امر الهی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2025-01-18T09:49:19Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:امر الهی]]~~
	[[رده:اصطلاحات قرآنی]]		[[رده:اصطلاحات قرآنی]]

Bahmani در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۹

2025-01-18T09:49:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[29]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = امر \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[امر الهی در قرآن]] \| پرسش مرتبط = }}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = امر \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani: /* مصادیق امر تکوینی */

2025-01-18T09:48:16Z

مصادیق امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	==== مصادیق [[امر تکوینی]] ====		==== مصادیق [[امر تکوینی]] ====
	آیاتی که مصادیق امر تکوینی در آنها به‌کار رفته دو دسته است:		آیاتی که مصادیق امر تکوینی در آنها به‌کار رفته دو دسته است:
	# آیاتی که در آنها واژه "امر" یا مشتقات آن وجود ندارد، چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}}<ref>«و میان خود، آنان را که در روز شنبه از اندازه در گذشتند شناخته‌اید که به آنها گفتیم بوزینگانی باشید، رانده» سوره بقره، آیه ۶۵.</ref>، امر الهی مبنی بر [[مسخ]] برخی از [[بنى‌اسرائیل]] بیان شده است. از دیگر مصادیق امر تکوینی می‌توان به سرد و [[سلامت]] قرار دادن [[آتش]] براى ابراهیم{{ع}}<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و ایجاد [[آدم]]{{ع}}<ref>سوره آل عمران، آیه ۵۹.</ref> اشاره کرد. گاهى نیز با واژه‌هاى دیگرى مانند "[[حکم]]" به امر تکوینی الهى اشاره شده است<ref>سوره یوسف، آیه ۶۷.</ref>.<ref>تفسير قرطبى، ج ۹، ص۱۴۹.</ref>		# '''آیاتی که در آنها واژه "امر" یا مشتقات آن وجود ندارد،''' چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}}<ref>«و میان خود، آنان را که در روز شنبه از اندازه در گذشتند شناخته‌اید که به آنها گفتیم بوزینگانی باشید، رانده» سوره بقره، آیه ۶۵.</ref>، امر الهی مبنی بر [[مسخ]] برخی از [[بنى‌اسرائیل]] بیان شده است. از دیگر مصادیق امر تکوینی می‌توان به سرد و [[سلامت]] قرار دادن [[آتش]] براى ابراهیم{{ع}}<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و ایجاد [[آدم]]{{ع}}<ref>سوره آل عمران، آیه ۵۹.</ref> اشاره کرد. گاهى نیز با واژه‌هاى دیگرى مانند "[[حکم]]" به امر تکوینی الهى اشاره شده است<ref>سوره یوسف، آیه ۶۷.</ref>.<ref>تفسير قرطبى، ج ۹، ص۱۴۹.</ref>
	# آیاتی که در آنها واژه امر یا مشتقات آن به‌کار رفته است. در این [[آیات]] مصادیق گوناگونى بیان شده است؛ مانند:		# '''آیاتی که در آنها واژه امر یا مشتقات آن به‌کار رفته است.''' در این [[آیات]] مصادیق گوناگونى بیان شده است؛ مانند:
	## [[هدایت تکوینی]]: یکی از [[شئون امامت]]، [[هدایت]] کردن [[مردم]] به [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است<ref>سوره سجده، آیه ۲۴.</ref>، مراد از این هدایت، هدایت تشریعى و ارائه طریق یعنى [[آموزش]] معارف دینى نیست؛ زیرا خداوند ابراهیم{{ع}} را سال‌ها پس از [[نبوّت]] به [[امامت]] رساند و معلوم است که [[نبوت]] هیچ‌گاه جداى از هدایت به معناى ارائه طریق نیست، بنابراین، هدایتى که از شئون امامت است، هدایت تکوینى و ایصال به مطلوب و آن نوعى تصرّف تکوینى در [[نفوس]] [[انسان‌ها]] و [[سیر]] دادن آنها به سوى کمال است، پس [[امام]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیض‌های باطنى و رساندن آنها به انسان‌هاست، چنان‌که [[پیامبر]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیضهاى ظاهرى و [[احکام]] دینى و رساندن آنها به انسان‌هاست<ref>الميزان، ج۱۴، ص۳۰۴.</ref>.		## '''[[هدایت تکوینی]]:''' یکی از [[شئون امامت]]، [[هدایت]] کردن [[مردم]] به [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است<ref>سوره سجده، آیه ۲۴.</ref>، مراد از این هدایت، هدایت تشریعى و ارائه طریق یعنى [[آموزش]] معارف دینى نیست؛ زیرا خداوند ابراهیم{{ع}} را سال‌ها پس از [[نبوّت]] به [[امامت]] رساند و معلوم است که [[نبوت]] هیچ‌گاه جداى از هدایت به معناى ارائه طریق نیست، بنابراین، هدایتى که از شئون امامت است، هدایت تکوینى و ایصال به مطلوب و آن نوعى تصرّف تکوینى در [[نفوس]] [[انسان‌ها]] و [[سیر]] دادن آنها به سوى کمال است، پس [[امام]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیض‌های باطنى و رساندن آنها به انسان‌هاست، چنان‌که [[پیامبر]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیضهاى ظاهرى و [[احکام]] دینى و رساندن آنها به انسان‌هاست<ref>الميزان، ج۱۴، ص۳۰۴.</ref>.
	## حوادث طبیعی: وقوع همه پدیده‌هاى [[جهان]] نیازمند [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است، چنان‌که [[قرآن]] حرکت کشتى در دریا را به امر تکوینی [[الهی]] مى‌داند<ref>سوره جاثیه، آیه ۱۲.</ref>؛ همچنین بقای [[نظام]] متقن [[آسمان]] و [[زمین]] در قرون متمادی به امر تکوینی [[خداوند]] است<ref>سوره روم، آیه ۲۵.</ref>.<ref>التحرير والتنوير، ج ۲۱، ص۸۰.</ref>		## '''حوادث طبیعی:''' وقوع همه پدیده‌هاى [[جهان]] نیازمند [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است، چنان‌که [[قرآن]] حرکت کشتى در دریا را به امر تکوینی [[الهی]] مى‌داند<ref>سوره جاثیه، آیه ۱۲.</ref>؛ همچنین بقای [[نظام]] متقن [[آسمان]] و [[زمین]] در قرون متمادی به امر تکوینی [[خداوند]] است<ref>سوره روم، آیه ۲۵.</ref>.<ref>التحرير والتنوير، ج ۲۱، ص۸۰.</ref>
	## [[عذاب]] الهی: خداوند بسیاری از امت‌های گذشته را عذاب کرده است<ref>سوره غافر، آیه۷۸.</ref> و هنگامى که عذاب [[خدا]] فرا می‌رسید هیچ‌ یک از خدایان دروغین آنها نمى‌توانستند آنها را بى‌نیاز سازند<ref>سوره هود، آیه ۱۰۱.</ref>. در [[قرآن]] به [[عذاب]] برخى از امت‌هاى گذشته به طور مشخّص نیز اشاره شده است؛ مانند: [[قوم نوح]]<ref>سوره هود، آیه ۴۰.</ref>؛ عاد<ref>سوره هود، آیه ۵۸.</ref>؛ [[ثمود]]<ref>سوره هود، آیه ۶۶.</ref>؛ [[قوم لوط]]<ref>سوره هود، آیه ۸۲.</ref> و [[قوم شعیب]]<ref>سوره هود، آیه ۹۴.</ref>.		## '''[[عذاب]] الهی:''' خداوند بسیاری از امت‌های گذشته را عذاب کرده است<ref>سوره غافر، آیه۷۸.</ref> و هنگامى که عذاب [[خدا]] فرا می‌رسید هیچ‌ یک از خدایان دروغین آنها نمى‌توانستند آنها را بى‌نیاز سازند<ref>سوره هود، آیه ۱۰۱.</ref>. در [[قرآن]] به [[عذاب]] برخى از امت‌هاى گذشته به طور مشخّص نیز اشاره شده است؛ مانند: [[قوم نوح]]<ref>سوره هود، آیه ۴۰.</ref>؛ عاد<ref>سوره هود، آیه ۵۸.</ref>؛ [[ثمود]]<ref>سوره هود، آیه ۶۶.</ref>؛ [[قوم لوط]]<ref>سوره هود، آیه ۸۲.</ref> و [[قوم شعیب]]<ref>سوره هود، آیه ۹۴.</ref>.

	در [[آیات]] دیگری به برخی دیگر از مصادیق [[امر تکوینی]] [[الهی]] اشاره شده است؛ مانند: وقوع [[قیامت]]<ref>سوره نحل، آیه ۳۳.</ref>؛ آمدن [[مرگ]]<ref>سوره حدید، آیه ۱۴.</ref>؛ وقوع [[جنگ]] میان [[مؤمنان]] و [[مشرکان]] و پیروزی مؤمنان در آن<ref>سوره انفال، آیه ۴۲.</ref>؛ [[نصرت]] [[مؤمنان]] و [[خوار]] کردن [[کافران]] و آشکار ساختن [[دین]]<ref>سوره نحل، آیه ۱.</ref>؛ نصرت دین و جایگزین کردن قومى که جز [[خدا]] را [[دوست]] ندارند به جای [[مسلمانان]] مقصّر<ref>سوره توبه، آیه ۲۴.</ref> و نابودی گیاهان سرسبز<ref>سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۸-۳۴۱.</ref>		در [[آیات]] دیگری به برخی دیگر از مصادیق [[امر تکوینی]] [[الهی]] اشاره شده است؛ مانند: وقوع [[قیامت]]<ref>سوره نحل، آیه ۳۳.</ref>؛ آمدن [[مرگ]]<ref>سوره حدید، آیه ۱۴.</ref>؛ وقوع [[جنگ]] میان [[مؤمنان]] و [[مشرکان]] و پیروزی مؤمنان در آن<ref>سوره انفال، آیه ۴۲.</ref>؛ [[نصرت]] [[مؤمنان]] و [[خوار]] کردن [[کافران]] و آشکار ساختن [[دین]]<ref>سوره نحل، آیه ۱.</ref>؛ نصرت دین و جایگزین کردن قومى که جز [[خدا]] را [[دوست]] ندارند به جای [[مسلمانان]] مقصّر<ref>سوره توبه، آیه ۲۴.</ref> و نابودی گیاهان سرسبز<ref>سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۸-۳۴۱.</ref>

Bahmani: /* مصادیق امر تکوینی */

2025-01-18T09:47:42Z

مصادیق امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.		# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.

	== مصادیق [[امر تکوینی]] ==		==== مصادیق [[امر تکوینی]] ====
			آیاتی که مصادیق امر تکوینی در آنها به‌کار رفته دو دسته است:
			# آیاتی که در آنها واژه "امر" یا مشتقات آن وجود ندارد، چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}}<ref>«و میان خود، آنان را که در روز شنبه از اندازه در گذشتند شناخته‌اید که به آنها گفتیم بوزینگانی باشید، رانده» سوره بقره، آیه ۶۵.</ref>، امر الهی مبنی بر [[مسخ]] برخی از [[بنى‌اسرائیل]] بیان شده است. از دیگر مصادیق امر تکوینی می‌توان به سرد و [[سلامت]] قرار دادن [[آتش]] براى ابراهیم{{ع}}<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و ایجاد [[آدم]]{{ع}}<ref>سوره آل عمران، آیه ۵۹.</ref> اشاره کرد. گاهى نیز با واژه‌هاى دیگرى مانند "[[حکم]]" به امر تکوینی الهى اشاره شده است<ref>سوره یوسف، آیه ۶۷.</ref>.<ref>تفسير قرطبى، ج ۹، ص۱۴۹.</ref>
			# آیاتی که در آنها واژه امر یا مشتقات آن به‌کار رفته است. در این [[آیات]] مصادیق گوناگونى بیان شده است؛ مانند:
			## [[هدایت تکوینی]]: یکی از [[شئون امامت]]، [[هدایت]] کردن [[مردم]] به [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است<ref>سوره سجده، آیه ۲۴.</ref>، مراد از این هدایت، هدایت تشریعى و ارائه طریق یعنى [[آموزش]] معارف دینى نیست؛ زیرا خداوند ابراهیم{{ع}} را سال‌ها پس از [[نبوّت]] به [[امامت]] رساند و معلوم است که [[نبوت]] هیچ‌گاه جداى از هدایت به معناى ارائه طریق نیست، بنابراین، هدایتى که از شئون امامت است، هدایت تکوینى و ایصال به مطلوب و آن نوعى تصرّف تکوینى در [[نفوس]] [[انسان‌ها]] و [[سیر]] دادن آنها به سوى کمال است، پس [[امام]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیض‌های باطنى و رساندن آنها به انسان‌هاست، چنان‌که [[پیامبر]] رابط بین مردم و پروردگارشان در گرفتن فیضهاى ظاهرى و [[احکام]] دینى و رساندن آنها به انسان‌هاست<ref>الميزان، ج۱۴، ص۳۰۴.</ref>.
			## حوادث طبیعی: وقوع همه پدیده‌هاى [[جهان]] نیازمند [[امر تکوینی]] [[خداوند]] است، چنان‌که [[قرآن]] حرکت کشتى در دریا را به امر تکوینی [[الهی]] مى‌داند<ref>سوره جاثیه، آیه ۱۲.</ref>؛ همچنین بقای [[نظام]] متقن [[آسمان]] و [[زمین]] در قرون متمادی به امر تکوینی [[خداوند]] است<ref>سوره روم، آیه ۲۵.</ref>.<ref>التحرير والتنوير، ج ۲۱، ص۸۰.</ref>
			## [[عذاب]] الهی: خداوند بسیاری از امت‌های گذشته را عذاب کرده است<ref>سوره غافر، آیه۷۸.</ref> و هنگامى که عذاب [[خدا]] فرا می‌رسید هیچ‌ یک از خدایان دروغین آنها نمى‌توانستند آنها را بى‌نیاز سازند<ref>سوره هود، آیه ۱۰۱.</ref>. در [[قرآن]] به [[عذاب]] برخى از امت‌هاى گذشته به طور مشخّص نیز اشاره شده است؛ مانند: [[قوم نوح]]<ref>سوره هود، آیه ۴۰.</ref>؛ عاد<ref>سوره هود، آیه ۵۸.</ref>؛ [[ثمود]]<ref>سوره هود، آیه ۶۶.</ref>؛ [[قوم لوط]]<ref>سوره هود، آیه ۸۲.</ref> و [[قوم شعیب]]<ref>سوره هود، آیه ۹۴.</ref>.

	~~===~~ [[~~هدایت~~ تکوینی]] ~~===~~		در [[آیات]] دیگری به برخی دیگر از مصادیق [[امر تکوینی]] [[الهی]] اشاره شده است؛ مانند: وقوع [[قیامت]]<ref>سوره نحل، آیه ۳۳.</ref>؛ آمدن [[مرگ]]<ref>سوره حدید، آیه ۱۴.</ref>؛ وقوع [[جنگ]] میان [[مؤمنان]] و [[مشرکان]] و پیروزی مؤمنان در آن<ref>سوره انفال، آیه ۴۲.</ref>؛ [[نصرت]] [[مؤمنان]] و [[خوار]] کردن [[کافران]] و آشکار ساختن [[دین]]<ref>سوره نحل، آیه ۱.</ref>؛ نصرت دین و جایگزین کردن قومى که جز [[خدا]] را [[دوست]] ندارند به جای [[مسلمانان]] مقصّر<ref>سوره توبه، آیه ۲۴.</ref> و نابودی گیاهان سرسبز<ref>سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۸-۳۴۱.</ref>

	~~=== حوادث طبیعى ===~~

	~~=== مقاربت با~~ [[~~همسر~~]] ~~===~~

	~~===~~ [[~~عذاب~~]] ~~الهى ===~~

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* روح و امر تکوینی */

2025-01-18T09:35:06Z

روح و امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۵
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	# '''[[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است''' و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.		# '''[[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است''' و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.
	# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.		# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.

	~~== [[روح]] و [[امر تکوینی]] ==~~

	== مصادیق [[امر تکوینی]] ==		== مصادیق [[امر تکوینی]] ==

Bahmani: /* فرشتگان و امر تکوینی */

2025-01-18T09:34:57Z

فرشتگان و امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	# '''[[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است''' و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.		# '''[[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است''' و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.
	# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.		# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.

	~~== [[فرشتگان]] و [[امر تکوینی]] ==~~

	== [[روح]] و [[امر تکوینی]] ==		== [[روح]] و [[امر تکوینی]] ==

Bahmani: /* اوصاف امر تکوینی */

2025-01-18T09:34:49Z

اوصاف امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	==== اوصاف امر تکوینی ====		==== اوصاف امر تکوینی ====
	# امر تکوینی [[الهی]] همه عالم ممکنات را در برگرفته است؛ زیرا هر شأنی از [[شئون]] ایجاد از امر الهی است و [[خداوند]] مالک هر امری است<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۱، ص۱۱۱.</ref>؛ همچنین [[مالکیت]] امر تکوینی مختص خداوند است و هیچ‌کس حتّی رسول‌ اکرم{{صل}} هیچ‌گونه مالکیتی نسبت به امور الهی ندارد<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref>.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۴۶۶.</ref>		# '''امر تکوینی [[الهی]] همه عالم ممکنات را در برگرفته است؛''' زیرا هر شأنی از [[شئون]] ایجاد از امر الهی است و [[خداوند]] مالک هر امری است<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۱، ص۱۱۱.</ref>؛ همچنین [[مالکیت]] امر تکوینی مختص خداوند است و هیچ‌کس حتّی رسول‌ اکرم{{صل}} هیچ‌گونه مالکیتی نسبت به امور الهی ندارد<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref>.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۴۶۶.</ref>
	# تحقق امر الهی [[قطعی]] است؛ زیرا [[خداوند]] بر امر خویش غالب است و امر الهی مغلوب او بوده و چاره‌ای جز [[اطاعت]] از او ندارد، بنابراین، تخلف از امر الهی غیر ممکن است و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع تحقق [[امر تکوینی]] خداوند شود. علت این امر آن است که اسباب ظاهری در تأثیرات خود مستقل نیستند، بلکه اثرگذاری آنها به [[اذن خداوند]] است<ref>سوره یوسف، آیه ۲۱.</ref>.		# '''تحقق امر الهی [[قطعی]] است؛''' زیرا [[خداوند]] بر امر خویش غالب است و امر الهی مغلوب او بوده و چاره‌ای جز [[اطاعت]] از او ندارد، بنابراین، تخلف از امر الهی غیر ممکن است و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع تحقق [[امر تکوینی]] خداوند شود. علت این امر آن است که اسباب ظاهری در تأثیرات خود مستقل نیستند، بلکه اثرگذاری آنها به [[اذن خداوند]] است<ref>سوره یوسف، آیه ۲۱.</ref>.
	# [[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.		# '''[[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است''' و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.
	# [[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.		# '''[[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد:''' {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.

	== [[فرشتگان]] و [[امر تکوینی]] ==		== [[فرشتگان]] و [[امر تکوینی]] ==

Bahmani: /* اوصاف امر تکوینی */

2025-01-18T09:34:15Z

اوصاف امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	امر الهی واحد بوده و هیچ‌گونه تدریجی در آن راه ندارد<ref>سوره قمر، آیه ۵۰.</ref> در این آیه امر خداوند به چشم برهم زدن تشبیه شده است که این تشبیه برای [[نفی]] هرگونه تدریج است و از آن بر می‌آید که اشیایی که به تدریج و از طریق اسباب کونیّه حادث می‌شوند و دارای زمان و مکان هستند، جهت دیگری نیز دارند که آن جهت تهی از تدریج و خارج از حیطه زمان و مکان است و بنابر نظری اشیا از جهت اوّل [[خلق الهی]] بوده و از جهت دوم امر، قول و کلمه الهی هستند<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۳، ص۱۹۷.</ref>، بنابراین، عبارت {{متن قرآن\|أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}} بدین معنا نیست که لفظی وجود دارد که با تلفظ آن، شیی‌ء موجود می‌شود<ref> مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۷۹؛ الکشاف، ج۲، ص۶۰۶.</ref>؛ زیرا در این صورت وجود آن لفظ نیز محتاج به لفظی دیگر و این مستلزم [[تسلسل]] و [[باطل]] است و نیز معنای عبارت بالا این نیست که مخاطبی وجود دارد که خطاب [[الهی]] را می‌شنود؛ زیرا در صورت وجود مخاطب، افاضه وجود به آن بی‌معنا خواهد بود، پس عبارت فوق برای بیان چگونگی افاضه وجود از طرف [[خداوند]]، بدون اینکه نیاز به چیزی داشته باشد و بدون تخلف و تدریج است<ref>المیزان، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۳۴-۳۳۵.</ref>		امر الهی واحد بوده و هیچ‌گونه تدریجی در آن راه ندارد<ref>سوره قمر، آیه ۵۰.</ref> در این آیه امر خداوند به چشم برهم زدن تشبیه شده است که این تشبیه برای [[نفی]] هرگونه تدریج است و از آن بر می‌آید که اشیایی که به تدریج و از طریق اسباب کونیّه حادث می‌شوند و دارای زمان و مکان هستند، جهت دیگری نیز دارند که آن جهت تهی از تدریج و خارج از حیطه زمان و مکان است و بنابر نظری اشیا از جهت اوّل [[خلق الهی]] بوده و از جهت دوم امر، قول و کلمه الهی هستند<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۳، ص۱۹۷.</ref>، بنابراین، عبارت {{متن قرآن\|أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}} بدین معنا نیست که لفظی وجود دارد که با تلفظ آن، شیی‌ء موجود می‌شود<ref> مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۷۹؛ الکشاف، ج۲، ص۶۰۶.</ref>؛ زیرا در این صورت وجود آن لفظ نیز محتاج به لفظی دیگر و این مستلزم [[تسلسل]] و [[باطل]] است و نیز معنای عبارت بالا این نیست که مخاطبی وجود دارد که خطاب [[الهی]] را می‌شنود؛ زیرا در صورت وجود مخاطب، افاضه وجود به آن بی‌معنا خواهد بود، پس عبارت فوق برای بیان چگونگی افاضه وجود از طرف [[خداوند]]، بدون اینکه نیاز به چیزی داشته باشد و بدون تخلف و تدریج است<ref>المیزان، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۳۴-۳۳۵.</ref>

