ام‌الکتاب در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-18T06:08:04Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۸
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~علم معصوم~~]]		[[رده:ام‌الکتاب]]
	[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]		[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]

Bahmani: /* مقدمه */

2023-11-11T09:23:51Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۳
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[ام الکتاب]] یا به معنای [[کتابی]] است که اصل و اساس همه [[کتاب‌های آسمانی]] است و یا همان لوحی است که نزد [[خداوند]] از هرگونه [[تغییر]] و تبدیل و تحریفی محفوظ است؛ یعنی همان کتاب [[علم]] [[پروردگار]] است که همه [[حقایق]] [[عالم]] و [[حوادث آینده]] و گذشته و همه کتاب‌های آسمانی در آن درج شده است<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۸۰.</ref>.		[[ام الکتاب]] یا به معنای [[کتابی]] است که اصل و اساس همه [[کتاب‌های آسمانی]] است و یا همان لوحی است که نزد [[خداوند]] از هرگونه [[تغییر]] و تبدیل و تحریفی محفوظ است؛ یعنی همان کتاب [[علم]] [[پروردگار]] است که همه [[حقایق]] [[عالم]] و حوادث آینده و گذشته و همه کتاب‌های آسمانی در آن درج شده است<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۸۰.</ref>.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani: /* معناشناسی ام الکتاب */

2023-11-11T09:23:40Z

معناشناسی ام الکتاب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	[[ام الکتاب]] یا به معنای [[کتابی]] است که اصل و اساس همه [[کتاب‌های آسمانی]] است و یا همان لوحی است که نزد [[خداوند]] از هرگونه [[تغییر]] و تبدیل و تحریفی محفوظ است؛ یعنی همان کتاب [[علم]] [[پروردگار]] است که همه [[حقایق]] [[عالم]] و [[حوادث آینده]] و گذشته و همه کتاب‌های آسمانی در آن درج شده است<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۸۰.</ref>.		[[ام الکتاب]] یا به معنای [[کتابی]] است که اصل و اساس همه [[کتاب‌های آسمانی]] است و یا همان لوحی است که نزد [[خداوند]] از هرگونه [[تغییر]] و تبدیل و تحریفی محفوظ است؛ یعنی همان کتاب [[علم]] [[پروردگار]] است که همه [[حقایق]] [[عالم]] و [[حوادث آینده]] و گذشته و همه کتاب‌های آسمانی در آن درج شده است<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۳۸۰.</ref>.

	== معناشناسی ~~ام الکتاب~~ ==		== معناشناسی ==
	در [[قرآن مجید]]، جایگاه و خاستگاه [[قرآن]] و سایر کتاب‌های آسمانی به "ام الکتاب" و "[[لوح محفوظ]]" نسبت‌ داده شده است. واژه "امّ" در لغت به معنی اصل و اساس هرچیزی است و امّ الکتاب، به معنی کتابی است که اصل و اساس همه کتاب‌های‌ آسمانی است. واژۀ ام الکتاب در چند آیۀ [[قرآن کریم]] به [[کار]] رفته است: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند، که بنیاد این کتاب‌اند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و لوح محفوظ نزد اوست» سوره رعد، آیه ۳۹.</ref> و {{متن قرآن\|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>؛ ام الکتاب در آیۀ اول به معنای اصل کتاب است، یعنی [[آیات محکم]] قرآن، اصل قرآن است که [[متشابهات]] قرآن و سایر امور [[دین]] با [[رجوع]] به آن و [[استدلال]] بر مبنای آن محکم و [[استوار]] خواهد بود و در دو آیۀ بعدی به معنای لوح محفوظ است که همه چیز در آن [[ثبت]] و ضبط شده است. لوح محفوظ را ام الکتاب نامیده‌اند،؛ چراکه این [[لوح]] ریشه تمامی کتاب‌های آسمانی است و همه‌ کتاب‌های‌ آسمانی‌ از آن [[استنتاج]] می‌شوند<ref>ر.ک: [[محمد منصورنژاد\|منصورنژاد، محمد]]، [[وحی ۱ (مقاله)\|وحی]]، ص۵.</ref>.		در [[قرآن مجید]]، جایگاه و خاستگاه [[قرآن]] و سایر کتاب‌های آسمانی به "ام الکتاب" و "[[لوح محفوظ]]" نسبت‌ داده شده است. واژه "امّ" در لغت به معنی اصل و اساس هرچیزی است و امّ الکتاب، به معنی کتابی است که اصل و اساس همه کتاب‌های‌ آسمانی است. واژۀ ام الکتاب در چند آیۀ [[قرآن کریم]] به [[کار]] رفته است: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند، که بنیاد این کتاب‌اند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن\|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و لوح محفوظ نزد اوست» سوره رعد، آیه ۳۹.</ref> و {{متن قرآن\|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>؛ ام الکتاب در آیۀ اول به معنای اصل کتاب است، یعنی [[آیات محکم]] قرآن، اصل قرآن است که [[متشابهات]] قرآن و سایر امور [[دین]] با [[رجوع]] به آن و [[استدلال]] بر مبنای آن محکم و [[استوار]] خواهد بود و در دو آیۀ بعدی به معنای لوح محفوظ است که همه چیز در آن [[ثبت]] و ضبط شده است. لوح محفوظ را ام الکتاب نامیده‌اند،؛ چراکه این [[لوح]] ریشه تمامی کتاب‌های آسمانی است و همه‌ کتاب‌های‌ آسمانی‌ از آن [[استنتاج]] می‌شوند<ref>ر.ک: [[محمد منصورنژاد\|منصورنژاد، محمد]]، [[وحی ۱ (مقاله)\|وحی]]، ص۵.</ref>.

