انطاکیه در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:30:57Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	==انطاکیه در قرآن==		==انطاکیه در قرآن==
	در [[قرآن‌کریم]] نام انطاکیه نیامده؛ ~~لیکن~~ [[مفسران]] در [[شأن نزول]] آیاتی، از انطاکیه و [[شهروندان]] آن یاد کرده‌اند. این [[آیات]] دو دسته است:		در [[قرآن‌کریم]] نام انطاکیه نیامده؛ لکن [[مفسران]] در [[شأن نزول]] آیاتی، از انطاکیه و [[شهروندان]] آن یاد کرده‌اند. این [[آیات]] دو دسته است:

	۱. آیاتی که به نظر جمعی از مفسران درباره انطاکیه و [[اهل]] آن است <ref>تفسیر قرطبی، ج۱۵، ص۱۱؛ المنیر، ج۲۲، ص۳۰۰، ۳۰۲؛ التحریر والتنویر؛ ج ۲۲، ص۳۵۸.</ref> و آن [[آیه]] {{متن قرآن\|وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ}}<ref>«و برای آنان از مردم آن شهر آنگاه که پیامبران به آنجا آمدند مثلی بزن» سوره یس، آیه ۱۳.</ref> و آیات پس از آن است که به داستان [[اصحاب قریه]] پرداخته است و بیشتر مفسران مقصود از [[قریه]] را انطاکیه دانسته‌اند؛ ~~لیکن~~ در چگونگی داستان و نام فرستادگانی که به آنجا گسیل شده‌اند و اینکه از جانب [[خداوند]] یا [[حضرت عیسی]] اعزام شده‌اند و چگونگی برخورد آنها با مردم و برخورد [[حاکم]] و مردم با آنان، نیز کشتن مردی که به این سه رسول‌گرایید و سرانجامِ [[کافران]] و [[پادشاه]]، در نگاه مفسران و [[مورّخان]][[اختلاف]] است. <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص۳۷۹.</ref>		۱. آیاتی که به نظر جمعی از مفسران درباره انطاکیه و [[اهل]] آن است <ref>تفسیر قرطبی، ج۱۵، ص۱۱؛ المنیر، ج۲۲، ص۳۰۰، ۳۰۲؛ التحریر والتنویر؛ ج ۲۲، ص۳۵۸.</ref> و آن [[آیه]] {{متن قرآن\|وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ}}<ref>«و برای آنان از مردم آن شهر آنگاه که پیامبران به آنجا آمدند مثلی بزن» سوره یس، آیه ۱۳.</ref> و آیات پس از آن است که به داستان [[اصحاب قریه]] پرداخته است و بیشتر مفسران مقصود از [[قریه]] را انطاکیه دانسته‌اند؛ لکن در چگونگی داستان و نام فرستادگانی که به آنجا گسیل شده‌اند و اینکه از جانب [[خداوند]] یا [[حضرت عیسی]] اعزام شده‌اند و چگونگی برخورد آنها با مردم و برخورد [[حاکم]] و مردم با آنان، نیز کشتن مردی که به این سه رسول‌گرایید و سرانجامِ [[کافران]] و [[پادشاه]]، در نگاه مفسران و [[مورّخان]][[اختلاف]] است. <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص۳۷۹.</ref>

	از شواهد [[تاریخی]] و برخی [[روایات]] و گفته مفسران ذیل آیه {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref>.<ref>البدایة والنهایه، ج ۲، ص۶۷؛ التحریر و التنویر، ج ۲۲، ص۳۵۹.</ref> بر می‌آید که اهل انطاکیه و پادشاه آن همگی یا دسته‌ای از آنان [[ایمان]] آوردند<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۸۷ ـ ۱۸۹؛ قصص الانبیاء، راوندی، ص۲۷۴.</ref> و از سویی [[روایات]] و شواهد [[تاریخی]] دیگر و [[ظاهر آیات]] پیشگفته [[سوره یس]] بیانگر [[کفر]] و سرانجام [[عذاب]] همه آنان از جمله [[پادشاه]] است،<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۶.</ref> ازاین‌رو برخی درباره قول مشهور تردید کرده<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۴.</ref> و برخی آن را ردّ کرده و گفته‌اند: پیوند داستان طرح شده در سوره یس با [[انطاکیه]] بسیار [[ضعیف]] است، <ref>البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷.</ref> جز اینکه بگوییم در انطاکیه در دو برهه زمانی دو رویداد اتفاق افتاده است: یکی [[فرستادن رسولان]] از سوی [[خداوند]] و [[تکذیب]] آنان از سوی [[اهل]] انطاکیه، در حالی‌که تنها یک نفر ([[مؤمن]] [[آل‌یاسین]]) [[ایمان]] آورد و به دست آنان کشته شد و خداوند اهل آن [[شهر]] را با عذاب فراگیر نابود کرد و دیگری آنکه پس از [[آبادانی]] [[مجدّد]] [[شهر]] انطاکیه [[حضرت عیسی]] {{ع}} فرستادگانی به آنجا گسیل داشته و این بار [[مردم]] انطاکیه به آنها [[ایمان]] آوردند<ref>البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷ ـ ۲۰۸.</ref> و این موضوع در [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref> گزارش شده است.<ref>البدایة والنهایه، ج ۲، ص۶۷.</ref> این احتمال نیز دور از [[حقیقت]] نیست که داستان‌های متفاوت ممکن است مربوط به دو انطاکیه باشد،<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۷.</ref> زیرا در گذشته شهرهای زیادی به نام انطاکیه وجود داشته است.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۶.</ref>		از شواهد [[تاریخی]] و برخی [[روایات]] و گفته مفسران ذیل آیه {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref>.<ref>البدایة والنهایه، ج ۲، ص۶۷؛ التحریر و التنویر، ج ۲۲، ص۳۵۹.</ref> بر می‌آید که اهل انطاکیه و پادشاه آن همگی یا دسته‌ای از آنان [[ایمان]] آوردند<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۸۷ ـ ۱۸۹؛ قصص الانبیاء، راوندی، ص۲۷۴.</ref> و از سویی [[روایات]] و شواهد [[تاریخی]] دیگر و [[ظاهر آیات]] پیشگفته [[سوره یس]] بیانگر [[کفر]] و سرانجام [[عذاب]] همه آنان از جمله [[پادشاه]] است،<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۶.</ref> ازاین‌رو برخی درباره قول مشهور تردید کرده<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۴.</ref> و برخی آن را ردّ کرده و گفته‌اند: پیوند داستان طرح شده در سوره یس با [[انطاکیه]] بسیار [[ضعیف]] است، <ref>البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷.</ref> جز اینکه بگوییم در انطاکیه در دو برهه زمانی دو رویداد اتفاق افتاده است: یکی [[فرستادن رسولان]] از سوی [[خداوند]] و [[تکذیب]] آنان از سوی [[اهل]] انطاکیه، در حالی‌که تنها یک نفر ([[مؤمن]] [[آل‌یاسین]]) [[ایمان]] آورد و به دست آنان کشته شد و خداوند اهل آن [[شهر]] را با عذاب فراگیر نابود کرد و دیگری آنکه پس از [[آبادانی]] [[مجدّد]] [[شهر]] انطاکیه [[حضرت عیسی]] {{ع}} فرستادگانی به آنجا گسیل داشته و این بار [[مردم]] انطاکیه به آنها [[ایمان]] آوردند<ref>البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷ ـ ۲۰۸.</ref> و این موضوع در [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref> گزارش شده است.<ref>البدایة والنهایه، ج ۲، ص۶۷.</ref> این احتمال نیز دور از [[حقیقت]] نیست که داستان‌های متفاوت ممکن است مربوط به دو انطاکیه باشد،<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۷.</ref> زیرا در گذشته شهرهای زیادی به نام انطاکیه وجود داشته است.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۶.</ref>

Msadeq: /* مقدمه */

2024-03-29T08:11:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	اَنطاکِیه که با تای منقوط نیز خوانده شده <ref>التعریف والاعلام، ص۱۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۱۱.</ref> شهری در [[روم]] باستان <ref>جامع‌البیان، مج ۱۲، ج ۲۲، ص۱۸۶؛ قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵؛ نمونه، ج ۱۸، ص۳۴۰ ـ ۳۵۹.</ref> بوده که به دست [[یونانیان]] <ref>دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۰۸.</ref> در سال ۳۰۰ قبل از میلاد <ref>دائره‌المعارف الاسلامیه، ج ۳، ص۶۲؛ قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵.</ref> بنا شده و هم‌اکنون جزو قلمرو [[کشور]] [[ترکیه]] است.<ref>نمونه، ج ۱۸، ص۳۴۰.</ref> سازنده آن را «انطیقس» یا «انطیوخوس» (معرّب انطیوکوس) سومین [[پادشاه]] پس از [[اسکندر]] گفته‌اند؛ <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶.</ref> ولی برخی فرزند وی «سلوکوس نیکاتور» را سازنده آن دانسته‌اند. وی این [[شهر]] را [[انطاکیه]] نامید تا منسوب به پدرش انطیخوس باشد.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۶.</ref> برخی نیز برآن‌اند که پدر بنای آن را آغاز و پسر پس از درگذشت او آن را به پایان رساند؛<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶.</ref>		اَنطاکِیه که با تای منقوط نیز خوانده شده <ref>التعریف والاعلام، ص۱۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۱۱.</ref> شهری در [[روم]] باستان <ref>جامع‌البیان، مج ۱۲، ج ۲۲، ص۱۸۶؛ قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵؛ نمونه، ج ۱۸، ص۳۴۰ ـ ۳۵۹.</ref> بوده که به دست [[یونانیان]] <ref>دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۰۸.</ref> در سال ۳۰۰ قبل از میلاد <ref>دائره‌المعارف الاسلامیه، ج ۳، ص۶۲؛ قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵.</ref> بنا شده و هم‌اکنون جزو قلمرو [[کشور]] [[ترکیه]] است.<ref>نمونه، ج ۱۸، ص۳۴۰.</ref>

			سازنده آن را «انطیقس» یا «انطیوخوس» (معرّب انطیوکوس) سومین [[پادشاه]] پس از [[اسکندر]] گفته‌اند؛ <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶.</ref> ولی برخی فرزند وی «سلوکوس نیکاتور» را سازنده آن دانسته‌اند. وی این [[شهر]] را [[انطاکیه]] نامید تا منسوب به پدرش انطیخوس باشد.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۶.</ref> برخی نیز برآن‌اند که پدر بنای آن را آغاز و پسر پس از درگذشت او آن را به پایان رساند؛<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶.</ref>

