امام صادق در معارف و سیره سجادی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq: جایگزینی متن - 'زبان فارسی' به 'زبان فارسی'

2024-04-02T20:31:03Z

جایگزینی متن - 'زبان فارسی' به 'زبان فارسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	[[جایگاه علمی امام]] صادق {{ع}} نیاز به [[کشف]] و بیان ندارد. بنابر گزارش [[مفضل بن عمر]]، آن [[حضرت]] به [[فضل الهی]]، بر جمیع [[خلق]] [[سلطنت]] [[علمی]] داشت و هر آنچه را که در [[شرق]] و [[غرب]] عالم و در [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] بود، می‌دانست<ref>دلائل الامامة، ص۲۶۹.</ref>. [[ابوبصیر]]، [[فضیل بن یسار]]، [[سماعه بن مهران]] و [[امام کاظم]] {{ع}}، از آن حضرت [[روایت]] کرده‌اند که می‌فرمود: “جمیع [[علوم]] [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] نزد ماست”<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۰۹-۱۱۲.</ref>. ردیّات آن [[امام]] بر [[اندیشمندان]] نحله‌های مختلف مذهبی و مناظرات او با بزرگان علمای [[عامه]] از جمله [[ابوحنیفه]]<ref>علل الشرایع، ج۱، ص۹۰؛ المناقب، ج۴، ص۲۵۵؛ تهذیب الکمال، ج۵، ص۷۹.</ref> [[سفیان]] ثوری<ref>کشف الغمة، ج۲، ص۱۵۷؛ المناقب، ج۴، ص۲۶۹.</ref>، کلبی<ref>الکافی، ج۱، ص۳۵۰.</ref> و جعد بن [[درهم]]<ref>الأمالی للمرتضی، ج۱، ص۳۸۴.</ref> و نیز گفت‌وگوهای پی در پی آن حضرت با دهریون عصر خود، چون [[ابن ابی‌العوجا]]<ref>الکافی، ج۵، ص۳۶۲؛ التوحید، ص۱۲۶ و ۲۹۵؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۴۲۰.</ref> و [[ابو شاکر دیصانی]]<ref>الکافی، ج۱، ص۷۹؛ التوحید، ص۱۲۲ و ۱۳۳.</ref> تراث [[امامیه]] را سرشار کرده است. [[عمرو بن عبید شامی]] پس از گفت‌وگوی خود با امام در حالی که می‌گریست، به ایشان می‌گفت: «به [[خدا]] [[سوگند]] هر کس با شما در [[علم]] [[دانش]] و [[فضل]] [[نزاع]] کند، هلاک می‌شود»<ref>الفقیه، ج۳، ص۵۶۹.</ref>. وسعت دانش آن حضرت طیف [[عالمان]] عصر خود را درنوردید و [[حاکمان]] و [[سلاطین]] آن [[روزگار]] را نیز به اعترافاتی شگرف واداشت. بنا بر گزارش [[یعقوبی]]، [[منصور دوانیقی]] حضرت را از مصادیق {{متن قرآن\|ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا}}<ref>«سپس این کتاب را به کسانی از بندگان خویش که برگزیده‌ایم به میراث دادیم» سوره فاطر، آیه ۳۲.</ref> و از پیشتازان [[خیرات]] می‌دانست<ref>التاریخ، ج۲، ص۳۸۳.</ref>.		[[جایگاه علمی امام]] صادق {{ع}} نیاز به [[کشف]] و بیان ندارد. بنابر گزارش [[مفضل بن عمر]]، آن [[حضرت]] به [[فضل الهی]]، بر جمیع [[خلق]] [[سلطنت]] [[علمی]] داشت و هر آنچه را که در [[شرق]] و [[غرب]] عالم و در [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] بود، می‌دانست<ref>دلائل الامامة، ص۲۶۹.</ref>. [[ابوبصیر]]، [[فضیل بن یسار]]، [[سماعه بن مهران]] و [[امام کاظم]] {{ع}}، از آن حضرت [[روایت]] کرده‌اند که می‌فرمود: “جمیع [[علوم]] [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] نزد ماست”<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۰۹-۱۱۲.</ref>. ردیّات آن [[امام]] بر [[اندیشمندان]] نحله‌های مختلف مذهبی و مناظرات او با بزرگان علمای [[عامه]] از جمله [[ابوحنیفه]]<ref>علل الشرایع، ج۱، ص۹۰؛ المناقب، ج۴، ص۲۵۵؛ تهذیب الکمال، ج۵، ص۷۹.</ref> [[سفیان]] ثوری<ref>کشف الغمة، ج۲، ص۱۵۷؛ المناقب، ج۴، ص۲۶۹.</ref>، کلبی<ref>الکافی، ج۱، ص۳۵۰.</ref> و جعد بن [[درهم]]<ref>الأمالی للمرتضی، ج۱، ص۳۸۴.</ref> و نیز گفت‌وگوهای پی در پی آن حضرت با دهریون عصر خود، چون [[ابن ابی‌العوجا]]<ref>الکافی، ج۵، ص۳۶۲؛ التوحید، ص۱۲۶ و ۲۹۵؛ تهذیب الاحکام، ج۷، ص۴۲۰.</ref> و [[ابو شاکر دیصانی]]<ref>الکافی، ج۱، ص۷۹؛ التوحید، ص۱۲۲ و ۱۳۳.</ref> تراث [[امامیه]] را سرشار کرده است. [[عمرو بن عبید شامی]] پس از گفت‌وگوی خود با امام در حالی که می‌گریست، به ایشان می‌گفت: «به [[خدا]] [[سوگند]] هر کس با شما در [[علم]] [[دانش]] و [[فضل]] [[نزاع]] کند، هلاک می‌شود»<ref>الفقیه، ج۳، ص۵۶۹.</ref>. وسعت دانش آن حضرت طیف [[عالمان]] عصر خود را درنوردید و [[حاکمان]] و [[سلاطین]] آن [[روزگار]] را نیز به اعترافاتی شگرف واداشت. بنا بر گزارش [[یعقوبی]]، [[منصور دوانیقی]] حضرت را از مصادیق {{متن قرآن\|ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا}}<ref>«سپس این کتاب را به کسانی از بندگان خویش که برگزیده‌ایم به میراث دادیم» سوره فاطر، آیه ۳۲.</ref> و از پیشتازان [[خیرات]] می‌دانست<ref>التاریخ، ج۲، ص۳۸۳.</ref>.

