Bahmani: /* مقدمه */

2024-09-28T10:17:21Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۷
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	نام آن [[امام ~~همام]]،~~ علی است و دوازدهمین تن از [[چهارده معصوم]] است. به [[سال ۲۱۲ ق]]. در نزدیکی [[مدینه]] تولد یافت و در چهل و یک سالگی به [[شهادت]] رسید. پدر ارجمندش، [[امام]] محمد تقی{{ع}}، [[نهمین امام]] [[شیعیان]] است و مادرش [[سمانه]] است. مشهورترین لقب‌های مبارکش، [[هادی]] و [[نقی]] و کنیه‌اش [[ابوالحسن ثالث]] است<ref>مصنفات الشیخ المفید، ۱۱/ ۲۹۷؛ مناقب آل ابی طالب‌، ۴/ ۴۳۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۱۲۱.</ref>		نام آن امام همام، علی است و دوازدهمین تن از [[چهارده معصوم]] است. به سال ۲۱۲ ق. در نزدیکی [[مدینه]] تولد یافت و در چهل و یک سالگی به [[شهادت]] رسید. پدر ارجمندش، [[امام]] محمد تقی{{ع}}، [[نهمین امام]] [[شیعیان]] است و مادرش [[سمانه]] است. مشهورترین لقب‌های مبارکش، [[هادی]] و [[نقی]] و کنیه‌اش [[ابوالحسن ثالث]] است<ref>مصنفات الشیخ المفید، ۱۱/ ۲۹۷؛ مناقب آل ابی طالب‌، ۴/ ۴۳۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۱۲۱.</ref>

	== [[فضائل]] و [[مناقب]] ==		== [[فضائل]] و [[مناقب]] ==

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام هادی | عنوان مدخل = امام هادی | مداخل مرتبط = امام هادی در تاریخ اسلامی - امام هادی در کلام اسلامی - امام هادی در معارف و سیره رضوی - امام هادی از دیدگاه اهل سنت - امام هادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی | پ...» ایجاد کرد

2024-09-28T10:17:08Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام هادی | عنوان مدخل = امام هادی | مداخل مرتبط = امام هادی در تاریخ اسلامی - امام هادی در کلام اسلامی - امام هادی در معارف و سیره رضوی - امام هادی از دیدگاه اهل سنت - امام هادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی | پ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امام هادی
| عنوان مدخل = امام هادی
| مداخل مرتبط = [[امام هادی در تاریخ اسلامی]] - [[امام هادی در کلام اسلامی]] - [[امام هادی در معارف و سیره رضوی]] - [[امام هادی از دیدگاه اهل سنت]] - [[امام هادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

== مقدمه ==
نام آن [[امام همام]]، علی است و دوازدهمین تن از [[چهارده معصوم]] است. به [[سال ۲۱۲ ق]]. در نزدیکی [[مدینه]] تولد یافت و در چهل و یک سالگی به [[شهادت]] رسید. پدر ارجمندش، [[امام]] محمد تقی{{ع}}، [[نهمین امام]] [[شیعیان]] است و مادرش [[سمانه]] است. مشهورترین لقب‌های مبارکش، [[هادی]] و [[نقی]] و کنیه‌اش [[ابوالحسن ثالث]] است<ref>مصنفات الشیخ المفید، ۱۱/ ۲۹۷؛ مناقب آل ابی طالب‌، ۴/ ۴۳۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۲۱.</ref>

== [[فضائل]] و [[مناقب]] ==
[[امام دهم]]{{ع}} به [[پاکی]] [[زندگی]] و [[بندگی خدا]] شهره بود. بیش‌ترین ساعات شب و [[روز]] را به [[عبادت]] و [[طاعت]] می‌گذرانید و از [[فضیلت‌ها]] و ویژگی‌های او، [[علم]] و [[حلم]] و [[کرم]] و هیبت و [[عظمت]] بود<ref>الاصول من الکافی‌، ۱/ ۴۹۹؛ اعیان الشیعه‌، ۲/ ۳۷.</ref>. [[امام هادی]]{{ع}} [[پیروان]] خویش را از [[حسادت]] و [[بدزبانی]] و [[همنشینی]] با [[گمراهان]] بر [[حذر]] می‌داشت. می‌فرمود: "[[دنیا]] به سان بازاری است که برخی در آن [برای [[آخرت]] خویش‌] [[سود]] می‌برند و برخی [[زیان]] می‌کنند"<ref>بحارالانوار، ۷۵/ ۳۶۶.</ref>. او با [[زهد]] و [[پارسایی]] کامل در دنیا می‌زیست و به جذبه‌ها و لذت‌های مادی میل نمی‌کرد. فضیلت‌های امام دهم{{ع}} موجب گشت تا شیعیان شیفته او شوند و از آن سو نیز، [[دشمنان]] به [[مدح]] و ستایش‌اش دهان بگشایند <ref>بحارالانوار، ۵۰/ ۲۱۱ و ۲۱۲.</ref>.<ref>فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه، ص۱۲۱.</ref>