Bahmani در ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۸

2023-11-11T09:08:29Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2023-11-11T09:06:42Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۶
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	# [[پرونده:emamatp.jpg\|22px]] [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)\|'''منابع علم امام در قرآن و حدیث''']]		# [[پرونده:emamatp.jpg\|22px]] [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)\|'''منابع علم امام در قرآن و حدیث''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]
	# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[~~دائرةالمعارف~~ قرآن کریم (کتاب)\|'''~~دائرةالمعارف~~ قرآن کریم''']]		# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)\|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۴''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۶

2023-11-11T09:06:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = ام‌الکتاب		\| موضوع مرتبط = ام‌الکتاب
	\| عنوان مدخل = ام‌الکتاب		\| عنوان مدخل = ام‌الکتاب
	\| مداخل مرتبط = [[ام‌الکتاب در قرآن~~]] - [[ام‌الکتاب در حدیث~~]] - [[ام‌الکتاب در کلام اسلامی]] - [[ام‌الکتاب در عرفان اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[ام‌الکتاب در قرآن]] - [[ام‌الکتاب در کلام اسلامی]] - [[ام‌الکتاب در عرفان اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)		\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
	}}		}}
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[ام الکتاب]] یا به معنای [[کتابی]] است که اصل و اساس همه [[کتاب‌های آسمانی]] است و یا همان لوحی است که نزد [[خداوند]] از هرگونه [[تغییر]] و تبدیل و تحریفی محفوظ است؛ یعنی همان کتاب [[علم]] [[پروردگار]] است که همه [[حقایق]] [[عالم]] و [[حوادث آینده]] و گذشته و همه کتاب‌های آسمانی در آن درج شده است<ref>[[دائرةالمعارف قرآن کریم (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ~~ج ۴،~~ ص۳۸۰.</ref>.		[[ام الکتاب]] یا به معنای [[کتابی]] است که اصل و اساس همه [[کتاب‌های آسمانی]] است و یا همان لوحی است که نزد [[خداوند]] از هرگونه [[تغییر]] و تبدیل و تحریفی محفوظ است؛ یعنی همان کتاب [[علم]] [[پروردگار]] است که همه [[حقایق]] [[عالم]] و [[حوادث آینده]] و گذشته و همه کتاب‌های آسمانی در آن درج شده است<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۳۸۰.</ref>.

	== معناشناسی ام الکتاب ==		== معناشناسی ام الکتاب ==

Bahmani: /* منابع */

2023-11-11T09:03:54Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۳
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	# [[پرونده:emamatp.jpg\|22px]] [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)\|'''منابع علم امام در قرآن و حدیث''']]		# [[پرونده:emamatp.jpg\|22px]] [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)\|'''منابع علم امام در قرآن و حدیث''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]
	# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (~~کتاب~~)\|ام الکتاب]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم''']]		# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (مقاله)\|ام الکتاب]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منابع */

