انسان کامل در عرفان اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۷

2023-11-22T04:57:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = انسان کامل		\| موضوع مرتبط = انسان کامل
	\| عنوان مدخل = [[انسان کامل]]		\| عنوان مدخل = انسان کامل
	\| مداخل مرتبط = [[انسان کامل در قرآن]] - [[انسان کامل در عرفان اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[انسان کامل در قرآن]] - [[انسان کامل در حدیث]] - [[انسان کامل در عرفان اسلامی]] - [[انسان کامل در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۱۳۱:		خط ۱۳۱:
	{{خداشناسی}}		{{خداشناسی}}

	[[رده:~~ولایت~~]]		[[رده:انسان]]

Wasity: جایگزینی متن - 'محمدبن' به 'محمد بن'

2023-06-12T10:33:42Z

جایگزینی متن - 'محمدبن' به 'محمد بن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۳
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	یکی از اساسی‌ترین [[معتقدات]] [[باطنی]] [[اسلام]] پس از [[توحید]]<ref>توحید خداوند متعال یعنی خداوند با جمیع مختصاتش از ذات، صفات، اسما و افعال، واحد است و در هیچ یک از این مراتب، شائبه دوئیت و غیریت، مشهود نیست، و نمی‌تواند مشهود باشد. در تمام عوالم و جهان هستی، ذات مستقل قیوم بالذات و وجود محض بسیط و خارج از هرگونه قید و تعین یکی است و آن وجود اقدس حضرت حق است، تبارک و تعالی و در تمام عوالم، هر صفتی چون: علم، قدرت، حیات، و... و هر اسمی چون: عالِم، قادر، حَیّ و... بالاصاله و الحقیقه اختصاص به ذات حق دارد، و آن علم واحد و قدرت واحده و حیات واحده هستند و هم‌چنین عالم و قادر و حی واحد است و اوست ذات اقدس حق که بدین صفات موصوف است. پس صفت علم و اسم عالم واحد است و آن برای ذات حق متعال است. در تمام عوالم و جهان هستی، هر فعلی بالاصاله و الحقیقه، اختصاص به خدا دارد، هیچ موجودی از موجودات نمی‌تواند مستقلاً دارای فعلی باشد، مگر آنکه آن فعل بالاصاله برای خداست و تمام افعال در جهان، فعل واحدی است و همه فعل‌الله است. این مراتب سه‌گانه توحید: یعنی توحید در ذات، توحید در اسما و صفات و توحید در افعال، از خصائص الهیون است و همه بر آن متفقند و بر این اصل، هر مذهب و مکتبی که استوارتر بوده و توانسته است برهان قوی‌تر بیاورد، توحید را روشن‌تر ساخته است. از میان همه طبقات الهیون، امت اسلام، توحیدش بهتر و استوارتر است، زیرا آورنده آن حضرت ~~محمدبن~~ عبدالله {{صل}}، خود به درجه اقصای از توحید رسیده بود و این باب را بر امت خود مفتوح فرمود.</ref>، تجلی تامّ اسما و [[صفات حق]] سبحانه در [[مظهر]] [[انسان کامل]] است. از نظر عرفا، خصوصاً [[ابن عربی]] و شارحان آثار او، هر یک از [[اسمای الهی]] در [[علم]] لایتناهی [[خداوند سبحان]]، دارای صورت باطنی‌ای هستند که به آن "ماهیت" و "عینِ ثابته" می‌گویند و همان اسما در [[عالم ظاهر]]، صورت‌های خارجی‌ای دارند که "مظاهر" و "موجودات عینیه" نامیده می‌شوند و قطعاً آن صُوَر [[باطنیه]]، ربِّ آن صُور خارجیه هستند. به عبارت دیگر، هر یک از موجوداتی که در عالَم ظاهر و خارج وجود دارند، نِمودی از یک ماهیت و عین ثابته‌ای در [[عالم باطن]] هستند<ref>محمد داوود قیصری، شرح فصوص الحکم، مقدمه قیصری بر فصوص، ص۱۲۷؛ ر. ک: سید علی رضا صدر حسینی، شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم، ص۲۰۱- ۲۰۶.</ref>. [[انسان کامل]]، نِمود خارجیِ [[حقیقت محمدیه]] است و [[حقیقت محمدیه]]، ماهیت و عین ثابته [[انسان کامل]] در عالم اعیان است<ref>امام خمینی، مصباح الهدایه الی الخلافة و الولایه، ص۳۰ - ۳۵.</ref>.		یکی از اساسی‌ترین [[معتقدات]] [[باطنی]] [[اسلام]] پس از [[توحید]]<ref>توحید خداوند متعال یعنی خداوند با جمیع مختصاتش از ذات، صفات، اسما و افعال، واحد است و در هیچ یک از این مراتب، شائبه دوئیت و غیریت، مشهود نیست، و نمی‌تواند مشهود باشد. در تمام عوالم و جهان هستی، ذات مستقل قیوم بالذات و وجود محض بسیط و خارج از هرگونه قید و تعین یکی است و آن وجود اقدس حضرت حق است، تبارک و تعالی و در تمام عوالم، هر صفتی چون: علم، قدرت، حیات، و... و هر اسمی چون: عالِم، قادر، حَیّ و... بالاصاله و الحقیقه اختصاص به ذات حق دارد، و آن علم واحد و قدرت واحده و حیات واحده هستند و هم‌چنین عالم و قادر و حی واحد است و اوست ذات اقدس حق که بدین صفات موصوف است. پس صفت علم و اسم عالم واحد است و آن برای ذات حق متعال است. در تمام عوالم و جهان هستی، هر فعلی بالاصاله و الحقیقه، اختصاص به خدا دارد، هیچ موجودی از موجودات نمی‌تواند مستقلاً دارای فعلی باشد، مگر آنکه آن فعل بالاصاله برای خداست و تمام افعال در جهان، فعل واحدی است و همه فعل‌الله است. این مراتب سه‌گانه توحید: یعنی توحید در ذات، توحید در اسما و صفات و توحید در افعال، از خصائص الهیون است و همه بر آن متفقند و بر این اصل، هر مذهب و مکتبی که استوارتر بوده و توانسته است برهان قوی‌تر بیاورد، توحید را روشن‌تر ساخته است. از میان همه طبقات الهیون، امت اسلام، توحیدش بهتر و استوارتر است، زیرا آورنده آن حضرت محمد بن عبدالله {{صل}}، خود به درجه اقصای از توحید رسیده بود و این باب را بر امت خود مفتوح فرمود.</ref>، تجلی تامّ اسما و [[صفات حق]] سبحانه در [[مظهر]] [[انسان کامل]] است. از نظر عرفا، خصوصاً [[ابن عربی]] و شارحان آثار او، هر یک از [[اسمای الهی]] در [[علم]] لایتناهی [[خداوند سبحان]]، دارای صورت باطنی‌ای هستند که به آن "ماهیت" و "عینِ ثابته" می‌گویند و همان اسما در [[عالم ظاهر]]، صورت‌های خارجی‌ای دارند که "مظاهر" و "موجودات عینیه" نامیده می‌شوند و قطعاً آن صُوَر [[باطنیه]]، ربِّ آن صُور خارجیه هستند. به عبارت دیگر، هر یک از موجوداتی که در عالَم ظاهر و خارج وجود دارند، نِمودی از یک ماهیت و عین ثابته‌ای در [[عالم باطن]] هستند<ref>محمد داوود قیصری، شرح فصوص الحکم، مقدمه قیصری بر فصوص، ص۱۲۷؛ ر. ک: سید علی رضا صدر حسینی، شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم، ص۲۰۱- ۲۰۶.</ref>. [[انسان کامل]]، نِمود خارجیِ [[حقیقت محمدیه]] است و [[حقیقت محمدیه]]، ماهیت و عین ثابته [[انسان کامل]] در عالم اعیان است<ref>امام خمینی، مصباح الهدایه الی الخلافة و الولایه، ص۳۰ - ۳۵.</ref>.