	امّا دسته‌ای از موّرخان بنای آن‌را توسط انطاکیة دختر [[روم بن یقن بن سام بن نوح]] {{ع}} دانسته‌اند.<ref>معجم‌البلدان، ج ۱، ص۲۶۶؛ آثار البلاد، ص۱۵۰.</ref> این شهر زمانی یکی از سه شهر بزرگ [[سرزمین روم]] به شمار می‌آمد و دارای موقعیتی سرسبز، نهرهای آب خوش‌گوار و مرکز [[تجارت]] آسیای [[غربی]] و نزد یونانیان به انطاکیه [[زیبا]] و [[ملکه]] شرق مشهور بود.<ref>دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۰۶؛ معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶ ـ ۲۶۷؛ نمونه، ج ۱۸، ص۳۵۹.</ref> [[نصارا]] نیز از شهر انطاکیه با وصف [[شهر خدا]]، [[شهر]] شاهی و مادر [[شهرها]] یاد می‌کردند؛ زیرا نخستین شهری بود که [[اهل]] آن همگی به [[حضرت مسیح]] و به [[دین]] نصارا گرویدند.<ref>التنبیه والاشراف، ص۱۱۶؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۷؛ البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷.</ref>. [[پولس]] و [[برنابا]] از حواریان [[حضرت عیسی]] {{ع}} در آنجا به [[تبلیغ]] [[اشتغال]] داشتند.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵.</ref>		امّا دسته‌ای از موّرخان بنای آن‌را توسط انطاکیة دختر [[روم بن یقن بن سام بن نوح]] {{ع}} دانسته‌اند.<ref>معجم‌البلدان، ج ۱، ص۲۶۶؛ آثار البلاد، ص۱۵۰.</ref> این شهر زمانی یکی از سه شهر بزرگ [[سرزمین روم]] به شمار می‌آمد و دارای موقعیتی سرسبز، نهرهای آب خوش‌گوار و مرکز [[تجارت]] آسیای [[غربی]] و نزد یونانیان به انطاکیه [[زیبا]] و [[ملکه]] شرق مشهور بود.<ref>دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۰۶؛ معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶ ـ ۲۶۷؛ نمونه، ج ۱۸، ص۳۵۹.</ref> [[نصارا]] نیز از شهر انطاکیه با وصف [[شهر خدا]]، [[شهر]] شاهی و مادر [[شهرها]] یاد می‌کردند؛ زیرا نخستین شهری بود که [[اهل]] آن همگی به [[حضرت مسیح]] و به [[دین]] نصارا گرویدند.<ref>التنبیه والاشراف، ص۱۱۶؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۷؛ البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷.</ref>. [[پولس]] و [[برنابا]] از حواریان [[حضرت عیسی]] {{ع}} در آنجا به [[تبلیغ]] [[اشتغال]] داشتند.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵.</ref>

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = انطاکیه| عنوان مدخل= | مداخل مرتبط = انطاکیه در قرآن| پرسش مرتبط = }} == مقدمه == اَنطاکِیه که با تای منقوط نیز خوانده شده التعریف والاعلام، ص۱۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۱۱. شهری در روم باستان جامع‌البیان، مج ۱۲...» ایجاد کرد

2024-03-29T08:11:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = انطاکیه| عنوان مدخل= | مداخل مرتبط = انطاکیه در قرآن| پرسش مرتبط = }} == مقدمه == اَنطاکِیه که با تای منقوط نیز خوانده شده <ref>التعریف والاعلام، ص۱۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۱۱.</ref> شهری در روم باستان <ref>جامع‌البیان، مج ۱۲...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = انطاکیه| عنوان مدخل= | مداخل مرتبط = [[انطاکیه در قرآن]]| پرسش مرتبط = }}

== مقدمه ==
اَنطاکِیه که با تای منقوط نیز خوانده شده <ref>التعریف والاعلام، ص۱۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۵، ص۱۱.</ref> شهری در [[روم]] باستان <ref>جامع‌البیان، مج ۱۲، ج ۲۲، ص۱۸۶؛ قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵؛ نمونه، ج ۱۸، ص۳۴۰ ـ ۳۵۹.</ref> بوده که به دست [[یونانیان]] <ref>دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۰۸.</ref> در سال ۳۰۰ قبل از میلاد <ref>دائره‌المعارف الاسلامیه، ج ۳، ص۶۲؛ قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵.</ref> بنا شده و هم‌اکنون جزو قلمرو [[کشور]] [[ترکیه]] است.<ref>نمونه، ج ۱۸، ص۳۴۰.</ref> سازنده آن را «انطیقس» یا «انطیوخوس» (معرّب انطیوکوس) سومین [[پادشاه]] پس از [[اسکندر]] گفته‌اند؛ <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶.</ref> ولی برخی فرزند وی «سلوکوس نیکاتور» را سازنده آن دانسته‌اند. وی این [[شهر]] را [[انطاکیه]] نامید تا منسوب به پدرش انطیخوس باشد.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۶.</ref> برخی نیز برآن‌اند که پدر بنای آن را آغاز و پسر پس از درگذشت او آن را به پایان رساند؛<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶.</ref>

امّا دسته‌ای از موّرخان بنای آن‌را توسط انطاکیة دختر [[روم بن یقن بن سام بن نوح]] {{ع}} دانسته‌اند.<ref>معجم‌البلدان، ج ۱، ص۲۶۶؛ آثار البلاد، ص۱۵۰.</ref> این شهر زمانی یکی از سه شهر بزرگ [[سرزمین روم]] به شمار می‌آمد و دارای موقعیتی سرسبز، نهرهای آب خوش‌گوار و مرکز [[تجارت]] آسیای [[غربی]] و نزد یونانیان به انطاکیه [[زیبا]] و [[ملکه]] شرق مشهور بود.<ref>دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۰۶؛ معجم البلدان، ج ۱، ص۲۶۶ ـ ۲۶۷؛ نمونه، ج ۱۸، ص۳۵۹.</ref> [[نصارا]] نیز از شهر انطاکیه با وصف [[شهر خدا]]، [[شهر]] شاهی و مادر [[شهرها]] یاد می‌کردند؛ زیرا نخستین شهری بود که [[اهل]] آن همگی به [[حضرت مسیح]] و به [[دین]] نصارا گرویدند.<ref>التنبیه والاشراف، ص۱۱۶؛ تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۷؛ البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷.</ref>. [[پولس]] و [[برنابا]] از حواریان [[حضرت عیسی]] {{ع}} در آنجا به [[تبلیغ]] [[اشتغال]] داشتند.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۵.</ref>

شهر انطاکیه پیش از [[اسلام]] محل [[کشمکش]] و درگیری بین قوم‌ها و [[پیروان ادیان]] [[یهود]]، نصارا و [[بت پرستان]] بوده است. این [[شهر]] یک‌بار به دست [[شاپور]] اول در سال ۲۶۰ <ref>دائره‌المعارف الاسلامیه، ج ۳، ص۶۲.</ref> و بار دیگر توسط [[کسرا]] [[انوشیروان]] در سال ۵۳۸ میلادی فتح شد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج ۱، ص۱۶۵؛ مروج الذهب، ج ۱، ص۲۹۱؛ المسالک، ج ۱، ص۲۸۸.</ref> در سال ۶۳۸ میلادی مطابق با سال ۱۷ هجری قمری [[مسلمانان]]، [[انطاکیه]] را به تصرّف خود درآوردند.<ref>دائره‌المعارف الاسلامیه، ج۳، ص۶۳؛ دائره‌المعارف بستانی، ج ۴، ص۵۱۱.</ref> [[قبر]] [[مؤمن]] [[آل‌یاسین]] که نامش را [[حبیب نجار]] گفته‌اند در انطاکیه [[زیارتگاه]] [[مردم]] است.<ref>الموسوعة الذهبیه، ج ۶، ص۱۸۰؛ آثار البلاد، ص۱۵۱؛ الکشاف، ج ۴، ص۱۰.</ref> قبر [[یحیی بن زکریا]] {{ع}} نیز در این شهر است<ref>آثارالبلاد، ص۱۵۱.</ref>.<ref>[[محمد مهدی خراسانی|خراسانی، محمد مهدی]]، [[انطاکیه (مقاله)|مقاله «انطاکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص۵۳۵.</ref>

==انطاکیه در قرآن==
در [[قرآن‌کریم]] نام انطاکیه نیامده؛ لیکن [[مفسران]] در [[شأن نزول]] آیاتی، از انطاکیه و [[شهروندان]] آن یاد کرده‌اند. این [[آیات]] دو دسته است:

