امام رضا در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* دوران امامت */

2025-05-10T07:38:41Z

دوران امامت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== دوران امامت ==		== دوران امامت ==
	[[خلفای عباسی]] معاصر آن [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} سه تن بودند: [[هارون عباسی]]، [[امین عباسی]] و [[عبدالله مأمون]]. از [[~~عهد~~ امام رضا]] {{ع}}، عصر جدیدی از شکوفایی و بالندگی فرا روی [[شیعه]] پدیدار گشت و این به سبب کوشش‌ها و رنج‌های [[امامان]] پیشین بود. پدید آمدن پایگاه‌های عظیم مردمی شیعه‌گرا از پیامدهای این کوشش‌ها بود. [[شیعیان]] به نیرویی رسیده بودند که می‌توانستند [[حکومت]] را در دست گیرند. اما این وضعیت، [[حاکمان عباسی]] را به [[هراس]] انداخت و به چاره‌جویی واداشت. واگذاری منصب [[ولایت‌عهدی]] به [[امام رضا]] {{ع}} از چاره‌هایی‌ بود که برای گریز از خطر [[شیعه]] یافتند. بدین‌سان، می‌توان دوران [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} را به دو دوره پیش و پس از [[ولایت‌عهدی]] تقسیم کرد. مدت [[امامت]] ایشان پیش از [[پذیرش ولایت عهدی]]، هفده سال بود که ده سال از این سال‌ها را در [[عصر هارون عباسی]]، پنج سال را در عصر [[امین عباسی]] و دو سال را در [[عهد]] [[مأمون]] و در [[مدینه]] سپری کرد. چون پدر گرامی‌اش به [[شهادت]] رسید، در [[مدینه]] بود و رسیدگی به امور [[شیعیان]] را آغاز کرد. شاگردان پدر را پیرامون خویش گرد آورد و به [[تعلیم]] معارف ناب [[دینی]] پرداخت. در این سال‌ها [[شیعیان]] بهره‌ها از او برگرفتند و هدایت‌ها یافتند و [[معارف دینی]] نشو و قوام و دوام پیدا کردند.		[[خلفای عباسی]] معاصر آن [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} سه تن بودند: [[هارون عباسی]]، [[امین عباسی]] و [[عبدالله مأمون]]. از [[دوران امام رضا]] {{ع}}، عصر جدیدی از شکوفایی و بالندگی فرا روی [[شیعه]] پدیدار گشت و این به سبب کوشش‌ها و رنج‌های [[امامان]] پیشین بود. پدید آمدن پایگاه‌های عظیم مردمی شیعه‌گرا از پیامدهای این کوشش‌ها بود. [[شیعیان]] به نیرویی رسیده بودند که می‌توانستند [[حکومت]] را در دست گیرند. اما این وضعیت، [[حاکمان عباسی]] را به [[هراس]] انداخت و به چاره‌جویی واداشت. واگذاری منصب [[ولایت‌عهدی]] به [[امام رضا]] {{ع}} از چاره‌هایی‌ بود که برای گریز از خطر [[شیعه]] یافتند. بدین‌سان، می‌توان دوران [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} را به دو دوره پیش و پس از [[ولایت‌عهدی]] تقسیم کرد. مدت [[امامت]] ایشان پیش از [[پذیرش ولایت عهدی]]، هفده سال بود که ده سال از این سال‌ها را در [[عصر هارون عباسی]]، پنج سال را در عصر [[امین عباسی]] و دو سال را در [[عهد]] [[مأمون]] و در [[مدینه]] سپری کرد. چون پدر گرامی‌اش به [[شهادت]] رسید، در [[مدینه]] بود و رسیدگی به امور [[شیعیان]] را آغاز کرد. شاگردان پدر را پیرامون خویش گرد آورد و به [[تعلیم]] معارف ناب [[دینی]] پرداخت. در این سال‌ها [[شیعیان]] بهره‌ها از او برگرفتند و هدایت‌ها یافتند و [[معارف دینی]] نشو و قوام و دوام پیدا کردند.

	شخصیت ممتاز و برجسته [[امام]] در [[مدینه]] چنان جلوه می‌نمود که سراسر [[حجاز]] آن روزگار در همه مسائل مادی و معنوی خویش از او مدد می‌گرفت. یکی از فعالیت‌های [[امام]] {{ع}} در این دوران آن بود که به شهرهای متعددی سفر کرد و [[مردم]] را به دیدار خویش برخوردار ساخت. آن امام همام {{ع}}، پیش از سفر، کسانی را به مقصد می‌فرستاد تا [[مردم]] را [[آگاه]] کنند و مقدمات سفر را آماده سازند. این تدبیر امام موجب می‌گشت که کسان بیش‌تری از [[وجود امام]] بهره‌مند شوند و از آن سو نیز [[حکومت]] به هراسی بیش‌تر افتد<ref>پیشوایان‌، ۲۲۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>		شخصیت ممتاز و برجسته [[امام]] در [[مدینه]] چنان جلوه می‌نمود که سراسر [[حجاز]] آن روزگار در همه مسائل مادی و معنوی خویش از او مدد می‌گرفت. یکی از فعالیت‌های [[امام]] {{ع}} در این دوران آن بود که به شهرهای متعددی سفر کرد و [[مردم]] را به دیدار خویش برخوردار ساخت. آن امام همام {{ع}}، پیش از سفر، کسانی را به مقصد می‌فرستاد تا [[مردم]] را [[آگاه]] کنند و مقدمات سفر را آماده سازند. این تدبیر امام موجب می‌گشت که کسان بیش‌تری از [[وجود امام]] بهره‌مند شوند و از آن سو نیز [[حکومت]] به هراسی بیش‌تر افتد<ref>پیشوایان‌، ۲۲۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>

Wasity در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۸

2025-05-10T07:38:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== دوران امامت ==		== دوران امامت ==
	[[خلفای عباسی]] معاصر آن [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} سه تن بودند: [[هارون عباسی]]، [[امین عباسی]] و [[عبدالله مأمون]]. از [[عهد امام رضا]] {{ع}}، عصر جدیدی از شکوفایی و بالندگی فرا روی [[شیعه]] پدیدار گشت و این به سبب کوشش‌ها و رنج‌های [[امامان]] پیشین بود. پدید آمدن پایگاه‌های عظیم مردمی شیعه‌گرا از پیامدهای این کوشش‌ها بود. [[شیعیان]] به نیرویی رسیده بودند که می‌توانستند [[حکومت]] را در دست گیرند. اما این وضعیت، [[حاکمان عباسی]] را به [[هراس]] انداخت و به چاره‌جویی واداشت. واگذاری منصب [[ولایت‌عهدی]] به [[امام رضا]] {{ع}} از چاره‌هایی‌ بود که برای گریز از خطر [[شیعه]] یافتند. بدین‌سان، می‌توان دوران [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} را به دو دوره پیش و پس از [[ولایت‌عهدی]] تقسیم کرد. مدت [[امامت]] ایشان پیش از [[پذیرش ولایت]] ~~عهدی،~~ هفده سال بود که ده سال از این سال‌ها را در ~~عصر~~ [[هارون]]، پنج سال را در عصر [[امین عباسی]] و دو سال را در [[عهد]] [[مأمون]] و در [[مدینه]] سپری کرد. چون پدر گرامی‌اش به [[شهادت]] رسید، در [[مدینه]] بود و رسیدگی به امور [[شیعیان]] را آغاز کرد. شاگردان پدر را پیرامون خویش گرد آورد و به [[تعلیم]] معارف ناب [[دینی]] پرداخت. در این سال‌ها [[شیعیان]] بهره‌ها از او برگرفتند و هدایت‌ها یافتند و [[معارف دینی]] نشو و قوام و دوام پیدا کردند.		[[خلفای عباسی]] معاصر آن [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} سه تن بودند: [[هارون عباسی]]، [[امین عباسی]] و [[عبدالله مأمون]]. از [[عهد امام رضا]] {{ع}}، عصر جدیدی از شکوفایی و بالندگی فرا روی [[شیعه]] پدیدار گشت و این به سبب کوشش‌ها و رنج‌های [[امامان]] پیشین بود. پدید آمدن پایگاه‌های عظیم مردمی شیعه‌گرا از پیامدهای این کوشش‌ها بود. [[شیعیان]] به نیرویی رسیده بودند که می‌توانستند [[حکومت]] را در دست گیرند. اما این وضعیت، [[حاکمان عباسی]] را به [[هراس]] انداخت و به چاره‌جویی واداشت. واگذاری منصب [[ولایت‌عهدی]] به [[امام رضا]] {{ع}} از چاره‌هایی‌ بود که برای گریز از خطر [[شیعه]] یافتند. بدین‌سان، می‌توان دوران [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} را به دو دوره پیش و پس از [[ولایت‌عهدی]] تقسیم کرد. مدت [[امامت]] ایشان پیش از [[پذیرش ولایت عهدی]]، هفده سال بود که ده سال از این سال‌ها را در [[عصر هارون عباسی]]، پنج سال را در عصر [[امین عباسی]] و دو سال را در [[عهد]] [[مأمون]] و در [[مدینه]] سپری کرد. چون پدر گرامی‌اش به [[شهادت]] رسید، در [[مدینه]] بود و رسیدگی به امور [[شیعیان]] را آغاز کرد. شاگردان پدر را پیرامون خویش گرد آورد و به [[تعلیم]] معارف ناب [[دینی]] پرداخت. در این سال‌ها [[شیعیان]] بهره‌ها از او برگرفتند و هدایت‌ها یافتند و [[معارف دینی]] نشو و قوام و دوام پیدا کردند.

	شخصیت ممتاز و برجسته [[امام]] در [[مدینه]] چنان جلوه می‌نمود که سراسر [[حجاز]] آن روزگار در همه مسائل مادی و معنوی خویش از او مدد می‌گرفت. یکی از فعالیت‌های [[امام]] {{ع}} در این دوران آن بود که به شهرهای متعددی سفر کرد و [[مردم]] را به دیدار خویش برخوردار ساخت. آن امام همام {{ع}}، پیش از سفر، کسانی را به مقصد می‌فرستاد تا [[مردم]] را [[آگاه]] کنند و مقدمات سفر را آماده سازند. این تدبیر امام موجب می‌گشت که کسان بیش‌تری از [[وجود امام]] بهره‌مند شوند و از آن سو نیز [[حکومت]] به هراسی بیش‌تر افتد<ref>پیشوایان‌، ۲۲۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>		شخصیت ممتاز و برجسته [[امام]] در [[مدینه]] چنان جلوه می‌نمود که سراسر [[حجاز]] آن روزگار در همه مسائل مادی و معنوی خویش از او مدد می‌گرفت. یکی از فعالیت‌های [[امام]] {{ع}} در این دوران آن بود که به شهرهای متعددی سفر کرد و [[مردم]] را به دیدار خویش برخوردار ساخت. آن امام همام {{ع}}، پیش از سفر، کسانی را به مقصد می‌فرستاد تا [[مردم]] را [[آگاه]] کنند و مقدمات سفر را آماده سازند. این تدبیر امام موجب می‌گشت که کسان بیش‌تری از [[وجود امام]] بهره‌مند شوند و از آن سو نیز [[حکومت]] به هراسی بیش‌تر افتد<ref>پیشوایان‌، ۲۲۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>

