امام هادی در معارف و سیره رضوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۴

2024-09-28T10:14:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = امام هادی		\| موضوع مرتبط = امام هادی
	\| عنوان مدخل = امام هادی		\| عنوان مدخل = امام هادی
	\| مداخل مرتبط = [[امام هادی در تاریخ اسلامی]] - [[امام هادی در معارف و سیره رضوی]] - [[امام هادی از دیدگاه اهل سنت]] - [[امام هادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[امام هادی در تاریخ اسلامی]] - [[امام هادی در کلام اسلامی]] - [[امام هادی در معارف و سیره رضوی]] - [[امام هادی از دیدگاه اهل سنت]] - [[امام هادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۲

2024-01-11T07:52:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۲
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = امام هادی		\| موضوع مرتبط = امام هادی
	\| عنوان مدخل = امام هادی		\| عنوان مدخل = امام هادی
	\| مداخل مرتبط = [[امام هادی در تاریخ اسلامی]] - [[امام هادی در معارف و سیره رضوی]] - [[امام هادی از دیدگاه اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[امام هادی در تاریخ اسلامی]] - [[امام هادی در معارف و سیره رضوی]] - [[امام هادی از دیدگاه اهل سنت]] - [[امام هادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: /* = تربیت شاگردان */

2023-07-04T07:39:53Z

= تربیت شاگردان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۹
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	دیدگاه [[انحرافی]] دیگری که [[امام]] شدیداً با آن [[مخالفت]] کرد، قول به [[تجسیم]] [[حق‌تعالی]] بود. قائلان این دیدگاه، این قول را به [[هشام بن حکم]] نسبت می‌دادند و امام صراحتاً آن را نادرست می‌دانست و می‌فرمود: کسی که چنین باوری داشته باشد، از شیعیان ما نیست. [[جسم]]، محدود و مخلوق است، در حالی‌که [[خداوند]] را هیچ حدی نیست<ref>الأمالی، صدوق، ص۲۷۷؛ التوحید، ص۱۰۴.</ref>. در [[زمان]] [[امام]]، مسأله [[حدوث و قدم]] [[قرآن]] از مسائل [[فتنه‌انگیز]] به شمار می‌آمد و بسیاری بر سر این بحث [[جان]] خود را از دست دادند. [[امام هادی]] {{ع}} [[شیعیان]] را از ورود در این بحث منع کردند و آن را بی‌فایده دانست<ref>التوحید، ص۲۲۴؛ روضة الواعظین، ج۱، ص۳۸.</ref>. امام در بحث [[جبر و اختیار]] نیز اتخاذ موضع کرد و در نامه‌ای به تشریح موضع [[معصومان]] {{عم}} پرداخت<ref>تحف العقول، ص۴۵۸.</ref>. امام هادی {{ع}}، تنها محل [[رجوع]] مسائل شیعیان نبود. در زمان [[متوکل]]، امام بارها محل [[پرسش]] قرار گرفت و توانست [[آگاهی]] و [[تسلط]] خود به [[کتاب و سنت]] را به [[خلیفه]] و علمای پیرامون وی نشان دهد<ref>تحف العقول، ص۴۸۱؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۳.</ref>. یکی از مشهورترین این موارد، مجموعه پرسش‌هایی است که [[یحیی بن اکثم]] از امام در ابواب مختلف می‌پرسد و پاسخ‌های ایشان موجب اعجاب همگان می‌گردد<ref>تحف العقول، ص۴۷۶-۴۸۱؛ الاختصاص، ص۹۱-۹۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>		دیدگاه [[انحرافی]] دیگری که [[امام]] شدیداً با آن [[مخالفت]] کرد، قول به [[تجسیم]] [[حق‌تعالی]] بود. قائلان این دیدگاه، این قول را به [[هشام بن حکم]] نسبت می‌دادند و امام صراحتاً آن را نادرست می‌دانست و می‌فرمود: کسی که چنین باوری داشته باشد، از شیعیان ما نیست. [[جسم]]، محدود و مخلوق است، در حالی‌که [[خداوند]] را هیچ حدی نیست<ref>الأمالی، صدوق، ص۲۷۷؛ التوحید، ص۱۰۴.</ref>. در [[زمان]] [[امام]]، مسأله [[حدوث و قدم]] [[قرآن]] از مسائل [[فتنه‌انگیز]] به شمار می‌آمد و بسیاری بر سر این بحث [[جان]] خود را از دست دادند. [[امام هادی]] {{ع}} [[شیعیان]] را از ورود در این بحث منع کردند و آن را بی‌فایده دانست<ref>التوحید، ص۲۲۴؛ روضة الواعظین، ج۱، ص۳۸.</ref>. امام در بحث [[جبر و اختیار]] نیز اتخاذ موضع کرد و در نامه‌ای به تشریح موضع [[معصومان]] {{عم}} پرداخت<ref>تحف العقول، ص۴۵۸.</ref>. امام هادی {{ع}}، تنها محل [[رجوع]] مسائل شیعیان نبود. در زمان [[متوکل]]، امام بارها محل [[پرسش]] قرار گرفت و توانست [[آگاهی]] و [[تسلط]] خود به [[کتاب و سنت]] را به [[خلیفه]] و علمای پیرامون وی نشان دهد<ref>تحف العقول، ص۴۸۱؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۳.</ref>. یکی از مشهورترین این موارد، مجموعه پرسش‌هایی است که [[یحیی بن اکثم]] از امام در ابواب مختلف می‌پرسد و پاسخ‌های ایشان موجب اعجاب همگان می‌گردد<ref>تحف العقول، ص۴۷۶-۴۸۱؛ الاختصاص، ص۹۱-۹۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>

