ام حبیب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: تغییرمسیر به ام‌حبیب (ابهام‌زدایی)

2026-04-16T07:53:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مدخل مرتبط~~		#تغییر_مسیر [[ام‌حبیب (ابهام‌زدایی)]]
	~~\| موضوع مرتبط = همسران امام رضا~~
	~~\| عنوان مدخل =~~
	~~\| مداخل مرتبط =~~
	~~\| پرسش مرتبط =~~
	}}

	~~== مقدمه ==~~
	ام‌حبیب یکی از همسران امام رضا{{ع}} بود که عمده منابع گزارشگر این [[ازدواج]] آن را دختر [[مأمون]]<ref>ر.ک: شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۳۶۷؛ سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۳؛ ابن‌طولون، الأئمة الاثنا عشر، ص۹۷؛ قاضی نورالله تستری، احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۱۲، ص۳۸۶.</ref> دانسته‌اند. [[خصیبی]]<ref>حسین بن حمدان خصیبی، الهدایة الکبری، ص۲۸۰.</ref> و [[مسعودی]]<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref> او را خواهر مأمون می‌دانند. برخی پژوهشگران نیز به این دلیل که مأمون در این [[تاریخ]] سی سال داشت و دختر او کوچک بود و با [[امام]] تفاوت سنی بسیاری حدود چهل سال داشت، نقل خصیبی و مسعودی را ترجیح داده‌اند<ref>حسین جاسم، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۹۶.</ref>؛ ولی برخی دیگر به نشانه‌هایی از قبیل نفوذ آسان‌تر به خانه امام{{ع}} و [[مراقبت]] بیشتر مأمون از امور ایشان این تفاوت سنی امام با دختر مأمون را پذیرفته و ام‌حبیب را دختر مأمون دانسته‌اند<ref>باقر شریف‌قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸؛ سید جعفر مرتضی عاملی، الحیاة السیاسیة للامام الرضا{{ع}}، ص۲۰۹.</ref>. البته موضوع نفوذ در هر دو صورت امکان‌پذیر بود. منابع تاریخی از چگونگی تعامل [[~~امام رضا]]{{ع}} با~~ ام‌حبیب پس از ازدواج یادی نکرده‌اند و امام هم به فاصله کمی از این ازدواج در [[طوس]] به دستور مأمون<ref>احمد بن ابی‌یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۵۳؛ ابن‌حبان، کتاب الثقات، ج۸، ص۴۵۷؛ علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۵۶۷؛ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۰.</ref> [[مسموم]] شد و به [[شهادت]] رسید.

	عمده منابع این ازدواج را به پیشنهاد مأمون دانسته‌اند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۱۴۵، حوادث سال ۲۰۲ق؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب، ج۴، ص۳۵؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۸۶؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۳۹۷؛ سبط ابن‌جوزی، تذکرة الخواص، ص۳۵۱؛ ابن‌خلکان، وفیات الاعیان، ج۳، ص۲۶۹، ش۴۲۳.</ref>؛ ولی [[مسعودی]] که در این نقل تنهاست، آن را به پیشنهاد [[امام]] و پذیرش [[مأمون]] دانسته است<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref>. اگر پیشنهاد مأمون بوده، باید دید انگیزه او برای آن چه بوده است. شاید بتوان تفسیرهای متفاوتی برای آن مطرح کرد: اول، [[هدف]] مأمون نفوذ به [[خانه امام رضا]]{{ع}} برای آگاهی‌یابی از برنامه و کارها و تحرکات ایشان بود<ref>باقر شریف قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. دوم، انگیزه مأمون نزدیک شدن به امام بود تا روابط آنان از این راه تقویت شود<ref>باقر شریف‌قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. وانگهی چون قرار بود امام مدتی در [[خراسان]] اقامت کند، شرایط عادی می‌طلبید همسری نیز داشته باشد و چه بهتر که آن [[همسر]] دختر یا خواهر مأمون باشد تا مأمون به انتساب سببی با [[امام رضا]]{{ع}} مفتخر گردد. شاید بتوان گفت با لحاظ موقعیت و [[مقبولیت]] [[علمی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] امام نزد عموم [[مردم]] هر دو احتمال درست است<ref>[[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)\|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۹۹ ـ ۲۰۱.</ref>.

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	~~# [[پرونده:IM010877.jpg\|22px]] [[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم~~ (~~کتاب~~)~~\|'''سیره همسرداری امامان معصوم''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:همسران امام رضا~~]]

Bahmani در ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۱

2025-11-08T06:41:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ~~همسان~~ امام رضا		\| موضوع مرتبط = همسران امام رضا
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =

Bahmani: تغییرمسیر به ام حبیبه (ابهام‌زدایی) حذف شد

2025-11-08T06:41:32Z

تغییرمسیر به ام حبیبه (ابهام‌زدایی) حذف شد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	#~~تغییر_مسیر~~ [[~~ام حبیبه~~ (~~ابهام‌زدایی~~)]]		{{مدخل مرتبط
			\| موضوع مرتبط = همسان امام رضا
			\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط =
			\| پرسش مرتبط =
			}}

			== مقدمه ==
			ام‌حبیب یکی از همسران امام رضا{{ع}} بود که عمده منابع گزارشگر این [[ازدواج]] آن را دختر [[مأمون]]<ref>ر.ک: شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۳۶۷؛ سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۳؛ ابن‌طولون، الأئمة الاثنا عشر، ص۹۷؛ قاضی نورالله تستری، احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۱۲، ص۳۸۶.</ref> دانسته‌اند. [[خصیبی]]<ref>حسین بن حمدان خصیبی، الهدایة الکبری، ص۲۸۰.</ref> و [[مسعودی]]<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref> او را خواهر مأمون می‌دانند. برخی پژوهشگران نیز به این دلیل که مأمون در این [[تاریخ]] سی سال داشت و دختر او کوچک بود و با [[امام]] تفاوت سنی بسیاری حدود چهل سال داشت، نقل خصیبی و مسعودی را ترجیح داده‌اند<ref>حسین جاسم، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۹۶.</ref>؛ ولی برخی دیگر به نشانه‌هایی از قبیل نفوذ آسان‌تر به خانه امام{{ع}} و [[مراقبت]] بیشتر مأمون از امور ایشان این تفاوت سنی امام با دختر مأمون را پذیرفته و ام‌حبیب را دختر مأمون دانسته‌اند<ref>باقر شریف‌قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸؛ سید جعفر مرتضی عاملی، الحیاة السیاسیة للامام الرضا{{ع}}، ص۲۰۹.</ref>. البته موضوع نفوذ در هر دو صورت امکان‌پذیر بود. منابع تاریخی از چگونگی تعامل [[امام رضا]]{{ع}} با ام‌حبیب پس از ازدواج یادی نکرده‌اند و امام هم به فاصله کمی از این ازدواج در [[طوس]] به دستور مأمون<ref>احمد بن ابی‌یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۵۳؛ ابن‌حبان، کتاب الثقات، ج۸، ص۴۵۷؛ علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۵۶۷؛ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۷۰.</ref> [[مسموم]] شد و به [[شهادت]] رسید.

			عمده منابع این ازدواج را به پیشنهاد مأمون دانسته‌اند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۷، ص۱۴۵، حوادث سال ۲۰۲ق؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب، ج۴، ص۳۵؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، ص۸۶؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب{{ع}}، ج۴، ص۳۹۷؛ سبط ابن‌جوزی، تذکرة الخواص، ص۳۵۱؛ ابن‌خلکان، وفیات الاعیان، ج۳، ص۲۶۹، ش۴۲۳.</ref>؛ ولی [[مسعودی]] که در این نقل تنهاست، آن را به پیشنهاد [[امام]] و پذیرش [[مأمون]] دانسته است<ref>علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۱۲.</ref>. اگر پیشنهاد مأمون بوده، باید دید انگیزه او برای آن چه بوده است. شاید بتوان تفسیرهای متفاوتی برای آن مطرح کرد: اول، [[هدف]] مأمون نفوذ به [[خانه امام رضا]]{{ع}} برای آگاهی‌یابی از برنامه و کارها و تحرکات ایشان بود<ref>باقر شریف قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. دوم، انگیزه مأمون نزدیک شدن به امام بود تا روابط آنان از این راه تقویت شود<ref>باقر شریف‌قرشی، حیاة الامام الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۰۸.</ref>. وانگهی چون قرار بود امام مدتی در [[خراسان]] اقامت کند، شرایط عادی می‌طلبید همسری نیز داشته باشد و چه بهتر که آن [[همسر]] دختر یا خواهر مأمون باشد تا مأمون به انتساب سببی با [[امام رضا]]{{ع}} مفتخر گردد. شاید بتوان گفت با لحاظ موقعیت و [[مقبولیت]] [[علمی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] امام نزد عموم [[مردم]] هر دو احتمال درست است<ref>[[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)\|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۹۹ ـ ۲۰۱.</ref>.

			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده:IM010877.jpg\|22px]] [[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)\|'''سیره همسرداری امامان معصوم''']]
			{{پایان منابع}}

			== پانویس ==
			{{پانویس}}

			[[رده:همسران امام رضا]]

Jaafari: تغییر هدف تغییرمسیر از ام حبیبه به ام حبیبه (ابهام‌زدایی)

2025-01-07T06:23:56Z

تغییر هدف تغییرمسیر از ام حبیبه به ام حبیبه (ابهام‌زدایی)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
	#تغییر_مسیر [[ام حبیبه]]		#تغییر_مسیر [[ام حبیبه (ابهام‌زدایی)]]

Wasity: تغییرمسیر به ام حبیبه

2021-01-10T10:26:09Z

تغییرمسیر به ام حبیبه

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[ام حبیبه]]