Wasity: /* دلایل امامت امام رضا {{ع}} */

2025-05-10T07:34:40Z

دلایل امامت امام رضا {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. [[امام رضا]] {{ع}} به [[نصب الهی]] به [[امامت]] رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. از این [[احادیث]] است [[حدیث]] مشهور [[جابر]] که بنابر آن، [[پیامبر]] {{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و [[امام]] [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]] است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>. همچنین روایاتی فراوان از [[امام هفتم]] {{ع}} [[نقل]] کرده‌اند که [[امام]] پس از ایشان، [[فرزند]] گرامی‌اش، [[علی]] {{ع}} است<ref>اعلام الوری‌، ۳۰۹- ۳۰۳؛ حضرت رضا، ۵۰- ۴۷.</ref>. افزون بر این، [[فضیلت‌ها]] و منقبت‌های بی‌همتای آن امام همام {{ع}} بر [[امامت]] او [[گواهی]] می‌دهند<ref>الاتحاف بحب الاشراف‌، ۱۵۵ و ۱۵۶.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} حدود بیست سال (۲۰۳- ۱۸۳ ه.) [[امامت]] [[مسلمانان]] را برعهده داشت که هفده سال آن را در [[مدینه]] و سه سال را در [[خراسان]] به سر برد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.		[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. [[امام رضا]] {{ع}} به [[نصب الهی]] به [[امامت]] رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. از این [[احادیث]] است [[حدیث]] مشهور [[جابر]] که بنابر آن، [[پیامبر]] {{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و [[امام]] [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]] است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>. همچنین روایاتی فراوان از [[امام هفتم]] {{ع}} [[نقل]] کرده‌اند که [[امام]] پس از ایشان، [[فرزند]] گرامی‌اش، [[علی]] {{ع}} است<ref>اعلام الوری‌، ۳۰۹- ۳۰۳؛ حضرت رضا، ۵۰- ۴۷.</ref>. افزون بر این، [[فضیلت‌ها]] و منقبت‌های بی‌همتای آن امام همام {{ع}} بر [[امامت]] او [[گواهی]] می‌دهند<ref>الاتحاف بحب الاشراف‌، ۱۵۵ و ۱۵۶.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} حدود بیست سال (۲۰۳- ۱۸۳ ه.) [[امامت]] [[مسلمانان]] را برعهده داشت که هفده سال آن را در [[مدینه]] و سه سال را در [[خراسان]] به سر برد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.

	== [[دلایل امامت~~]] [[~~امام رضا]] {{ع}} ==		=== [[دلایل امامت امام رضا]] {{ع}} ===
	# '''[[نصوص]]:''' [[حضرت رضا]]{{ع}} در [[جوانی]] و در عصر حضور [[امام کاظم]]{{ع}} دارای درجات والای [[علمی]] بود تا آنجا که امام کاظم{{ع}} اعلام می‌کرد که وی فقیه‌ترین فرزند من است<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۴۹.</ref>؛ یا اینکه ایشان را به عنوان [[مرجع]] علمی زمانه خود معرفی می‌کرد. چنان که بر اساس روایتی، امام کاظم{{ع}} به دیگر [[فرزندان]] خود توصیه کرد که هنگام داشتن [[پرسش]] به [[ابوالحسن الرضا]] مراجعه کنید و هر چه او گفت بپذیرید و به ذهن بسپارید<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۷۵؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]؛ ص ۶۸-۷۰.</ref>		# '''[[نصوص]]:''' [[حضرت رضا]]{{ع}} در [[جوانی]] و در عصر حضور [[امام کاظم]]{{ع}} دارای درجات والای [[علمی]] بود تا آنجا که امام کاظم{{ع}} اعلام می‌کرد که وی فقیه‌ترین فرزند من است<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۴۹.</ref>؛ یا اینکه ایشان را به عنوان [[مرجع]] علمی زمانه خود معرفی می‌کرد. چنان که بر اساس روایتی، امام کاظم{{ع}} به دیگر [[فرزندان]] خود توصیه کرد که هنگام داشتن [[پرسش]] به [[ابوالحسن الرضا]] مراجعه کنید و هر چه او گفت بپذیرید و به ذهن بسپارید<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۷۵؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]؛ ص ۶۸-۷۰.</ref>
	# '''[[معجزات]]:''' از میان مهم‌ترین منابع [[تاریخ]] و [[سیره]] حضرت، تنها در کتاب [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}}، بخش قابل توجهی از اخبار به [[قدرت]] و [[علم الهی]] حضرت و به نوعی معجزات ایشان ذیل عناوینی چون نشانه‌های امامت امام رضا{{ع}}، پرداخته شده است<ref>صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ابواب ۴۷ و ۴۸.</ref>. این معجزات یادشده حدود ۶۰ خبر در موارد بیانی یا [[حسی]] است که در این موارد [[امام]]{{ع}} از ضمیر فردی با خبر شده و بدون درخواست وی حاجتش را فراهم کرده است و یا رخدادهای [[آینده]] را در مورد فرد یا [[حکومت]] پیش‌بینی نموده است و این پیش‌بینی به وقوع پیوسته است. دسته دیگر مربوط به [[علم امام]] و اخباری است که مطابق آن امام از زبان‌های مختلف مطلع بوده و به صورت سلیس با آن زبان سخن گفته‌اند<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۷۸.</ref>.		# '''[[معجزات]]:''' از میان مهم‌ترین منابع [[تاریخ]] و [[سیره]] حضرت، تنها در کتاب [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}}، بخش قابل توجهی از اخبار به [[قدرت]] و [[علم الهی]] حضرت و به نوعی معجزات ایشان ذیل عناوینی چون نشانه‌های امامت امام رضا{{ع}}، پرداخته شده است<ref>صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ابواب ۴۷ و ۴۸.</ref>. این معجزات یادشده حدود ۶۰ خبر در موارد بیانی یا [[حسی]] است که در این موارد [[امام]]{{ع}} از ضمیر فردی با خبر شده و بدون درخواست وی حاجتش را فراهم کرده است و یا رخدادهای [[آینده]] را در مورد فرد یا [[حکومت]] پیش‌بینی نموده است و این پیش‌بینی به وقوع پیوسته است. دسته دیگر مربوط به [[علم امام]] و اخباری است که مطابق آن امام از زبان‌های مختلف مطلع بوده و به صورت سلیس با آن زبان سخن گفته‌اند<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۷۸.</ref>.

Wasity: /* ولایتعهدی */

2025-05-10T07:33:31Z

ولایتعهدی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	== ولایتعهدی ==		== ولایتعهدی ==
	[[ولایت‌عهدی~~]] [[~~امام رضا]] {{ع}} سه سال (۲۰۳- ۲۰۱ﻫ) طول کشید که همه آن در ~~عصر~~ [[مأمون]] بود. [[مأمون]] برای [[فریب]] [[مردم]] و در [[حقیقت]] نظارت بیش‌تر بر [[امام]] {{ع}}، ایشان را به پایتخت خویش آورد و واداشت تا منصب [[ولایت‌عهدی]] را بپذیرد<ref>مقاتل الطالبیین‌، ۵۶۳.</ref>. [[مأمون]] از این کار چند [[هدف]] را پی می‌جست:		{{اصلی\|ولایت‌عهدی امام رضا}}
			ولایت‌عهدی امام رضا {{ع}} سه سال (۲۰۳- ۲۰۱ﻫ) طول کشید که همه آن در [[عصر مأمون]] بود. [[مأمون]] برای [[فریب]] [[مردم]] و در [[حقیقت]] نظارت بیش‌تر بر [[امام]] {{ع}}، ایشان را به پایتخت خویش آورد و واداشت تا منصب [[ولایت‌عهدی]] را بپذیرد<ref>مقاتل الطالبیین‌، ۵۶۳.</ref>. [[مأمون]] از این کار چند [[هدف]] را پی می‌جست:
	# [[راضی]] ساختن [[شیعیان]]؛		# [[راضی]] ساختن [[شیعیان]]؛
	# فروکش ساختن قیام‌های [[علویان]]؛		# فروکش ساختن قیام‌های [[علویان]]؛

Wasity: /* دوران امامت */

2025-05-10T07:30:54Z

دوران امامت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== دوران امامت ==		== دوران امامت ==
	[[خلفای عباسی]] معاصر آن [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} سه تن بودند: [[هارون]]، ~~محمد~~ امین و [[عبدالله مأمون]]. از [[عهد~~]] [[~~امام رضا]] {{ع}}، عصر جدیدی از شکوفایی و بالندگی فرا روی [[شیعه]] پدیدار گشت و این به سبب کوشش‌ها و رنج‌های [[امامان]] پیشین بود. پدید آمدن پایگاه‌های عظیم مردمی شیعه‌گرا از پیامدهای این کوشش‌ها بود. [[شیعیان]] به نیرویی رسیده بودند که می‌توانستند [[حکومت]] را در دست گیرند. اما این وضعیت، [[حاکمان عباسی]] را به [[هراس]] انداخت و به چاره‌جویی واداشت. واگذاری منصب [[ولایت‌عهدی]] به [[امام رضا]] {{ع}} از چاره‌هایی‌ بود که برای گریز از خطر [[شیعه]] یافتند. بدین‌سان، می‌توان دوران [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} را به دو دوره پیش و پس از [[ولایت‌عهدی]] تقسیم کرد. مدت [[امامت]] ایشان پیش از [[پذیرش ولایت]] عهدی، هفده سال بود که ده سال از این سال‌ها را در عصر [[هارون]]، پنج سال را در عصر [[امین]] و دو سال را در [[عهد]] [[مأمون]] و در [[مدینه]] سپری کرد. چون پدر گرامی‌اش به [[شهادت]] رسید، در [[مدینه]] بود و رسیدگی به امور [[شیعیان]] را آغاز کرد. شاگردان پدر را پیرامون خویش گرد آورد و به [[تعلیم]] معارف ناب [[دینی]] پرداخت. در این سال‌ها [[شیعیان]] بهره‌ها از او برگرفتند و هدایت‌ها یافتند و [[معارف دینی]] نشو و قوام و دوام پیدا کردند.		[[خلفای عباسی]] معاصر آن [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} سه تن بودند: [[هارون عباسی]]، [[امین عباسی]] و [[عبدالله مأمون]]. از [[عهد امام رضا]] {{ع}}، عصر جدیدی از شکوفایی و بالندگی فرا روی [[شیعه]] پدیدار گشت و این به سبب کوشش‌ها و رنج‌های [[امامان]] پیشین بود. پدید آمدن پایگاه‌های عظیم مردمی شیعه‌گرا از پیامدهای این کوشش‌ها بود. [[شیعیان]] به نیرویی رسیده بودند که می‌توانستند [[حکومت]] را در دست گیرند. اما این وضعیت، [[حاکمان عباسی]] را به [[هراس]] انداخت و به چاره‌جویی واداشت. واگذاری منصب [[ولایت‌عهدی]] به [[امام رضا]] {{ع}} از چاره‌هایی‌ بود که برای گریز از خطر [[شیعه]] یافتند. بدین‌سان، می‌توان دوران [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} را به دو دوره پیش و پس از [[ولایت‌عهدی]] تقسیم کرد. مدت [[امامت]] ایشان پیش از [[پذیرش ولایت]] عهدی، هفده سال بود که ده سال از این سال‌ها را در عصر [[هارون]]، پنج سال را در عصر [[امین عباسی]] و دو سال را در [[عهد]] [[مأمون]] و در [[مدینه]] سپری کرد. چون پدر گرامی‌اش به [[شهادت]] رسید، در [[مدینه]] بود و رسیدگی به امور [[شیعیان]] را آغاز کرد. شاگردان پدر را پیرامون خویش گرد آورد و به [[تعلیم]] معارف ناب [[دینی]] پرداخت. در این سال‌ها [[شیعیان]] بهره‌ها از او برگرفتند و هدایت‌ها یافتند و [[معارف دینی]] نشو و قوام و دوام پیدا کردند.

	شخصیت ممتاز و برجسته [[امام]] در [[مدینه]] چنان جلوه می‌نمود که سراسر [[حجاز]] آن روزگار در همه مسائل مادی و معنوی خویش از او مدد می‌گرفت. یکی از فعالیت‌های [[امام]] {{ع}} در این دوران آن بود که به شهرهای متعددی سفر کرد و [[مردم]] را به دیدار خویش برخوردار ساخت. آن امام همام {{ع}}، پیش از سفر، کسانی را به مقصد می‌فرستاد تا [[مردم]] را [[آگاه]] کنند و مقدمات سفر را آماده سازند. این تدبیر امام موجب می‌گشت که کسان بیش‌تری از [[وجود امام]] بهره‌مند شوند و از آن سو نیز [[حکومت]] به هراسی بیش‌تر افتد<ref>پیشوایان‌، ۲۲۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>		شخصیت ممتاز و برجسته [[امام]] در [[مدینه]] چنان جلوه می‌نمود که سراسر [[حجاز]] آن روزگار در همه مسائل مادی و معنوی خویش از او مدد می‌گرفت. یکی از فعالیت‌های [[امام]] {{ع}} در این دوران آن بود که به شهرهای متعددی سفر کرد و [[مردم]] را به دیدار خویش برخوردار ساخت. آن امام همام {{ع}}، پیش از سفر، کسانی را به مقصد می‌فرستاد تا [[مردم]] را [[آگاه]] کنند و مقدمات سفر را آماده سازند. این تدبیر امام موجب می‌گشت که کسان بیش‌تری از [[وجود امام]] بهره‌مند شوند و از آن سو نیز [[حکومت]] به هراسی بیش‌تر افتد<ref>پیشوایان‌، ۲۲۸.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>

Wasity: /* مقدمه */

2025-05-10T07:29:44Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	نام مبارک [[امام رضا]] {{ع}}، ~~[[علی]] و~~ دهمین تن از [[چهارده معصوم]] {{ع}} است. در سال ۱۴۸ هجری در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد. پدر ~~ارجمندش~~ [[موسی بن جعفر]] {{ع}} ~~[[امام هفتم]]~~ است و مادرش، [[نجمه خاتون]] {{س}}. مشهورترین لقبش ~~[[رضا]]~~ است و کنیه‌اش ~~ابوالحسن~~<ref>مصنفات شیخ مفید، ۱۱/ ۲۴۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۵.</ref>		نام مبارک [[امام رضا]] {{ع}}، «علی» است. او، دهمین تن از [[چهارده معصوم]] {{ع}} است. در سال ۱۴۸ هجری در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد. پدر ارجمندش، [[امام هفتم]]، حضرت [[موسی بن جعفر]] {{ع}} است و مادرش، [[نجمه خاتون]] {{س}}. مشهورترین لقبش «رضا» است و کنیه‌اش «ابوالحسن»<ref>مصنفات شیخ مفید، ۱۱/ ۲۴۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۵.</ref>

	== دوران امامت ==		== دوران امامت ==

Bahmani در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶

2025-05-07T09:56:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۶
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:13681062.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۲''']]
			# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|مقاله «امامت امام رضا»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
			# [[پرونده:IM010507.jpg\|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']]
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* دلایل امامت امام رضا {{ع}} */

2025-05-07T09:55:19Z

دلایل امامت امام رضا {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. [[امام رضا]] {{ع}} به [[نصب الهی]] به [[امامت]] رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. از این [[احادیث]] است [[حدیث]] مشهور [[جابر]] که بنابر آن، [[پیامبر]] {{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و [[امام]] [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]] است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>. همچنین روایاتی فراوان از [[امام هفتم]] {{ع}} [[نقل]] کرده‌اند که [[امام]] پس از ایشان، [[فرزند]] گرامی‌اش، [[علی]] {{ع}} است<ref>اعلام الوری‌، ۳۰۹- ۳۰۳؛ حضرت رضا، ۵۰- ۴۷.</ref>. افزون بر این، [[فضیلت‌ها]] و منقبت‌های بی‌همتای آن امام همام {{ع}} بر [[امامت]] او [[گواهی]] می‌دهند<ref>الاتحاف بحب الاشراف‌، ۱۵۵ و ۱۵۶.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} حدود بیست سال (۲۰۳- ۱۸۳ ه.) [[امامت]] [[مسلمانان]] را برعهده داشت که هفده سال آن را در [[مدینه]] و سه سال را در [[خراسان]] به سر برد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.		[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. [[امام رضا]] {{ع}} به [[نصب الهی]] به [[امامت]] رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. از این [[احادیث]] است [[حدیث]] مشهور [[جابر]] که بنابر آن، [[پیامبر]] {{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و [[امام]] [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]] است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>. همچنین روایاتی فراوان از [[امام هفتم]] {{ع}} [[نقل]] کرده‌اند که [[امام]] پس از ایشان، [[فرزند]] گرامی‌اش، [[علی]] {{ع}} است<ref>اعلام الوری‌، ۳۰۹- ۳۰۳؛ حضرت رضا، ۵۰- ۴۷.</ref>. افزون بر این، [[فضیلت‌ها]] و منقبت‌های بی‌همتای آن امام همام {{ع}} بر [[امامت]] او [[گواهی]] می‌دهند<ref>الاتحاف بحب الاشراف‌، ۱۵۵ و ۱۵۶.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} حدود بیست سال (۲۰۳- ۱۸۳ ه.) [[امامت]] [[مسلمانان]] را برعهده داشت که هفده سال آن را در [[مدینه]] و سه سال را در [[خراسان]] به سر برد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.

	=== [[دلایل امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} ===		== [[دلایل امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} ==
	# [[نصوص]]: [[حضرت رضا]]{{ع}} در [[جوانی]] و در عصر حضور [[امام کاظم]]{{ع}} دارای درجات والای [[علمی]] بود تا آنجا که امام کاظم{{ع}} اعلام می‌کرد که وی فقیه‌ترین فرزند من است<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۴۹.</ref>؛ یا اینکه ایشان را به عنوان [[مرجع]] علمی زمانه خود معرفی می‌کرد. چنان که بر اساس روایتی، امام کاظم{{ع}} به دیگر [[فرزندان]] خود توصیه کرد که هنگام داشتن [[پرسش]] به [[ابوالحسن الرضا]] مراجعه کنید و هر چه او گفت بپذیرید و به ذهن بسپارید<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۷۵؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]؛ ص ۶۸-۷۰.</ref>		# '''[[نصوص]]:''' [[حضرت رضا]]{{ع}} در [[جوانی]] و در عصر حضور [[امام کاظم]]{{ع}} دارای درجات والای [[علمی]] بود تا آنجا که امام کاظم{{ع}} اعلام می‌کرد که وی فقیه‌ترین فرزند من است<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۴۹.</ref>؛ یا اینکه ایشان را به عنوان [[مرجع]] علمی زمانه خود معرفی می‌کرد. چنان که بر اساس روایتی، امام کاظم{{ع}} به دیگر [[فرزندان]] خود توصیه کرد که هنگام داشتن [[پرسش]] به [[ابوالحسن الرضا]] مراجعه کنید و هر چه او گفت بپذیرید و به ذهن بسپارید<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۷۵؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]؛ ص ۶۸-۷۰.</ref>
	# [[معجزات]]: از میان مهم‌ترین منابع [[تاریخ]] و [[سیره]] حضرت، تنها در کتاب [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}}، بخش قابل توجهی از اخبار به [[قدرت]] و [[علم الهی]] حضرت و به نوعی معجزات ایشان ذیل عناوینی چون نشانه‌های امامت امام رضا{{ع}}، پرداخته شده است<ref>صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ابواب ۴۷ و ۴۸.</ref>. این معجزات یادشده حدود ۶۰ خبر در موارد بیانی یا [[حسی]] است که در این موارد [[امام]]{{ع}} از ضمیر فردی با خبر شده و بدون درخواست وی حاجتش را فراهم کرده است و یا رخدادهای [[آینده]] را در مورد فرد یا [[حکومت]] پیش‌بینی نموده است و این پیش‌بینی به وقوع پیوسته است. دسته دیگر مربوط به [[علم امام]] و اخباری است که مطابق آن امام از زبان‌های مختلف مطلع بوده و به صورت سلیس با آن زبان سخن گفته‌اند<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۷۸.</ref>.		# '''[[معجزات]]:''' از میان مهم‌ترین منابع [[تاریخ]] و [[سیره]] حضرت، تنها در کتاب [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}}، بخش قابل توجهی از اخبار به [[قدرت]] و [[علم الهی]] حضرت و به نوعی معجزات ایشان ذیل عناوینی چون نشانه‌های امامت امام رضا{{ع}}، پرداخته شده است<ref>صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ابواب ۴۷ و ۴۸.</ref>. این معجزات یادشده حدود ۶۰ خبر در موارد بیانی یا [[حسی]] است که در این موارد [[امام]]{{ع}} از ضمیر فردی با خبر شده و بدون درخواست وی حاجتش را فراهم کرده است و یا رخدادهای [[آینده]] را در مورد فرد یا [[حکومت]] پیش‌بینی نموده است و این پیش‌بینی به وقوع پیوسته است. دسته دیگر مربوط به [[علم امام]] و اخباری است که مطابق آن امام از زبان‌های مختلف مطلع بوده و به صورت سلیس با آن زبان سخن گفته‌اند<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۷۸.</ref>.
	# عصمت: از دیگر [[دلایل امامت]] آن حضرت می‌توان به مسئله [[عصمت]] در آن حضرت یاد نمود، زیرا تنها [[معصوم]] در آن دوران آن حضرت بوده است، پس او [[امام]] است<ref>علم الهدی، سید مرتضی، شرح جمل العلم والعمل، ص۲۱۵.</ref>.		# '''عصمت:''' از دیگر [[دلایل امامت]] آن حضرت می‌توان به مسئله [[عصمت]] در آن حضرت یاد نمود، زیرا تنها [[معصوم]] در آن دوران آن حضرت بوده است، پس او [[امام]] است<ref>علم الهدی، سید مرتضی، شرح جمل العلم والعمل، ص۲۱۵.</ref>.
	# علم گسترده: گستردگی [[علم]] و [[آگاهی امام]] [[رضا]] {{ع}} به تمام [[احکام شرعی]] از دیگر [[دلایل امامت]] آن حضرت است<ref>مفید، محمد بن محمد، ارشاد، ج۲، ص۲۳۹.</ref> زیرا هیچ کس غیر از آن حضرت در آن زمان دارای چنین ویژگی نبوده است<ref>مناقب، ج۴، ص۳۳۲.</ref><ref>[[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۳۵.</ref>		# '''علم گسترده:''' گستردگی [[علم]] و [[آگاهی امام]] [[رضا]] {{ع}} به تمام [[احکام شرعی]] از دیگر [[دلایل امامت]] آن حضرت است<ref>مفید، محمد بن محمد، ارشاد، ج۲، ص۲۳۹.</ref> زیرا هیچ کس غیر از آن حضرت در آن زمان دارای چنین ویژگی نبوده است<ref>مناقب، ج۴، ص۳۳۲.</ref><ref>[[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۳۵.</ref>
	#[[افضلیت]]: درباره [[افضلیت امام رضا]] {{ع}} هم [[روایات]] فراوانی وجود دارد و هم از اعتراف دیگران در این زمینه می‌توان استفاده کرد. [[یزید]] بن سلیط زیدی می‌گوید: [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمود: من در این سال وفات خواهم کرد و پسرم "علی" همنام علی بن ابی طالب {{ع}} و همنام علی بن الحسین {{عم}} و دارای فهم، علم و شکوه و هیبت امیرالمؤمنین {{ع}} است و تا چهار سال بعد از هارون، اجازه سخن گفتن ندارد ولی وقتی آن چهار سال گذشت، درباره هر چه می‌خواهی از او سؤال کن که به خواست خدا به تو پاسخ خواهد داد<ref>{{متن حدیث\|إِنِّي‏ أُوخَذُ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَ عَلِيٌّ ابْنِي سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} وَ سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} أُعْطِيَ فَهْمَ الْأَوَّلِ وَ عِلْمَهُ وَ نَصْرَهُ وَ رِدَاءَهُ وَ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَتَكَلَّمَ إِلَّا بَعْدَ هَارُونَ بِأَرْبَعِ سِنِينَ فَإِذَا مَضَتْ أَرْبَعُ سِنِينَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا شِئْتَ يُجِيبُكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى}}؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج ۱، ص ۲۴ و الإمامة و التبصرة من الحیرة، ص ۷۷ و کافی، ج ۱، ص ۳۱۳.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص۶۸-ـ ۷۰.</ref>		# '''[[افضلیت]]:''' درباره [[افضلیت امام رضا]] {{ع}} هم [[روایات]] فراوانی وجود دارد و هم از اعتراف دیگران در این زمینه می‌توان استفاده کرد. [[یزید]] بن سلیط زیدی می‌گوید: [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمود: من در این سال وفات خواهم کرد و پسرم "علی" همنام علی بن ابی طالب {{ع}} و همنام علی بن الحسین {{عم}} و دارای فهم، علم و شکوه و هیبت امیرالمؤمنین {{ع}} است و تا چهار سال بعد از هارون، اجازه سخن گفتن ندارد ولی وقتی آن چهار سال گذشت، درباره هر چه می‌خواهی از او سؤال کن که به خواست خدا به تو پاسخ خواهد داد<ref>{{متن حدیث\|إِنِّي‏ أُوخَذُ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَ عَلِيٌّ ابْنِي سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} وَ سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} أُعْطِيَ فَهْمَ الْأَوَّلِ وَ عِلْمَهُ وَ نَصْرَهُ وَ رِدَاءَهُ وَ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَتَكَلَّمَ إِلَّا بَعْدَ هَارُونَ بِأَرْبَعِ سِنِينَ فَإِذَا مَضَتْ أَرْبَعُ سِنِينَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا شِئْتَ يُجِيبُكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى}}؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج ۱، ص ۲۴ و الإمامة و التبصرة من الحیرة، ص ۷۷ و کافی، ج ۱، ص ۳۱۳.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص۶۸-ـ ۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2025-05-07T09:54:38Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	از سوی دیگر [[امام]] {{ع}} فرصتی یافت تا به [[وظایف]] آسمانی خویش با فراغ بال بیش‌تری بپردازد و از جمله، با [[علما]] و بزرگان به مناظره بنشیند و حتی شخص [[مأمون]] را در مناظره [[شکست]] دهد و او را مجبور به اظهار عجز کند. برگزاردن [[نماز]] پرشکوه [[عید فطر]] به [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} که [[مأمون]] چاره‌ای ندید جز آنکه اقامه نماز را در همان آغاز ممنوع سازد و [[نماز]] [[باران]] [[امام]] {{ع}} که به بارش [[باران]] انجامید و [[آتش]] [[محبت]] ایشان را بیش از پیش در [[دل]] [[مشتاقان]] شعله‌ور ساخت، از فعالیت‌های این دوره است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.		از سوی دیگر [[امام]] {{ع}} فرصتی یافت تا به [[وظایف]] آسمانی خویش با فراغ بال بیش‌تری بپردازد و از جمله، با [[علما]] و بزرگان به مناظره بنشیند و حتی شخص [[مأمون]] را در مناظره [[شکست]] دهد و او را مجبور به اظهار عجز کند. برگزاردن [[نماز]] پرشکوه [[عید فطر]] به [[امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} که [[مأمون]] چاره‌ای ندید جز آنکه اقامه نماز را در همان آغاز ممنوع سازد و [[نماز]] [[باران]] [[امام]] {{ع}} که به بارش [[باران]] انجامید و [[آتش]] [[محبت]] ایشان را بیش از پیش در [[دل]] [[مشتاقان]] شعله‌ور ساخت، از فعالیت‌های این دوره است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.

			== امامت ==
			{{اصلی\|امامت امام رضا}}
			[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. [[امام رضا]] {{ع}} به [[نصب الهی]] به [[امامت]] رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. از این [[احادیث]] است [[حدیث]] مشهور [[جابر]] که بنابر آن، [[پیامبر]] {{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و [[امام]] [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]] است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>. همچنین روایاتی فراوان از [[امام هفتم]] {{ع}} [[نقل]] کرده‌اند که [[امام]] پس از ایشان، [[فرزند]] گرامی‌اش، [[علی]] {{ع}} است<ref>اعلام الوری‌، ۳۰۹- ۳۰۳؛ حضرت رضا، ۵۰- ۴۷.</ref>. افزون بر این، [[فضیلت‌ها]] و منقبت‌های بی‌همتای آن امام همام {{ع}} بر [[امامت]] او [[گواهی]] می‌دهند<ref>الاتحاف بحب الاشراف‌، ۱۵۵ و ۱۵۶.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} حدود بیست سال (۲۰۳- ۱۸۳ ه.) [[امامت]] [[مسلمانان]] را برعهده داشت که هفده سال آن را در [[مدینه]] و سه سال را در [[خراسان]] به سر برد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.

			=== [[دلایل امامت]] [[امام رضا]] {{ع}} ===
			# [[نصوص]]: [[حضرت رضا]]{{ع}} در [[جوانی]] و در عصر حضور [[امام کاظم]]{{ع}} دارای درجات والای [[علمی]] بود تا آنجا که امام کاظم{{ع}} اعلام می‌کرد که وی فقیه‌ترین فرزند من است<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۴۹.</ref>؛ یا اینکه ایشان را به عنوان [[مرجع]] علمی زمانه خود معرفی می‌کرد. چنان که بر اساس روایتی، امام کاظم{{ع}} به دیگر [[فرزندان]] خود توصیه کرد که هنگام داشتن [[پرسش]] به [[ابوالحسن الرضا]] مراجعه کنید و هر چه او گفت بپذیرید و به ذهن بسپارید<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۲۷۳.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص ۷۵؛ [[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۴۳۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]؛ ص ۶۸-۷۰.</ref>
			# [[معجزات]]: از میان مهم‌ترین منابع [[تاریخ]] و [[سیره]] حضرت، تنها در کتاب [[عیون اخبار الرضا]]{{ع}}، بخش قابل توجهی از اخبار به [[قدرت]] و [[علم الهی]] حضرت و به نوعی معجزات ایشان ذیل عناوینی چون نشانه‌های امامت امام رضا{{ع}}، پرداخته شده است<ref>صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ابواب ۴۷ و ۴۸.</ref>. این معجزات یادشده حدود ۶۰ خبر در موارد بیانی یا [[حسی]] است که در این موارد [[امام]]{{ع}} از ضمیر فردی با خبر شده و بدون درخواست وی حاجتش را فراهم کرده است و یا رخدادهای [[آینده]] را در مورد فرد یا [[حکومت]] پیش‌بینی نموده است و این پیش‌بینی به وقوع پیوسته است. دسته دیگر مربوط به [[علم امام]] و اخباری است که مطابق آن امام از زبان‌های مختلف مطلع بوده و به صورت سلیس با آن زبان سخن گفته‌اند<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۷۸.</ref>.
			# عصمت: از دیگر [[دلایل امامت]] آن حضرت می‌توان به مسئله [[عصمت]] در آن حضرت یاد نمود، زیرا تنها [[معصوم]] در آن دوران آن حضرت بوده است، پس او [[امام]] است<ref>علم الهدی، سید مرتضی، شرح جمل العلم والعمل، ص۲۱۵.</ref>.
			# علم گسترده: گستردگی [[علم]] و [[آگاهی امام]] [[رضا]] {{ع}} به تمام [[احکام شرعی]] از دیگر [[دلایل امامت]] آن حضرت است<ref>مفید، محمد بن محمد، ارشاد، ج۲، ص۲۳۹.</ref> زیرا هیچ کس غیر از آن حضرت در آن زمان دارای چنین ویژگی نبوده است<ref>مناقب، ج۴، ص۳۳۲.</ref><ref>[[رحمت الله ضیائی ارزگانی\|ضیائی ارزگانی، رحمت الله]]، [[امامت امام رضا (مقاله)\|امامت امام رضا]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\| دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۳۵.</ref>
			#[[افضلیت]]: درباره [[افضلیت امام رضا]] {{ع}} هم [[روایات]] فراوانی وجود دارد و هم از اعتراف دیگران در این زمینه می‌توان استفاده کرد. [[یزید]] بن سلیط زیدی می‌گوید: [[موسی بن جعفر]] {{ع}} فرمود: من در این سال وفات خواهم کرد و پسرم "علی" همنام علی بن ابی طالب {{ع}} و همنام علی بن الحسین {{عم}} و دارای فهم، علم و شکوه و هیبت امیرالمؤمنین {{ع}} است و تا چهار سال بعد از هارون، اجازه سخن گفتن ندارد ولی وقتی آن چهار سال گذشت، درباره هر چه می‌خواهی از او سؤال کن که به خواست خدا به تو پاسخ خواهد داد<ref>{{متن حدیث\|إِنِّي‏ أُوخَذُ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَ عَلِيٌّ ابْنِي سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} وَ سَمِيُّ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ {{ع}} أُعْطِيَ فَهْمَ الْأَوَّلِ وَ عِلْمَهُ وَ نَصْرَهُ وَ رِدَاءَهُ وَ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَتَكَلَّمَ إِلَّا بَعْدَ هَارُونَ بِأَرْبَعِ سِنِينَ فَإِذَا مَضَتْ أَرْبَعُ سِنِينَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا شِئْتَ يُجِيبُكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى}}؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج ۱، ص ۲۴ و الإمامة و التبصرة من الحیرة، ص ۷۷ و کافی، ج ۱، ص ۳۱۳.</ref>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص۶۸-ـ ۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* امامت */

2025-05-07T09:54:25Z

امامت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۸:		خط ۸:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	نام مبارک [[امام رضا]] {{ع}}، [[علی]] و دهمین تن از [[چهارده معصوم]] {{ع}} است. در سال ۱۴۸ هجری در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد. پدر ارجمندش [[موسی بن جعفر]] {{ع}} [[امام هفتم]] است و مادرش، [[نجمه خاتون]] {{س}}. مشهورترین لقبش [[رضا]] است و کنیه‌اش ابوالحسن<ref>مصنفات شیخ مفید، ۱۱/ ۲۴۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۵.</ref>		نام مبارک [[امام رضا]] {{ع}}، [[علی]] و دهمین تن از [[چهارده معصوم]] {{ع}} است. در سال ۱۴۸ هجری در [[مدینه]] به [[دنیا]] آمد. پدر ارجمندش [[موسی بن جعفر]] {{ع}} [[امام هفتم]] است و مادرش، [[نجمه خاتون]] {{س}}. مشهورترین لقبش [[رضا]] است و کنیه‌اش ابوالحسن<ref>مصنفات شیخ مفید، ۱۱/ ۲۴۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۵.</ref>

	~~== امامت ==~~
	~~{{اصلی\|امامت امام رضا}}~~
	[[مقام امامت]] تنها با [[نصب الهی]] ثابت می‌شود و دست [[بندگان]] از تعیین کسی به عنوان [[امام]] کوتاه است. [[امام رضا]] {{ع}} به [[نصب الهی]] به [[امامت]] رسیده است و بر این [[حقیقت]] احادیثی که از [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و دیگر بزرگان [[معصوم]] رسیده‌اند، [[گواهی]] می‌دهند. از این [[احادیث]] است [[حدیث]] مشهور [[جابر]] که بنابر آن، [[پیامبر]] {{صل}} فرموده است، هشتمین [[خلیفه]] من و [[امام]] [[مسلمانان]]، [[علی بن موسی]] است<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ۱/ ۴۸۶.</ref>. همچنین روایاتی فراوان از [[امام هفتم]] {{ع}} [[نقل]] کرده‌اند که [[امام]] پس از ایشان، [[فرزند]] گرامی‌اش، [[علی]] {{ع}} است<ref>اعلام الوری‌، ۳۰۹- ۳۰۳؛ حضرت رضا، ۵۰- ۴۷.</ref>. افزون بر این، [[فضیلت‌ها]] و منقبت‌های بی‌همتای آن امام همام {{ع}} بر [[امامت]] او [[گواهی]] می‌دهند<ref>الاتحاف بحب الاشراف‌، ۱۵۵ و ۱۵۶.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} حدود بیست سال (۲۰۳- ۱۸۳ ه.) [[امامت]] [[مسلمانان]] را برعهده داشت که هفده سال آن را در [[مدینه]] و سه سال را در [[خراسان]] به سر برد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۱۶ ـ ۱۱۸.</ref>.

	== دوران امامت ==		== دوران امامت ==