	=== اوصاف امر تکوینی ===		==== اوصاف امر تکوینی ====
	# امر تکوینی [[الهی]] همه عالم ممکنات را در برگرفته است؛ زیرا هر شأنی از [[شئون]] ایجاد از [[امر الهی]] است و [[خداوند]] مالک هر امری است<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۱، ص۱۱۱.</ref>؛ همچنین [[مالکیت]] امر تکوینی مختص خداوند است و هیچ‌کس حتّی رسول‌ اکرم{{صل}} هیچ‌گونه مالکیتی نسبت به امور الهی ندارد<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref>.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۴۶۶.</ref>		# امر تکوینی [[الهی]] همه عالم ممکنات را در برگرفته است؛ زیرا هر شأنی از [[شئون]] ایجاد از امر الهی است و [[خداوند]] مالک هر امری است<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۱، ص۱۱۱.</ref>؛ همچنین [[مالکیت]] امر تکوینی مختص خداوند است و هیچ‌کس حتّی رسول‌ اکرم{{صل}} هیچ‌گونه مالکیتی نسبت به امور الهی ندارد<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref>.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۴۶۶.</ref>
	# تحقق [[امر الهی]] [[قطعی]] است؛ زیرا [[خداوند]] بر امر خویش غالب است و امر الهی مغلوب او بوده و چاره‌ای جز [[اطاعت]] از او ندارد، بنابراین، تخلف از امر الهی غیر ممکن است و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع تحقق [[امر تکوینی]] خداوند شود. علت این امر آن است که اسباب ظاهری در تأثیرات خود مستقل نیستند، بلکه اثرگذاری آنها به [[اذن خداوند]] است<ref>سوره یوسف، آیه ۲۱.</ref>.		# تحقق امر الهی [[قطعی]] است؛ زیرا [[خداوند]] بر امر خویش غالب است و امر الهی مغلوب او بوده و چاره‌ای جز [[اطاعت]] از او ندارد، بنابراین، تخلف از امر الهی غیر ممکن است و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع تحقق [[امر تکوینی]] خداوند شود. علت این امر آن است که اسباب ظاهری در تأثیرات خود مستقل نیستند، بلکه اثرگذاری آنها به [[اذن خداوند]] است<ref>سوره یوسف، آیه ۲۱.</ref>.
	# [[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.		# [[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.
	# [[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.		# [[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.

Bahmani: /* اوصاف امر تکوینی */

2025-01-18T09:33:46Z

اوصاف امر تکوینی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۳
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	امر الهی واحد بوده و هیچ‌گونه تدریجی در آن راه ندارد<ref>سوره قمر، آیه ۵۰.</ref> در این آیه امر خداوند به چشم برهم زدن تشبیه شده است که این تشبیه برای [[نفی]] هرگونه تدریج است و از آن بر می‌آید که اشیایی که به تدریج و از طریق اسباب کونیّه حادث می‌شوند و دارای زمان و مکان هستند، جهت دیگری نیز دارند که آن جهت تهی از تدریج و خارج از حیطه زمان و مکان است و بنابر نظری اشیا از جهت اوّل [[خلق الهی]] بوده و از جهت دوم امر، قول و کلمه الهی هستند<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۳، ص۱۹۷.</ref>، بنابراین، عبارت {{متن قرآن\|أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}} بدین معنا نیست که لفظی وجود دارد که با تلفظ آن، شیی‌ء موجود می‌شود<ref> مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۷۹؛ الکشاف، ج۲، ص۶۰۶.</ref>؛ زیرا در این صورت وجود آن لفظ نیز محتاج به لفظی دیگر و این مستلزم [[تسلسل]] و [[باطل]] است و نیز معنای عبارت بالا این نیست که مخاطبی وجود دارد که خطاب [[الهی]] را می‌شنود؛ زیرا در صورت وجود مخاطب، افاضه وجود به آن بی‌معنا خواهد بود، پس عبارت فوق برای بیان چگونگی افاضه وجود از طرف [[خداوند]]، بدون اینکه نیاز به چیزی داشته باشد و بدون تخلف و تدریج است<ref>المیزان، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۳۴-۳۳۵.</ref>		امر الهی واحد بوده و هیچ‌گونه تدریجی در آن راه ندارد<ref>سوره قمر، آیه ۵۰.</ref> در این آیه امر خداوند به چشم برهم زدن تشبیه شده است که این تشبیه برای [[نفی]] هرگونه تدریج است و از آن بر می‌آید که اشیایی که به تدریج و از طریق اسباب کونیّه حادث می‌شوند و دارای زمان و مکان هستند، جهت دیگری نیز دارند که آن جهت تهی از تدریج و خارج از حیطه زمان و مکان است و بنابر نظری اشیا از جهت اوّل [[خلق الهی]] بوده و از جهت دوم امر، قول و کلمه الهی هستند<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۳، ص۱۹۷.</ref>، بنابراین، عبارت {{متن قرآن\|أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}} بدین معنا نیست که لفظی وجود دارد که با تلفظ آن، شیی‌ء موجود می‌شود<ref> مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۷۹؛ الکشاف، ج۲، ص۶۰۶.</ref>؛ زیرا در این صورت وجود آن لفظ نیز محتاج به لفظی دیگر و این مستلزم [[تسلسل]] و [[باطل]] است و نیز معنای عبارت بالا این نیست که مخاطبی وجود دارد که خطاب [[الهی]] را می‌شنود؛ زیرا در صورت وجود مخاطب، افاضه وجود به آن بی‌معنا خواهد بود، پس عبارت فوق برای بیان چگونگی افاضه وجود از طرف [[خداوند]]، بدون اینکه نیاز به چیزی داشته باشد و بدون تخلف و تدریج است<ref>المیزان، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۳۴-۳۳۵.</ref>

	== اوصاف [[امر تکوینی]] ==		=== اوصاف امر تکوینی ===
			# امر تکوینی [[الهی]] همه عالم ممکنات را در برگرفته است؛ زیرا هر شأنی از [[شئون]] ایجاد از [[امر الهی]] است و [[خداوند]] مالک هر امری است<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۱، ص۱۱۱.</ref>؛ همچنین [[مالکیت]] امر تکوینی مختص خداوند است و هیچ‌کس حتّی رسول‌ اکرم{{صل}} هیچ‌گونه مالکیتی نسبت به امور الهی ندارد<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref>.<ref>رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۴۶۶.</ref>
			# تحقق [[امر الهی]] [[قطعی]] است؛ زیرا [[خداوند]] بر امر خویش غالب است و امر الهی مغلوب او بوده و چاره‌ای جز [[اطاعت]] از او ندارد، بنابراین، تخلف از امر الهی غیر ممکن است و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع تحقق [[امر تکوینی]] خداوند شود. علت این امر آن است که اسباب ظاهری در تأثیرات خود مستقل نیستند، بلکه اثرگذاری آنها به [[اذن خداوند]] است<ref>سوره یوسف، آیه ۲۱.</ref>.
			# [[امر خداوند]] دارای اندازه، تقدیر و [[تدبیر]] است و او برای هر کسی چیزی را تقدیر می‌کند که مناسب با حال وی است: {{متن قرآن\|... وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا}}<ref>«... و فرمان خداوند دارای اندازه‌ای سنجیده است» سوره احزاب، آیه ۳۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۳۲۴.</ref> و در نظام هستی نیز [[خداوند]] [[امر]] عالم را تدبیر می‌کند، بدین معنا که با آوردن امری پس از امری دیگر، بهترین [[نظام]] را بین موجودات عالم برقرار می‌سازد، به‌گونه‌ای که هر چیزی به سوی غایتی که مقصود از [[آفرینش]] آن چیز است حرکت کند و مجموع [[عالم دنیا]] نیز به سوی غایت خویش که رجوع به سوی خدا و ظهور [[آخرت]] پس از دنیاست حرکت کند<ref>سوره رعد، آیه ۲.</ref>.<ref>المیزان، ج ۸، ص۱۵۳؛ ج ۱۱، ص۲۹۰.</ref>.
			# [[امر تکوینی]] [[الهی]]، دفعی است و تدریج در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ}}<ref>«و فرمان ما یک کلمه بیش نیست مانند یک چشم بر هم زدن» سوره قمر، آیه ۵۰.</ref><ref>المیزان، ج ۱۳، ص۱۹۷.</ref> و تدریجی که در موجودات مادّی مشاهده می‌شود، مربوط به نحوه وجود و جنبه مادیّت آنهاست<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ۳۳۵-۳۳۶.</ref>.

	== [[فرشتگان]] و [[امر تکوینی]] ==		== [[فرشتگان]] و [[امر تکوینی]] ==

Bahmani: /* امر تکوینی الهی */

2025-01-18T09:28:43Z

امر تکوینی الهی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۸
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	=== امر تکوینی الهی ===		=== امر تکوینی الهی ===
	{{اصلی\|امر تکوینی الهی}}		{{اصلی\|امر تکوینی الهی}}
			[[امر تکوینی]] و شأن الهی، همان ایجاد [[خداوند]] است؛ به ذات شیء تعلق بگیرد یا به [[نظام]] صفات و [[افعال]] آن و ایجاد خداوند چیزی جز وجود شیی‌ء نیست؛ اما نه از هر جهتی بلکه از آن جهت که مستند و [[قائم]] به خداوند است. توضیح آنکه وجودی که خداوند به موجودات افاضه می‌کند دارای دو نسبت است: نسبتی به خداوند که [[ملکوت]] شیی‌ء است و نسبتی به خود شیی‌ء، و از جهت نسبتی که با خداوند دارد همان [[امر الهی]] و کلمه ایجاد است که در [[قرآن]] از آن به قول {{متن قرآن\|كُنْ}} و از نسبت دوم به {{متن قرآن\|فَيَكُونُ}} تعبیر شده است: {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ فَسُبْحَانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ}}<ref>«فرمان او جز این نیست که چون چیزی را بخواهد بدو می‌گوید: باش! بی‌درنگ خواهد بود پس پاکا آنکه فرمانفرمایی هر چیز در دست اوست و به سوی او بازگردانده می‌شوید» سوره یس، آیه ۸۲-۸۳.</ref>.

			امر الهی واحد بوده و هیچ‌گونه تدریجی در آن راه ندارد<ref>سوره قمر، آیه ۵۰.</ref> در این آیه امر خداوند به چشم برهم زدن تشبیه شده است که این تشبیه برای [[نفی]] هرگونه تدریج است و از آن بر می‌آید که اشیایی که به تدریج و از طریق اسباب کونیّه حادث می‌شوند و دارای زمان و مکان هستند، جهت دیگری نیز دارند که آن جهت تهی از تدریج و خارج از حیطه زمان و مکان است و بنابر نظری اشیا از جهت اوّل [[خلق الهی]] بوده و از جهت دوم امر، قول و کلمه الهی هستند<ref>سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۳، ص۱۹۷.</ref>، بنابراین، عبارت {{متن قرآن\|أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ}} بدین معنا نیست که لفظی وجود دارد که با تلفظ آن، شیی‌ء موجود می‌شود<ref> مجمع‌البیان، ج۸، ص۶۷۹؛ الکشاف، ج۲، ص۶۰۶.</ref>؛ زیرا در این صورت وجود آن لفظ نیز محتاج به لفظی دیگر و این مستلزم [[تسلسل]] و [[باطل]] است و نیز معنای عبارت بالا این نیست که مخاطبی وجود دارد که خطاب [[الهی]] را می‌شنود؛ زیرا در صورت وجود مخاطب، افاضه وجود به آن بی‌معنا خواهد بود، پس عبارت فوق برای بیان چگونگی افاضه وجود از طرف [[خداوند]]، بدون اینکه نیاز به چیزی داشته باشد و بدون تخلف و تدریج است<ref>المیزان، ج ۱۷، ص۱۱۵.</ref>.<ref>[[احمد جمالی‌زاده\|جمالی‌زاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)\| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۳۴-۳۳۵.</ref>

	== اوصاف [[امر تکوینی]] ==		== اوصاف [[امر تکوینی]] ==