	=== تربیت شاگردان ==		=== تربیت شاگردان ===
	امام هادی {{ع}} با وجود [[اختناق]] شدید [[خلافت عباسی]] در دوران امامتش توانست [[شاگردان]] بسیاری را [[تربیت]] کند. [[شیخ طوسی]] در [[رجال طوسی\|رجال]] خود نام ۱۸۵ نفر از [[اصحاب]] ایشان را نقل می‌کند که اشخاصی چون [[فضل بن شاذان]]، [[عثمان بن سعید عمری]]، [[علی بن مهزیار]]، [[حسین بن سعید اهوازی]] و [[عبد العظیم بن عبدالله حسنی]] از شمار ایشان است<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۳-۳۹۷.</ref>. با اینکه امام بیش از ۳۳ سال [[منصب امامت]] را در [[اختیار]] داشت، اما روایت‌های زیادی از ایشان در دست نیست. مجموع روایت‌های منقول از [[امام دهم]] حدود پانصد [[روایت]] است که در مقایسه با برخی از امامانی که دورانی نزدیک به این مدت، [[مقام امامت]] را عهده‌دار بوده‌اند، از حیث کمّی اندک است. بی‌شک اصلی‌ترین عامل این امر را می‌توان در شرایط سخت [[سیاسی]] عصر ایشان جست‌وجو کرد. علاوه بر [[روایت‌ها]]، مجموعه‌ای از [[ادعیه]] و [[زیارات]] نیز از ایشان باقی مانده است. دعاهای ایشان علاوه بر [[تسبیح]] و [[تحمید]] [[الهی]] مشتمل بر [[آموزه‌های اسلامی]] و شیعی‌ای است که در [[عصر خلفا]] [[سخن گفتن]] از آن در قالب [[حدیث]] امکان نداشته است. این مطلب به ویژه در زیارات منقول از [[امام]] تجلی افزون‌تری دارد. ایشان در قالب چندین [[زیارت]] برای [[امام علی]] {{ع}} مخصوصاً زیارت ایشان در [[روز]] عیدغدیر به [[حق]] [[غصب]] شده امام و فرزندانش اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که هیچ‌کس در [[اسلام]] و نزد [[پیامبر]] {{صل}} واجد [[فضائل]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نبوده است. امام در این زیارت مروری کوتاه بر وقایع [[زندگی]] امام علی {{ع}} می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه [[دشمنان]] ایشان در حق آن بزرگوار [[ستم]] روا داشتند<ref>المزار الکبیر، ص۲۶۳-۲۸۲.</ref>. در زیارت [[امام هادی]] {{ع}} از [[قبر امام حسین]]، [[امام کاظم]] و امام جواد‌{{عم}} نیز توجه به جایگاه رفیع [[امامت]] و [[لزوم]] توجه به [[قول و فعل]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} دیده می‌شود<ref>الکافی، ج۴، ص۵۷۷-۵۷۸.</ref>. در میان ادعیه و زیارات منقول از امام هادی {{ع}} بدون [[شک]] مهمترین آنها، [[زیارت جامعه کبیره]] است. این زیارت که از حیث [[سند]] و محتوا شاخص است و بزرگان [[علمای شیعه]] در آثار خود آن را نقل کرده‌اند<ref>عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۲۷۲؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۹۵.</ref>، مکرر از ناحیه [[شیعیان]] مورد توجه قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نگاشته شده است<ref>الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج۱۳، ص۳۰۵-۳۰۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>		امام هادی {{ع}} با وجود [[اختناق]] شدید [[خلافت عباسی]] در دوران امامتش توانست [[شاگردان]] بسیاری را [[تربیت]] کند. [[شیخ طوسی]] در [[رجال طوسی\|رجال]] خود نام ۱۸۵ نفر از [[اصحاب]] ایشان را نقل می‌کند که اشخاصی چون [[فضل بن شاذان]]، [[عثمان بن سعید عمری]]، [[علی بن مهزیار]]، [[حسین بن سعید اهوازی]] و [[عبد العظیم بن عبدالله حسنی]] از شمار ایشان است<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۳-۳۹۷.</ref>. با اینکه امام بیش از ۳۳ سال [[منصب امامت]] را در [[اختیار]] داشت، اما روایت‌های زیادی از ایشان در دست نیست. مجموع روایت‌های منقول از [[امام دهم]] حدود پانصد [[روایت]] است که در مقایسه با برخی از امامانی که دورانی نزدیک به این مدت، [[مقام امامت]] را عهده‌دار بوده‌اند، از حیث کمّی اندک است. بی‌شک اصلی‌ترین عامل این امر را می‌توان در شرایط سخت [[سیاسی]] عصر ایشان جست‌وجو کرد. علاوه بر [[روایت‌ها]]، مجموعه‌ای از [[ادعیه]] و [[زیارات]] نیز از ایشان باقی مانده است. دعاهای ایشان علاوه بر [[تسبیح]] و [[تحمید]] [[الهی]] مشتمل بر [[آموزه‌های اسلامی]] و شیعی‌ای است که در [[عصر خلفا]] [[سخن گفتن]] از آن در قالب [[حدیث]] امکان نداشته است. این مطلب به ویژه در زیارات منقول از [[امام]] تجلی افزون‌تری دارد. ایشان در قالب چندین [[زیارت]] برای [[امام علی]] {{ع}} مخصوصاً زیارت ایشان در [[روز]] عیدغدیر به [[حق]] [[غصب]] شده امام و فرزندانش اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که هیچ‌کس در [[اسلام]] و نزد [[پیامبر]] {{صل}} واجد [[فضائل]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نبوده است. امام در این زیارت مروری کوتاه بر وقایع [[زندگی]] امام علی {{ع}} می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه [[دشمنان]] ایشان در حق آن بزرگوار [[ستم]] روا داشتند<ref>المزار الکبیر، ص۲۶۳-۲۸۲.</ref>. در زیارت [[امام هادی]] {{ع}} از [[قبر امام حسین]]، [[امام کاظم]] و امام جواد‌{{عم}} نیز توجه به جایگاه رفیع [[امامت]] و [[لزوم]] توجه به [[قول و فعل]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} دیده می‌شود<ref>الکافی، ج۴، ص۵۷۷-۵۷۸.</ref>. در میان ادعیه و زیارات منقول از امام هادی {{ع}} بدون [[شک]] مهمترین آنها، [[زیارت جامعه کبیره]] است. این زیارت که از حیث [[سند]] و محتوا شاخص است و بزرگان [[علمای شیعه]] در آثار خود آن را نقل کرده‌اند<ref>عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۲۷۲؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۹۵.</ref>، مکرر از ناحیه [[شیعیان]] مورد توجه قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نگاشته شده است<ref>الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج۱۳، ص۳۰۵-۳۰۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>