	از نظر [[قیصری]]، [[انسان کامل]]، [[قطب]] الاقطاب و [[مظهر اسم]] جامع "[[الله]]" است و اسم جامع "[[الله]]" محیط بر سایر [[اسمای الهی]] است، لذا بر جمیع [[اسمای الهی]]، [[فیض]] و [[استمداد]] می‌رساند، پس مربوب اسم جامع که همان [[حقیقت محمدیه]] در عالم اعیان و [[انسان کامل]] در عالم خارج می‌باشد، به وسیله [[اسم اعظم]] "[[الله]]" تمام صور موجود در [[جهان]] را [[تربیت]] و [[سرپرستی]] می‌کند<ref>قیصری، شرح فصوص الحکم، مقدمه قیصری بر فصوص، ص۱۲۷.</ref> و این همان جنبه [[ولایت تکوینی]] [[انسان کامل]] است که از نظر [[ابن عربی]] بر [[انسانی]] اطلاق می‌شود که [[مظهر]] صفات و [[اسمای الهی]] باشد و به [[برکت]] وجود [[مقدس]] او [[زمین]] و [[آسمان]] [[خلق]] شده و [[رزق]] و [[عنایات]] [[الهی]] به مدد [[فیض]] او به خلایق می‌رسد. [[انسان کامل]] چون [[مظهر اسم]] جامع "[[الله]]" است، تجلی‌گاه [[حق]] برای همه حقایق و مراتب وجود است. او [[جهان]] کوچکی است که در آینه وجودش همه [[کمالات]] [[جهان]] بزرگ انعکاس یافته است، به همین [[دلیل]] از میان موجودات، تنها [[انسان کامل]] است که [[شایستگی]] [[خلافت الهی]] و [[جانشینی خدا]] را دارد. [[ابن عربی]] [[معتقد]] است [[انسان کامل]] - که به زبان رمز، [[آدم]] نامیده شده است - همان جنس بشری در بالاترین مراتبش است که [[کمالات]] وجود [[عقلی]]، [[روحی]] و [[مادّی]] جز در او جمع نشده است<ref>ابن‌عربی، فصوص الحکم، مقدمه مصحح، ص۳۷.</ref>.		از نظر [[قیصری]]، [[انسان کامل]]، [[قطب]] الاقطاب و [[مظهر اسم]] جامع "[[الله]]" است و اسم جامع "[[الله]]" محیط بر سایر [[اسمای الهی]] است، لذا بر جمیع [[اسمای الهی]]، [[فیض]] و [[استمداد]] می‌رساند، پس مربوب اسم جامع که همان [[حقیقت محمدیه]] در عالم اعیان و [[انسان کامل]] در عالم خارج می‌باشد، به وسیله [[اسم اعظم]] "[[الله]]" تمام صور موجود در [[جهان]] را [[تربیت]] و [[سرپرستی]] می‌کند<ref>قیصری، شرح فصوص الحکم، مقدمه قیصری بر فصوص، ص۱۲۷.</ref> و این همان جنبه [[ولایت تکوینی]] [[انسان کامل]] است که از نظر [[ابن عربی]] بر [[انسانی]] اطلاق می‌شود که [[مظهر]] صفات و [[اسمای الهی]] باشد و به [[برکت]] وجود [[مقدس]] او [[زمین]] و [[آسمان]] [[خلق]] شده و [[رزق]] و [[عنایات]] [[الهی]] به مدد [[فیض]] او به خلایق می‌رسد. [[انسان کامل]] چون [[مظهر اسم]] جامع "[[الله]]" است، تجلی‌گاه [[حق]] برای همه حقایق و مراتب وجود است. او [[جهان]] کوچکی است که در آینه وجودش همه [[کمالات]] [[جهان]] بزرگ انعکاس یافته است، به همین [[دلیل]] از میان موجودات، تنها [[انسان کامل]] است که [[شایستگی]] [[خلافت الهی]] و [[جانشینی خدا]] را دارد. [[ابن عربی]] [[معتقد]] است [[انسان کامل]] - که به زبان رمز، [[آدم]] نامیده شده است - همان جنس بشری در بالاترین مراتبش است که [[کمالات]] وجود [[عقلی]]، [[روحی]] و [[مادّی]] جز در او جمع نشده است<ref>ابن‌عربی، فصوص الحکم، مقدمه مصحح، ص۳۷.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'ولایت و خلافت' به 'ولایت و خلافت'