	علاوه بر مناظرات [[دینی]]، گفت‌وگوهایی از آن حضرت با اندیشمندان سایر علوم نیز برجای مانده که شاهدی دیگر بر وسعت علم آن حضرت است. [[گفت‌وگو]] با طبیب [[هندی]]<ref>الخصال، ج۲، ص۵۱۲.</ref> و عالم [[نصرانی]]<ref>المناقب، ج۴، ج۲۵۶.</ref> در تشریح و طب، و [[مناظره]] با [[سعد]] [[یمانی]]<ref>الخصال، ج۲، ص۴۸۹.</ref> و هشام خفاف<ref>الکافی، ج۸، ص۳۵۱.</ref> در [[نجوم]]، در کنار [[تسلط]] آن [[حضرت]] به زبان‌های گوناگون از جمله [[عبری]]، [[سریانی]] و نبطی از [[جایگاه]] رفیع [[علمی]] آن حضرت حکایت دارد<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۲۴-۳۳۷.</ref>. عبارت [[فارسی]] آن حضرت در جمع برخی از اهالی [[خراسان]] مبنی بر: هر [[مال]] که از باد آید به دم شود<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۲۴-۳۳۷.</ref>. نیز از آشنایی آن حضرت با [[زبان فارسی]] خبر می‌دهد. بنابر گزارش [[عمار ساباطی]] آن حضرت نسبت به همه زبان‌ها افصح بود<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۳۴.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۴.</ref>		علاوه بر مناظرات [[دینی]]، گفت‌وگوهایی از آن حضرت با اندیشمندان سایر علوم نیز برجای مانده که شاهدی دیگر بر وسعت علم آن حضرت است. [[گفت‌وگو]] با طبیب [[هندی]]<ref>الخصال، ج۲، ص۵۱۲.</ref> و عالم [[نصرانی]]<ref>المناقب، ج۴، ج۲۵۶.</ref> در تشریح و طب، و [[مناظره]] با [[سعد]] [[یمانی]]<ref>الخصال، ج۲، ص۴۸۹.</ref> و هشام خفاف<ref>الکافی، ج۸، ص۳۵۱.</ref> در [[نجوم]]، در کنار [[تسلط]] آن [[حضرت]] به زبان‌های گوناگون از جمله [[عبری]]، [[سریانی]] و نبطی از [[جایگاه]] رفیع [[علمی]] آن حضرت حکایت دارد<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۲۴-۳۳۷.</ref>. عبارت [[فارسی]] آن حضرت در جمع برخی از اهالی [[خراسان]] مبنی بر: هر [[مال]] که از باد آید به دم شود<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۲۴-۳۳۷.</ref>. نیز از آشنایی آن حضرت با زبان فارسی خبر می‌دهد. بنابر گزارش [[عمار ساباطی]] آن حضرت نسبت به همه زبان‌ها افصح بود<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۳۴.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۴.</ref>

	== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==		== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==

Wasity: جایگزینی متن - 'احمدبن' به 'احمد بن'