۱. آیاتی که به نظر جمعی از مفسران درباره انطاکیه و [[اهل]] آن است <ref>تفسیر قرطبی، ج۱۵، ص۱۱؛ المنیر، ج۲۲، ص۳۰۰، ۳۰۲؛ التحریر والتنویر؛ ج ۲۲، ص۳۵۸.</ref> و آن [[آیه]] {{متن قرآن|وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ}}<ref>«و برای آنان از مردم آن شهر آنگاه که پیامبران به آنجا آمدند مثلی بزن» سوره یس، آیه ۱۳.</ref> و آیات پس از آن است که به داستان [[اصحاب قریه]] پرداخته است و بیشتر مفسران مقصود از [[قریه]] را انطاکیه دانسته‌اند؛ لیکن در چگونگی داستان و نام فرستادگانی که به آنجا گسیل شده‌اند و اینکه از جانب [[خداوند]] یا [[حضرت عیسی]] اعزام شده‌اند و چگونگی برخورد آنها با مردم و برخورد [[حاکم]] و مردم با آنان، نیز کشتن مردی که به این سه رسول‌گرایید و سرانجامِ [[کافران]] و [[پادشاه]]، در نگاه مفسران و [[مورّخان]][[اختلاف]] است. <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص۳۷۹.</ref>

از شواهد [[تاریخی]] و برخی [[روایات]] و گفته مفسران ذیل آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref>.<ref>البدایة والنهایه، ج ۲، ص۶۷؛ التحریر و التنویر، ج ۲۲، ص۳۵۹.</ref> بر می‌آید که اهل انطاکیه و پادشاه آن همگی یا دسته‌ای از آنان [[ایمان]] آوردند<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۸۷ ـ ۱۸۹؛ قصص الانبیاء، راوندی، ص۲۷۴.</ref> و از سویی [[روایات]] و شواهد [[تاریخی]] دیگر و [[ظاهر آیات]] پیشگفته [[سوره یس]] بیانگر [[کفر]] و سرانجام [[عذاب]] همه آنان از جمله [[پادشاه]] است،<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۶.</ref> ازاین‌رو برخی درباره قول مشهور تردید کرده<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۴.</ref> و برخی آن را ردّ کرده و گفته‌اند: پیوند داستان طرح شده در سوره یس با [[انطاکیه]] بسیار [[ضعیف]] است، <ref>البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷.</ref> جز اینکه بگوییم در انطاکیه در دو برهه زمانی دو رویداد اتفاق افتاده است: یکی [[فرستادن رسولان]] از سوی [[خداوند]] و [[تکذیب]] آنان از سوی [[اهل]] انطاکیه، در حالی‌که تنها یک نفر ([[مؤمن]] [[آل‌یاسین]]) [[ایمان]] آورد و به دست آنان کشته شد و خداوند اهل آن [[شهر]] را با عذاب فراگیر نابود کرد و دیگری آنکه پس از [[آبادانی]] [[مجدّد]] [[شهر]] انطاکیه [[حضرت عیسی]] {{ع}} فرستادگانی به آنجا گسیل داشته و این بار [[مردم]] انطاکیه به آنها [[ایمان]] آوردند<ref>البدایة والنهایه، ج ۱، ص۲۰۷ ـ ۲۰۸.</ref> و این موضوع در [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref> گزارش شده است.<ref>البدایة والنهایه، ج ۲، ص۶۷.</ref> این احتمال نیز دور از [[حقیقت]] نیست که داستان‌های متفاوت ممکن است مربوط به دو انطاکیه باشد،<ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۳، ص۵۷۷.</ref> زیرا در گذشته شهرهای زیادی به نام انطاکیه وجود داشته است.<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۱۶.</ref>

۲. [[آیات]] مورد [[اختلاف]] که برخی آن را درباره شهر انطاکیه دانسته‌اند:
# در آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! یاوران (دین) خدا باشید چنان که عیسی پسر مریم به حواریان گفت: چه کسانی در راه خداوند یاوران من خواهند بود؟ حواریان گفتند: ما یاوران (دین) خداوندیم و دسته‌ای از بنی اسرائیل ایمان آوردند و دسته‌ای کافر شدند و ما مؤمنان را در برابر دشمنانشان نیرومند کردیم و پیروز شدند» سوره صف، آیه ۱۴.</ref> خداوند به ایمان دسته‌ای از [[بنی‌اسرائیل]] به حضرت عیسی {{ع}} اشاره دارد. برخی بر آن‌اند که مقصود از بنی‌اسرائیل در این آیه اهل انطاکیه‌اند.<ref>البدایه والنهایه، ج ۲، ص۶۷.</ref>
#برخی [[اصحاب رسّ]] در دو آیه ذیل را اهل انطاکیه دانسته‌اند: {{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَلِكَ كَثِيرًا}}<ref>«و عاد و ثمود و اصحاب رسّ و نسل‌های بسیاری را که در (فاصله) میان آنان بودند (از میان برداشتیم)؛» سوره فرقان، آیه ۳۸.</ref>، {{متن قرآن|كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ}}<ref>«پیش از آنان قوم نوح و اصحاب رسّ و ثمود دروغ‌انگاری کردند» سوره ق، آیه ۱۲.</ref> گفته‌اند: رسّ چاهی بود در [[انطاکیه]] که [[بت پرستان]] [[مؤمن]] [[آل یاسین]] را در آن افکنده و کشتند <ref>روض الجنان، ج ۱۴، ص۲۲۲.</ref> و ازاین‌رو به [[اصحاب رسّ]] مشهور شدند.
#{{متن قرآن|فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا}}<ref>«باز راه افتادند تا هنگامی که به مردم شهری رسیدند از مردمش خوراک خواستند، اما آنان از پذیرایی ایشان خودداری کردند؛ سپس دیواری در آن (شهر) یافتند که می‌خواست فرو افتد، (خضر) آن را استوار کرد، (موسی) گفت: اگر می‌خواستی برای آن مزدی دریافت می‌داشتی» سوره کهف، آیه ۷۷.</ref> این [[آیه]] و [[آیات]] پیش از آن [[همراهی]] [[موسی و خضر]] {{ع}} را گزارش می‌کند؛ آن دو در [[سفر]] به قریه‌ای رسیدند و از [[اهل]] آن طعام خواستند؛ امّا اهل [[قریه]] از [[اطعام]] آنان خودداری کردند. برخی [[مفسران]] مراد از قریه در این آیه را انطاکیه دانسته‌اند.<ref>مجمع البیان، ج ۶، ص۷۵۱؛ الجوهرالثمین، ج ۴، ص۹۳.</ref>
#برخی مقصود از قریه در آیه {{متن قرآن|وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}}<ref>«و از ایشان درباره شهری که در کرانه دریا بود بپرس، آنگاه که (از حکم حرام بودن ماهیگیری) در روز شنبه تجاوز می‌کردند زیرا روز شنبه آنان ماهی‌هاشان نزد ایشان روی آب می‌آمدند و روزی که شنبه‌شان نبود نزد آنان نمی‌آمدند، بدین‌گونه آنها را برای آنکه نافرمانی می‌کردند، می‌آزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۳.</ref> را انطاکیه دانسته‌اند.<ref>التعریف و الاعلام، ص۱۱۱.</ref> در این آیه به [[تجاوز]] [[اصحاب سبت]] از [[حدود الهی]] اشاره شده است.<ref>[[محمد مهدی خراسانی|خراسانی، محمد مهدی]]، [[انطاکیه (مقاله)|مقاله «انطاکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص536.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:000055.jpg|22px]] [[محمد مهدی خراسانی|خراسانی، محمد مهدی]]، [[انطاکیه (مقاله)|مقاله «انطاکیه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۴''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}