2023-03-15T11:29:10Z

جایگزینی متن - 'ولایت و خلافت' به 'ولایت و خلافت'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۵۹
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	== ویژگی‌های [[انسان کامل]] ==		== ویژگی‌های [[انسان کامل]] ==
	[[انسان کامل]] مشتمل بر دو جهت [[الهی]] و بشری می‌باشد، که جهت [[الهی]] او [[بالاصاله]] نبوده، بلکه تبعی است که این همان جنبه [[ولایت و خلافت]] اوست. پس [[انسان کامل]]، جمیع [[صفات الهی]] از جمله: زنده کردن، میراندن، [[لطف]]، [[قهر]] و [[رضا]] را داراست تا به وسیله آنها بتواند [[جهان]] را [[سرپرستی]] کند و از نظر [[قیصری]]، حتی در مرحله نازله وجود، خودش را هم که جزئی از عالم امکان است، [[سرپرستی]] نماید. اما از طرفی [[انسان کامل]] به [[دلیل]] مقتضیات ذات و صفت [[بشر]] بودنش، که عین [[فقر]] و [[ذلت]] در برابر خداست، دارای صفاتی همچون: [[گریه]]، ضجر، [[خشم]] و ضیقِ صدر نیز هست که هیچ منافاتی با [[انسان کامل]] بودنش ندارد <ref>قیصری، شرح فصوص الحکم، ص۱۲۸.</ref>.		[[انسان کامل]] مشتمل بر دو جهت [[الهی]] و بشری می‌باشد، که جهت [[الهی]] او [[بالاصاله]] نبوده، بلکه تبعی است که این همان جنبه [[ولایت]] و [[خلافت]] اوست. پس [[انسان کامل]]، جمیع [[صفات الهی]] از جمله: زنده کردن، میراندن، [[لطف]]، [[قهر]] و [[رضا]] را داراست تا به وسیله آنها بتواند [[جهان]] را [[سرپرستی]] کند و از نظر [[قیصری]]، حتی در مرحله نازله وجود، خودش را هم که جزئی از عالم امکان است، [[سرپرستی]] نماید. اما از طرفی [[انسان کامل]] به [[دلیل]] مقتضیات ذات و صفت [[بشر]] بودنش، که عین [[فقر]] و [[ذلت]] در برابر خداست، دارای صفاتی همچون: [[گریه]]، ضجر، [[خشم]] و ضیقِ صدر نیز هست که هیچ منافاتی با [[انسان کامل]] بودنش ندارد <ref>قیصری، شرح فصوص الحکم، ص۱۲۸.</ref>.

	[[انسان کامل]] بعد از [[خدا]]، عالم‌ترین و عارف‌ترین موجودات است، زیرا [[خداوند سبحان]] در ذات و [[حقیقت انسان]]، [[معارف]] و [[اسرار الهی]] را به [[ودیعه]] نهاده است: {{متن قرآن\|وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا}}<ref>«و همه نام‌ها را به آدم آموخت» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> و [[انسان کامل]] چون جمیع [[کمالات انسانی]] در او محقّق شده است و در واقع مظهری برای تمام اسما و [[کمالات]] الهیه خصوصاً [[مظهر اسم]] علیم و موصوفی برای تمام صفات جلال و [[جمال الهی]] است، عالم‌ترین فرد می‌باشد<ref>محمد داوود قیصری، شرح فصوص الحکم، مقدمه قیصری، پاورقی ص۱۲۰.</ref>.		[[انسان کامل]] بعد از [[خدا]]، عالم‌ترین و عارف‌ترین موجودات است، زیرا [[خداوند سبحان]] در ذات و [[حقیقت انسان]]، [[معارف]] و [[اسرار الهی]] را به [[ودیعه]] نهاده است: {{متن قرآن\|وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا}}<ref>«و همه نام‌ها را به آدم آموخت» سوره بقره، آیه ۳۱.</ref> و [[انسان کامل]] چون جمیع [[کمالات انسانی]] در او محقّق شده است و در واقع مظهری برای تمام اسما و [[کمالات]] الهیه خصوصاً [[مظهر اسم]] علیم و موصوفی برای تمام صفات جلال و [[جمال الهی]] است، عالم‌ترین فرد می‌باشد<ref>محمد داوود قیصری، شرح فصوص الحکم، مقدمه قیصری، پاورقی ص۱۲۰.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T10:29:02Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۹
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	# '''[[ظهور]] و تجلی [[حق متعال]] در [[انسان کامل]]:''' [[امام]] در این باره می‌فرماید: "[[انسان کامل]] جمیعِ سلسله وجود است و اوّل و آخِر و ظاهر و [[باطن]] است".		# '''[[ظهور]] و تجلی [[حق متعال]] در [[انسان کامل]]:''' [[امام]] در این باره می‌فرماید: "[[انسان کامل]] جمیعِ سلسله وجود است و اوّل و آخِر و ظاهر و [[باطن]] است".

	[[انسان]] کامل از دیدگاه [[امام خمینی]] [[انسانی]] است که بر قوای خود مسلط باشد و مراحل روحی‌اش را از لحاظ [[اخلاقی]] کامل کند. در این حال [[انسان]] [[مظهر]] [[قدرت]]، [[علم]]، کمال، وجود و [[عفو]] [[الهی]] می‌شود. از این حیث همه [[انسان‌ها]] در [[پیروی]] از [[حجت‌های الهی]] می‌توانند به مراتبی از [[کمال انسانی]] [[دست]] یابند که در ابعاد مختلف وجودی [[انسان]] جریان دارد<ref>به نقل از: احمد عابدی، "انسان کامل از دیدگاه امام خمینی"، مجله آینه پژوهش، مهر و آبان ۱۳۷۸، شماره ۵۸، ص۶۴ - ۷۲.</ref><ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۴۳-۴۸.</ref>.		[[انسان]] کامل از دیدگاه [[امام خمینی]] [[انسانی]] است که بر قوای خود مسلط باشد و مراحل روحی‌اش را از لحاظ [[اخلاقی]] کامل کند. در این حال [[انسان]] [[مظهر]] [[قدرت]]، [[علم]]، کمال، وجود و [[عفو]] [[الهی]] می‌شود. از این حیث همه [[انسان‌ها]] در [[پیروی]] از [[حجت‌های الهی]] می‌توانند به مراتبی از [[کمال انسانی]] دست یابند که در ابعاد مختلف وجودی [[انسان]] جریان دارد<ref>به نقل از: احمد عابدی، "انسان کامل از دیدگاه امام خمینی"، مجله آینه پژوهش، مهر و آبان ۱۳۷۸، شماره ۵۸، ص۶۴ - ۷۲.</ref><ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۴۳-۴۸.</ref>.

	== انسان کامل در ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ==		== انسان کامل در ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ==

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-09T16:18:38Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۸
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:
	# ذات باری در [[مقام]] [[هویت]] مطلقه، دارای هیچ وصفی نیست و اولین جلوه اسمائی ذات در مقام ذات که به واسطه توجه حتی ذات به ذات حاصل شد، مقام احدیت ذاتی است که جلوه بارز آن، [[علم اجمالی]] ذات به [[کمالات]] ذات است.		# ذات باری در [[مقام]] [[هویت]] مطلقه، دارای هیچ وصفی نیست و اولین جلوه اسمائی ذات در مقام ذات که به واسطه توجه حتی ذات به ذات حاصل شد، مقام احدیت ذاتی است که جلوه بارز آن، [[علم اجمالی]] ذات به [[کمالات]] ذات است.
	# اولین جلوه در مراتب بعد، با توجه تفصیلی ذات به [[کمالات ذاتی]] خود حاصل شد و سایر [[اسماء]] در مقام واحدیت پدید آمدند. به این ترتیب، تکثرات اسمائی یکی بعد از دیگری حاصل شدند.		# اولین جلوه در مراتب بعد، با توجه تفصیلی ذات به [[کمالات ذاتی]] خود حاصل شد و سایر [[اسماء]] در مقام واحدیت پدید آمدند. به این ترتیب، تکثرات اسمائی یکی بعد از دیگری حاصل شدند.
	# نتیجه این جلوات در [[قوس نزول]]، [[ظهور]] [[صادر اول]] بعد از ذات [[متعال]] است؛ که بارزترین [[وصف]] آن، [[اعلم]] و اعرف بودن اسماء به ذات باری است. در قوس صعود و [[رجوع]] به [[حق]] نیز، آخرین حلقه اسماء در [[ارتباط]] با حق، اسمی است که اعلم و اعرف اسماء به ذات باری باشد.		# نتیجه این جلوات در [[قوس نزول]]، [[ظهور]] [[صادر اول]] بعد از ذات [[متعال]] است؛ که بارزترین وصف آن، [[اعلم]] و اعرف بودن اسماء به ذات باری است. در قوس صعود و [[رجوع]] به [[حق]] نیز، آخرین حلقه اسماء در [[ارتباط]] با حق، اسمی است که اعلم و اعرف اسماء به ذات باری باشد.
	# بنابراین، اگر فلسفه خلقت عالم را معرفت به پروردگار بدانیم، هرچند از دید [[عارف]]، معرفت به مقام [[غیب]] الغیوب ذات ناممکن است، اما اولین تعین اسمائی، با [[علم]] صورت می‌گیرد و [[انسان کامل]] که [[مظهر اسم اعظم]] [[الهی]] است، از دو جهت در سلسله [[اسماء]]، محور و [[فلسفه خلقت]] عالم قرار می‌گیرد؛ اول در مبدئیت و اولین [[فیض]] صادر از ذات بودن و دوم، در آخریت تجلیات اسمائی که [[غایت]] [[سیر]] اسماء به ذات است.		# بنابراین، اگر فلسفه خلقت عالم را معرفت به پروردگار بدانیم، هرچند از دید [[عارف]]، معرفت به مقام [[غیب]] الغیوب ذات ناممکن است، اما اولین تعین اسمائی، با [[علم]] صورت می‌گیرد و [[انسان کامل]] که [[مظهر اسم اعظم]] [[الهی]] است، از دو جهت در سلسله [[اسماء]]، محور و [[فلسفه خلقت]] عالم قرار می‌گیرد؛ اول در مبدئیت و اولین [[فیض]] صادر از ذات بودن و دوم، در آخریت تجلیات اسمائی که [[غایت]] [[سیر]] اسماء به ذات است.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:04:14Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله'

2022-08-03T11:07:45Z

جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله'

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:26:56Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = انسان کامل		\| موضوع مرتبط = انسان کامل
خط ۱۳۱:		خط ۱۳۰:

	{{خداشناسی}}		{{خداشناسی}}
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:ولایت]]		[[رده:ولایت]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T22:48:47Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T06:46:14Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~انسان کامل~~]]''' است. "'''~~[[انسان کامل]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[انسان کامل در قرآن]] - [[انسان کامل در عرفان اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = انسان کامل
			\| عنوان مدخل = [[انسان کامل]]
			\| مداخل مرتبط = [[انسان کامل در قرآن]] - [[انسان کامل در عرفان اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۷
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	#'''[[مقام]] قاب قوسین:''' [[مقام]] اسما و صفات و [[حضرت]] علمیه است که آن را تعیّن ثانی می‌گویند.		#'''[[مقام]] قاب قوسین:''' [[مقام]] اسما و صفات و [[حضرت]] علمیه است که آن را تعیّن ثانی می‌گویند.
	#'''مقامِ "أو أدنی" یا [[قلب]] وسیع:''' [[امام]] در این باره می‌فرماید: "... یعنی [[مقام]] اتصال به احدیت، بنابراین، چون وجود به معنای وجود منبسط است، پس [[قلب]] [[حضرت ختمی مرتبت]] اَوسَع از وجود است، زیرا دارای [[مقام]] اتصال به احدیت است و این اَوسع از وجود منبسط است".		#'''مقامِ "أو أدنی" یا [[قلب]] وسیع:''' [[امام]] در این باره می‌فرماید: "... یعنی [[مقام]] اتصال به احدیت، بنابراین، چون وجود به معنای وجود منبسط است، پس [[قلب]] [[حضرت ختمی مرتبت]] اَوسَع از وجود است، زیرا دارای [[مقام]] اتصال به احدیت است و این اَوسع از وجود منبسط است".
	#'''[[ظهور]] و تجلی [[حق متعال]] در [[انسان کامل]]:''' [[امام]] در این باره می‌فرماید: "[[انسان کامل]] جمیعِ [[سلسله]] وجود است و اوّل و آخِر و ظاهر و [[باطن]] است".		#'''[[ظهور]] و تجلی [[حق متعال]] در [[انسان کامل]]:''' [[امام]] در این باره می‌فرماید: "[[انسان کامل]] جمیعِ سلسله وجود است و اوّل و آخِر و ظاهر و [[باطن]] است".

	[[انسان]] کامل از دیدگاه [[امام خمینی]] [[انسانی]] است که بر قوای خود مسلط باشد و مراحل روحی‌اش را از لحاظ [[اخلاقی]] کامل کند. در این حال [[انسان]] [[مظهر]] [[قدرت]]، [[علم]]، کمال، وجود و [[عفو]] [[الهی]] می‌شود. از این حیث همه [[انسان‌ها]] در [[پیروی]] از [[حجت‌های الهی]] می‌توانند به مراتبی از [[کمال انسانی]] [[دست]] یابند که در ابعاد مختلف وجودی [[انسان]] جریان دارد<ref>به نقل از: احمد عابدی، "انسان کامل از دیدگاه امام خمینی"، مجله آینه پژوهش، مهر و آبان ۱۳۷۸، شماره ۵۸، ص۶۴ - ۷۲.</ref><ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۴۳-۴۸.</ref>.		[[انسان]] کامل از دیدگاه [[امام خمینی]] [[انسانی]] است که بر قوای خود مسلط باشد و مراحل روحی‌اش را از لحاظ [[اخلاقی]] کامل کند. در این حال [[انسان]] [[مظهر]] [[قدرت]]، [[علم]]، کمال، وجود و [[عفو]] [[الهی]] می‌شود. از این حیث همه [[انسان‌ها]] در [[پیروی]] از [[حجت‌های الهی]] می‌توانند به مراتبی از [[کمال انسانی]] [[دست]] یابند که در ابعاد مختلف وجودی [[انسان]] جریان دارد<ref>به نقل از: احمد عابدی، "انسان کامل از دیدگاه امام خمینی"، مجله آینه پژوهش، مهر و آبان ۱۳۷۸، شماره ۵۸، ص۶۴ - ۷۲.</ref><ref>[[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۴۳-۴۸.</ref>.
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	نگاه دوم، همان مسئله مورد نظر در این [[برهان]] است؛ یعنی [[فلسفه خلقت]] در [[غایت از آفرینش]] و اینکه جایگاه انسان کامل در قوس صعود و [[رجوع]] خلایق به [[خداوند]] در کجا قرار دارد.		نگاه دوم، همان مسئله مورد نظر در این [[برهان]] است؛ یعنی [[فلسفه خلقت]] در [[غایت از آفرینش]] و اینکه جایگاه انسان کامل در قوس صعود و [[رجوع]] خلایق به [[خداوند]] در کجا قرار دارد.

	توضیح آنکه: چنان‌که در نحوه ظهور اسماء الهی از ذات باری و در نتیجه، فلسفه خلقت عالم در عرفان اشاره شد، مبدأ خلقت، با [[حب ذات]] باری به ذات آغاز شد. این اصل در مظاهر عالم نیز جاری است؛ به این ترتیب که همه مظاهر، ذاتاً [[عشق]] به ذات خود دارند و چون مَظهر هستند و نمود [[حقیقت]] واحدند، [[حب]] به ذات، ریشه درحبّ به حقیقت ذات آنها دارد. از این رو، همه عالم در این نگاه، خواسته و ناخواسته، [[محبّ]] حقیقت ذات خود هستند و با شدتی بیش از آنچه به ذات خود عشق می‌ورزند، حقیقت ذات خود را طالب هستند و خواهان رجوع به او می‌باشند<ref>خداوند با تعابیر گوناگون این اصل را در قرآن ذکر می‌نماید؛ گاه به تسبیح و تحمید خلایق به درگاه حق اشاره می‌نماید: {{متن قرآن\|تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا}} و یا به حرکت شوقی آنها با اطاعت مطلق اشاره می‌نماید: {{متن قرآن\|ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ}} و نیز می‌فرماید: {{متن قرآن\|أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ}}. مراد از {{متن قرآن\|دَاخِرُونَ}}، انقیاد تام مخلوقات در درگاه الهی است که تکویناً و تشریعاً ابراز کمال ذلت در مقابل خداوند می‌نمایند. خداوند در یک قالب کلی در آیات متعدد، به رجوع جامع خلایق به خود اشاره دارد و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ}}.</ref>. به این ترتیب، در [[نظام]] [[اسماء الهی]] در عالم، هر اسم جزئی، میل به اسم بالاتر و [[مدبر]] خود دارد و در [[سلسله]] تشکیکی مظاهر، [[سیر]] [[اسماء]] از جزئی به کلی است که در نهایت، همگی خواهان رسیدن به [[اسم اعظم]] و یا [[انسان کامل]] هستند.		توضیح آنکه: چنان‌که در نحوه ظهور اسماء الهی از ذات باری و در نتیجه، فلسفه خلقت عالم در عرفان اشاره شد، مبدأ خلقت، با [[حب ذات]] باری به ذات آغاز شد. این اصل در مظاهر عالم نیز جاری است؛ به این ترتیب که همه مظاهر، ذاتاً [[عشق]] به ذات خود دارند و چون مَظهر هستند و نمود [[حقیقت]] واحدند، [[حب]] به ذات، ریشه درحبّ به حقیقت ذات آنها دارد. از این رو، همه عالم در این نگاه، خواسته و ناخواسته، [[محبّ]] حقیقت ذات خود هستند و با شدتی بیش از آنچه به ذات خود عشق می‌ورزند، حقیقت ذات خود را طالب هستند و خواهان رجوع به او می‌باشند<ref>خداوند با تعابیر گوناگون این اصل را در قرآن ذکر می‌نماید؛ گاه به تسبیح و تحمید خلایق به درگاه حق اشاره می‌نماید: {{متن قرآن\|تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا}} و یا به حرکت شوقی آنها با اطاعت مطلق اشاره می‌نماید: {{متن قرآن\|ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ}} و نیز می‌فرماید: {{متن قرآن\|أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ}}. مراد از {{متن قرآن\|دَاخِرُونَ}}، انقیاد تام مخلوقات در درگاه الهی است که تکویناً و تشریعاً ابراز کمال ذلت در مقابل خداوند می‌نمایند. خداوند در یک قالب کلی در آیات متعدد، به رجوع جامع خلایق به خود اشاره دارد و می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ}}.</ref>. به این ترتیب، در [[نظام]] [[اسماء الهی]] در عالم، هر اسم جزئی، میل به اسم بالاتر و [[مدبر]] خود دارد و در سلسله تشکیکی مظاهر، [[سیر]] [[اسماء]] از جزئی به کلی است که در نهایت، همگی خواهان رسیدن به [[اسم اعظم]] و یا [[انسان کامل]] هستند.

	بنابراین، همان طور که [[مقام]] انسان کامل در [[قوس نزول]] و انتشار اسماء از کلی به جزئی، در سرسلسله [[خلقت]] بود، در [[رجوع]] خلایق در قوس صعود به سوی [[حق]] نیز، انسان کامل، [[اسوه]] و مقتدی و حلقه نهایی اتصال اسماء در نهایت به ذات باری است.		بنابراین، همان طور که [[مقام]] انسان کامل در [[قوس نزول]] و انتشار اسماء از کلی به جزئی، در سرسلسله [[خلقت]] بود، در [[رجوع]] خلایق در قوس صعود به سوی [[حق]] نیز، انسان کامل، [[اسوه]] و مقتدی و حلقه نهایی اتصال اسماء در نهایت به ذات باری است.
خط ۱۱۳:		خط ۱۱۳:
	#اولین جلوه در مراتب بعد، با توجه تفصیلی ذات به [[کمالات ذاتی]] خود حاصل شد و سایر [[اسماء]] در مقام واحدیت پدید آمدند. به این ترتیب، تکثرات اسمائی یکی بعد از دیگری حاصل شدند.		#اولین جلوه در مراتب بعد، با توجه تفصیلی ذات به [[کمالات ذاتی]] خود حاصل شد و سایر [[اسماء]] در مقام واحدیت پدید آمدند. به این ترتیب، تکثرات اسمائی یکی بعد از دیگری حاصل شدند.
	#نتیجه این جلوات در [[قوس نزول]]، [[ظهور]] [[صادر اول]] بعد از ذات [[متعال]] است؛ که بارزترین [[وصف]] آن، [[اعلم]] و اعرف بودن اسماء به ذات باری است. در قوس صعود و [[رجوع]] به [[حق]] نیز، آخرین حلقه اسماء در [[ارتباط]] با حق، اسمی است که اعلم و اعرف اسماء به ذات باری باشد.		#نتیجه این جلوات در [[قوس نزول]]، [[ظهور]] [[صادر اول]] بعد از ذات [[متعال]] است؛ که بارزترین [[وصف]] آن، [[اعلم]] و اعرف بودن اسماء به ذات باری است. در قوس صعود و [[رجوع]] به [[حق]] نیز، آخرین حلقه اسماء در [[ارتباط]] با حق، اسمی است که اعلم و اعرف اسماء به ذات باری باشد.
	#بنابراین، اگر فلسفه خلقت عالم را معرفت به پروردگار بدانیم، هرچند از دید [[عارف]]، معرفت به مقام [[غیب]] الغیوب ذات ناممکن است، اما اولین تعین اسمائی، با [[علم]] صورت می‌گیرد و [[انسان کامل]] که [[مظهر اسم اعظم]] [[الهی]] است، از دو جهت در [[سلسله]] [[اسماء]]، محور و [[فلسفه خلقت]] عالم قرار می‌گیرد؛ اول در مبدئیت و اولین [[فیض]] صادر از ذات بودن و دوم، در آخریت تجلیات اسمائی که [[غایت]] [[سیر]] اسماء به ذات است.		#بنابراین، اگر فلسفه خلقت عالم را معرفت به پروردگار بدانیم، هرچند از دید [[عارف]]، معرفت به مقام [[غیب]] الغیوب ذات ناممکن است، اما اولین تعین اسمائی، با [[علم]] صورت می‌گیرد و [[انسان کامل]] که [[مظهر اسم اعظم]] [[الهی]] است، از دو جهت در سلسله [[اسماء]]، محور و [[فلسفه خلقت]] عالم قرار می‌گیرد؛ اول در مبدئیت و اولین [[فیض]] صادر از ذات بودن و دوم، در آخریت تجلیات اسمائی که [[غایت]] [[سیر]] اسماء به ذات است.

	نتیجه آنکه:		نتیجه آنکه:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۱۸
خط ۶۰:		خط ۶۰:

	تبیین مبسوط [[مقام]] انسان کامل، در [[عرفان اسلامی]] صورت گرفت؛ تا به آنجا که به جرأت می‌توان گفت که هرچند موضوع [[عرفان]]، [[توحید]] و وجود [[حق]] است، ولی می‌دانیم که ذات [[غیب]] الغیوب باری، قابل توصیف نیست و هرگز بدان راهی وجود ندارد. از این رو، [[عارف]] بیشترین توصیفی که در مسائل عرفانی بیان می‌نماید، از اولین تجلّی توحید (یعنی آن مرآت تمام‌نمای [[کمالات ذاتی]]) است و مصداق این تجلّی همانا «انسان کامل» نامیده می‌شود. چنان که [[ابن عربی]]، پایه‌گذار عرفان نظری، کتاب فصوص الحکم خود را به تبیین صفات انسان کامل در قالب جلوه‌های [[برگزیده]] این صفات در [[انبیاء الهی]]{{عم}} اختصاص داد و قیصری، شارح فصوص، در تعریف انسان کامل گفت:		تبیین مبسوط [[مقام]] انسان کامل، در [[عرفان اسلامی]] صورت گرفت؛ تا به آنجا که به جرأت می‌توان گفت که هرچند موضوع [[عرفان]]، [[توحید]] و وجود [[حق]] است، ولی می‌دانیم که ذات [[غیب]] الغیوب باری، قابل توصیف نیست و هرگز بدان راهی وجود ندارد. از این رو، [[عارف]] بیشترین توصیفی که در مسائل عرفانی بیان می‌نماید، از اولین تجلّی توحید (یعنی آن مرآت تمام‌نمای [[کمالات ذاتی]]) است و مصداق این تجلّی همانا «انسان کامل» نامیده می‌شود. چنان که [[ابن عربی]]، پایه‌گذار عرفان نظری، کتاب فصوص الحکم خود را به تبیین صفات انسان کامل در قالب جلوه‌های [[برگزیده]] این صفات در [[انبیاء الهی]]{{عم}} اختصاص داد و قیصری، شارح فصوص، در تعریف انسان کامل گفت:
	{{عربی\|مرتبة الإنسان الکامل عبارة عن جمع جمیع المراتب الإلهیة و الکونیة من العقول و النفوس الکلیة و الجزئیة و مراتب الطبیعة إلی آخر تنزلات الوجود و یسمی بالمرتبة العمانیة ایضاً، فهی مضاهیة للمرتبة الإلهیة و لا فرق بینهما الا بالربوبیة و المربوبیة، لذلک صار خلیفة الله}}<ref>شرح فصوص الحکم (القیصری) (ط. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵ ه.ش)، مقدمه قیصری، ص۲۴.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۴۵.</ref>		{{عربی\|مرتبة الإنسان الکامل عبارة عن جمع جمیع المراتب الإلهیة و الکونیة من العقول و النفوس الکلیة و الجزئیة و مراتب الطبیعة إلی آخر تنزلات الوجود و یسمی بالمرتبة العمانیة ایضاً، فهی مضاهیة للمرتبة الإلهیة و لا فرق بینهما الا بالربوبیة و المربوبیة، لذلک صار خلیفة الله}}<ref>شرح فصوص الحکم (القیصری) (ط. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵ ه.ش)، مقدمه قیصری، ص۲۴.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۴۵.</ref>

	===[[انسان کامل]]؛ [[مظهر اسم اعظم]] [[الهی]]===		===[[انسان کامل]]؛ [[مظهر اسم اعظم]] [[الهی]]===
خط ۶۶:		خط ۶۶:

	[[امام خمینی]] در بیان این مقام می‌فرماید:		[[امام خمینی]] در بیان این مقام می‌فرماید:
	{{عربی\|هذه الخلافة هی روح الخلافة المحمدیة{{صل}}، و ربها و أصلها و مبدؤها؛ منها بدأ أصل الخلافة فی العوالم کلها؛ بل أصل الخلافة و الخلیفة و المستخلف الیه. و هذه ظهرت تمام الظهور فی حضرة اسم «[[اللّه]]» الأعظم، [[رب]] الحقیقة المطلقة المحمدیة{{صل}}، أصل الحقائق الکلیة الإلهیة، فهی أصل الخلافة و الخلافة ظهورها؛ بل هی الظاهرة فی هذه الحضرة، لاتحاد الظاهر و المظهر؛ کما أشار إلیه فی الوحی الإلهی، إشارة لطیفة بقوله تعالی: {{متن قرآن\|إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ}}<ref>«ما آن (قرآن) را در شب قدر فرو فرستادیم» سوره قدر، آیه ۱.</ref>}}<ref>مصباح الهدایة إلی الخلافة و الولایة (ط. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۶ ه.ش)، ص۲۷.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۴۷.</ref>		{{عربی\|هذه الخلافة هی روح الخلافة المحمدیة{{صل}}، و ربها و أصلها و مبدؤها؛ منها بدأ أصل الخلافة فی العوالم کلها؛ بل أصل الخلافة و الخلیفة و المستخلف الیه. و هذه ظهرت تمام الظهور فی حضرة اسم «[[اللّه]]» الأعظم، [[رب]] الحقیقة المطلقة المحمدیة{{صل}}، أصل الحقائق الکلیة الإلهیة، فهی أصل الخلافة و الخلافة ظهورها؛ بل هی الظاهرة فی هذه الحضرة، لاتحاد الظاهر و المظهر؛ کما أشار إلیه فی الوحی الإلهی، إشارة لطیفة بقوله تعالی: {{متن قرآن\|إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ}}<ref>«ما آن (قرآن) را در شب قدر فرو فرستادیم» سوره قدر، آیه ۱.</ref>}}<ref>مصباح الهدایة إلی الخلافة و الولایة (ط. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۶ ه.ش)، ص۲۷.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۴۷.</ref>

	===انسان کامل؛ [[ربّ]] اسماء الهی در خارج ذات===		===انسان کامل؛ [[ربّ]] اسماء الهی در خارج ذات===
	بعد از تعین ذات در کسوت مقام احدیت و سپس واحدیت، [[حبّ]] ذاتی تقاضای [[کمالات ذاتی]] را در خارج ذات نمود و در نتیجه، اولین جلوه اسم اعظم در [[مقام]] فعل و اعیان خارجیّه، [[مشیّت]] فعلیه [[پروردگار]] بود که از آن به «[[فیض]] [[مقدس]]» و یا «[[مقام خلافت]] [[انسان کامل]]» نام می‌برند. او واسطه همه فیوضات از عالم ذات و اعیان ثابته در ذات با اعیان خارجیه است.		بعد از تعین ذات در کسوت مقام احدیت و سپس واحدیت، [[حبّ]] ذاتی تقاضای [[کمالات ذاتی]] را در خارج ذات نمود و در نتیجه، اولین جلوه اسم اعظم در [[مقام]] فعل و اعیان خارجیّه، [[مشیّت]] فعلیه [[پروردگار]] بود که از آن به «[[فیض]] [[مقدس]]» و یا «[[مقام خلافت]] [[انسان کامل]]» نام می‌برند. او واسطه همه فیوضات از عالم ذات و اعیان ثابته در ذات با اعیان خارجیه است.
	بنابراین، در عالم عین نیز انسان کامل، [[مدبر]] و [[ربّ]] همه [[اسماء]] فعلیه پروردگار در خارج است. عرفا در این مقام نیز بیانات گوناگونی دارند که در اینجا، به عبارات [[امام خمینی]] در مصباح الهدایة اشاره می‌شود: {{عربی\|لما تعلق الحب الذاتی بشهود الذات فی مرآة الصفات، أظهر عالم الصفات؛ و تجلی، بالتجلی الذاتی، فی الحضرة الواحدة فی مرآة [[جامعة]] أولا؛ و فی مرائی أخری بعدها، [[علی]] ترتیب استحقاقاتها و سعة المرأة وضیقها. و بعد ذلک تعلق الحب برؤیتها فی العین، فتجلی فی المرائی الخلقیة من وراء الحجب الأسمائیة، فأظهر العوالم علی الترتیب المنظم، و ظهر فی المرائی، علی التنسیق المنشق فی المرأة الأثم الأعظم بالاسم الأعظم أولا، و فی المرائی الأخری بعدها، علی ترتیبها الوجودی من الملائکة المقربین و البهم الصافین إلی أخیرة [[عوالم]] الملک و الشهود، نازلا من الصعود. أقل من فلق الصبح الأزل وتجلی علی الآخر بعد [[الأول]] و خرق أستار الأسرار، هو المشیئة المطلقة و الظهور الغیر المتعین التی یعبر عنها تارة ب «الفیض المقدس»، لتقدسها عن الإمکان و لواحقه و الکثرة و توابعها؛ و أخری ب «الوجود المنبسط»، لانبساطها علی هیاکل سماوات الأرواح و أراضی الأشباح، و ثالثة به «النفس الرحمانی» والنفخ الربوبی؛ و بمقام «الرحمانیة» و «الرحیمیة»، و بمقام «القیومیة»، و ب «حضرة العماء» و ب «الحجاب الأقرب»، و ب «الهیولی الأولی»، و ب«البرزخیة الکبری»، و بمقام «التدلی»، و بمقام «أوْأذنی» - و إن کان ذلک المقام عندنا غیرها، بل ذاک لیس بمقام أصلا- و بمقام «المحمدیة»، و «علویة» علی{{ع}}: کل علی حسب مقام و مورد إلی غیر ذلک من الاصطلاحات و العبارات و الإشارات، حسب المراتب و المقامات}}<ref>مصباح الهدایة إلی الخلافة و الولایة (ط. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۶ ه.ش)، ص۴۵.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۴۸.</ref>		بنابراین، در عالم عین نیز انسان کامل، [[مدبر]] و [[ربّ]] همه [[اسماء]] فعلیه پروردگار در خارج است. عرفا در این مقام نیز بیانات گوناگونی دارند که در اینجا، به عبارات [[امام خمینی]] در مصباح الهدایة اشاره می‌شود: {{عربی\|لما تعلق الحب الذاتی بشهود الذات فی مرآة الصفات، أظهر عالم الصفات؛ و تجلی، بالتجلی الذاتی، فی الحضرة الواحدة فی مرآة [[جامعة]] أولا؛ و فی مرائی أخری بعدها، [[علی]] ترتیب استحقاقاتها و سعة المرأة وضیقها. و بعد ذلک تعلق الحب برؤیتها فی العین، فتجلی فی المرائی الخلقیة من وراء الحجب الأسمائیة، فأظهر العوالم علی الترتیب المنظم، و ظهر فی المرائی، علی التنسیق المنشق فی المرأة الأثم الأعظم بالاسم الأعظم أولا، و فی المرائی الأخری بعدها، علی ترتیبها الوجودی من الملائکة المقربین و البهم الصافین إلی أخیرة [[عوالم]] الملک و الشهود، نازلا من الصعود. أقل من فلق الصبح الأزل وتجلی علی الآخر بعد [[الأول]] و خرق أستار الأسرار، هو المشیئة المطلقة و الظهور الغیر المتعین التی یعبر عنها تارة ب «الفیض المقدس»، لتقدسها عن الإمکان و لواحقه و الکثرة و توابعها؛ و أخری ب «الوجود المنبسط»، لانبساطها علی هیاکل سماوات الأرواح و أراضی الأشباح، و ثالثة به «النفس الرحمانی» والنفخ الربوبی؛ و بمقام «الرحمانیة» و «الرحیمیة»، و بمقام «القیومیة»، و ب «حضرة العماء» و ب «الحجاب الأقرب»، و ب «الهیولی الأولی»، و ب«البرزخیة الکبری»، و بمقام «التدلی»، و بمقام «أوْأذنی» - و إن کان ذلک المقام عندنا غیرها، بل ذاک لیس بمقام أصلا- و بمقام «المحمدیة»، و «علویة» علی{{ع}}: کل علی حسب مقام و مورد إلی غیر ذلک من الاصطلاحات و العبارات و الإشارات، حسب المراتب و المقامات}}<ref>مصباح الهدایة إلی الخلافة و الولایة (ط. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۶ ه.ش)، ص۴۵.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۴۸.</ref>

	===[[انسان کامل]]؛ [[غایت]] از [[خلقت]]===		===[[انسان کامل]]؛ [[غایت]] از [[خلقت]]===
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:

	قیصری در تبیین این بیان [[ابن‌عربی]] در [[فلسفه خلقت]] عالم، می‌گوید:		قیصری در تبیین این بیان [[ابن‌عربی]] در [[فلسفه خلقت]] عالم، می‌گوید:
	{{عربی\|لما کان وجود العالم مستنداً إلی الأسماء و کان الإنسان مقصوداً أصلیاً من الإیجاد، أولاً فی العلم و آخراً فی العین، نبه علی أن الحق تعالی من حیث أسمائه الحسنی أوجد العالم، و بین العلة الغائیة من إیجاد العالم الإنسانی، و هی رؤیته تعالی ذاته بذاته فی مرآة عین جامعة إنسانیة من مرایا الأعیان، کما قال: «کنت کنزا مخفیا، فأحببت أن أعرف، فخلقت الخلق، فتحببت إلیهم بالنعم، فعرفونی». فهذا القول کتمهید أصل یترتب علیه ظهور الحکم الکلیة من الأسماء الإلهیة فی مظاهرها}}<ref>شرح فصوص الحکم (للقیصری) (ط. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵ ه.ش)، ص۳۲۶.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۵۱.</ref>		{{عربی\|لما کان وجود العالم مستنداً إلی الأسماء و کان الإنسان مقصوداً أصلیاً من الإیجاد، أولاً فی العلم و آخراً فی العین، نبه علی أن الحق تعالی من حیث أسمائه الحسنی أوجد العالم، و بین العلة الغائیة من إیجاد العالم الإنسانی، و هی رؤیته تعالی ذاته بذاته فی مرآة عین جامعة إنسانیة من مرایا الأعیان، کما قال: «کنت کنزا مخفیا، فأحببت أن أعرف، فخلقت الخلق، فتحببت إلیهم بالنعم، فعرفونی». فهذا القول کتمهید أصل یترتب علیه ظهور الحکم الکلیة من الأسماء الإلهیة فی مظاهرها}}<ref>شرح فصوص الحکم (للقیصری) (ط. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵ ه.ش)، ص۳۲۶.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۲۵۱.</ref>

	===انسان کامل؛ غایت از خلقت در [[معرفت]] به [[توحید]]===		===انسان کامل؛ غایت از خلقت در [[معرفت]] به [[توحید]]===