2023-11-11T09:03:43Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۳
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	# [[پرونده:emamatp.jpg\|22px]] [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)\|'''منابع علم امام در قرآن و حدیث''']]		# [[پرونده:emamatp.jpg\|22px]] [[محمد تقی شاکر\|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)\|'''منابع علم امام در قرآن و حدیث''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]
	# [[پرونده:~~000052~~.jpg\|22px]] [[دائرةالمعارف قرآن کریم (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم''']]		# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ام الکتاب (کتاب)\|ام الکتاب]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T10:37:13Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۷
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	ذیل آیۀ {{متن قرآن\|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>، [[امام صادق]] {{ع}} در رابطه با لوح محفوظ و [[علم خداوند]] می‌‌فرمایند: "هر امری را که خداوند [[اراده]] می‌کند، قبل از ایجاد آن در علمش موجود است. هیچ چیزی وجود پیدا نمی‌کند جز اینکه قبل از آن در [[علم الهی]] موجود بوده است"<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ اللَّهَ یُقَدِّمُ مَا یَشَاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یَشَاءُ وَ یَمْحُو مَا یَشَاءُ وَ یُثْبِتُ مَا یَشَاءُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ وَ قَالَ فَکُلُّ أَمْرٍ یُرِیدُهُ اللَّهُ فَهُوَ فِی عِلْمِهِ قَبْلَ أَنْ یَصْنَعَهُ لَیْسَ شَیْ‏ءٌ یَبْدُو لَهُ إِلَّا وَ قَدْ کَانَ فِی عِلْمِهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یَبْدُو لَهُ مِنْ جَهْلٍ}}؛ عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۸۱.</ref><ref>معرفت، محمد هادی، تفسیر و مفسران، ج۱، ص۴۶.</ref>		ذیل آیۀ {{متن قرآن\|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>، [[امام صادق]] {{ع}} در رابطه با لوح محفوظ و [[علم خداوند]] می‌‌فرمایند: "هر امری را که خداوند [[اراده]] می‌کند، قبل از ایجاد آن در علمش موجود است. هیچ چیزی وجود پیدا نمی‌کند جز اینکه قبل از آن در [[علم الهی]] موجود بوده است"<ref>{{متن حدیث\|إِنَّ اللَّهَ یُقَدِّمُ مَا یَشَاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یَشَاءُ وَ یَمْحُو مَا یَشَاءُ وَ یُثْبِتُ مَا یَشَاءُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ وَ قَالَ فَکُلُّ أَمْرٍ یُرِیدُهُ اللَّهُ فَهُوَ فِی عِلْمِهِ قَبْلَ أَنْ یَصْنَعَهُ لَیْسَ شَیْ‏ءٌ یَبْدُو لَهُ إِلَّا وَ قَدْ کَانَ فِی عِلْمِهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یَبْدُو لَهُ مِنْ جَهْلٍ}}؛ عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۸۱.</ref><ref>معرفت، محمد هادی، تفسیر و مفسران، ج۱، ص۴۶.</ref>

	تفاوت [[علم خداوند]] با [[علوم]] [[انبیاء]] و [[اولیاء]] در اینجا [[ظاهر]] می‌شود، یعنی علاوه بر اینکه علم خداوند ذاتی و مستقل است و [[علم معصومین]] اکتسابی و غیرمستقل، یکی جنبه قطعیت دارد و دیگری ندارد. از این رو اگر کسی به [[لوح محفوظ]] [[دست]] یابد و از آن [[آگاه]] گردد، گویا بر همه چیز [[عالم]] آگاه گشته است<ref>ر. ک: [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص۴۳.</ref>.		تفاوت [[علم خداوند]] با [[علوم]] [[انبیاء]] و [[اولیاء]] در اینجا [[ظاهر]] می‌شود، یعنی علاوه بر اینکه علم خداوند ذاتی و مستقل است و [[علم معصومین]] اکتسابی و غیرمستقل، یکی جنبه قطعیت دارد و دیگری ندارد. از این رو اگر کسی به [[لوح محفوظ]] دست یابد و از آن [[آگاه]] گردد، گویا بر همه چیز [[عالم]] آگاه گشته است<ref>ر. ک: [[محسن غرویان\|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری\|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی\|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)\|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص۴۳.</ref>.

	== [[ام الکتاب]] [[منبع علم]] [[اهل بیت]] ==		== [[ام الکتاب]] [[منبع علم]] [[اهل بیت]] ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:59:34Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات