورد اهتمام خلیفه اول و دوم بوده و نسبت به آن حساسیت و [[نگرانی]] داشتند، می‌تواند مورد اهتمام و دغدغه [[پیامبر خدا]] نباشد!؟ نهج البلاغه به طور مستقیم و غیرمستقیم به موضوع [[امامت]] و [[ولایت اهل بیت]]{{عم}} اشاره دارد. برای مثال، [[امام]]{{ع}} از خطای [[تاریخی]] [[عرب]] اظهار [[شگفتی]] می‌کند که چطور آنها [[امرا]] [[امامت]] و [[ولایت]] را از [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} جدا کردند؛ اشتباهی استراتژیکی که به ذهن‌ها هم خطور نمی‌کرد<ref>{{متن حدیث\|فَوَاللَّهِ مَا كَانَ يُلْقَى فِي رُوعِي وَ لَا يَخْطُرُ بِبَالِي أَنَّ الْعَرَبَ تُزْعِجُ هَذَا الْأَمْرَ مِنْ بَعْدِهِ{{صل}} عَنْ أَهْلِ بَيْتِهِ}}. (نهج البلاغه، نامه ۶۲)</ref>. بنابراین موضوع امامت و [[رهبری اهل بیت]]{{عم}} بعد از [[پیامبر]]{{صل}} موضوعی روشن و تمام شده بود.<ref>[[حامد پوررستمی\|پوررستمی، حامد]]، [[سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه (کتاب)\|سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه]]، ص ۱۳۸.</ref>

	===جایگاه و [[منزلت]]===		==جایگاه و [[منزلت]]==
	اینکه چرا [[مقام ولایت]] و امامت به [[اهل بیت]]{{عم}} اختصاص دارد، به جایگاه و منزلتی برمی‌گردد که در [[خطبه]] دوم [[نهج البلاغه]] به آن اشاره شده:		اینکه چرا [[مقام ولایت]] و امامت به [[اهل بیت]]{{عم}} اختصاص دارد، به جایگاه و منزلتی برمی‌گردد که در [[خطبه]] دوم [[نهج البلاغه]] به آن اشاره شده:
	{{متن حدیث\|لَا يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ{{صل}} مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ وَ لَا يُسَوَّى بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَيْهِ أَبَداً هُمْ أَسَاسُ الدِّينِ وَ عِمَادُ الْيَقِينِ إِلَيْهِمْ يَفِي‏ءُ الْغَالِي وَ بِهِمْ يُلْحَقُ التَّالِي وَ لَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ الْوِلَايَةِ وَ فِيهِمُ الْوَصِيَّةُ وَ الْوِرَاثَةُ الْآنَ إِذْ رَجَعَ الْحَقُّ إِلَى أَهْلِهِ وَ نُقِلَ إِلَى مُنْتَقَلِهِ}}<ref>کسی را نمی‌شود با خاندان رسالت مقایسه کرد، و کسانی که پرورده نعمت هدایت اهل بیت پیامبرند، با آنان (اهل بیت{{عم}}) برابر نخواهند بود. عترت پیامبر{{صل}} اساس دین و ستونهای استوار یقین می‌باشند. شتاب کننده باید به آنان بازگردد و عقب‌مانده باید به آنان بپیوندد؛ زیرا ویژگی‌های حق ولایت به آنها اختصاص دارد و وصیت پیامبر نسبت به خلافت مسلمین و میراث رسالت، به آنها تعلق دارد. هم‌اکنون که خلافت را به من سپردید، حق به اهل آن بازگشت و دوباره به جایگاهی که از آن دور مانده بود، بازگردانده شد. (نهج البلاغه، خطبه ۲)</ref>.		{{متن حدیث\|لَا يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ{{صل}} مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ وَ لَا يُسَوَّى بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَيْهِ أَبَداً هُمْ أَسَاسُ الدِّينِ وَ عِمَادُ الْيَقِينِ إِلَيْهِمْ يَفِي‏ءُ الْغَالِي وَ بِهِمْ يُلْحَقُ التَّالِي وَ لَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ الْوِلَايَةِ وَ فِيهِمُ الْوَصِيَّةُ وَ الْوِرَاثَةُ الْآنَ إِذْ رَجَعَ الْحَقُّ إِلَى أَهْلِهِ وَ نُقِلَ إِلَى مُنْتَقَلِهِ}}<ref>کسی را نمی‌شود با خاندان رسالت مقایسه کرد، و کسانی که پرورده نعمت هدایت اهل بیت پیامبرند، با آنان (اهل بیت{{عم}}) برابر نخواهند بود. عترت پیامبر{{صل}} اساس دین و ستونهای استوار یقین می‌باشند. شتاب کننده باید به آنان بازگردد و عقب‌مانده باید به آنان بپیوندد؛ زیرا ویژگی‌های حق ولایت به آنها اختصاص دارد و وصیت پیامبر نسبت به خلافت مسلمین و میراث رسالت، به آنها تعلق دارد. هم‌اکنون که خلافت را به من سپردید، حق به اهل آن بازگشت و دوباره به جایگاهی که از آن دور مانده بود، بازگردانده شد. (نهج البلاغه، خطبه ۲)</ref>.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام | عنوان مدخل = امام | مداخل مرتبط = امام در لغت - امام در قرآن - امام در تفسیر و علوم قرآنی - امام در کلام اسلامی - امام در معارف و سیره علوی - امام در فقه سیاسی - مقام امام - امام از دیدگاه اهل سنت - اما...» ایجاد کرد

2025-05-24T04:39:37Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام | عنوان مدخل = امام | مداخل مرتبط = امام در لغت - امام در قرآن - امام در تفسیر و علوم قرآنی - امام در کلام اسلامی - امام در معارف و سیره علوی - امام در فقه سیاسی - مقام امام - امام از دیدگاه اهل سنت - اما...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام
| عنوان مدخل = امام
| مداخل مرتبط = [[امام در لغت]] - [[امام در قرآن]] - [[امام در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[امام در کلام اسلامی]] - [[امام در معارف و سیره علوی]] - [[امام در فقه سیاسی]] - [[مقام امام]] - [[امام از دیدگاه اهل سنت]] - [[امام در فقه اسلامی]]
| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
}}

==امامانِ [[زندگی]] ([[ولایت]] و [[اهل بیت]]{{عم}})==
===مفهوم و اهمیت===
وقتی کلمه «[[امام]]» را می‌شنویم، معنای [[اقتدا]] و [[پیروی]] به [[ذهن]] متبادر می‌شود. [[امامت]] از حیث لغوی به معنای [[رهبری]] و [[پیشوایی]] است<ref>بنگرید به: فراهیدی، العین؛ جوهری الصحاح فی اللغة، واژه «امم».</ref> و امام هم کسی است که دیگران بدو اقتدا می‌کنند. حال ممکن است این امام خوب باشد و یا بد؛ چنان که در [[قرآن]] سخن از امامانی است که [[انسان‌ها]] را به سوی [[آتش]] می‌خوانند<ref>{{متن قرآن|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ}} «و آنان را (به کیفر کفرشان) پیشوایانی کردیم که (مردم را) به سوی آتش دوزخ فرا می‌خوانند» سوره قصص، آیه ۴۱.</ref>. در [[نهج البلاغه]] نیز سخن از آن است که امام و پیشوای [[جامعه]]، هم می‌تواند برترینِ انسان‌ها باشد و هم بدترینِ آنها. آنجا که [[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید:
[[برترین]] [[بندگان]] نزد [[خدا]] امام و [[پیشوای عادل]] و [[درستکاری]] است که [[هدایت]] شده و دیگران را نیز [[راهنما]] باشد؛ [[سنت]] صحیح [[پیغمبر اکرم]] را برپا دارد و [[بدعت‌ها]] را کنار زند؛ و بدترین [[مردم]] نزد خدا نیز امام و پیشوای [[ستمکاری]] است که [[گمراه]] باشد و دیگران نیز به وسیله او گمراه شوند؛ کسی که سنت صحیح را بمیراند و بدعت‌ها را زنده گرداند<ref>{{متن حدیث|فَاعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ عِبَادِ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ عَادِلٌ‏ هُدِيَ وَ هَدَى فَأَقَامَ سُنَّةً مَعْلُومَةً وَ أَمَاتَ بِدْعَةً مَجْهُولَةً وَ إِنَّ السُّنَنَ لَنَيِّرَةٌ لَهَا أَعْلَامٌ وَ إِنَّ الْبِدَعَ لَظَاهِرَةٌ لَهَا أَعْلَامٌ وَ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ جَائِرٌ ضَلَّ وَ ضُلَّ بِهِ فَأَمَاتَ سُنَّةً مَأْخُوذَةً وَ أَحْيَا بِدْعَةً مَتْرُوكَةً}}. (نهج البلاغه، خطبه ۱۶۴)</ref>.

در نهج البلاغه مصداق برترین و بدترینِ [[امامان]] نیز آمده است. در یک جا [[نبی اکرم]]{{صل}} امام [[اهل تقوا]]<ref>{{متن حدیث|فَهُوَ إِمَامُ مَنِ اتَّقَى وَ بَصِيرَةُ مَنِ اهْتَدَى}}. (نهج البلاغه، خطبه ۹۴)</ref> معرفی شده که برترین‌هاست و در جایی دیگر [[ابلیس]]، امام [[متعصبان]] و [[سرکشان]]<ref>{{متن حدیث|إِمَامُ الْمُتَعَصِّبِينَ}}. (نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲)</ref> قلمداد شده که بدترین‌هاست.
اما وقتی در مباحث [[اسلامی]] از [[امام]] و [[امامت]] سخن می‌رود، مراد [[امامان]] [[هدایت]]{{عم}} هستند که از منظر [[شیعه]]، دارای دو بال [[علم لدنی]] و [[عصمت]] بوده و از والاترین مراتب امامت و [[رهبری دینی]] برخوردارند<ref>بنگرید به: هاشمی، «علم و عصمت امام از دیدگاه اصحاب امیرالمؤمنین{{ع}}»، معرفت کلامی، ش ۲، ص۱۴۳ - ۱۵۸.</ref>. در [[نهج البلاغه]] آمده است: همانا امامان ([[دوازده‌گانه]]) همه از [[قریش]] بوده که درخت آن را در [[خاندان]] [[بنی‌هاشم]] کاشته‌اند. [[مقام ولایت]] و امامت درخور دیگران نیست و مدعیان [[زمامداری]] و [[رهبری]]، [[شایستگی]] آن را ندارند<ref>{{متن حدیث|إِنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ غُرِسُوا فِي هَذَا الْبَطْنِ مِنْ هَاشِمٍ لَا تَصْلُحُ عَلَى سِوَاهُمْ وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ مِنْ غَيْرِهِمْ}} (نهج البلاغه، خطبه ۱۴۴)</ref>.
بی تردید یکی از [[شئون]] مهم امامت، همان رهبری و [[پیشوایی]] [[جامعه]] است. از این‌رو، [[دانشمندان اسلامی]] آن را چنین تعریف کرده‌اند: «[[ریاست]] و [[سرپرستی]] عمومی جامعه در امور [[دین]] و [[دنیا]] به [[نیابت از پیامبر]]{{صل}}»<ref>{{عربی|الْإِمَامَةُ رِئَاسَةٌ عَامَّةٌ لِشَخْصٍ مِنَ النَّاسِ فِي أُمُورِ الدِّينِ وَ الدُّنْيَا}}. (ابن میثم، بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۴۱)</ref> و یا «[[ولایت]] در [[تصرف]] [[امور دینی]] و [[دنیایی]] [[امت]]»<ref>عبدالجبار معتزلی، شرح الأصول الخمسه، ص۷۵۰.</ref>. [[شهید مطهری]] با نگاهی [[مدیریتی]] و [[راهبردی]]، [[رهبری جامعه]] را «فن [[بسیج]] کردن و بهتر سامان دادن و بهتر کنترل کردن [[نیروهای انسانی]]» دانسته است<ref>مطهری، مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، «امامت و رهبری»، ص۲۳۵.</ref>؛ چنان که در [[علم مدیریت]] نیز [[میزان]] اثرگذاری [[رهبر]] و [[مدیر]] بر [[نیروی انسانی]] مجموعه خود شاخص تعریف قرار گرفته است آن‌گونه که رهبری را تأثیر بر افراد در انجام وظایفشان (با میل و علاقه)<ref>الوانی، مدیریت عمومی، ص۱۰۹.</ref> و یا تأثیر بر افراد برای تحقق [[هدف]] مشترک<ref>هرسی و بلانچارد، مدیریت رفتار سازمانی، ص۷۱.</ref> تعریف نموده‌اند. گفتنی است اگر با نگاه مدیریتی به رهبری امامان نگریسته شود، این میزان تأثیر درجه بالایی دارد. مثلاً [[میزان]] تأثیر [[رهبری امام]] حسین{{ع}} بر مجموعه [[عاشورایی]] خود به حدی بود که از [[خدا]] می‌خواستند نه یک [[جان]]، بلکه هزاران جان می‌داشتند تا آن را فدای رهبرشان کنند.

بر پایه آموزه‌های [[نهج البلاغه]]، [[رهبری]] و [[مدیریت جامعه]] پس از [[رحلت]] [[نبوی]] بر عهده [[اهل بیت]]{{عم}} است. در پرتو این رهبری خط‌مشی‌ها، اهداف و برنامه‌های [[نبی اکرم]]{{صل}} در [[جامعه]] دنبال می‌شود. مگر امکان دارد [[پیامبر]]{{صل}} جامعه نونهال [[اسلامی]] را که با تلاش‌ها و جان‌فشانی‌های فراوان به دست آمده، بدون [[تعیین رهبر]] و [[جانشین]] رها کند؟! [[خلیفه اول]] برای بعد از خود با تأکیدخاصی جانشین [[انتخاب]] کرد<ref>ابن سعد به نقل از عایشه همسر پیغمبر می‌نویسد: وقتی زمان وفات ابوبکر فرارسید، عمر را به جانشینی خویش انتخاب کرد. پس علی و طلحه به نزد او آمده، گفتند: چه کسی را انتخاب کرده‌ای؟ پاسخ داد: عمر را! گفتند: با این کار پاسخ پروردگارت را چه خواهی داد؟ ابوبکر گفت: خدا را به من می‌شناسانید! من به خدا و به عمر از شما داناتر هستم: {{عربی|لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا بَكْرٍ الْوَفَاةُ اسْتَخْلَفَ عُمَرَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ عَلِيٌّ و طَلْحَةُ فَقَالَا: مَنِ اسْتَخْلَفْتَ؟ قَالَ‌: عُمَرُ. قَالَا: فَمَاذا أَنْتَ قَائِلٌ لِرَبِّكَ؟ قَالَ‌: أَ بِاللَّهِ تُفَرِّقَانِي‌؟ لَأَنَا أَعْلَمُ بِاللَّهِ و بِعُمَرَ مِنْكُمَا}}. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۹۶. همچنین بنگرید به: ابن تیمیه حرانی، منهاج السنة، ج۶، ص۱۵۵؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۴، ص۲۴۸؛ ابن حجر مکی، الصواعق الحرقة، ج۱، ص۲۵۴)</ref> و [[خلیفه دوم]] نیز نظر به اهمیت موضوع، شورایی شش نفره را برای [[انتخاب خلیفه]] بعدی، تعیین و آن‌گاه تصریح کرد که هر کس از [[حکم]] این [[شورا]] [[عدول]] کند، [[مجازات]] [[سختی]] خواهد شد<ref>از جمله بنگرید به: نهج البلاغه، خطبه ۳ (شقشقیه).</ref>. آیا موضوعی که مورد اهتمام خلیفه اول و دوم بوده و نسبت به آن حساسیت و [[نگرانی]] داشتند، می‌تواند مورد اهتمام و دغدغه [[پیامبر خدا]] نباشد!؟ نهج البلاغه به طور مستقیم و غیرمستقیم به موضوع [[امامت]] و [[ولایت اهل بیت]]{{عم}} اشاره دارد. برای مثال، [[امام]]{{ع}} از خطای [[تاریخی]] [[عرب]] اظهار [[شگفتی]] می‌کند که چطور آنها [[امرا]] [[امامت]] و [[ولایت]] را از [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} جدا کردند؛ اشتباهی استراتژیکی که به ذهن‌ها هم خطور نمی‌کرد<ref>{{متن حدیث|فَوَاللَّهِ مَا كَانَ يُلْقَى فِي رُوعِي وَ لَا يَخْطُرُ بِبَالِي أَنَّ الْعَرَبَ تُزْعِجُ هَذَا الْأَمْرَ مِنْ بَعْدِهِ{{صل}} عَنْ أَهْلِ بَيْتِهِ}}. (نهج البلاغه، نامه ۶۲)</ref>. بنابراین موضوع امامت و [[رهبری اهل بیت]]{{عم}} بعد از [[پیامبر]]{{صل}} موضوعی روشن و تمام شده بود.<ref>[[حامد پوررستمی|پوررستمی، حامد]]، [[سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه (کتاب)|سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه]]، ص ۱۳۸.</ref>

===جایگاه و [[منزلت]]===
اینکه چرا [[مقام ولایت]] و امامت به [[اهل بیت]]{{عم}} اختصاص دارد، به جایگاه و منزلتی برمی‌گردد که در [[خطبه]] دوم [[نهج البلاغه]] به آن اشاره شده:
{{متن حدیث|لَا يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ{{صل}} مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ وَ لَا يُسَوَّى بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَيْهِ أَبَداً هُمْ أَسَاسُ الدِّينِ وَ عِمَادُ الْيَقِينِ إِلَيْهِمْ يَفِي‏ءُ الْغَالِي وَ بِهِمْ يُلْحَقُ التَّالِي وَ لَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ الْوِلَايَةِ وَ فِيهِمُ الْوَصِيَّةُ وَ الْوِرَاثَةُ الْآنَ إِذْ رَجَعَ الْحَقُّ إِلَى أَهْلِهِ وَ نُقِلَ إِلَى مُنْتَقَلِهِ}}<ref>کسی را نمی‌شود با خاندان رسالت مقایسه کرد، و کسانی که پرورده نعمت هدایت اهل بیت پیامبرند، با آنان (اهل بیت{{عم}}) برابر نخواهند بود. عترت پیامبر{{صل}} اساس دین و ستونهای استوار یقین می‌باشند. شتاب کننده باید به آنان بازگردد و عقب‌مانده باید به آنان بپیوندد؛ زیرا ویژگی‌های حق ولایت به آنها اختصاص دارد و وصیت پیامبر نسبت به خلافت مسلمین و میراث رسالت، به آنها تعلق دارد. هم‌اکنون که خلافت را به من سپردید، حق به اهل آن بازگشت و دوباره به جایگاهی که از آن دور مانده بود، بازگردانده شد. (نهج البلاغه، خطبه ۲)</ref>.

برخی از نکات و پیام‌های این [[کلام]] بدین قرار است:

۱. گاهی تفاوت میان دو فرد زیاد است، از این‌رو می‌گوییم فلانی از فلانی عالم‌تر یا شایسته‌تر است، اما گاهی آن‌قدر [[اختلاف]] زیاد است که اصلاً جای مقایسه نمی‌ماند. عبارت {{متن حدیث|لَا يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ}}، یعنی دیگران از حیث [[علم]]، [[تقوا]] و [[اخلاق]] حتی با اهل بیت{{عم}} قابل مقایسه نیستند از این‌روی اگر اهل بیت در پیمودن [[سبک زندگی]] به عنوان الگوی [[برتر]] [[انتخاب]] می‌شوند، این به دلیل بیشتر بودن [[علم]] و تقوای آنان نیست، بلکه به این سبب است که اساساً نمی‌توان آنها را با دیگران مقایسه کرد. این یکی از پیام‌های مهم [[نهج البلاغه]] است. [[امام]]{{ع}} در ادامه، علت این موضوع را چنین بیان کرده: دیگرانی که دست‌پرورده [[نعمت]] [[هدایت اهل بیت]]{{عم}} و ریزه‌خوار سفره [[کرم]] آنها هستند، چگونه می‌توانند با [[اهل بیت]]{{عم}} برابر باشند؟!

۲. موضوع [[شناخت اهل بیت]]{{عم}} و [[امامت]] آنها، اساس و رکن [[دین]] و [[دین‌داری]] قلمداد شده است: {{متن حدیث|هُمْ أَسَاسُ الدِّينِ}}. این بدان معناست که اگر نعمت اهل بیت{{عم}} و اصل امامت از فرد و یا جامعه‌ای ستانده شود، شیرازه دین و تدین آنها از هم خواهد پاشید. وقتی [[زراره]] از [[امام باقر]]{{ع}} می‌شنود که [[اسلام]] بر پنج چیز [[استوار]] است ([[نماز]]، [[زکات]]، [[حج]]، [[روزه]] و [[ولایت]])، از حضرت می‌پرسد که کدام یک [[افضل]] است؟ امام می‌فرماید: ولایت. آن‌گاه زراره علت را می‌پرسد و امام نیز پاسخ می‌دهد: زیرا ولایت کلید بقیه است و شخص [[والی]] و امام، راهنمای آنهاست<ref>{{متن حدیث|
بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةِ أَشْيَاءَ: عَلَى الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَايَةِ. قَالَ زُرَارَةُ: فَقُلْتُ: وَ أَيُّ شَيْ‏ءٍ مِنْ ذَلِكَ أَفْضَلُ؟ فَقَالَ: الْوَلَايَةُ أَفْضَلُ، لِأَنَّهَا مِفْتَاحُهُنَّ وَ الْوَالِي هُوَ الدَّلِيلُ}}. ([[کلینی]]، کافی، ج۲، ص۱۸)</ref>. این [[کلام]] پیام‌آور آن است که اگر کسی از نعمت ولایت و [[امامت اهل بیت]]{{عم}} [[محروم]] باشد، در [[حقیقت]] به اصول بنیادینی همچون، نماز، روزه زکات و حج ره نیافته است.
شایان ذکر است [[معارف]] [[ناب]] [[توحیدی]] با آن همه [[عظمت]] و اهمیتی که در [[هندسه]] [[معرفت دینی]] دارند، تنها در پرتو امامت و [[ولایت اهل بیت]]{{عم}} حاصل می‌شوند. در واقع {{متن حدیث|مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ وَ مَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ وَ مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِكُمْ}}<ref>قمی، مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره.</ref>؛ یعنی هر کسی می‌خواهد مسافر کوی [[دوست]] شود، لاجرم آغاز [[سفر]] و اوج او آستان اهل بیت{{عم}} شده است. البته ناگفته نماند که [[شناخت]] اجمالی [[خداوند]] منوط به [[شناخت اهل بیت]]{{عم}} نیست، اما [[شناخت]] تفصیلی [[خدا]] و [[معارف]] [[ناب]] [[توحیدی]]، تنها در پرتو راهنمایی‌های [[نبی]] و [[امام]]{{ع}} میسر است. بنابراین راه [[توحید]] از شاهراه [[نبوت]] و [[ولایت اهل بیت]]{{عم}} می‌گذرد؛ همان‌گونه که [[امام رضا]]{{ع}} شرط [[آرامش]] در [[قلعه]] توحید را [[ولایت]] می‌شمرد: {{متن حدیث|كَلِمَةُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِي فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ مِنْ عَذَابِي}} در پایان نیز می‌افزاید: {{متن حدیث|بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا}}<ref>طوسی، امالی، ص۵۸۹.</ref>. در [[زیارت آل یاسین]] نیز خطاب به [[امام زمان]] می‌گوییم: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَابَ اللَّهِ...}} «[[سلام]] بر تو ای باب ورود به [[وادی]] خدا....

۳. [[امامان]] ستون‌های [[یقین]] هستند: {{متن حدیث|وَ عِمَادُ الْيَقِينِ}} یقین در اینجا [[علم]] [[قطعی]] [[مطابق با حق]] است که ذره‌ای در آن [[تزلزل]] و [[شک]] راه ندارد. [[اهل بیت]]{{عم}} صاحبان نهایت یقین و علم قطعی هستند. رسیدن به یقین، [[مقام]] بلندی است که حتی [[پیامبران بزرگ الهی]] خواستار آن بودند. برای مثال در [[قرآن]] آمده است که [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} از خدا [[زنده شدن مردگان]] را می‌طلبد و وقتی خدا از او می‌پرسد: «مگر [[ایمان]] نداری»، پاسخ می‌دهد: چرا دارم، اما می‌خواهم یقین قلبی‌ام کامل شود <ref>{{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي...}} «و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! به من بنمای چگونه مردگان را زنده می‌سازی؟ فرمود: آیا ایمان نداری؟ گفت: چرا امّا تا دلم آرام یابد.».. سوره بقره، آیه ۲۶۰. مفسران نوشته‌اند که از جمله {{متن قرآن|أَرِنِي كَيْفَ...}} (= به من بنما چگونه...) به خوبی استفاده می‌شود که او می‌خواست با رؤیت و شهود، ایمان خود را قوی‌تر کند؛ آن هم درباره چگونگی رستاخیز نه درباره اصل آن. (بنگرید به: مکارم شیرازی و دیگران، تفسیر نمونه، ج۲، ص۳۰۴)</ref>.
این در حالی است که از امیرِ یقین، [[امام علی]]{{ع}} این جمله ثبت شده است: {{متن حدیث|و الله لو کشف لی الغطاء ما أزددت یقینا}}<ref>امام{{ع}} در حکمت ۱۷۰ نیز می‌فرماید: {{متن حدیث|مَا شَكَكْتُ فِي الْحَقِّ مُذْ أُرِيتُهُ}}؛ «یعنی از زمانی که حق به من نشان داده شد، لحظه‌ای در آن تردید نکردم. برخی همچون ابن میثم بحرانی، این کلام را ناشی از قدرت علمی امام{{ع}} قلمداد کرده‌اند. (بنگرید به: ابن میثم بحرانی، اختیار مصباح السالکین، ص۶۲۳)</ref>.
اگر همه پرده‌های [[غیب]] کنار رود، اندکی بر [[یقین]] من افزوده نمی‌شود.

۴. تندروها به [[اهل بیت]] بازگردند (خودسری نکنند) و کندروها نیز به آنان بپیوندد و عقب نمانند: {{متن حدیث|إِلَيْهِمْ يَفِي‏ءُ الْغَالِي وَ بِهِمْ يُلْحَقُ التَّالِي}}. این عبارت می‌تواند حامل این [[پیام]] باشد که شاخص [[عدل]] و [[اعتدال]]، تنها اهل بیت پیامبرند و اگر کسی خواهان سبک و برنامه [[زندگی]] [[معتدل]] و به دور از [[افراط]] و [[تفریط]] است، [[آموزه‌های اهل بیت]]{{عم}} مطمئن‌ترین و بهترین شاخص و معیار است. این بدان معناست که [[اهل افراط]]- یعنی کسانی که از [[ولایت]] پیش افتاده و به اَشکال گوناگون بر آن خرده می‌گیرند- بهتر است بازگردند. از این سو نیز [[اهل تفریط]]- یعنی کسانی که عقب افتاده و به مکاتب و تمدن‌های غیرولایی [[دل]] داده‌اند - باید خود را به کاروان ولایت برسانند. بنابراین همگامی با [[خاندان وحی]]، تنها [[رمز]] [[سعادت]] فرد و [[جامعه]] است.
از پیام‌های مهم [[حدیث ثقلین]] نی ز همین است. [[رسول]] [[مهربانی]] در این [[حدیث]] می‌فرماید:
ای [[مردم]]! من دو چیز گرانبها در بین شما می‌گذارم: [[کتاب خدا]] و [[اهل]] بیتم.

به [[درستی]] که آن دو هیچ‌گاه از هم جدا نمی‌شوند، تا اینکه در کنار [[حوض کوثر]] در [[قیامت]] بر من وارد شوند. پس بنگرید چگونه با این دو برخورد می‌کنید<ref>{{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي فَإِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ فَانْظُرُوا كَيْفَ تَخْلُفُونِّي فِيهِمَا}}. این روایت در بسیاری از کتب شیعه و سنی - با اختلاف کمی در الفاظ - ثبت شده و متواتر است. بزرگان اهل سنت اعتراف دارند که منظور از اهل بیت در این روایت، پیامبر و علی و فاطمه و حسن و حسین{{عم}} هستند. برخی از منابع معتبر اهل سنت که این حدیث را نقل کرده‌اند، بدین قرارند: مسلم، صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۲؛ ترمذی، صحیح ترمذی، ج۲، ص۳۰۷؛ نسائی، خصائص، ص۳۰؛ ابن حنبل، مسند، ج۳، ص۱۴ و ۱۷؛ حاکم نیشابوری، مستدرک، ج۳، ص۱۰۹ و ۱۴۸؛ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۳، ص۱۲.</ref>.
در این [[حدیث]]، [[پیامبر]]{{صل}} شرط [[هدایت]] و [[سعادت]] [[جامعه]] را [[التزام عملی]] به [[تعالیم قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} دانسته است. آن حضرت تأکید می‌کند که باید به هر دو ثقل [[تمسک]] جست؛ یعنی اگر کسی یا امتی، تنها به یکی از این دو گوهر چنگ زند و دیگری را رها کند، بی‌گمان [[گمراه]] خواهد شد.

۵. [[مقام امامت]] و [[ولایت]]، تنها به اهل بیت{{عم}} اختصاص دارد؛ چراکه خصوصیت‌ها و لوازم این ولایت و [[رهبری]] مانند [[علم]] و [[عصمت]]، تنها در آنها بوده و [[وصایت]] و [[وراثت]] (جایگاه [[نبی اکرم]]) فقط متعلق به آنان است: {{متن حدیث|لَهُمْ خَصَائِصُ<ref>«خصائص» یعنی والاترین و برترین ویژگی‌ها و حقوق ولایت.</ref> حَقِّ الْوِلَايَةِ وَ فِيهِمُ الْوَصِيَّةُ وَ الْوِرَاثَةُ}}.
به بیان [[شارحان نهج البلاغه]]، منظور از [[وصیت]] و وراثت در اینجا، وراثت [[خلافت]] و [[نبوت]] است و حتی کسانی که [[ارث]] را در اینجا به معنای [[علوم پیامبر]]{{صل}} گرفته‌اند، نتیجه‌اش [[شایستگی]] آنها برای احراز این [[مقام]] است؛ چراکه پیشوای [[خلق]] باید [[وارث]] علوم پیامبر باشد و [[جانشین]] او همان [[وصی]] اوست. در واقع بدیهی است که ارث [[اموال]]، افتخاری نیست و وصیت در مسائل شخصی و عادی، مطلب مهمی محسوب نمی‌شود.
از این‌رو، کسانی که تلاش کرده‌اند وصیت و وراثت را به این‌گونه معانی [[تفسیر]] کنند، گرفتار [[تعصب]] و تحت تأثیر پیش‌داوری هستند؛ زیرا آنچه می‌تواند هم‌ردیف {{متن حدیث|أَسَاسُ الدِّينِ وَ عِمَادُ الْيَقِينِ... وَ خَصَائِصُ حَقِّ الْوِلَايَةِ}} قرار گیرد، همان مسئله خلافت و [[جانشینی]] [[رسول الله]]{{صل}} است<ref>مکارم شیرازی، پیام امام شرح تازه و جامعی بر نهج البلاغه، ج۱، ص۳۱۱.</ref>. در همین راستا حکایت [[سلمان فارسی]] درخور توجه است.<ref>[[حامد پوررستمی|پوررستمی، حامد]]، [[سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه (کتاب)|سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه]]، ص ۱۴۰.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010888.jpg|22px]] [[حامد پوررستمی|پوررستمی، حامد]]، [[سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه (کتاب)|'''سبک زندگی در آموزه‌های نهج البلاغه''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:امام رضا]]