Wasity: /* شاگردان و آثار امام */

2023-07-04T07:39:43Z

شاگردان و آثار امام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۹
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	دیدگاه [[انحرافی]] دیگری که [[امام]] شدیداً با آن [[مخالفت]] کرد، قول به [[تجسیم]] [[حق‌تعالی]] بود. قائلان این دیدگاه، این قول را به [[هشام بن حکم]] نسبت می‌دادند و امام صراحتاً آن را نادرست می‌دانست و می‌فرمود: کسی که چنین باوری داشته باشد، از شیعیان ما نیست. [[جسم]]، محدود و مخلوق است، در حالی‌که [[خداوند]] را هیچ حدی نیست<ref>الأمالی، صدوق، ص۲۷۷؛ التوحید، ص۱۰۴.</ref>. در [[زمان]] [[امام]]، مسأله [[حدوث و قدم]] [[قرآن]] از مسائل [[فتنه‌انگیز]] به شمار می‌آمد و بسیاری بر سر این بحث [[جان]] خود را از دست دادند. [[امام هادی]] {{ع}} [[شیعیان]] را از ورود در این بحث منع کردند و آن را بی‌فایده دانست<ref>التوحید، ص۲۲۴؛ روضة الواعظین، ج۱، ص۳۸.</ref>. امام در بحث [[جبر و اختیار]] نیز اتخاذ موضع کرد و در نامه‌ای به تشریح موضع [[معصومان]] {{عم}} پرداخت<ref>تحف العقول، ص۴۵۸.</ref>. امام هادی {{ع}}، تنها محل [[رجوع]] مسائل شیعیان نبود. در زمان [[متوکل]]، امام بارها محل [[پرسش]] قرار گرفت و توانست [[آگاهی]] و [[تسلط]] خود به [[کتاب و سنت]] را به [[خلیفه]] و علمای پیرامون وی نشان دهد<ref>تحف العقول، ص۴۸۱؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۳.</ref>. یکی از مشهورترین این موارد، مجموعه پرسش‌هایی است که [[یحیی بن اکثم]] از امام در ابواب مختلف می‌پرسد و پاسخ‌های ایشان موجب اعجاب همگان می‌گردد<ref>تحف العقول، ص۴۷۶-۴۸۱؛ الاختصاص، ص۹۱-۹۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>		دیدگاه [[انحرافی]] دیگری که [[امام]] شدیداً با آن [[مخالفت]] کرد، قول به [[تجسیم]] [[حق‌تعالی]] بود. قائلان این دیدگاه، این قول را به [[هشام بن حکم]] نسبت می‌دادند و امام صراحتاً آن را نادرست می‌دانست و می‌فرمود: کسی که چنین باوری داشته باشد، از شیعیان ما نیست. [[جسم]]، محدود و مخلوق است، در حالی‌که [[خداوند]] را هیچ حدی نیست<ref>الأمالی، صدوق، ص۲۷۷؛ التوحید، ص۱۰۴.</ref>. در [[زمان]] [[امام]]، مسأله [[حدوث و قدم]] [[قرآن]] از مسائل [[فتنه‌انگیز]] به شمار می‌آمد و بسیاری بر سر این بحث [[جان]] خود را از دست دادند. [[امام هادی]] {{ع}} [[شیعیان]] را از ورود در این بحث منع کردند و آن را بی‌فایده دانست<ref>التوحید، ص۲۲۴؛ روضة الواعظین، ج۱، ص۳۸.</ref>. امام در بحث [[جبر و اختیار]] نیز اتخاذ موضع کرد و در نامه‌ای به تشریح موضع [[معصومان]] {{عم}} پرداخت<ref>تحف العقول، ص۴۵۸.</ref>. امام هادی {{ع}}، تنها محل [[رجوع]] مسائل شیعیان نبود. در زمان [[متوکل]]، امام بارها محل [[پرسش]] قرار گرفت و توانست [[آگاهی]] و [[تسلط]] خود به [[کتاب و سنت]] را به [[خلیفه]] و علمای پیرامون وی نشان دهد<ref>تحف العقول، ص۴۸۱؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۳.</ref>. یکی از مشهورترین این موارد، مجموعه پرسش‌هایی است که [[یحیی بن اکثم]] از امام در ابواب مختلف می‌پرسد و پاسخ‌های ایشان موجب اعجاب همگان می‌گردد<ref>تحف العقول، ص۴۷۶-۴۸۱؛ الاختصاص، ص۹۱-۹۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>

	== شاگردان ~~و آثار امام~~ ==		=== تربیت شاگردان ==
	امام هادی {{ع}} با وجود [[اختناق]] شدید [[خلافت عباسی]] در دوران امامتش توانست [[شاگردان]] بسیاری را [[تربیت]] کند. [[شیخ طوسی]] در [[رجال طوسی\|رجال]] خود نام ۱۸۵ نفر از [[اصحاب]] ایشان را نقل می‌کند که اشخاصی چون [[فضل بن شاذان]]، [[عثمان بن سعید عمری]]، [[علی بن مهزیار]]، [[حسین بن سعید اهوازی]] و [[عبد العظیم بن عبدالله حسنی]] از شمار ایشان است<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۳-۳۹۷.</ref>. با اینکه امام بیش از ۳۳ سال [[منصب امامت]] را در [[اختیار]] داشت، اما روایت‌های زیادی از ایشان در دست نیست. مجموع روایت‌های منقول از [[امام دهم]] حدود پانصد [[روایت]] است که در مقایسه با برخی از امامانی که دورانی نزدیک به این مدت، [[مقام امامت]] را عهده‌دار بوده‌اند، از حیث کمّی اندک است. بی‌شک اصلی‌ترین عامل این امر را می‌توان در شرایط سخت [[سیاسی]] عصر ایشان جست‌وجو کرد. علاوه بر [[روایت‌ها]]، مجموعه‌ای از [[ادعیه]] و [[زیارات]] نیز از ایشان باقی مانده است. دعاهای ایشان علاوه بر [[تسبیح]] و [[تحمید]] [[الهی]] مشتمل بر [[آموزه‌های اسلامی]] و شیعی‌ای است که در [[عصر خلفا]] [[سخن گفتن]] از آن در قالب [[حدیث]] امکان نداشته است. این مطلب به ویژه در زیارات منقول از [[امام]] تجلی افزون‌تری دارد. ایشان در قالب چندین [[زیارت]] برای [[امام علی]] {{ع}} مخصوصاً زیارت ایشان در [[روز]] عیدغدیر به [[حق]] [[غصب]] شده امام و فرزندانش اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که هیچ‌کس در [[اسلام]] و نزد [[پیامبر]] {{صل}} واجد [[فضائل]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نبوده است. امام در این زیارت مروری کوتاه بر وقایع [[زندگی]] امام علی {{ع}} می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه [[دشمنان]] ایشان در حق آن بزرگوار [[ستم]] روا داشتند<ref>المزار الکبیر، ص۲۶۳-۲۸۲.</ref>. در زیارت [[امام هادی]] {{ع}} از [[قبر امام حسین]]، [[امام کاظم]] و امام جواد‌{{عم}} نیز توجه به جایگاه رفیع [[امامت]] و [[لزوم]] توجه به [[قول و فعل]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} دیده می‌شود<ref>الکافی، ج۴، ص۵۷۷-۵۷۸.</ref>. در میان ادعیه و زیارات منقول از امام هادی {{ع}} بدون [[شک]] مهمترین آنها، [[زیارت جامعه کبیره]] است. این زیارت که از حیث [[سند]] و محتوا شاخص است و بزرگان [[علمای شیعه]] در آثار خود آن را نقل کرده‌اند<ref>عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۲۷۲؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۹۵.</ref>، مکرر از ناحیه [[شیعیان]] مورد توجه قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نگاشته شده است<ref>الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج۱۳، ص۳۰۵-۳۰۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>		امام هادی {{ع}} با وجود [[اختناق]] شدید [[خلافت عباسی]] در دوران امامتش توانست [[شاگردان]] بسیاری را [[تربیت]] کند. [[شیخ طوسی]] در [[رجال طوسی\|رجال]] خود نام ۱۸۵ نفر از [[اصحاب]] ایشان را نقل می‌کند که اشخاصی چون [[فضل بن شاذان]]، [[عثمان بن سعید عمری]]، [[علی بن مهزیار]]، [[حسین بن سعید اهوازی]] و [[عبد العظیم بن عبدالله حسنی]] از شمار ایشان است<ref>رجال الطوسی، ص۳۸۳-۳۹۷.</ref>. با اینکه امام بیش از ۳۳ سال [[منصب امامت]] را در [[اختیار]] داشت، اما روایت‌های زیادی از ایشان در دست نیست. مجموع روایت‌های منقول از [[امام دهم]] حدود پانصد [[روایت]] است که در مقایسه با برخی از امامانی که دورانی نزدیک به این مدت، [[مقام امامت]] را عهده‌دار بوده‌اند، از حیث کمّی اندک است. بی‌شک اصلی‌ترین عامل این امر را می‌توان در شرایط سخت [[سیاسی]] عصر ایشان جست‌وجو کرد. علاوه بر [[روایت‌ها]]، مجموعه‌ای از [[ادعیه]] و [[زیارات]] نیز از ایشان باقی مانده است. دعاهای ایشان علاوه بر [[تسبیح]] و [[تحمید]] [[الهی]] مشتمل بر [[آموزه‌های اسلامی]] و شیعی‌ای است که در [[عصر خلفا]] [[سخن گفتن]] از آن در قالب [[حدیث]] امکان نداشته است. این مطلب به ویژه در زیارات منقول از [[امام]] تجلی افزون‌تری دارد. ایشان در قالب چندین [[زیارت]] برای [[امام علی]] {{ع}} مخصوصاً زیارت ایشان در [[روز]] عیدغدیر به [[حق]] [[غصب]] شده امام و فرزندانش اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که هیچ‌کس در [[اسلام]] و نزد [[پیامبر]] {{صل}} واجد [[فضائل]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نبوده است. امام در این زیارت مروری کوتاه بر وقایع [[زندگی]] امام علی {{ع}} می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه [[دشمنان]] ایشان در حق آن بزرگوار [[ستم]] روا داشتند<ref>المزار الکبیر، ص۲۶۳-۲۸۲.</ref>. در زیارت [[امام هادی]] {{ع}} از [[قبر امام حسین]]، [[امام کاظم]] و امام جواد‌{{عم}} نیز توجه به جایگاه رفیع [[امامت]] و [[لزوم]] توجه به [[قول و فعل]] [[ائمه معصوم]] {{عم}} دیده می‌شود<ref>الکافی، ج۴، ص۵۷۷-۵۷۸.</ref>. در میان ادعیه و زیارات منقول از امام هادی {{ع}} بدون [[شک]] مهمترین آنها، [[زیارت جامعه کبیره]] است. این زیارت که از حیث [[سند]] و محتوا شاخص است و بزرگان [[علمای شیعه]] در آثار خود آن را نقل کرده‌اند<ref>عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۲۷۲؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۹۵.</ref>، مکرر از ناحیه [[شیعیان]] مورد توجه قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نگاشته شده است<ref>الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج۱۳، ص۳۰۵-۳۰۶.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>