2023-06-14T17:06:40Z

جایگزینی متن - 'احمدبن' به 'احمد بن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۳۶
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==		== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==
	{{اصلی\|امام صادق از دیدگاه اهل سنت}}		{{اصلی\|امام صادق از دیدگاه اهل سنت}}
	صرف‌نظر از یکی - دو استثنا، قاطبه [[عالمان]] [[عامّه]] امام صادق {{ع}} را به نیکویی ستوده و او را توثیق نموده‌اند. جز [[محمد بن اسماعیل بخاری]](م ۲۵۶ق) که [[احادیث]] [[امام]] را در صحیح خود ترک کرده است، سایر صاحبان کتب شش‌گانه از آن [[حضرت]] [[روایت]] نموده‌اند. بزرگان [[اصحاب]] [[رأی]] و نامداران [[اهل حدیث]]، به رغم [[اختلافات]] گسترده با حضرت در [[فقه]] و [[کلام]]، به شاگردی آن حضرت می‌بالیدند و از آن جناب با اوصافی بلند یاد می‌نمودند. [[ابوحنیفه]] امام صادق {{ع}} را “افقه الناس” می‌خواند<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰؛ سیر اعلام النبلا، ج۶، ص۲۵۶.</ref>. مالک بن [[انس]] درباره آن حضرت می‌گفت: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به هیچ [[قلبی]] خطور نکرده است، بشری [[افضل]] از [[جعفر بن محمد]] در [[علم]] و [[فضل]] و [[تقوا]]<ref>المناقب، ج۴، ص۲۴۸.</ref> همو در بیان حالات امام می‌گفت: “هیچ‌گاه او را ندیدم مگر اینکه یا [[نماز]] می‌گزارد، یا [[روزه]] بود، و یا به [[قرائت قرآن]] اشتغال داشت”<ref>تهذیب التهدیب، ج۲، ص۸۸.</ref>. بنابر گزارش [[مزی عمرو بن ثابت]] و [[صالح بن ابی‌الاسود]]، حضرت در میان اصحاب [[عامه]] {{متن حدیث\|سَلُونِي‏ قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِي‏}} می‌گفت و می‌فرمود: پس از من هیچ کسی شما را به احادیثی مانند احادیث من [[آگاه]] نمی‌سازد<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. با این حال برخی از [[اندیشمندان]] [[سنّی]] تلاش‌هایی در جهت کمرنگ نشان دادن [[جایگاه علمی امام]] و ترک احادیث آن حضرت از خود بروز داده‌اند. برای نمونه [[محمد بن سعد]](م ۲۳۰ق) آن حضرت را در [[نقل]] [[حدیث ضعیف]] می‌انگاشت و می‌گفت: جعفر بن محمد یک بار ادعا می‌کرد این احادیث را از پدرم شنیده‌ام و بار دیگر مدعی می‌شد که در مکتوبات پدرم یافته‌ام<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. اما او توجه نداشته است که چنین مطلبی - به فرض صدور آن - نافی [[وثاقت]] گوینده نیست، زیرا شرط [[تعارض]]، [[وحدت]] موضوع و هم‌سانی شرایط است. [[ابن حجر عسقلانی]] در ردّ [[پندار]] [[ابن سعد]] و در [[دفاع]] از [[وثاقت]] آن [[امام]]، ذیل این حکایت می‌نویسد: احتمال دارد [[احادیث]] مختلفی مورد سؤال واقع شده باشد... ، همین پاسخ امام، دلالت بر وثاقت و دقت نظر او دارد<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}؛ دلائل الامامه، محمد الاملی، قم، بعثت، ۱۴۱۳ ق؛ التوحید، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۹۸ ق، الخصال، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ ش؛ عیون اخبار الرضا {{ع}}، محمد بن بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ ق، کمال‌الدین، محمد بن بابویه، تهران، الاسلامیه، ۱۳۹۵ ق؛ علل الشرائع، محمد بن بابویه، قم، الداوری، ۱۳۸۵ ش؛ الفقیه، محمد بن بابویه، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ ق؛ تهذیب التهذیب، ~~احمدبن~~ حجر، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۴ م؛ دعائم الاسلام، نعمان بن حیون، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۳۸۵ ق؛ شرح الاخبار، نعمان بن حیون، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ ق؛ المناقب، محمد بن شهرآشوب، قم، علامه، ۱۳۷۹ ق؛ عیون المعجزات، حسین بن عبدالوهاب قم، الداوری، بی‌تا؛ کشف الغمه، علی الاربلی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ ق؛ کفایه الاثر، علی الخراز، قم، بیدار، ۱۴۰۱ ق؛ سیر اعلام النبلاء محمد الذهبی، الرساله، ط ۳، ۱۴۰۵ ق؛ الخرائج و الجرائح، سعید الراوندی، قم، الامام المهدی، ۱۴۰۹ ق؛ بصائر الدرجات، محمد الصفار، قم، مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ ق؛ اعلام الوری، فضل الطبرسی، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۷ ق؛ تهذیب الاحکام، محمد الطوسی، تهران، اسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ الامالی، علی علم الهدی الشریف المرتضی، قاهره، دارالفکر، ۱۹۹۸ م؛ التفسیر، محمد العیاشی، تهران، العلمیه، ۱۳۸۰ ق؛ اختیار معرفه الرجال، محمد الکشی، مشهد، ۱۴۰۹ ق؛ الکافی، محمد الکلینی، تهران، الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ بحارالانوار، محمدباقر المجلسی، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۰۳ ق؛ اثبات الوصیة، علی المسعودی، قم، انصاریان، ۱۴۲۶ ق؛ الارشاد، محمد المفید، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ ق؛ الغیبه، محمد النعمانی، تهران، صدوق، ۱۳۹۷ ق؛ روضة الواعظین، فتال النیسابوری، قم، رضی، ۱۳۷۵ ش؛ التاریخ، احمد الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۵.</ref>		صرف‌نظر از یکی - دو استثنا، قاطبه [[عالمان]] [[عامّه]] امام صادق {{ع}} را به نیکویی ستوده و او را توثیق نموده‌اند. جز [[محمد بن اسماعیل بخاری]](م ۲۵۶ق) که [[احادیث]] [[امام]] را در صحیح خود ترک کرده است، سایر صاحبان کتب شش‌گانه از آن [[حضرت]] [[روایت]] نموده‌اند. بزرگان [[اصحاب]] [[رأی]] و نامداران [[اهل حدیث]]، به رغم [[اختلافات]] گسترده با حضرت در [[فقه]] و [[کلام]]، به شاگردی آن حضرت می‌بالیدند و از آن جناب با اوصافی بلند یاد می‌نمودند. [[ابوحنیفه]] امام صادق {{ع}} را “افقه الناس” می‌خواند<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰؛ سیر اعلام النبلا، ج۶، ص۲۵۶.</ref>. مالک بن [[انس]] درباره آن حضرت می‌گفت: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به هیچ [[قلبی]] خطور نکرده است، بشری [[افضل]] از [[جعفر بن محمد]] در [[علم]] و [[فضل]] و [[تقوا]]<ref>المناقب، ج۴، ص۲۴۸.</ref> همو در بیان حالات امام می‌گفت: “هیچ‌گاه او را ندیدم مگر اینکه یا [[نماز]] می‌گزارد، یا [[روزه]] بود، و یا به [[قرائت قرآن]] اشتغال داشت”<ref>تهذیب التهدیب، ج۲، ص۸۸.</ref>. بنابر گزارش [[مزی عمرو بن ثابت]] و [[صالح بن ابی‌الاسود]]، حضرت در میان اصحاب [[عامه]] {{متن حدیث\|سَلُونِي‏ قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِي‏}} می‌گفت و می‌فرمود: پس از من هیچ کسی شما را به احادیثی مانند احادیث من [[آگاه]] نمی‌سازد<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. با این حال برخی از [[اندیشمندان]] [[سنّی]] تلاش‌هایی در جهت کمرنگ نشان دادن [[جایگاه علمی امام]] و ترک احادیث آن حضرت از خود بروز داده‌اند. برای نمونه [[محمد بن سعد]](م ۲۳۰ق) آن حضرت را در [[نقل]] [[حدیث ضعیف]] می‌انگاشت و می‌گفت: جعفر بن محمد یک بار ادعا می‌کرد این احادیث را از پدرم شنیده‌ام و بار دیگر مدعی می‌شد که در مکتوبات پدرم یافته‌ام<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. اما او توجه نداشته است که چنین مطلبی - به فرض صدور آن - نافی [[وثاقت]] گوینده نیست، زیرا شرط [[تعارض]]، [[وحدت]] موضوع و هم‌سانی شرایط است. [[ابن حجر عسقلانی]] در ردّ [[پندار]] [[ابن سعد]] و در [[دفاع]] از [[وثاقت]] آن [[امام]]، ذیل این حکایت می‌نویسد: احتمال دارد [[احادیث]] مختلفی مورد سؤال واقع شده باشد... ، همین پاسخ امام، دلالت بر وثاقت و دقت نظر او دارد<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}؛ دلائل الامامه، محمد الاملی، قم، بعثت، ۱۴۱۳ ق؛ التوحید، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۹۸ ق، الخصال، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ ش؛ عیون اخبار الرضا {{ع}}، محمد بن بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ ق، کمال‌الدین، محمد بن بابویه، تهران، الاسلامیه، ۱۳۹۵ ق؛ علل الشرائع، محمد بن بابویه، قم، الداوری، ۱۳۸۵ ش؛ الفقیه، محمد بن بابویه، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ ق؛ تهذیب التهذیب، احمد بن حجر، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۴ م؛ دعائم الاسلام، نعمان بن حیون، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۳۸۵ ق؛ شرح الاخبار، نعمان بن حیون، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ ق؛ المناقب، محمد بن شهرآشوب، قم، علامه، ۱۳۷۹ ق؛ عیون المعجزات، حسین بن عبدالوهاب قم، الداوری، بی‌تا؛ کشف الغمه، علی الاربلی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ ق؛ کفایه الاثر، علی الخراز، قم، بیدار، ۱۴۰۱ ق؛ سیر اعلام النبلاء محمد الذهبی، الرساله، ط ۳، ۱۴۰۵ ق؛ الخرائج و الجرائح، سعید الراوندی، قم، الامام المهدی، ۱۴۰۹ ق؛ بصائر الدرجات، محمد الصفار، قم، مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ ق؛ اعلام الوری، فضل الطبرسی، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۷ ق؛ تهذیب الاحکام، محمد الطوسی، تهران، اسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ الامالی، علی علم الهدی الشریف المرتضی، قاهره، دارالفکر، ۱۹۹۸ م؛ التفسیر، محمد العیاشی، تهران، العلمیه، ۱۳۸۰ ق؛ اختیار معرفه الرجال، محمد الکشی، مشهد، ۱۴۰۹ ق؛ الکافی، محمد الکلینی، تهران، الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ بحارالانوار، محمدباقر المجلسی، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۰۳ ق؛ اثبات الوصیة، علی المسعودی، قم، انصاریان، ۱۴۲۶ ق؛ الارشاد، محمد المفید، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ ق؛ الغیبه، محمد النعمانی، تهران، صدوق، ۱۳۹۷ ق؛ روضة الواعظین، فتال النیسابوری، قم، رضی، ۱۳۷۵ ش؛ التاریخ، احمد الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'محمدبن' به 'محمد بن'

2023-06-12T10:29:20Z

جایگزینی متن - 'محمدبن' به 'محمد بن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==		== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==
	{{اصلی\|امام صادق از دیدگاه اهل سنت}}		{{اصلی\|امام صادق از دیدگاه اهل سنت}}
	صرف‌نظر از یکی - دو استثنا، قاطبه [[عالمان]] [[عامّه]] امام صادق {{ع}} را به نیکویی ستوده و او را توثیق نموده‌اند. جز [[محمد بن اسماعیل بخاری]](م ۲۵۶ق) که [[احادیث]] [[امام]] را در صحیح خود ترک کرده است، سایر صاحبان کتب شش‌گانه از آن [[حضرت]] [[روایت]] نموده‌اند. بزرگان [[اصحاب]] [[رأی]] و نامداران [[اهل حدیث]]، به رغم [[اختلافات]] گسترده با حضرت در [[فقه]] و [[کلام]]، به شاگردی آن حضرت می‌بالیدند و از آن جناب با اوصافی بلند یاد می‌نمودند. [[ابوحنیفه]] امام صادق {{ع}} را “افقه الناس” می‌خواند<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰؛ سیر اعلام النبلا، ج۶، ص۲۵۶.</ref>. مالک بن [[انس]] درباره آن حضرت می‌گفت: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به هیچ [[قلبی]] خطور نکرده است، بشری [[افضل]] از [[جعفر بن محمد]] در [[علم]] و [[فضل]] و [[تقوا]]<ref>المناقب، ج۴، ص۲۴۸.</ref> همو در بیان حالات امام می‌گفت: “هیچ‌گاه او را ندیدم مگر اینکه یا [[نماز]] می‌گزارد، یا [[روزه]] بود، و یا به [[قرائت قرآن]] اشتغال داشت”<ref>تهذیب التهدیب، ج۲، ص۸۸.</ref>. بنابر گزارش [[مزی عمرو بن ثابت]] و [[صالح بن ابی‌الاسود]]، حضرت در میان اصحاب [[عامه]] {{متن حدیث\|سَلُونِي‏ قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِي‏}} می‌گفت و می‌فرمود: پس از من هیچ کسی شما را به احادیثی مانند احادیث من [[آگاه]] نمی‌سازد<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. با این حال برخی از [[اندیشمندان]] [[سنّی]] تلاش‌هایی در جهت کمرنگ نشان دادن [[جایگاه علمی امام]] و ترک احادیث آن حضرت از خود بروز داده‌اند. برای نمونه [[محمد بن سعد]](م ۲۳۰ق) آن حضرت را در [[نقل]] [[حدیث ضعیف]] می‌انگاشت و می‌گفت: جعفر بن محمد یک بار ادعا می‌کرد این احادیث را از پدرم شنیده‌ام و بار دیگر مدعی می‌شد که در مکتوبات پدرم یافته‌ام<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. اما او توجه نداشته است که چنین مطلبی - به فرض صدور آن - نافی [[وثاقت]] گوینده نیست، زیرا شرط [[تعارض]]، [[وحدت]] موضوع و هم‌سانی شرایط است. [[ابن حجر عسقلانی]] در ردّ [[پندار]] [[ابن سعد]] و در [[دفاع]] از [[وثاقت]] آن [[امام]]، ذیل این حکایت می‌نویسد: احتمال دارد [[احادیث]] مختلفی مورد سؤال واقع شده باشد... ، همین پاسخ امام، دلالت بر وثاقت و دقت نظر او دارد<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}؛ دلائل الامامه، محمد الاملی، قم، بعثت، ۱۴۱۳ ق؛ التوحید، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۹۸ ق، الخصال، ~~محمدبن~~ بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ ش؛ عیون اخبار الرضا {{ع}}، ~~محمدبن~~ بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ ق، کمال‌الدین، محمد بن بابویه، تهران، الاسلامیه، ۱۳۹۵ ق؛ علل الشرائع، ~~محمدبن~~ بابویه، قم، الداوری، ۱۳۸۵ ش؛ الفقیه، ~~محمدبن~~ بابویه، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ ق؛ تهذیب التهذیب، احمدبن حجر، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۴ م؛ دعائم الاسلام، نعمان بن حیون، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۳۸۵ ق؛ شرح الاخبار، نعمان بن حیون، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ ق؛ المناقب، ~~محمدبن~~ شهرآشوب، قم، علامه، ۱۳۷۹ ق؛ عیون المعجزات، حسین بن عبدالوهاب قم، الداوری، بی‌تا؛ کشف الغمه، علی الاربلی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ ق؛ کفایه الاثر، علی الخراز، قم، بیدار، ۱۴۰۱ ق؛ سیر اعلام النبلاء محمد الذهبی، الرساله، ط ۳، ۱۴۰۵ ق؛ الخرائج و الجرائح، سعید الراوندی، قم، الامام المهدی، ۱۴۰۹ ق؛ بصائر الدرجات، محمد الصفار، قم، مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ ق؛ اعلام الوری، فضل الطبرسی، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۷ ق؛ تهذیب الاحکام، محمد الطوسی، تهران، اسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ الامالی، علی علم الهدی الشریف المرتضی، قاهره، دارالفکر، ۱۹۹۸ م؛ التفسیر، محمد العیاشی، تهران، العلمیه، ۱۳۸۰ ق؛ اختیار معرفه الرجال، محمد الکشی، مشهد، ۱۴۰۹ ق؛ الکافی، محمد الکلینی، تهران، الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ بحارالانوار، محمدباقر المجلسی، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۰۳ ق؛ اثبات الوصیة، علی المسعودی، قم، انصاریان، ۱۴۲۶ ق؛ الارشاد، محمد المفید، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ ق؛ الغیبه، محمد النعمانی، تهران، صدوق، ۱۳۹۷ ق؛ روضة الواعظین، فتال النیسابوری، قم، رضی، ۱۳۷۵ ش؛ التاریخ، احمد الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۵.</ref>		صرف‌نظر از یکی - دو استثنا، قاطبه [[عالمان]] [[عامّه]] امام صادق {{ع}} را به نیکویی ستوده و او را توثیق نموده‌اند. جز [[محمد بن اسماعیل بخاری]](م ۲۵۶ق) که [[احادیث]] [[امام]] را در صحیح خود ترک کرده است، سایر صاحبان کتب شش‌گانه از آن [[حضرت]] [[روایت]] نموده‌اند. بزرگان [[اصحاب]] [[رأی]] و نامداران [[اهل حدیث]]، به رغم [[اختلافات]] گسترده با حضرت در [[فقه]] و [[کلام]]، به شاگردی آن حضرت می‌بالیدند و از آن جناب با اوصافی بلند یاد می‌نمودند. [[ابوحنیفه]] امام صادق {{ع}} را “افقه الناس” می‌خواند<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰؛ سیر اعلام النبلا، ج۶، ص۲۵۶.</ref>. مالک بن [[انس]] درباره آن حضرت می‌گفت: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به هیچ [[قلبی]] خطور نکرده است، بشری [[افضل]] از [[جعفر بن محمد]] در [[علم]] و [[فضل]] و [[تقوا]]<ref>المناقب، ج۴، ص۲۴۸.</ref> همو در بیان حالات امام می‌گفت: “هیچ‌گاه او را ندیدم مگر اینکه یا [[نماز]] می‌گزارد، یا [[روزه]] بود، و یا به [[قرائت قرآن]] اشتغال داشت”<ref>تهذیب التهدیب، ج۲، ص۸۸.</ref>. بنابر گزارش [[مزی عمرو بن ثابت]] و [[صالح بن ابی‌الاسود]]، حضرت در میان اصحاب [[عامه]] {{متن حدیث\|سَلُونِي‏ قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِي‏}} می‌گفت و می‌فرمود: پس از من هیچ کسی شما را به احادیثی مانند احادیث من [[آگاه]] نمی‌سازد<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. با این حال برخی از [[اندیشمندان]] [[سنّی]] تلاش‌هایی در جهت کمرنگ نشان دادن [[جایگاه علمی امام]] و ترک احادیث آن حضرت از خود بروز داده‌اند. برای نمونه [[محمد بن سعد]](م ۲۳۰ق) آن حضرت را در [[نقل]] [[حدیث ضعیف]] می‌انگاشت و می‌گفت: جعفر بن محمد یک بار ادعا می‌کرد این احادیث را از پدرم شنیده‌ام و بار دیگر مدعی می‌شد که در مکتوبات پدرم یافته‌ام<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. اما او توجه نداشته است که چنین مطلبی - به فرض صدور آن - نافی [[وثاقت]] گوینده نیست، زیرا شرط [[تعارض]]، [[وحدت]] موضوع و هم‌سانی شرایط است. [[ابن حجر عسقلانی]] در ردّ [[پندار]] [[ابن سعد]] و در [[دفاع]] از [[وثاقت]] آن [[امام]]، ذیل این حکایت می‌نویسد: احتمال دارد [[احادیث]] مختلفی مورد سؤال واقع شده باشد... ، همین پاسخ امام، دلالت بر وثاقت و دقت نظر او دارد<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}؛ دلائل الامامه، محمد الاملی، قم، بعثت، ۱۴۱۳ ق؛ التوحید، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۹۸ ق، الخصال، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ ش؛ عیون اخبار الرضا {{ع}}، محمد بن بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ ق، کمال‌الدین، محمد بن بابویه، تهران، الاسلامیه، ۱۳۹۵ ق؛ علل الشرائع، محمد بن بابویه، قم، الداوری، ۱۳۸۵ ش؛ الفقیه، محمد بن بابویه، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ ق؛ تهذیب التهذیب، احمدبن حجر، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۴ م؛ دعائم الاسلام، نعمان بن حیون، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۳۸۵ ق؛ شرح الاخبار، نعمان بن حیون، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ ق؛ المناقب، محمد بن شهرآشوب، قم، علامه، ۱۳۷۹ ق؛ عیون المعجزات، حسین بن عبدالوهاب قم، الداوری، بی‌تا؛ کشف الغمه، علی الاربلی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ ق؛ کفایه الاثر، علی الخراز، قم، بیدار، ۱۴۰۱ ق؛ سیر اعلام النبلاء محمد الذهبی، الرساله، ط ۳، ۱۴۰۵ ق؛ الخرائج و الجرائح، سعید الراوندی، قم، الامام المهدی، ۱۴۰۹ ق؛ بصائر الدرجات، محمد الصفار، قم، مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ ق؛ اعلام الوری، فضل الطبرسی، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۷ ق؛ تهذیب الاحکام، محمد الطوسی، تهران، اسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ الامالی، علی علم الهدی الشریف المرتضی، قاهره، دارالفکر، ۱۹۹۸ م؛ التفسیر، محمد العیاشی، تهران، العلمیه، ۱۳۸۰ ق؛ اختیار معرفه الرجال، محمد الکشی، مشهد، ۱۴۰۹ ق؛ الکافی، محمد الکلینی، تهران، الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ بحارالانوار، محمدباقر المجلسی، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۰۳ ق؛ اثبات الوصیة، علی المسعودی، قم، انصاریان، ۱۴۲۶ ق؛ الارشاد، محمد المفید، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ ق؛ الغیبه، محمد النعمانی، تهران، صدوق، ۱۳۹۷ ق؛ روضة الواعظین، فتال النیسابوری، قم، رضی، ۱۳۷۵ ش؛ التاریخ، احمد الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* امام صادق {{ع}} از نگاه دانشمندان اهل‌سنت */

2023-05-13T06:35:03Z

امام صادق {{ع}} از نگاه دانشمندان اهل‌سنت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==		== [[امام صادق]] {{ع}} از نگاه دانشمندان [[اهل‌سنت]] ==
			{{اصلی\|امام صادق از دیدگاه اهل سنت}}
	صرف‌نظر از یکی - دو استثنا، قاطبه [[عالمان]] [[عامّه]] امام صادق {{ع}} را به نیکویی ستوده و او را توثیق نموده‌اند. جز [[محمد بن اسماعیل بخاری]](م ۲۵۶ق) که [[احادیث]] [[امام]] را در صحیح خود ترک کرده است، سایر صاحبان کتب شش‌گانه از آن [[حضرت]] [[روایت]] نموده‌اند. بزرگان [[اصحاب]] [[رأی]] و نامداران [[اهل حدیث]]، به رغم [[اختلافات]] گسترده با حضرت در [[فقه]] و [[کلام]]، به شاگردی آن حضرت می‌بالیدند و از آن جناب با اوصافی بلند یاد می‌نمودند. [[ابوحنیفه]] امام صادق {{ع}} را “افقه الناس” می‌خواند<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰؛ سیر اعلام النبلا، ج۶، ص۲۵۶.</ref>. مالک بن [[انس]] درباره آن حضرت می‌گفت: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به هیچ [[قلبی]] خطور نکرده است، بشری [[افضل]] از [[جعفر بن محمد]] در [[علم]] و [[فضل]] و [[تقوا]]<ref>المناقب، ج۴، ص۲۴۸.</ref> همو در بیان حالات امام می‌گفت: “هیچ‌گاه او را ندیدم مگر اینکه یا [[نماز]] می‌گزارد، یا [[روزه]] بود، و یا به [[قرائت قرآن]] اشتغال داشت”<ref>تهذیب التهدیب، ج۲، ص۸۸.</ref>. بنابر گزارش [[مزی عمرو بن ثابت]] و [[صالح بن ابی‌الاسود]]، حضرت در میان اصحاب [[عامه]] {{متن حدیث\|سَلُونِي‏ قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِي‏}} می‌گفت و می‌فرمود: پس از من هیچ کسی شما را به احادیثی مانند احادیث من [[آگاه]] نمی‌سازد<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. با این حال برخی از [[اندیشمندان]] [[سنّی]] تلاش‌هایی در جهت کمرنگ نشان دادن [[جایگاه علمی امام]] و ترک احادیث آن حضرت از خود بروز داده‌اند. برای نمونه [[محمد بن سعد]](م ۲۳۰ق) آن حضرت را در [[نقل]] [[حدیث ضعیف]] می‌انگاشت و می‌گفت: جعفر بن محمد یک بار ادعا می‌کرد این احادیث را از پدرم شنیده‌ام و بار دیگر مدعی می‌شد که در مکتوبات پدرم یافته‌ام<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. اما او توجه نداشته است که چنین مطلبی - به فرض صدور آن - نافی [[وثاقت]] گوینده نیست، زیرا شرط [[تعارض]]، [[وحدت]] موضوع و هم‌سانی شرایط است. [[ابن حجر عسقلانی]] در ردّ [[پندار]] [[ابن سعد]] و در [[دفاع]] از [[وثاقت]] آن [[امام]]، ذیل این حکایت می‌نویسد: احتمال دارد [[احادیث]] مختلفی مورد سؤال واقع شده باشد... ، همین پاسخ امام، دلالت بر وثاقت و دقت نظر او دارد<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}؛ دلائل الامامه، محمد الاملی، قم، بعثت، ۱۴۱۳ ق؛ التوحید، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۹۸ ق، الخصال، محمدبن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ ش؛ عیون اخبار الرضا {{ع}}، محمدبن بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ ق، کمال‌الدین، محمد بن بابویه، تهران، الاسلامیه، ۱۳۹۵ ق؛ علل الشرائع، محمدبن بابویه، قم، الداوری، ۱۳۸۵ ش؛ الفقیه، محمدبن بابویه، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ ق؛ تهذیب التهذیب، احمدبن حجر، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۴ م؛ دعائم الاسلام، نعمان بن حیون، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۳۸۵ ق؛ شرح الاخبار، نعمان بن حیون، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ ق؛ المناقب، محمدبن شهرآشوب، قم، علامه، ۱۳۷۹ ق؛ عیون المعجزات، حسین بن عبدالوهاب قم، الداوری، بی‌تا؛ کشف الغمه، علی الاربلی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ ق؛ کفایه الاثر، علی الخراز، قم، بیدار، ۱۴۰۱ ق؛ سیر اعلام النبلاء محمد الذهبی، الرساله، ط ۳، ۱۴۰۵ ق؛ الخرائج و الجرائح، سعید الراوندی، قم، الامام المهدی، ۱۴۰۹ ق؛ بصائر الدرجات، محمد الصفار، قم، مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ ق؛ اعلام الوری، فضل الطبرسی، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۷ ق؛ تهذیب الاحکام، محمد الطوسی، تهران، اسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ الامالی، علی علم الهدی الشریف المرتضی، قاهره، دارالفکر، ۱۹۹۸ م؛ التفسیر، محمد العیاشی، تهران، العلمیه، ۱۳۸۰ ق؛ اختیار معرفه الرجال، محمد الکشی، مشهد، ۱۴۰۹ ق؛ الکافی، محمد الکلینی، تهران، الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ بحارالانوار، محمدباقر المجلسی، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۰۳ ق؛ اثبات الوصیة، علی المسعودی، قم، انصاریان، ۱۴۲۶ ق؛ الارشاد، محمد المفید، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ ق؛ الغیبه، محمد النعمانی، تهران، صدوق، ۱۳۹۷ ق؛ روضة الواعظین، فتال النیسابوری، قم، رضی، ۱۳۷۵ ش؛ التاریخ، احمد الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۵.</ref>		صرف‌نظر از یکی - دو استثنا، قاطبه [[عالمان]] [[عامّه]] امام صادق {{ع}} را به نیکویی ستوده و او را توثیق نموده‌اند. جز [[محمد بن اسماعیل بخاری]](م ۲۵۶ق) که [[احادیث]] [[امام]] را در صحیح خود ترک کرده است، سایر صاحبان کتب شش‌گانه از آن [[حضرت]] [[روایت]] نموده‌اند. بزرگان [[اصحاب]] [[رأی]] و نامداران [[اهل حدیث]]، به رغم [[اختلافات]] گسترده با حضرت در [[فقه]] و [[کلام]]، به شاگردی آن حضرت می‌بالیدند و از آن جناب با اوصافی بلند یاد می‌نمودند. [[ابوحنیفه]] امام صادق {{ع}} را “افقه الناس” می‌خواند<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰؛ سیر اعلام النبلا، ج۶، ص۲۵۶.</ref>. مالک بن [[انس]] درباره آن حضرت می‌گفت: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به هیچ [[قلبی]] خطور نکرده است، بشری [[افضل]] از [[جعفر بن محمد]] در [[علم]] و [[فضل]] و [[تقوا]]<ref>المناقب، ج۴، ص۲۴۸.</ref> همو در بیان حالات امام می‌گفت: “هیچ‌گاه او را ندیدم مگر اینکه یا [[نماز]] می‌گزارد، یا [[روزه]] بود، و یا به [[قرائت قرآن]] اشتغال داشت”<ref>تهذیب التهدیب، ج۲، ص۸۸.</ref>. بنابر گزارش [[مزی عمرو بن ثابت]] و [[صالح بن ابی‌الاسود]]، حضرت در میان اصحاب [[عامه]] {{متن حدیث\|سَلُونِي‏ قَبْلَ‏ أَنْ‏ تَفْقِدُونِي‏}} می‌گفت و می‌فرمود: پس از من هیچ کسی شما را به احادیثی مانند احادیث من [[آگاه]] نمی‌سازد<ref>تهذیب الکمال، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. با این حال برخی از [[اندیشمندان]] [[سنّی]] تلاش‌هایی در جهت کمرنگ نشان دادن [[جایگاه علمی امام]] و ترک احادیث آن حضرت از خود بروز داده‌اند. برای نمونه [[محمد بن سعد]](م ۲۳۰ق) آن حضرت را در [[نقل]] [[حدیث ضعیف]] می‌انگاشت و می‌گفت: جعفر بن محمد یک بار ادعا می‌کرد این احادیث را از پدرم شنیده‌ام و بار دیگر مدعی می‌شد که در مکتوبات پدرم یافته‌ام<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>. اما او توجه نداشته است که چنین مطلبی - به فرض صدور آن - نافی [[وثاقت]] گوینده نیست، زیرا شرط [[تعارض]]، [[وحدت]] موضوع و هم‌سانی شرایط است. [[ابن حجر عسقلانی]] در ردّ [[پندار]] [[ابن سعد]] و در [[دفاع]] از [[وثاقت]] آن [[امام]]، ذیل این حکایت می‌نویسد: احتمال دارد [[احادیث]] مختلفی مورد سؤال واقع شده باشد... ، همین پاسخ امام، دلالت بر وثاقت و دقت نظر او دارد<ref>تهذیب التهذیب، ج۷، ص۴۲۰.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین {{ع}}؛ دلائل الامامه، محمد الاملی، قم، بعثت، ۱۴۱۳ ق؛ التوحید، محمد بن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۹۸ ق، الخصال، محمدبن بابویه، قم، جامعه مدرسین، ۱۳۶۲ ش؛ عیون اخبار الرضا {{ع}}، محمدبن بابویه، تهران، جهان، ۱۳۷۸ ق، کمال‌الدین، محمد بن بابویه، تهران، الاسلامیه، ۱۳۹۵ ق؛ علل الشرائع، محمدبن بابویه، قم، الداوری، ۱۳۸۵ ش؛ الفقیه، محمدبن بابویه، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ ق؛ تهذیب التهذیب، احمدبن حجر، بیروت، دارالفکر، ۱۹۸۴ م؛ دعائم الاسلام، نعمان بن حیون، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۳۸۵ ق؛ شرح الاخبار، نعمان بن حیون، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ ق؛ المناقب، محمدبن شهرآشوب، قم، علامه، ۱۳۷۹ ق؛ عیون المعجزات، حسین بن عبدالوهاب قم، الداوری، بی‌تا؛ کشف الغمه، علی الاربلی، تبریز، بنی‌هاشمی، ۱۳۸۱ ق؛ کفایه الاثر، علی الخراز، قم، بیدار، ۱۴۰۱ ق؛ سیر اعلام النبلاء محمد الذهبی، الرساله، ط ۳، ۱۴۰۵ ق؛ الخرائج و الجرائح، سعید الراوندی، قم، الامام المهدی، ۱۴۰۹ ق؛ بصائر الدرجات، محمد الصفار، قم، مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ ق؛ اعلام الوری، فضل الطبرسی، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۷ ق؛ تهذیب الاحکام، محمد الطوسی، تهران، اسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ الامالی، علی علم الهدی الشریف المرتضی، قاهره، دارالفکر، ۱۹۹۸ م؛ التفسیر، محمد العیاشی، تهران، العلمیه، ۱۳۸۰ ق؛ اختیار معرفه الرجال، محمد الکشی، مشهد، ۱۴۰۹ ق؛ الکافی، محمد الکلینی، تهران، الاسلامیه، ۱۴۰۷ ق؛ بحارالانوار، محمدباقر المجلسی، بیروت، دار احیاء التراث، ۱۴۰۳ ق؛ اثبات الوصیة، علی المسعودی، قم، انصاریان، ۱۴۲۶ ق؛ الارشاد، محمد المفید، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ ق؛ الغیبه، محمد النعمانی، تهران، صدوق، ۱۳۹۷ ق؛ روضة الواعظین، فتال النیسابوری، قم، رضی، ۱۳۷۵ ش؛ التاریخ، احمد الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی موحدی\|موحدی، محمد علی]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)\|مقاله «امام صادق»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۸۵.</ref>

Bahmani در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۱

2023-02-26T08:41:30Z

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۵۷

2022-09-28T05:57:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~اهل بیت پیامبر خاتم~~		\| موضوع مرتبط = امام صادق
	\| عنوان مدخل = [[امام صادق]]		\| عنوان مدخل = امام صادق
	\| مداخل مرتبط = [[امام صادق در کلام اسلامی]] - [[امام صادق در تاریخ اسلامی]] - [[امام صادق در معارف دعا و زیارات]] - [[امام صادق در معارف و سیره سجادی]] - [[امام صادق در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[امام صادق در کلام اسلامی]] - [[امام صادق در تاریخ اسلامی]] - [[امام صادق در معارف دعا و زیارات]] - [[امام صادق در معارف و سیره سجادی]] - [[امام صادق در معارف و سیره رضوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:47:19Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

فرقانی: /* پانویس */

2022-08-09T05:12:23Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	[[رده:امام صادق]]		[[رده:امام صادق]]
	[[رده:مقاله‌های اولویت یک]]		[[رده:مقاله‌های اولویت یک]]
	~~[[رده:چهارده معصوم]]~~
	[[رده:مدفونان در بقیع]]		[[رده:مدفونان در بقیع]]

فرقانی: /* پانویس */

2022-08-04T04:28:27Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	[[رده:امام صادق]]		[[رده:امام صادق]]
	[[رده:مقاله‌های اولویت یک]]		[[رده:مقاله‌های اولویت یک]]
	~~[[رده:امامان معصوم]]~~
	[[رده:چهارده معصوم]]		[[رده:چهارده معصوم]]
	[[رده:مدفونان در بقیع]]		[[رده:مدفونان در بقیع]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:17:48Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اهل بیت پیامبر خاتم		\| موضوع مرتبط = اهل بیت پیامبر خاتم
خط ۲۸:		خط ۲۷:

	[[رده:امام صادق]]		[[رده:امام صادق]]
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:مقاله‌های اولویت یک]]		[[رده:مقاله‌های اولویت یک]]
	[[رده:امامان معصوم]]		[[رده:امامان معصوم]]
	[[رده:چهارده معصوم]]		[[رده:چهارده معصوم]]
	[[رده:مدفونان در بقیع]]		[[رده:مدفونان در بقیع]]