== [[اثبات امامت]] ==
درباره [[امامت]] آن حضرت، [[اخبار]] و [[احادیث]] فراوانی نقل است. [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در روایتی، دهمین [[وصی]] خویش را [[علی بن محمد]]{{ع}} خوانده است<ref>اعلام الوری‌، ۳۷۷.</ref>. نیز [[امام نهم]]{{ع}} به صراحت از امامت او سخن گفته است و همچنین در [[وصیت]]، پیش از شهادت، آشکار و صریح آن حضرت را [[جانشین]] خود خوانده است. چون [[امام جواد]]{{ع}} خواست وصیت کند، امام هادی{{ع}} [[کودک]] بود. از این رو، عبدالله بن مساور از سوی امام جواد{{ع}} [[مأمور]] شد برخی امور اجرائی شیعیان را بر عهده گیرد تا هنگامی که ایشان به [[بلوغ]] رسد. برخی کسان مانند احمد بن [[ابوخالد]] و [[حسن بن محمد]]- مشهور به [[جوانی]]- و [[نصیر]] [[خادم]] بر این [[وصیت]] [[گواه]] بودند<ref>کافی‌، ۱/ ۳۲۵.</ref>. افزون بر آنکه [[نصوص]] معتبر بر [[امامت امام هادی]]{{ع}} [[شهادت]] می‌دهند، برجستگی و ویژگی‌های شخصی آن حضرت نیز دلیلی روشن بر این [[حقیقت]] است. آن [[امام همام]]{{ع}} در [[علم]] و عمل، از همه [[مردمان]] [[روزگار]] خویش [[برتر]] بود و هیچ [[خطا]] و [[گناه]] و نسیانی از او ندیدند و دعایش با [[استجابت]] [[قرین]] بود و [[معجزه‌ها]] و کرامت‌ها به ظهور رسانید<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۲۲.</ref>.

== دوران [[امامت]] ==
[[حضرت هادی]]{{ع}} پس از شهادت پدر به [[سال ۲۲۰ ق]]. [[منصب امامت]] را بر عهده گرفت و در آن روزگار، هشت ساله بود. مدت امامت ایشان ۳۳ سال طول کشید. ۱۳ سال در [[مدینه]] و ۲۰ سال در [[سامراء]]. در این ایام شش [[خلیفه عباسی]] بر [[مسند]] [[قدرت]] نشستند: [[معتصم]]، [[واثق]]، [[متوکل]]، مُنتصَر، [[مستعین]] و مُعتَز<ref>مناقب آل ابی طالب‌، ۴/ ۴۳۳.</ref>. روزگار [[امام دهم]]{{ع}} از حساس‌ترین دوران [[حیات]] [[شیعه]] است. ویژگی این دوران، [[ستم]] جانکاه و [[استبداد]] کامل [[دستگاه خلافت]] است.

متوکل از خودکامه‌ترین [[خلفای عباسی]]، در این روزگار [[حکومت]] می‌کرد و [[دشمنی]] و [[کینه]] ویژه‌ای با [[خاندان پیامبر]]{{صل}} داشت. در [[عهد]] او [[شیعیان]] به [[سختی]] می‌زیستند و [[بی‌حرمتی‌ها]] و ستم‌های فراوانی بدانان روا می‌شد. متوکل آشکارا به ساحت [[مقدس]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} [[اهانت]] کرد و [[حرم]] [[شریف]] [[حضرت حسین بن علی]]{{ع}} را ویران ساخت و [[امام هادی]]{{ع}} را به سختی زیر نظر داشت و به هر بهانه‌ای ایشان را احضار می‌کرد و [[آزار]] می‌‌داد. او [[مردم مدینه]] و [[مکه]] را از [[معاشرت]] با [[علویان]] منع کرد. اگر کسی‌ کمکی به شیعیان می‌رسانید، به سختی [[عقوبت]] می‌شد.

وضعیت [[مالی]] شیعیان بسیار بغرنج بود به گونه‌ای که گفته‌اند [[زنان]] [[علوی]] برای [[نماز]] گزاردن به حد [[کفاف]] چادر نداشتند و گاه یک چادر را میان خود می‌گرداندند و به نوبت [[نماز]] می‌گزاردند<ref>مقاتل الطالبیین‌، ۵۹۹.</ref>. هر چند [[امام هادی]]{{ع}} در این ایام به گونه پیوسته در [[زندان]] نبود، [[حکومت]] به [[سختی]] از ایشان [[مراقبت]] می‌کرد و [[رفتار]] آن حضرت را به صورتی دقیق زیر نظر داشت. [[مأموران حکومتی]] بارها به ناگاه [[خانه امام]]{{ع}} را می‌جستند تا شاید بهانه‌ای برای [[آزار]] ایشان بیابند. [[حکومت عباسی]] از این گذر می‌خواست بر [[شخصیت امام]]{{ع}} آسیب زَنَد و ایشان را از چشم [[مردم]] بیندازد و با آزار [[یاران]] و [[شیعیان]] [[امام]]{{ع}} [[مکتب تشیع]] را از [[پیشرفت]] باز دارد. نشر [[معارف دینی]] و [[دفاع]] از [[حقانیت شیعه]] در آن [[روزگار]]، [[تدبیر]] خردمندانه و سنجیده‌کاری [[طلب]] می‌کرد. امام هادی{{ع}} برای دست یافتن بدین [[هدف]]، فعالیت‌های خویش را در دو بخش سامان داد: یکی بهره‌گیری از هر گونه فرصتی که پیش می‌آمد برای بازنمودن باورهای [[حق]] [[شیعه]]. این [[فرصت‌ها]] معمولًا از گذر شرکت امام در مجالس [[علمی]] و پاسخگویی‌های ایشان به شبهه‌های مخالفان رخ می‌نمودند.

[[پشتیبانی]] [[معنوی]] و مادی شیعیان؛ امام در این بخش از فعالیت‌های خویش، نیازهای [[فکری]] و معیشتی [[پیروان]] خویش را بر می‌آورد و [[معارف]] [[حق]] [[تشیع]] را بدانان می‌آموخت و بنیه دینی‌شان را [[توانمند]] می‌ساخت<ref>پیشوایان ما، ۲۶۱.</ref>. با [[الهام]] از [[تعالیم]] امام هادی{{ع}} بود که برخی [[علویان]]، علیه [[عباسیان]] می‌شوریدند و حکومت را به [[زحمت]] می‌انداختند<ref>ر. ک: امام هادی و نهضت علویان.</ref>. امام هادی{{ع}} با [[فداکاری]] و [[کوشش]] پیوسته، [[اسلام راستین]] را از گزند [[تحریف]] و تصحیف مصون داشت و [[مشتاقان]] [[تعالیم دینی]] را از آن بهره‌مند ساخت و جایگاه والای [[امامت]] در [[آیین اسلام]] را برای [[مؤمنان]] عصر خویش تبیین کرد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۲۲ ـ ۱۲۳.</ref>.

== [[شهادت]] ==
فعالیت‌های امام هادی{{ع}} به هیچ روی، خوشایند عباسیان نبود. آن امام{{ع}} پیوسته در معرض [[آزارها]] و مزاحمت‌های حکومت بود تا سرانجام [[معتز]]- [[خلیفه عباسی]]- تصمیم بر [[قتل امام]]{{ع}} گرفت. درباره چگونگی شهادت‌ امام{{ع}} نقل کرده‌اند که با [[زهری کشنده]] و به دست عوامل [[خلیفه]] در [[سال ۲۵۴ ق]]. و در [[شهر]] [[سامراء]] به [[شهادت]] رسید. [[مرقد]] [[پاک]] آن حضرت در همان شهر جای دارد<ref>اثبات الوصیة، ۲۰۵ و ۲۰۶؛ الانوار البهیه‌، ۲۷۰.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۲۳.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:امام هادی]]

امام هادی در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */