اهل بیت پیامبر خاتم در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منزلت اهل بیت {{ع}} */

2024-10-22T07:35:33Z

منزلت اهل بیت {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	در منابع روایی، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و منزلت ائمه{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن هدایتگران آسمانی است:		در منابع روایی، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و منزلت ائمه{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن هدایتگران آسمانی است:
	# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.		# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و معدن علم و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و محل رفت و آمد فرشتگان است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}}، داناترین فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و معدن علم و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و محل رفت و آمد فرشتگان است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با حقایق دین محمد{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ مناظره که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با حقایق دین محمد{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ مناظره که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.

	به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش صبغه [[الهی]] داشته و در راستای تعالیم پیامبران الهی ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.		به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش صبغه [[الهی]] داشته و در راستای تعالیم پیامبران الهی ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.

	[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در حوض ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.		[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] نام علی و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در حوض ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.

	[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «مَثَل ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.		[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «مَثَل ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.

Bahmani: /* اهل بیت در روایات امامان اهل بیت {{عم}} */

2024-10-22T07:34:50Z

اهل بیت در روایات امامان اهل بیت {{عم}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	# کاربرد عامّ که مؤمنان راستین را شامل می‌شود چنان که [[امام صادق]] {{ع}} فرموده است: هر کس [[پرهیزکار]] و [[صالح]] باشد از ما [[اهل بیت]] است<ref>دعائم الإسلام، ج۱، ص۶۲۲.</ref> [[امام]] {{ع}} به دو [[آیه]] از [[قرآن کریم]] بر این معنا استشهاد کرده است: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاء بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref> ای مؤمنان! یهودیان و مسیحیان را دوست مگیرید که آنان (در برابر شما) هوادار یکدیگرند و هر کس از شما آنان را دوست بگیرد از آنان است؛ بی‌گمان خداوند گروه ستمگران را راهنمایی نمی‌کند؛ سوره مائده، آیه۵۱.</ref>، {{متن قرآن\|رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَمَنْ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref>پروردگارا! به راستی آنان بسیاری از مردم را گمراه کرده‌اند پس هر که از من پیروی کند از من است و هر که با من سرکشی ورزد بی‌گمان تو آمرزنده‌ای بخشاینده‌ای؛ سوره ابراهیم، آیه ۳۶.</ref>		# کاربرد عامّ که مؤمنان راستین را شامل می‌شود چنان که [[امام صادق]] {{ع}} فرموده است: هر کس [[پرهیزکار]] و [[صالح]] باشد از ما [[اهل بیت]] است<ref>دعائم الإسلام، ج۱، ص۶۲۲.</ref> [[امام]] {{ع}} به دو [[آیه]] از [[قرآن کریم]] بر این معنا استشهاد کرده است: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاء بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref> ای مؤمنان! یهودیان و مسیحیان را دوست مگیرید که آنان (در برابر شما) هوادار یکدیگرند و هر کس از شما آنان را دوست بگیرد از آنان است؛ بی‌گمان خداوند گروه ستمگران را راهنمایی نمی‌کند؛ سوره مائده، آیه۵۱.</ref>، {{متن قرآن\|رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَمَنْ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}}<ref>پروردگارا! به راستی آنان بسیاری از مردم را گمراه کرده‌اند پس هر که از من پیروی کند از من است و هر که با من سرکشی ورزد بی‌گمان تو آمرزنده‌ای بخشاینده‌ای؛ سوره ابراهیم، آیه ۳۶.</ref>
	# کاربرد خاصّ آن به [[خویشاوندان]] [[پیامبر]] {{صل}} اختصاص دارد. چنان که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرموده است: هرگاه در جنگ با دشمنان [[اسلام]]، کار سخت می‌شد و [[مردم]] از مقابله با دشمن خودداری می‌کردند، [[پیامبر]] {{صل}} [[اهل بیت]] خود را به [[کارزار]] می‌فرستاد، [[عبیدة بن حارث]] در [[جنگ بدر]]، [[حمزه]] در [[احد]] و [[جعفر طیار]] در [[جنگ موته]] به [[شهادت]] رسیدند<ref>نهج البلاغه، نامه۹۹.</ref>.		# کاربرد خاصّ آن به [[خویشاوندان]] [[پیامبر]] {{صل}} اختصاص دارد. چنان که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرموده است: هرگاه در جنگ با دشمنان [[اسلام]]، کار سخت می‌شد و [[مردم]] از مقابله با دشمن خودداری می‌کردند، [[پیامبر]] {{صل}} [[اهل بیت]] خود را به [[کارزار]] می‌فرستاد، [[عبیدة بن حارث]] در [[جنگ بدر]]، [[حمزه]] در [[احد]] و [[جعفر طیار]] در [[جنگ موته]] به [[شهادت]] رسیدند<ref>نهج البلاغه، نامه۹۹.</ref>.
	# کاربرد اخصّ آن به آن دسته از [[خویشاوندان]] [[پیامبر]] {{صل}} اختصاص دارد که از مقام و [[منزلت]] ویژه‌ای برخوردارند و گفتار و [[رفتار]] آنان ملاک حق و راهنمای [[حقیقت]] است. چنان که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرموده است: به [[اهل بیت]] پیامبرتان بنگرید و به سمت و سوی حرکت آنان ملتزم باشید و از آنان [[پیروی]] کنید، زیرا آنان هرگز شما را از مسیر [[هدایت]] خارج نکرده و به [[گمراهی]] باز نمی‌گردانند، نه از آنان پیشی بگیرید که [[گمراه]] خواهید شد و نه از آنان فاصله بگیرید که هلاک خواهید شد<ref>نهج البلاغه، خطبه۹۷.</ref>. در روایتی دیگر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: «ما هستیم خانه‌هایی که [[خدا]] امر فرموده است<ref> سوره بقره:۲، آیه ۱۸۹.</ref> از درهای آن داخل شوید و ماییم درهای [[رحمت]] [[حق]] و خانه‌هایی که از آنجا به [[حق]] [[تقرب]] می‌جویید»<ref>{{متن حدیث\|نحن البیوتُ الّتی أمَرَ اللهُ أن یؤتی من أبوابها، نحنُ بابُ الله و الّتی یؤتی منها...}}، ابن شهرآشوب، محمد بن علی، «مناقب آل ابی طالب {{عم}}»، ج۲، فصل فی المسابقة بالعلم.. ، ص۳۴. ر. ک: [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره ۵ (کتاب)\|شرح زیارت جامعه]]، ص۳۰.</ref>. «ما درخت [[نبوت]] و [[بیت]] [[رحمت]] هستیم»<ref>{{متن حدیث\|عن ابی‌جعفر {{ع}}، قال: «...نحن شجرة النبوة و بیت الرحمة}}، صفار، محمد بن حسن، «بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد {{صل}}»، ج۱، ص۵۷.</ref><ref>بیت در روایات به معنای ائمه {{عم}} است. ر. ک: [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی- شرح زیارت جامعه کبیره]]، ج۱، ص۴۷.</ref> و [[امام حسن]] {{ع}} خطاب به [[اهل عراق]] فرمود: "ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[خداوند]] [[آیه مبارکه]] [[تطهیر]] را درباره آنان نازل فرموده است"<ref>تفسیر ابن کثیر، ج۵، ص۴۵۸.</ref> [[روایات]] در این خصوص بسیار است.		# کاربرد اخصّ آن به آن دسته از [[خویشاوندان]] [[پیامبر]] {{صل}} اختصاص دارد که از مقام و [[منزلت]] ویژه‌ای برخوردارند و گفتار و [[رفتار]] آنان ملاک حق و راهنمای [[حقیقت]] است. چنان که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرموده است: به [[اهل بیت]] پیامبرتان بنگرید و به سمت و سوی حرکت آنان ملتزم باشید و از آنان [[پیروی]] کنید، زیرا آنان هرگز شما را از مسیر [[هدایت]] خارج نکرده و به [[گمراهی]] باز نمی‌گردانند، نه از آنان پیشی بگیرید که [[گمراه]] خواهید شد و نه از آنان فاصله بگیرید که هلاک خواهید شد<ref>نهج البلاغه، خطبه۹۷.</ref>. در روایتی دیگر [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: «ما هستیم خانه‌هایی که [[خدا]] امر فرموده است<ref> سوره بقره:۲، آیه ۱۸۹.</ref> از درهای آن داخل شوید و ماییم درهای [[رحمت]] [[حق]] و خانه‌هایی که از آنجا به [[حق]] [[تقرب]] می‌جویید»<ref>{{متن حدیث\|نحن البیوتُ الّتی أمَرَ اللهُ أن یؤتی من أبوابها، نحنُ بابُ الله و الّتی یؤتی منها...}}، ابن شهرآشوب، محمد بن علی، «مناقب آل ابی طالب {{عم}}»، ج۲، فصل فی المسابقة بالعلم.. ، ص۳۴. ر. ک: [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره ۵ (کتاب)\|شرح زیارت جامعه]]، ص۳۰.</ref>. «ما درخت [[نبوت]] و [[بیت]] [[رحمت]] هستیم»<ref>{{متن حدیث\|عن ابی‌جعفر {{ع}}، قال: «...نحن شجرة النبوة و بیت الرحمة}}، صفار، محمد بن حسن، «بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد {{صل}}»، ج۱، ص۵۷.</ref><ref>بیت در روایات به معنای ائمه {{عم}} است. ر. ک: [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|جلوه‌های لاهوتی- شرح زیارت جامعه کبیره]]، ج۱، ص۴۷.</ref> و [[امام حسن]] {{ع}} خطاب به [[اهل عراق]] فرمود: "ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[خداوند]] [[آیه مبارکه]] تطهیر را درباره آنان نازل فرموده است"<ref>تفسیر ابن کثیر، ج۵، ص۴۵۸.</ref> [[روایات]] در این خصوص بسیار است.

	از کاربردهای چهارگانه [[اهل بیت]] در [[روایات اسلامی]]، دو کاربرد اخیر متداول است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه به کار رفته باشد، یکی از آن دو مقصود است، و اصطلاح رایج در مورد اوّل، [[اصحاب]] و در مورد دوم، ازواج است. بدین جهت در مجامع [[حدیثی]] و در باب [[فضایل]] اصطلاح [[اصحاب]]، ازواج و [[اهل بیت]] به صورت جداگانه مطرح شده‌اند. از دو معنای اخیر، در کتاب‌های [[شیعه]]، معنای دوم رایج‌تر است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه مطرح شود، معنای اخصّ آن مقصود است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۵۳۹-۵۴۹.</ref>.		از کاربردهای چهارگانه [[اهل بیت]] در [[روایات اسلامی]]، دو کاربرد اخیر متداول است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه به کار رفته باشد، یکی از آن دو مقصود است، و اصطلاح رایج در مورد اوّل، [[اصحاب]] و در مورد دوم، ازواج است. بدین جهت در مجامع [[حدیثی]] و در باب [[فضایل]] اصطلاح [[اصحاب]]، ازواج و [[اهل بیت]] به صورت جداگانه مطرح شده‌اند. از دو معنای اخیر، در کتاب‌های [[شیعه]]، معنای دوم رایج‌تر است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه مطرح شود، معنای اخصّ آن مقصود است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۵۳۹-۵۴۹.</ref>.

Bahmani: /* منابع */

2023-10-30T18:23:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۳
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]		# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]
			# [[پرونده:IM010024.jpg\|22px]] [[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|'''موسوعه رد شبهات ج۲۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منزلت اهل بیت {{ع}} */

2023-10-30T18:22:48Z

منزلت اهل بیت {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۲
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== منزلت اهل بیت {{ع}} ==		== منزلت اهل بیت {{ع}} ==
	در [[منابع ~~روایی]]،~~ [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و [[منزلت ائمه]]{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن [[هدایتگران]] آسمانی است:		در منابع روایی، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و منزلت ائمه{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن هدایتگران آسمانی است:
	# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.		# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[معدن علم]] و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و معدن علم و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و محل رفت و آمد فرشتگان است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با [[حقایق دین محمد]]{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ [[مناظره]] که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با حقایق دین محمد{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ مناظره که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.

	به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش [[صبغه]] [[الهی]] داشته و در راستای [[تعالیم پیامبران الهی]] ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.		به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش صبغه [[الهی]] داشته و در راستای تعالیم پیامبران الهی ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.

	[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در [[حوض]] ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.		[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در حوض ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.

	[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: ~~«[[مَثَل]]~~ ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.		[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «مَثَل ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.

	با توجه به این [[روایات ~~معتبر]]،~~ [[ایمان]] به [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} در ردیف [[ایمان به خدا]] و رسولش قرار دارد. [[مردم]] اگر بخواهند [[ایمان]] و معرفتشان به [[خداوند]] کامل گردد، باید به آنان ایمان بیاورند و از آنان [[پیروی]] کنند و برای نجات خود، رهنمودهای آنان را سرلوحه [[زندگی]] خود سازند<ref>{{متن حدیث\|لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۸۰؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶؛ علامه حلی، الألفین، ص۲۸۱.</ref>.		با توجه به این روایات معتبر، [[ایمان]] به [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} در ردیف ایمان به خدا و رسولش قرار دارد. [[مردم]] اگر بخواهند [[ایمان]] و معرفتشان به [[خداوند]] کامل گردد، باید به آنان ایمان بیاورند و از آنان [[پیروی]] کنند و برای نجات خود، رهنمودهای آنان را سرلوحه [[زندگی]] خود سازند<ref>{{متن حدیث\|لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۸۰؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶؛ علامه حلی، الألفین، ص۲۸۱.</ref>.

	[[ابوسلمه]] گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: «مائیم که [[خدا]] [[اطاعت]] ما را [[واجب]] ساخته، مردم راهی جز [[معرفت]] ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ الَّذِينَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَا يَسَعُ النَّاسَ إِلَّا مَعْرِفَتُنَا وَ لَا يُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا...}}، الکافی، ج۱، ص۱۸۷.</ref>.		[[ابوسلمه]] گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: «مائیم که [[خدا]] [[اطاعت]] ما را [[واجب]] ساخته، مردم راهی جز [[معرفت]] ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ الَّذِينَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَا يَسَعُ النَّاسَ إِلَّا مَعْرِفَتُنَا وَ لَا يُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا...}}، الکافی، ج۱، ص۱۸۷.</ref>.

	[[قندوزی]] [[حنفی]] نقل می‌کند که [[امام حسن]]{{ع}} بعد از [[بیعت مردم]] با وی طی سخنانی می‌فرمود: «ای مردم از ما پیروی کنید زیرا اطاعت از ما واجب است و خداوند[[اطاعت]] از ما را در کنار اطاعت از خود و [[اطاعت از رسول]] قرار داده و فرموده: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید»... سوره نساء، آیه ۵۹.</ref><ref>قندوزی، ینابیع الموده، ج۱، ص۷۱.</ref>.<ref>[[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|موسوعه رد شبهات ج۲۱]]، ص۱۲۶.</ref>		[[قندوزی]] [[حنفی]] نقل می‌کند که [[امام حسن]]{{ع}} بعد از بیعت مردم با وی طی سخنانی می‌فرمود: «ای مردم از ما پیروی کنید زیرا اطاعت از ما واجب است و خداوند[[اطاعت]] از ما را در کنار اطاعت از خود و [[اطاعت از رسول]] قرار داده و فرموده: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید»... سوره نساء، آیه ۵۹.</ref><ref>قندوزی، ینابیع الموده، ج۱، ص۷۱.</ref>.<ref>[[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|موسوعه رد شبهات ج۲۱]]، ص۱۲۶.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2023-10-30T18:20:43Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	از کاربردهای چهارگانه [[اهل بیت]] در [[روایات اسلامی]]، دو کاربرد اخیر متداول است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه به کار رفته باشد، یکی از آن دو مقصود است، و اصطلاح رایج در مورد اوّل، [[اصحاب]] و در مورد دوم، ازواج است. بدین جهت در مجامع [[حدیثی]] و در باب [[فضایل]] اصطلاح [[اصحاب]]، ازواج و [[اهل بیت]] به صورت جداگانه مطرح شده‌اند. از دو معنای اخیر، در کتاب‌های [[شیعه]]، معنای دوم رایج‌تر است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه مطرح شود، معنای اخصّ آن مقصود است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۵۳۹-۵۴۹.</ref>.		از کاربردهای چهارگانه [[اهل بیت]] در [[روایات اسلامی]]، دو کاربرد اخیر متداول است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه به کار رفته باشد، یکی از آن دو مقصود است، و اصطلاح رایج در مورد اوّل، [[اصحاب]] و در مورد دوم، ازواج است. بدین جهت در مجامع [[حدیثی]] و در باب [[فضایل]] اصطلاح [[اصحاب]]، ازواج و [[اهل بیت]] به صورت جداگانه مطرح شده‌اند. از دو معنای اخیر، در کتاب‌های [[شیعه]]، معنای دوم رایج‌تر است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه مطرح شود، معنای اخصّ آن مقصود است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۵۳۹-۵۴۹.</ref>.

			== منزلت اهل بیت {{ع}} ==
			در [[منابع روایی]]، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و [[منزلت ائمه]]{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن [[هدایتگران]] آسمانی است:
			# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.
			# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[معدن علم]] و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.
			# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با [[حقایق دین محمد]]{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ [[مناظره]] که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.

			به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش [[صبغه]] [[الهی]] داشته و در راستای [[تعالیم پیامبران الهی]] ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.

			[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در [[حوض]] ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.

			[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «[[مَثَل]] ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.

			با توجه به این [[روایات معتبر]]، [[ایمان]] به [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} در ردیف [[ایمان به خدا]] و رسولش قرار دارد. [[مردم]] اگر بخواهند [[ایمان]] و معرفتشان به [[خداوند]] کامل گردد، باید به آنان ایمان بیاورند و از آنان [[پیروی]] کنند و برای نجات خود، رهنمودهای آنان را سرلوحه [[زندگی]] خود سازند<ref>{{متن حدیث\|لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۸۰؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶؛ علامه حلی، الألفین، ص۲۸۱.</ref>.

			[[ابوسلمه]] گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: «مائیم که [[خدا]] [[اطاعت]] ما را [[واجب]] ساخته، مردم راهی جز [[معرفت]] ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ الَّذِينَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَا يَسَعُ النَّاسَ إِلَّا مَعْرِفَتُنَا وَ لَا يُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا...}}، الکافی، ج۱، ص۱۸۷.</ref>.

			[[قندوزی]] [[حنفی]] نقل می‌کند که [[امام حسن]]{{ع}} بعد از [[بیعت مردم]] با وی طی سخنانی می‌فرمود: «ای مردم از ما پیروی کنید زیرا اطاعت از ما واجب است و خداوند[[اطاعت]] از ما را در کنار اطاعت از خود و [[اطاعت از رسول]] قرار داده و فرموده: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید»... سوره نساء، آیه ۵۹.</ref><ref>قندوزی، ینابیع الموده، ج۱، ص۷۱.</ref>.<ref>[[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|موسوعه رد شبهات ج۲۱]]، ص۱۲۶.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* معناشناسی */

2023-05-21T05:19:47Z

معناشناسی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
			{{اصلی\|اهل بیت در لغت}}
	[[اهل بیت]]" ترکیبی اضافی و مرکب از "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج‌۲، ص‌۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیشتر باشد اختصاص بدان شدیدتر است و هرچه اختصاص شدیدتر باشد [[صدق]] عنوان "[[اهل]]" قوی‌تر خواهد بود<ref>التحقیق، ج‌۱، ص‌۱۶۹ ـ ۱۷۱، «اهل».</ref>. از نظر واژه‌شناسان "[[آل]]" به [[دلیل]] اینکه مصغّر آن "اُهَیْل" است با "[[اهل]]" یکی است، با این تفاوت که "[[آل]]" مخصوص انسان‌هاست و باید به اسم عَلَم اضافه شود، در حالی که چنین التزامی در کار برد "[[اهل]]" وجود ندارد<ref>مفردات، ص‌۹۸، «آل».</ref>. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۵۴۵‌، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (مقاله)\|اهل بیت]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۷۶ - ۹۵.</ref>.		[[اهل بیت]]" ترکیبی اضافی و مرکب از "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج‌۲، ص‌۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیشتر باشد اختصاص بدان شدیدتر است و هرچه اختصاص شدیدتر باشد [[صدق]] عنوان "[[اهل]]" قوی‌تر خواهد بود<ref>التحقیق، ج‌۱، ص‌۱۶۹ ـ ۱۷۱، «اهل».</ref>. از نظر واژه‌شناسان "[[آل]]" به [[دلیل]] اینکه مصغّر آن "اُهَیْل" است با "[[اهل]]" یکی است، با این تفاوت که "[[آل]]" مخصوص انسان‌هاست و باید به اسم عَلَم اضافه شود، در حالی که چنین التزامی در کار برد "[[اهل]]" وجود ندارد<ref>مفردات، ص‌۹۸، «آل».</ref>. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۵۴۵‌، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (مقاله)\|اهل بیت]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۷۶ - ۹۵.</ref>.

Bahmani در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۳

2023-05-20T09:43:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
	[[اهل بیت]]" ترکیبی اضافی و مرکب از "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج‌۲، ص‌۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیشتر باشد اختصاص بدان شدیدتر است و هرچه اختصاص شدیدتر باشد [[صدق]] عنوان "[[اهل]]" قوی‌تر خواهد بود<ref>التحقیق، ج‌۱، ص‌۱۶۹ ـ ۱۷۱، «اهل».</ref>. از نظر واژه‌شناسان "[[آل]]" به [[دلیل]] اینکه مصغّر آن "اُهَیْل" است با "[[اهل]]" یکی است، با این تفاوت که "[[آل]]" مخصوص انسان‌هاست و باید به اسم عَلَم اضافه شود، در حالی که چنین التزامی در کار برد "[[اهل]]" وجود ندارد<ref>مفردات، ص‌۹۸، «آل».</ref>. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۵۴۵‌، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۷۶ - ۹۵.</ref>.		[[اهل بیت]]" ترکیبی اضافی و مرکب از "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج‌۲، ص‌۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیشتر باشد اختصاص بدان شدیدتر است و هرچه اختصاص شدیدتر باشد [[صدق]] عنوان "[[اهل]]" قوی‌تر خواهد بود<ref>التحقیق، ج‌۱، ص‌۱۶۹ ـ ۱۷۱، «اهل».</ref>. از نظر واژه‌شناسان "[[آل]]" به [[دلیل]] اینکه مصغّر آن "اُهَیْل" است با "[[اهل]]" یکی است، با این تفاوت که "[[آل]]" مخصوص انسان‌هاست و باید به اسم عَلَم اضافه شود، در حالی که چنین التزامی در کار برد "[[اهل]]" وجود ندارد<ref>مفردات، ص‌۹۸، «آل».</ref>. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۵۴۵‌، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (مقاله)\|اهل بیت]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۷۶ - ۹۵.</ref>.

	== [[اهل بیت]] در روایات نبوی ==		== [[اهل بیت]] در روایات نبوی ==
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]		# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]
	# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منابع */

2023-05-20T09:42:09Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
	# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]		# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
	# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (~~کتاب~~)\|'''اهل بیت''']]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]		# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (مقاله)\|'''اهل بیت''']]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]
	# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]		# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]

Bahmani: /* منابع */

2023-05-20T09:41:14Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
	# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]		# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
	# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|~~'''~~دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵~~'''~~]]		# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (کتاب)\|'''اهل بیت''']]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]
	# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]		# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]

Bahmani در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۸

2023-05-20T09:38:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==
	[[اهل بیت]]" ترکیبی اضافی و مرکب از "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج‌۲، ص‌۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیشتر باشد اختصاص بدان شدیدتر است و هرچه اختصاص شدیدتر باشد [[صدق]] عنوان "[[اهل]]" قوی‌تر خواهد بود<ref>التحقیق، ج‌۱، ص‌۱۶۹ ـ ۱۷۱، «اهل».</ref>. از نظر واژه‌شناسان "[[آل]]" به [[دلیل]] اینکه مصغّر آن "اُهَیْل" است با "[[اهل]]" یکی است، با این تفاوت که "[[آل]]" مخصوص انسان‌هاست و باید به اسم عَلَم اضافه شود، در حالی که چنین التزامی در کار برد "[[اهل]]" وجود ندارد<ref>مفردات، ص‌۹۸، «آل».</ref>. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۵۴۵‌، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ~~ج۵،~~ ص۷۶ - ۹۵.</ref>.		[[اهل بیت]]" ترکیبی اضافی و مرکب از "[[اهل]]" و "[[بیت]]" است. واژه "[[اهل]]" به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، [[خاندان]]، اقوام و [[خویشان]]، عیال و [[فرزندان]]، [[ملت]] و [[امت]] و... آمده است<ref>بصائر ذوی التمییز، ج‌۲، ص‌۸۳ ـ ۸۴.</ref> و قدر جامع همه آنها تعلق، سنخیت، اُنس و [[الفت]] داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیشتر باشد اختصاص بدان شدیدتر است و هرچه اختصاص شدیدتر باشد [[صدق]] عنوان "[[اهل]]" قوی‌تر خواهد بود<ref>التحقیق، ج‌۱، ص‌۱۶۹ ـ ۱۷۱، «اهل».</ref>. از نظر واژه‌شناسان "[[آل]]" به [[دلیل]] اینکه مصغّر آن "اُهَیْل" است با "[[اهل]]" یکی است، با این تفاوت که "[[آل]]" مخصوص انسان‌هاست و باید به اسم عَلَم اضافه شود، در حالی که چنین التزامی در کار برد "[[اهل]]" وجود ندارد<ref>مفردات، ص‌۹۸، «آل».</ref>. "[[بیت]]" نیز به معنای [[خانه]] و محل سکونت است<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۵۴۵‌، «بیت».</ref> و بدین ترتیب، ترکیب "[[اهل بیت]]" به معنای "ساکنان [[خانه]]" است<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۷۶ - ۹۵.</ref>.

	== [[اهل بیت]] در روایات نبوی ==		== [[اهل بیت]] در روایات نبوی ==
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
	# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]		# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
	# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم''']]		# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]
			# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
			# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]
			# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	در منابع روایی، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و منزلت ائمه{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن هدایتگران آسمانی است:		در منابع روایی، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و منزلت ائمه{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن هدایتگران آسمانی است:
	# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.		# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و معدن علم و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و محل رفت و آمد فرشتگان است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}}، داناترین فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و معدن علم و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و محل رفت و آمد فرشتگان است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با حقایق دین محمد{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ مناظره که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با حقایق دین محمد{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ مناظره که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.

	به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش صبغه [[الهی]] داشته و در راستای تعالیم پیامبران الهی ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.		به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش صبغه [[الهی]] داشته و در راستای تعالیم پیامبران الهی ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.

	[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در حوض ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.		[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] نام علی و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در حوض ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.

	[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «مَثَل ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.		[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «مَثَل ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۲
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== منزلت اهل بیت {{ع}} ==		== منزلت اهل بیت {{ع}} ==
	در [[منابع ~~روایی]]،~~ [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و [[منزلت ائمه]]{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن [[هدایتگران]] آسمانی است:		در منابع روایی، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و منزلت ائمه{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن هدایتگران آسمانی است:
	# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.		# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[معدن علم]] و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و معدن علم و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و محل رفت و آمد فرشتگان است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.
	# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با [[حقایق دین محمد]]{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ [[مناظره]] که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.		# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با حقایق دین محمد{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ مناظره که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.

	به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش [[صبغه]] [[الهی]] داشته و در راستای [[تعالیم پیامبران الهی]] ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.		به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش صبغه [[الهی]] داشته و در راستای تعالیم پیامبران الهی ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.

	[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در [[حوض]] ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.		[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در حوض ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.

	[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: ~~«[[مَثَل]]~~ ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.		[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «مَثَل ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.

	با توجه به این [[روایات ~~معتبر]]،~~ [[ایمان]] به [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} در ردیف [[ایمان به خدا]] و رسولش قرار دارد. [[مردم]] اگر بخواهند [[ایمان]] و معرفتشان به [[خداوند]] کامل گردد، باید به آنان ایمان بیاورند و از آنان [[پیروی]] کنند و برای نجات خود، رهنمودهای آنان را سرلوحه [[زندگی]] خود سازند<ref>{{متن حدیث\|لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۸۰؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶؛ علامه حلی، الألفین، ص۲۸۱.</ref>.		با توجه به این روایات معتبر، [[ایمان]] به [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} در ردیف ایمان به خدا و رسولش قرار دارد. [[مردم]] اگر بخواهند [[ایمان]] و معرفتشان به [[خداوند]] کامل گردد، باید به آنان ایمان بیاورند و از آنان [[پیروی]] کنند و برای نجات خود، رهنمودهای آنان را سرلوحه [[زندگی]] خود سازند<ref>{{متن حدیث\|لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۸۰؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶؛ علامه حلی، الألفین، ص۲۸۱.</ref>.

	[[ابوسلمه]] گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: «مائیم که [[خدا]] [[اطاعت]] ما را [[واجب]] ساخته، مردم راهی جز [[معرفت]] ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ الَّذِينَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَا يَسَعُ النَّاسَ إِلَّا مَعْرِفَتُنَا وَ لَا يُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا...}}، الکافی، ج۱، ص۱۸۷.</ref>.		[[ابوسلمه]] گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: «مائیم که [[خدا]] [[اطاعت]] ما را [[واجب]] ساخته، مردم راهی جز [[معرفت]] ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ الَّذِينَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَا يَسَعُ النَّاسَ إِلَّا مَعْرِفَتُنَا وَ لَا يُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا...}}، الکافی، ج۱، ص۱۸۷.</ref>.

	[[قندوزی]] [[حنفی]] نقل می‌کند که [[امام حسن]]{{ع}} بعد از [[بیعت مردم]] با وی طی سخنانی می‌فرمود: «ای مردم از ما پیروی کنید زیرا اطاعت از ما واجب است و خداوند[[اطاعت]] از ما را در کنار اطاعت از خود و [[اطاعت از رسول]] قرار داده و فرموده: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید»... سوره نساء، آیه ۵۹.</ref><ref>قندوزی، ینابیع الموده، ج۱، ص۷۱.</ref>.<ref>[[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|موسوعه رد شبهات ج۲۱]]، ص۱۲۶.</ref>		[[قندوزی]] [[حنفی]] نقل می‌کند که [[امام حسن]]{{ع}} بعد از بیعت مردم با وی طی سخنانی می‌فرمود: «ای مردم از ما پیروی کنید زیرا اطاعت از ما واجب است و خداوند[[اطاعت]] از ما را در کنار اطاعت از خود و [[اطاعت از رسول]] قرار داده و فرموده: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید»... سوره نساء، آیه ۵۹.</ref><ref>قندوزی، ینابیع الموده، ج۱، ص۷۱.</ref>.<ref>[[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|موسوعه رد شبهات ج۲۱]]، ص۱۲۶.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	از کاربردهای چهارگانه [[اهل بیت]] در [[روایات اسلامی]]، دو کاربرد اخیر متداول است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه به کار رفته باشد، یکی از آن دو مقصود است، و اصطلاح رایج در مورد اوّل، [[اصحاب]] و در مورد دوم، ازواج است. بدین جهت در مجامع [[حدیثی]] و در باب [[فضایل]] اصطلاح [[اصحاب]]، ازواج و [[اهل بیت]] به صورت جداگانه مطرح شده‌اند. از دو معنای اخیر، در کتاب‌های [[شیعه]]، معنای دوم رایج‌تر است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه مطرح شود، معنای اخصّ آن مقصود است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۵۳۹-۵۴۹.</ref>.		از کاربردهای چهارگانه [[اهل بیت]] در [[روایات اسلامی]]، دو کاربرد اخیر متداول است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه به کار رفته باشد، یکی از آن دو مقصود است، و اصطلاح رایج در مورد اوّل، [[اصحاب]] و در مورد دوم، ازواج است. بدین جهت در مجامع [[حدیثی]] و در باب [[فضایل]] اصطلاح [[اصحاب]]، ازواج و [[اهل بیت]] به صورت جداگانه مطرح شده‌اند. از دو معنای اخیر، در کتاب‌های [[شیعه]]، معنای دوم رایج‌تر است و هرگاه [[اهل بیت]] بدون قرینه مطرح شود، معنای اخصّ آن مقصود است<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] ص ۵۳۹-۵۴۹.</ref>.

			== منزلت اهل بیت {{ع}} ==
			در [[منابع روایی]]، [[احادیث]] پرشماری به چشم می‌خورد<ref>در کتاب الکافی چندین باب در این زمینه وجود دارد؛ از جمله: باب الاضطرار إلی الحجة (الکافی، ج۱، ص۱۶۸ - ۱۶۹)، باب ما فرض الله عز وجل ورسوله{{صل}} من الکون مع الأئمة{{عم}}، الکافی، ج۱، ص۲۰۸ - ۲۰۹)، باب معرفة الإمام و الرد إلیه (الکافی، ج۱، ص۱۸۰) و باب أن أهل الذکر الذین أمر الله الخلق بسؤالهم هم الأئمة{{عم}} (الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱).</ref> که جایگاه و [[منزلت ائمه]]{{عم}} را بیان کرده است. حاصل آن احادیث، [[اثبات]] [[ضرورت]] رجوع مردم به [[ائمه]] و بهره‌مندی‌شان از راهنمایی‌های آن [[هدایتگران]] آسمانی است:
			# بر اساس روایات، [[خداوند متعال]] خود را به وسیله [[امام]] به خلایق می‌شناساند و [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۷.</ref>؛ بدین جهت [[زمین]] هیچ‌گاه از [[حجت خدا]] خالی نبوده است و رها گذاشتن [[اهل]] زمین بدون [[رهبری]] [[عادل]]، در [[شأن]] [[خداوند]] نیست<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ‌}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>. این [[حجت‌های الهی]] از جانب [[خدا]] موظفند [[حلال و حرام]] ([[تکالیف]] [[زندگی]]) را به [[مردم]] تبیین و آنان را به [[راه خدا]] ([[تعالیم دین]] [[اسلام]]) [[دعوت]] کنند<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ يُعَرِّفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ يَدْعُو النَّاسَ إِلَى سَبِيلِ اللَّهِ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۷۸.</ref>. [[ائمه اطهار]]{{عم}}، دروازه [[رحمت]] خداوندی هستند که مردم باید از آن به سوی خداوند قدم بردارند و بدون [[راهنمایی]] آنان، خدا شناخته نمی‌شود<ref>{{متن حدیث\|هُمْ أَبْوَابُ اللَّهِ‌- عَزَّ وَ جَلَّ- الَّتِي يُؤْتى مِنْهَا، وَ لَوْلَاهُمْ مَا عُرِفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ...}}. (الکافی، ج۱، ص۱۹۳).</ref>.
			# ائمه اطهار{{عم}}، [[داناترین]] فرد این [[امت]]<ref>الکافی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و [[معدن علم]] و [[وارث علوم انبیا]] و کتاب‌هایشان هستند<ref>{{متن حدیث\|هِيَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۷.</ref>. [[خانه]] آنان، خانه رحمت و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] است<ref>{{متن حدیث\|قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}: إِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ بَيْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ}}، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>.
			# ائمه اطهار{{عم}} همان [[اهل ذکر]] هستند که مردم باید [[معارف قرآن]] را از آنان سؤال کنند تا با [[حقایق دین محمد]]{{صل}} آشنا شوند<ref>الکافی، ج۱، ص۲۱۰ - ۲۱۱.</ref>. [[وشاء]] گوید در همان مجلسِ [[مناظره]] که [[امام رضا]]{{ع}} با علمای [[عراق]] و [[خراسان]] درباره [[اهل بیت]] داشتند، پرسیدم: «فدایت شوم، منظور از [[آیه]] {{متن قرآن\|فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«اگر نمی‌دانید از اهل ذکر (آگاهان) بپرسید» سوره نحل، آیه ۴۳.</ref> چیست؟» فرمودند: «[[اهل ذکر]] ما هستیم و ما سؤال‌شونده هستیم»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُونَ‌...}}، الکافی، ج۱، ص۲۱۰. چندین روایت در همین زمینه در حسکانی: شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۳۲ - ۴۳۷.</ref>.

			به همین جهت، هر کس بخواهد زندگی‌اش [[صبغه]] [[الهی]] داشته و در راستای [[تعالیم پیامبران الهی]] ـ خصوصاً [[پیامبر اسلام]] ـ بوده باشد، می‌بایست به [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} با [[تأسی]] جوید و [[حقایق]] و [[معارف دینی]] را از آنان فرابگیرد<ref>{{متن حدیث\|عن أبي جعفر{{ع}} قال قال رسول الله{{صل}}: مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَحْيَا حَيَاةً تُشْبِهُ حَيَاةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ يَمُوتَ مِيتَةً تُشْبِهُ مِيتَةَ الشُّهَدَاءِ وَ يَسْكُنَ الْجِنَانَ الَّتِي غَرَسَهَا الرَّحْمَنُ فَلْيَتَوَلَّ عَلِيّاً وَ لْيُوَالِ وَلِيَّهُ وَ لْيَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِي خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۰۸.</ref>.

			[[حاکم حسکانی]] در روایتی نقل می‌کند که [[ابوبصیر]] از [[امام باقر]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ...}} پرسید. [[امام]] فرمود: این [[آیه]] درباره [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} نازل شده است. ابوبصیر گفت: [[مردم]] می‌گویند: چه چیزی مانع شده است که [[خداوند]] [[نام علی]] و خاندانش را در کتابش ذکر کند؟ امام فرمود: به آنان بگویید خداوند [[وجوب]] [[نماز]] را به پیامبرش فرستاد اما اسمی از سه یا چهار رکعت به میان نیاورد بلکه [[رسول خدا]] آن را [[تفسیر]] نمود. همچنین وجوب [[حج]] را به [[پیامبر]] فرستاد اما نگفت هفت بار [[طواف]] کنید تا رسول خدا آن را برای مردم بیان نمود. همچنین خداوند آیه {{متن قرآن\|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ}} را درباره علی و حسن و حسین{{عم}} فرستاد و رسول خدا{{صل}} به مردم فرمود: شما را به [[کتاب خدا]] و [[اهل بیت]] خودم سفارش می‌کنم، من از خداوند خواسته‌ام که بین [[قرآن]] و اهل بیت جدایی نیاندازد تا آن دو را در [[حوض]] ([[کوثر]]) نزد من آورده و خداوند خواسته من را [[اجابت]] فرمود<ref>حسکانی، شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۹۱.</ref>.

			[[ابن مغازلی]] [[شافعی]] با سند خود، پنج [[روایت]] از رسول خدا{{صل}} نقل کرده است که فرمودند: «[[مَثَل]] ([[منزلت]] و جایگاه) اهل بیت من، همانند، [[کشتی نوح]] است؛ هر کس بر آن سوار شد، [[نجات]] یافت و هر کس [[مخالفت]] و کوتاهی کرد، غرق شد»<ref>{{متن حدیث\|إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي مَثَلُ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَ فِيهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ}}، ابن مغازلی شافعی، المناقب، ص۱۴۸ - ۱۵۰.</ref>.

			با توجه به این [[روایات معتبر]]، [[ایمان]] به [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} در ردیف [[ایمان به خدا]] و رسولش قرار دارد. [[مردم]] اگر بخواهند [[ایمان]] و معرفتشان به [[خداوند]] کامل گردد، باید به آنان ایمان بیاورند و از آنان [[پیروی]] کنند و برای نجات خود، رهنمودهای آنان را سرلوحه [[زندگی]] خود سازند<ref>{{متن حدیث\|لَا يَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّى يَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ يَرُدَّ إِلَيْهِ وَ يُسَلِّمَ لَهُ}}، کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۸۰؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶؛ علامه حلی، الألفین، ص۲۸۱.</ref>.

			[[ابوسلمه]] گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم که می‌فرمود: «مائیم که [[خدا]] [[اطاعت]] ما را [[واجب]] ساخته، مردم راهی جز [[معرفت]] ما ندارند و بر نشناختن ما معذور نباشند»<ref>{{متن حدیث\|نَحْنُ الَّذِينَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَا يَسَعُ النَّاسَ إِلَّا مَعْرِفَتُنَا وَ لَا يُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا...}}، الکافی، ج۱، ص۱۸۷.</ref>.

			[[قندوزی]] [[حنفی]] نقل می‌کند که [[امام حسن]]{{ع}} بعد از [[بیعت مردم]] با وی طی سخنانی می‌فرمود: «ای مردم از ما پیروی کنید زیرا اطاعت از ما واجب است و خداوند[[اطاعت]] از ما را در کنار اطاعت از خود و [[اطاعت از رسول]] قرار داده و فرموده: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ...}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید»... سوره نساء، آیه ۵۹.</ref><ref>قندوزی، ینابیع الموده، ج۱، ص۷۱.</ref>.<ref>[[حافظ نجفی\|نجفی، حافظ]]، [[وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت (مقاله)\|مقاله «وجوب اطاعت از ائمه از دیدگاه قرآن و سنت»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۲۱ (کتاب)\|موسوعه رد شبهات ج۲۱]]، ص۱۲۶.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
	# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]		# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
	# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (~~کتاب~~)\|'''اهل بیت''']]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]		# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (مقاله)\|'''اهل بیت''']]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]
	# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]		# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده:440259451.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[اهل بیت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|مقاله «اهل بیت»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه کلام اسلامی ج۱''']]
	# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]		# [[پرونده:1100697.jpg\|22px]] [[مصطفی فرخی\|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)\| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)\|'''مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌''']]
	# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|~~'''~~دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵~~'''~~]]		# [[پرونده:1313.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[اهل بیت - یوسفیان (کتاب)\|'''اهل بیت''']]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]
	# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]		# [[پرونده:10014169.jpg\|22px]] [[سید محمد تقی نقوی\|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره - نقوی (کتاب)\|'''شرح زیارت جامعه کبیره''']]
	# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]		# [[پرونده:lahuti1.jpg\|22px]] [[محمد باقر تحریری\|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)\|'''جلوه‌های لاهوتی''']]