Wasity: /* امام و مقابله با جریان‌های انحرافی */

2023-07-04T07:39:16Z

امام و مقابله با جریان‌های انحرافی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۹
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	فشارهای [[عباسیان]] به [[امام]] و شیعیانش با [[قتل]] [[متوکل]] به طور فزاینده‌ای رو به [[کاستی]] نهاد. متوکل در [[سال ۲۴۷ق]] به دست برخی از نزدیکانش از جمله پسرش [[منتصر]] و وصیف کشته شد. امام پیش از [[مرگ]] متوکل با اشاره به [[آیات]] ۴۷ تا ۴۹ [[سوره یوسف]]<ref>{{متن قرآن\|قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدْتُمْ فَذَرُوهُ فِي سُنْبُلِهِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تَأْكُلُونَ * ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تُحْصِنُونَ * ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ عَامٌ فِيهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيهِ يَعْصِرُونَ}} «گفت: هفت سال پیاپی بکارید و آنچه برمی‌دارید- جز اندکی را که می‌خورید- در خوشه بگذارید * آنگاه پس از آن، هفت سال سخت خواهد آمد، که (مردم) آنچه را برای آن (سال)‌ها از پیش نهاده‌اید، خواهند خورد جز اندکی را که (در انبارها) نگه می‌دارید * آنگاه پس از آن، سالی خواهد آمد که در آن به فریاد مردم می‌رسند (/ باران می‌یابند) و (مردم) در آن (از دانه‌ها و میوه‌ها) افشره می‌گیرند (/ از خشکسالی رهایی می‌یابند)» سوره یوسف، آیه ۴۷-۴۹.</ref> از مدت [[خلافت]] وی خبر داده بود<ref>الهدایة الکبری، ص۳۲۰-۳۲۱.</ref>. منتصر جای [[پدر]] را گرفت و حدود شش ماه خلافت کرد. در مدت کوتاه خلافت وی وضعیت [[علویان]] و [[شیعیان]] دگرگونی اساسی یافت. او به [[آل علی]] {{ع}} مواجهه‌ای [[نیکو]] داشت و به آنان [[نیکی]] می‌ورزید و نه تنها ایشان را [[آزار]] نمی‌داد، بلکه هدایایی را نیز برای ایشان می‌فرستاد. او کسی را از [[زیارت قبر امام حسین]] {{ع}} منع نکرد و حتی [[دستور]] داد باغ [[فدک]] را به [[فرزندان امام حسن]] و [[امام حسین]] {{عم}} بازگردانند و [[اموال]] [[آل ابی‌طالب]] را [[آزاد]] کنند<ref>مروج الذهب، ج۴، ص۵۱-۵۲.</ref>. [[امام هادی]] {{ع}} از این [[فرصت]] پیش‌آمده کمال استفاده را برد و به [[تربیت شاگردان]] و بهبود [[امور دینی]] و [[دنیوی]] [[شیعیان]] پرداخت و کوشید برخی از [[انحرافات]] [[عقیدتی]] موجود در میان شیعیان و حتی [[وکلا]] را مرتفع سازد. پس از [[منتصر]]، [[مستعین بالله]] در [[سال ۲۴۸ ق]] به [[خلافت]] رسید و تا [[سال ۲۵۲ق]] این [[منصب]] را در [[اختیار]] داشت. در [[زمان]] وی قیام‌های متعددی توسط [[علویان]] صورت گرفت که نشان از نامناسب بودن اوضاع برای ایشان است<ref>مروج الذهب، ج۴، ص۶۸-۷۷.</ref>. مستعین بالله نیز جای خود را در سال ۲۵۲ق به فرزند [[متوکل]]، المعتز بالله داد. فرزند متوکل در [[ارتباط]] با [[امام]] و شیعیان بیشتر به سیاست‌های [[پدر]] مایل بود و از این‌رو در [[سال ۲۵۴ق]] با زهر امام را به [[شهادت]] رساند<ref>دلائل الإمامة، ص۴۰۹؛ إعلام الوری، ج۲، ص۱۱۰؛ کشف الغمة ج۲، ص۴۳۰.</ref>.<ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>		فشارهای [[عباسیان]] به [[امام]] و شیعیانش با [[قتل]] [[متوکل]] به طور فزاینده‌ای رو به [[کاستی]] نهاد. متوکل در [[سال ۲۴۷ق]] به دست برخی از نزدیکانش از جمله پسرش [[منتصر]] و وصیف کشته شد. امام پیش از [[مرگ]] متوکل با اشاره به [[آیات]] ۴۷ تا ۴۹ [[سوره یوسف]]<ref>{{متن قرآن\|قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدْتُمْ فَذَرُوهُ فِي سُنْبُلِهِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تَأْكُلُونَ * ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تُحْصِنُونَ * ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ عَامٌ فِيهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيهِ يَعْصِرُونَ}} «گفت: هفت سال پیاپی بکارید و آنچه برمی‌دارید- جز اندکی را که می‌خورید- در خوشه بگذارید * آنگاه پس از آن، هفت سال سخت خواهد آمد، که (مردم) آنچه را برای آن (سال)‌ها از پیش نهاده‌اید، خواهند خورد جز اندکی را که (در انبارها) نگه می‌دارید * آنگاه پس از آن، سالی خواهد آمد که در آن به فریاد مردم می‌رسند (/ باران می‌یابند) و (مردم) در آن (از دانه‌ها و میوه‌ها) افشره می‌گیرند (/ از خشکسالی رهایی می‌یابند)» سوره یوسف، آیه ۴۷-۴۹.</ref> از مدت [[خلافت]] وی خبر داده بود<ref>الهدایة الکبری، ص۳۲۰-۳۲۱.</ref>. منتصر جای [[پدر]] را گرفت و حدود شش ماه خلافت کرد. در مدت کوتاه خلافت وی وضعیت [[علویان]] و [[شیعیان]] دگرگونی اساسی یافت. او به [[آل علی]] {{ع}} مواجهه‌ای [[نیکو]] داشت و به آنان [[نیکی]] می‌ورزید و نه تنها ایشان را [[آزار]] نمی‌داد، بلکه هدایایی را نیز برای ایشان می‌فرستاد. او کسی را از [[زیارت قبر امام حسین]] {{ع}} منع نکرد و حتی [[دستور]] داد باغ [[فدک]] را به [[فرزندان امام حسن]] و [[امام حسین]] {{عم}} بازگردانند و [[اموال]] [[آل ابی‌طالب]] را [[آزاد]] کنند<ref>مروج الذهب، ج۴، ص۵۱-۵۲.</ref>. [[امام هادی]] {{ع}} از این [[فرصت]] پیش‌آمده کمال استفاده را برد و به [[تربیت شاگردان]] و بهبود [[امور دینی]] و [[دنیوی]] [[شیعیان]] پرداخت و کوشید برخی از [[انحرافات]] [[عقیدتی]] موجود در میان شیعیان و حتی [[وکلا]] را مرتفع سازد. پس از [[منتصر]]، [[مستعین بالله]] در [[سال ۲۴۸ ق]] به [[خلافت]] رسید و تا [[سال ۲۵۲ق]] این [[منصب]] را در [[اختیار]] داشت. در [[زمان]] وی قیام‌های متعددی توسط [[علویان]] صورت گرفت که نشان از نامناسب بودن اوضاع برای ایشان است<ref>مروج الذهب، ج۴، ص۶۸-۷۷.</ref>. مستعین بالله نیز جای خود را در سال ۲۵۲ق به فرزند [[متوکل]]، المعتز بالله داد. فرزند متوکل در [[ارتباط]] با [[امام]] و شیعیان بیشتر به سیاست‌های [[پدر]] مایل بود و از این‌رو در [[سال ۲۵۴ق]] با زهر امام را به [[شهادت]] رساند<ref>دلائل الإمامة، ص۴۰۹؛ إعلام الوری، ج۲، ص۱۱۰؛ کشف الغمة ج۲، ص۴۳۰.</ref>.<ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>

	== ~~امام~~ و مقابله با جریان‌های انحرافی ==		==فعالیت و جهاد فرهنگی==
			=== مقابله با جریان‌های انحرافی ===
	در روایت‌های منقول از امام می‌توان طیف وسیعی از مسائل عصر ایشان را ملاحظه کرد. امام به عنوان [[رهبر]] شیعیان می‌کوشید [[انحرافات]] راه‌یافته در مجموعه تحت امر خود را [[شناسایی]] و رفع نماید. یکی از مهمترین مسائل امام در [[روزگار]] امامتش مسأله [[غلات]] بود. آنان به [[دلایل]] مختلف از جمله، [[جهل]] و [[منفعت‌طلبی]] از [[امامان معصوم]] {{عم}} تصویری خدایی ارائه می‌کردند و برای ایشان قائل به [[مقام]] [[ربوبیت]] بودند. حتی برخی از این [[جماعت]] ادعای نبّوت کرده و خود را [[مبعوث]] از جانب [[امام هادی]] {{ع}} می‌دانستند. [[محمد بن نصیر نمیری]] از زمره آنان بود. او علاوه بر [[اعتقاد]] به ربوبیت امام هادی {{ع}}، [[معتقد]] به [[تناسخ]]، جواز [[نکاح]] با [[محارم]] و [[ازدواج]] مردان با یکدیگر بود<ref>کتاب الغیبة، طوسی، ص۳۹۸؛ اختیار معرفة الرجال، ص۵۲۰-۵۲۱.</ref>. شخصی به نام [[حسن بن محمد بن بابای قمی]] نیز [[ادعای بابیت]] امام هادی {{ع}} را کرد و خود را فرستاده از جانب ایشان دانست<ref>خلاصة الأقوال، ص۲۱۲.</ref>. [[فارس بن حاتم]] و [[محمد بن موسی بن حسن بن فرات]] نیز از این شمار بودند<ref>فرق الشیعة، ص۹۳-۹۴؛ کتاب الرجال، ابن داوود، ص۴۹۲.</ref>. امام هادی {{ع}} در مواجهه با ایشان بسیار [[قاطع]] و صریح بود و ایشان را بی‌هیچ [[شک]] و شبهه‌ای [[فاسد]] و بی‌دین می‌دانست و آنان را [[لعن]] می‌کرد و حتی به [[اصحاب]] [[دستور]] می‌داد که ایشان را به [[قتل]] برسانند<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۵۲۰-۵۲۴.</ref>. جماعت [[غالیان]] مشکل دیگری را برای [[شیعیان]] ایجاد کردند و آن [[ترویج]] قول به [[تحریف قرآن]] [[کریم]] بود. آنان این [[اندیشه]] را [[تبلیغ]] می‌کردند که [[آیات]] فراوانی در [[قرآن کریم]] وجود داشته که در آن نام [[ائمه معصوم]] {{عم}} و فضائلشان ذکر شده و توسط [[دشمنان]] ایشان، آن آیات حذف گردیده است. امام هادی {{ع}} صراحتاً بر این مدعا خط بطلان کشید و فرمود که [[صحت و سلامت]] [[قرآن]] امری است که در آن هیچ تردیدی روا نیست و این مطلب مورد [[اجماع امّت]] است و آن را در [[مقام]] [[فهم]] صحیح و سقیم [[روایت‌ها]] معیار بی‌بدیل دانست<ref>تحف العقول، ص۴۵۸-۴۵۹.</ref>.		در روایت‌های منقول از امام می‌توان طیف وسیعی از مسائل عصر ایشان را ملاحظه کرد. امام به عنوان [[رهبر]] شیعیان می‌کوشید [[انحرافات]] راه‌یافته در مجموعه تحت امر خود را [[شناسایی]] و رفع نماید. یکی از مهمترین مسائل امام در [[روزگار]] امامتش مسأله [[غلات]] بود. آنان به [[دلایل]] مختلف از جمله، [[جهل]] و [[منفعت‌طلبی]] از [[امامان معصوم]] {{عم}} تصویری خدایی ارائه می‌کردند و برای ایشان قائل به [[مقام]] [[ربوبیت]] بودند. حتی برخی از این [[جماعت]] ادعای نبّوت کرده و خود را [[مبعوث]] از جانب [[امام هادی]] {{ع}} می‌دانستند. [[محمد بن نصیر نمیری]] از زمره آنان بود. او علاوه بر [[اعتقاد]] به ربوبیت امام هادی {{ع}}، [[معتقد]] به [[تناسخ]]، جواز [[نکاح]] با [[محارم]] و [[ازدواج]] مردان با یکدیگر بود<ref>کتاب الغیبة، طوسی، ص۳۹۸؛ اختیار معرفة الرجال، ص۵۲۰-۵۲۱.</ref>. شخصی به نام [[حسن بن محمد بن بابای قمی]] نیز [[ادعای بابیت]] امام هادی {{ع}} را کرد و خود را فرستاده از جانب ایشان دانست<ref>خلاصة الأقوال، ص۲۱۲.</ref>. [[فارس بن حاتم]] و [[محمد بن موسی بن حسن بن فرات]] نیز از این شمار بودند<ref>فرق الشیعة، ص۹۳-۹۴؛ کتاب الرجال، ابن داوود، ص۴۹۲.</ref>. امام هادی {{ع}} در مواجهه با ایشان بسیار [[قاطع]] و صریح بود و ایشان را بی‌هیچ [[شک]] و شبهه‌ای [[فاسد]] و بی‌دین می‌دانست و آنان را [[لعن]] می‌کرد و حتی به [[اصحاب]] [[دستور]] می‌داد که ایشان را به [[قتل]] برسانند<ref>اختیار معرفة الرجال، ص۵۲۰-۵۲۴.</ref>. جماعت [[غالیان]] مشکل دیگری را برای [[شیعیان]] ایجاد کردند و آن [[ترویج]] قول به [[تحریف قرآن]] [[کریم]] بود. آنان این [[اندیشه]] را [[تبلیغ]] می‌کردند که [[آیات]] فراوانی در [[قرآن کریم]] وجود داشته که در آن نام [[ائمه معصوم]] {{عم}} و فضائلشان ذکر شده و توسط [[دشمنان]] ایشان، آن آیات حذف گردیده است. امام هادی {{ع}} صراحتاً بر این مدعا خط بطلان کشید و فرمود که [[صحت و سلامت]] [[قرآن]] امری است که در آن هیچ تردیدی روا نیست و این مطلب مورد [[اجماع امّت]] است و آن را در [[مقام]] [[فهم]] صحیح و سقیم [[روایت‌ها]] معیار بی‌بدیل دانست<ref>تحف العقول، ص۴۵۸-۴۵۹.</ref>.

Wasity: /* نسب */

2023-07-04T07:38:21Z

نسب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	امام به جهت اینکه یکی از [[خلفای عباسی]] هم‌عصرشان ([[جعفر بن معتصم]]) پس از به [[قدرت]] رسیدن، خود را «متوکل» می‌خواند، [[اصحاب]] را از به کار بردن این لقب منع می‌نمودند<ref>کشف الغمة، ج۲، ص۳۷۴.</ref>. در میان القاب مذکور به جز لقب عسکری، همه القاب ناظر به [[فضائل نفسانی]] و [[اخلاقی]] امام است. اشتهار امام و فرزند ایشان به «عسکری» نیز به دلیل اقامت طولانی‌شان در محله [[عسکر]] [[سامرا]] است<ref>معانی الأخبار، ص۶۵.</ref>. برخی منابع نیز برخی خلفای عباسی و از جمله متوکل، هنگام اشاره به [[امام هادی]] {{ع}}، بیشتر به نسبت ایشان با [[امام رضا]] {{ع}} توجه داشته‌اند و [[امام]] را «[[ابن الرضا]] {{ع}}» می‌خوانده‌اند<ref>تفسیر القمی، ج۲، ص۲۹۸؛ الکافی، ج۱، ص۵۰۲؛ إثبات الوصیة، ص۲۳۷؛ کشف الغمة، ج۲، ص۴۳۰.</ref>.<ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>		امام به جهت اینکه یکی از [[خلفای عباسی]] هم‌عصرشان ([[جعفر بن معتصم]]) پس از به [[قدرت]] رسیدن، خود را «متوکل» می‌خواند، [[اصحاب]] را از به کار بردن این لقب منع می‌نمودند<ref>کشف الغمة، ج۲، ص۳۷۴.</ref>. در میان القاب مذکور به جز لقب عسکری، همه القاب ناظر به [[فضائل نفسانی]] و [[اخلاقی]] امام است. اشتهار امام و فرزند ایشان به «عسکری» نیز به دلیل اقامت طولانی‌شان در محله [[عسکر]] [[سامرا]] است<ref>معانی الأخبار، ص۶۵.</ref>. برخی منابع نیز برخی خلفای عباسی و از جمله متوکل، هنگام اشاره به [[امام هادی]] {{ع}}، بیشتر به نسبت ایشان با [[امام رضا]] {{ع}} توجه داشته‌اند و [[امام]] را «[[ابن الرضا]] {{ع}}» می‌خوانده‌اند<ref>تفسیر القمی، ج۲، ص۲۹۸؛ الکافی، ج۱، ص۵۰۲؛ إثبات الوصیة، ص۲۳۷؛ کشف الغمة، ج۲، ص۴۳۰.</ref>.<ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص۵۰۷-۵۱۹.</ref>

	== ~~نسب~~ ==		=== پدر و مادر ===
	{{اصلی\|امام جواد\|سمانه مغربیه}}		{{اصلی\|امام جواد\|سمانه مغربیه}}
	پدر [[امام هادی]] {{ع}}، حضرت [[محمد بن علی]] {{ع}} ملقب به [[جواد الائمه]] است. مادرش نیز کنیزی بوده از [[مردمان]] [[آفریقا]] که به اشاره [[امام جواد]] {{ع}} خریداری شده بود. از [[محمد بن فرج]] [[روایت]] شده که امام جواد {{ع}} وی را [[مأمور]] خرید این [[کنیز]] از قافله‌ای خاص کرد و بی‌آنکه آن قافله و دختر را دیده باشد، مشخصات و قیمت [[تعیین]] شده آن را به وی گفت<ref>إثبات الوصیة، ص۲۲۸؛ دلائل الإمامة، ص۴۱۰.</ref>.		پدر [[امام هادی]] {{ع}}، حضرت [[محمد بن علی]] {{ع}} ملقب به [[جواد الائمه]] است. مادرش نیز کنیزی بوده از [[مردمان]] [[آفریقا]] که به اشاره [[امام جواد]] {{ع}} خریداری شده بود. از [[محمد بن فرج]] [[روایت]] شده که امام جواد {{ع}} وی را [[مأمور]] خرید این [[کنیز]] از قافله‌ای خاص کرد و بی‌آنکه آن قافله و دختر را دیده باشد، مشخصات و قیمت [[تعیین]] شده آن را به وی گفت<ref>إثبات الوصیة، ص۲۲۸؛ دلائل الإمامة، ص۴۱۰.</ref>.

Wasity: /* نام، کنیه و القاب */

2023-07-04T07:38:01Z

نام، کنیه و القاب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	سرانجام معتمد عباسی امام هادی {{ع}} را مسموم کرده و حضرت حدود ۴۲ سالگی، در ۳ [[رجب]] سال ۲۵۴ هجری [[شهید]] شد. [[قبر]] آن حضرت در [[سامرا]] (از شهرهای [[عراق]]) است.		سرانجام معتمد عباسی امام هادی {{ع}} را مسموم کرده و حضرت حدود ۴۲ سالگی، در ۳ [[رجب]] سال ۲۵۴ هجری [[شهید]] شد. [[قبر]] آن حضرت در [[سامرا]] (از شهرهای [[عراق]]) است.

	== ~~نام، کنیه~~ و ~~القاب~~ ==		== نام و نسب ==
	[[امام دهم]] [[شیعیان]]، فرزند [[امام جواد]] {{ع}} و نواده [[امام رضا]] {{ع}}. نام ایشان [[علی]] بوده است و چهارمین و آخرین امامی به شمار می‌آیند که پس از [[امام اول]]، چهارم و هشتم {{عم}} چنین نامی داشته است<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۴۷؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۱۸۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۴۶.</ref>. [[پیامبر]] {{صل}} این فرزند را به مبارکی، [[پاکی]] و نیکویی ستوده و وی را نزد [[خداوند]] صاحب [[مقام]] عظیمی دانسته است<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۶۲.</ref>. [[کنیه]] وی ابالحسن بوده است و از آنجا که دو [[امام]] دیگر، [[امام کاظم]] {{ع}}<ref>الکافی، ج۱، ص۲۶۴؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۷۷.</ref> و امام رضا {{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۱؛ تاج الموالید، ص۹۷.</ref> کنیه ابالحسن داشته‌اند، به [[امام هادی]]، ابالحسن ثالث گفته‌اند<ref>المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۱؛ إعلام الوری، ج۲، ص۱۰۹.</ref>. البته گفتنی است هر چند [[امام علی]] {{ع}} نیز کنیه ابالحسن داشته‌اند<ref>الارشاد، ج۱، ص۵؛ إعلام الوری، ج۱، ص۳۰۷.</ref>، اما در [[منابع روایی]] کمتر بدین کنیه مورد اشاره قرار گرفته‌اند. [[القاب]] متعددی برای امام در منابع ذکر شده که برخی از آنها عبارت‌اند از: [[هادی]]، [[نقی]]، [[عسکری]]، [[امین]]، [[متّقی]]، [[زکی]]، نجیب، [[مرتضی]]، [[متوکل]] و [[شهید]]<ref>تاریخ أهل البیت {{عم}}، ص۱۳۲؛ دلائل الإمامة، ص۴۱۱؛ تاج الموالید، ص۱۰۳.</ref>. القاب مشهور ایشان هادی ([[هدایت‌گر]]) و نقی ([[پاک]] و [[مطهر]]) است. در مورد [[لقب]] «نقی» گفته شده که آن را خداوند در لوحی که به پیامبر {{صل}} [[هدیه]] داد، چنین ذکر فرمود<ref>مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمة {{عم}}، ص۲۰۳.</ref>.		[[امام دهم]] [[شیعیان]]، فرزند [[امام جواد]] {{ع}} و نواده [[امام رضا]] {{ع}}. نام ایشان [[علی]] بوده است و چهارمین و آخرین امامی به شمار می‌آیند که پس از [[امام اول]]، چهارم و هشتم {{عم}} چنین نامی داشته است<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۴۷؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۱۸۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۴۶.</ref>. [[پیامبر]] {{صل}} این فرزند را به مبارکی، [[پاکی]] و نیکویی ستوده و وی را نزد [[خداوند]] صاحب [[مقام]] عظیمی دانسته است<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۶۲.</ref>. [[کنیه]] وی ابالحسن بوده است و از آنجا که دو [[امام]] دیگر، [[امام کاظم]] {{ع}}<ref>الکافی، ج۱، ص۲۶۴؛ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۷۷.</ref> و امام رضا {{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۱؛ تاج الموالید، ص۹۷.</ref> کنیه ابالحسن داشته‌اند، به [[امام هادی]]، ابالحسن ثالث گفته‌اند<ref>المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۱؛ إعلام الوری، ج۲، ص۱۰۹.</ref>. البته گفتنی است هر چند [[امام علی]] {{ع}} نیز کنیه ابالحسن داشته‌اند<ref>الارشاد، ج۱، ص۵؛ إعلام الوری، ج۱، ص۳۰۷.</ref>، اما در [[منابع روایی]] کمتر بدین کنیه مورد اشاره قرار گرفته‌اند. [[القاب]] متعددی برای امام در منابع ذکر شده که برخی از آنها عبارت‌اند از: [[هادی]]، [[نقی]]، [[عسکری]]، [[امین]]، [[متّقی]]، [[زکی]]، نجیب، [[مرتضی]]، [[متوکل]] و [[شهید]]<ref>تاریخ أهل البیت {{عم}}، ص۱۳۲؛ دلائل الإمامة، ص۴۱۱؛ تاج الموالید، ص۱۰۳.</ref>. القاب مشهور ایشان هادی ([[هدایت‌گر]]) و نقی ([[پاک]] و [[مطهر]]) است. در مورد [[لقب]] «نقی» گفته شده که آن را خداوند در لوحی که به پیامبر {{صل}} [[هدیه]] داد، چنین ذکر فرمود<ref>مجموعة نفیسة فی تاریخ الأئمة {{عم}}، ص۲۰۳.</ref>.

Bahmani در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۳۶

2023-01-19T07:36:58Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* شهادت */

2023-01-19T07:33:37Z

شهادت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۶۶:		خط ۶۶:

	== شهادت ==		== شهادت ==
			{{اصلی\|شهادت امام هادی}}
	امام مدتی را در بستر [[بیماری]] بودند و مطابق صحیح‌ترین گزارش‌ها بالاخره در [[ماه رجب]] سال ۲۵۴ق از [[دنیا]] رفت<ref>الکافی، ج۱، ص۴۹۸؛ الارشاد، ج۲، ص۳۱۱؛ مصباح المتهجد، ج۲، ص۸۱۹؛ کشف الغمة، ج۲، ص۳۸۴.</ref>. البته [[تواریخ]] دیگری نیز برای شهادت ایشان در منابع از جمله، [[سال ۲۵۰ق]] ذکر شده است<ref>دلائل الإمامة، ص۴۰۹.</ref>. امام در آخرین ساعات حیاتش [[وصیّ]] خود را فرزندش [[امام حسن عسکری]] {{ع}} قرار داد و [[شمشیر]] و امانت‌های [[پیغمبران]] {{عم}} را به آن حضرت [[تسلیم]] نمود<ref>إثبات الوصیة، ص۲۴۲.</ref>. امام حسن عسکری {{ع}}، [[بدن]] [[مبارک]] [[امام هادی]] را [[غسل]] و [[کفن]] کرد و بر آن [[نماز]] خواند و در [[اندوه]] ایشان بسیار گریست و حتی گریبان چاک کرد<ref>إثبات الوصیة، ص۲۴۳.</ref>. المعتز بالله که می‌خواست خود را [[دوستدار]] امام نمایش دهد به برادرش [[احمد]] [[دستور]] داد بر بدن امام نماز بگزارد. [[جمعیت]] بسیاری در [[تشییع]] ایشان شرکت کردند، به گونه‌ای که دستور صادر شد که جنازه را به [[خانه]] برگردانند و در همان‌جا به [[خاک]] بسپارند<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰۳.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۵۰۷-۵۱۹.</ref>		امام مدتی را در بستر [[بیماری]] بودند و مطابق صحیح‌ترین گزارش‌ها بالاخره در [[ماه رجب]] سال ۲۵۴ق از [[دنیا]] رفت<ref>الکافی، ج۱، ص۴۹۸؛ الارشاد، ج۲، ص۳۱۱؛ مصباح المتهجد، ج۲، ص۸۱۹؛ کشف الغمة، ج۲، ص۳۸۴.</ref>. البته [[تواریخ]] دیگری نیز برای شهادت ایشان در منابع از جمله، [[سال ۲۵۰ق]] ذکر شده است<ref>دلائل الإمامة، ص۴۰۹.</ref>. امام در آخرین ساعات حیاتش [[وصیّ]] خود را فرزندش [[امام حسن عسکری]] {{ع}} قرار داد و [[شمشیر]] و امانت‌های [[پیغمبران]] {{عم}} را به آن حضرت [[تسلیم]] نمود<ref>إثبات الوصیة، ص۲۴۲.</ref>. امام حسن عسکری {{ع}}، [[بدن]] [[مبارک]] [[امام هادی]] را [[غسل]] و [[کفن]] کرد و بر آن [[نماز]] خواند و در [[اندوه]] ایشان بسیار گریست و حتی گریبان چاک کرد<ref>إثبات الوصیة، ص۲۴۳.</ref>. المعتز بالله که می‌خواست خود را [[دوستدار]] امام نمایش دهد به برادرش [[احمد]] [[دستور]] داد بر بدن امام نماز بگزارد. [[جمعیت]] بسیاری در [[تشییع]] ایشان شرکت کردند، به گونه‌ای که دستور صادر شد که جنازه را به [[خانه]] برگردانند و در همان‌جا به [[خاک]] بسپارند<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۵۰۳.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام علی بن محمد (مقاله)\| امام علی بن محمد]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۵۰۷-۵۱۹.</ref>

Bahmani: /* خلافت متوکل عباسی */

2023-01-19T07:33:14Z

خلافت متوکل عباسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	=== خلافت متوکل عباسی ===		=== خلافت متوکل عباسی ===
			{{همچنین\|متوکل عباسی}}
	در [[سال ۲۳۲ق]] پیش از آنکه خبر [[مرگ]] [[واثق]] به مدینه برسد، ایشان برخی از [[یاران]] را از مرگ وی و [[جانشینی]] [[متوکل]] خبر کردند<ref>الارشاد، ج۲، ص۳۰۱.</ref>. پس از وی سخت‌ترین دوران [[امامت امام هادی]] {{ع}} و [[شیعیان]] در [[خلافت عباسی]] آغاز شد. [[واثق بالله]] در [[زمان]] [[حیات]] خود کسی را به عنوان [[خلیفه]] [[تعیین]] نکرد و پس از وی ترکان، [[جعفر بن معتصم]] ملقب به "متوکل علی الله" را به [[خلافت]] رساندند و او از ۲۳۲ تا ۲۴۷ ق [[قدرت]] را در دست داشت. متوکل در شیعه‌ستیزی و [[دشمنی]] با [[اهل بیت]] {{عم}} بسیار بی‌پروا بود و حتی [[حفظ]] ظاهر نیز نمی‌کرد. او شیعیان و [[علویان]] را به بهانه و تهمت‌های مختلف در بند می‌کرد و بسیاری از ایشان را به [[قتل]] می‌رساند<ref>مقاتل الطالبیین، ص۴۷۷- ۴۷۹.</ref>. اوج دشمنی وی با شیعیان و [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} را می‌توان در مواجهه وی با [[تربت امام حسین]] {{ع}} ملاحظه کرد. او در [[سال ۲۳۶ق]] [[دستور]] داد [[مرقد]] [[امام حسین]] {{ع}} و خانه‌های اطراف آن را ویران کنند و شخم بزنند و در محل آن بذر بپاشند و [[کشاورزی]] کنند. او [[زائران]] [[حرم]] [[سید الشهداء]] {{ع}} را نیز محکوم به مرگ و زندان‌های درازمدت کرد و همه‌گونه قساوتی را در [[حق]] ایشان روا داشت<ref>تاریخ الطبری، ج۹، ص۱۸۵؛ الکامل فی التاریخ، ج۷، ص۵۵.</ref>.		در [[سال ۲۳۲ق]] پیش از آنکه خبر [[مرگ]] [[واثق]] به مدینه برسد، ایشان برخی از [[یاران]] را از مرگ وی و [[جانشینی]] [[متوکل]] خبر کردند<ref>الارشاد، ج۲، ص۳۰۱.</ref>. پس از وی سخت‌ترین دوران [[امامت امام هادی]] {{ع}} و [[شیعیان]] در [[خلافت عباسی]] آغاز شد. [[واثق بالله]] در [[زمان]] [[حیات]] خود کسی را به عنوان [[خلیفه]] [[تعیین]] نکرد و پس از وی ترکان، [[جعفر بن معتصم]] ملقب به "متوکل علی الله" را به [[خلافت]] رساندند و او از ۲۳۲ تا ۲۴۷ ق [[قدرت]] را در دست داشت. متوکل در شیعه‌ستیزی و [[دشمنی]] با [[اهل بیت]] {{عم}} بسیار بی‌پروا بود و حتی [[حفظ]] ظاهر نیز نمی‌کرد. او شیعیان و [[علویان]] را به بهانه و تهمت‌های مختلف در بند می‌کرد و بسیاری از ایشان را به [[قتل]] می‌رساند<ref>مقاتل الطالبیین، ص۴۷۷- ۴۷۹.</ref>. اوج دشمنی وی با شیعیان و [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} را می‌توان در مواجهه وی با [[تربت امام حسین]] {{ع}} ملاحظه کرد. او در [[سال ۲۳۶ق]] [[دستور]] داد [[مرقد]] [[امام حسین]] {{ع}} و خانه‌های اطراف آن را ویران کنند و شخم بزنند و در محل آن بذر بپاشند و [[کشاورزی]] کنند. او [[زائران]] [[حرم]] [[سید الشهداء]] {{ع}} را نیز محکوم به مرگ و زندان‌های درازمدت کرد و همه‌گونه قساوتی را در [[حق]] ایشان روا داشت<ref>تاریخ الطبری، ج۹، ص۱۸۵؛ الکامل فی التاریخ، ج۷، ص۵۵.</ref>.