اهمیت امامت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* مقدمه */

2023-05-23T14:27:44Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۵۷
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	یکی دیگر از شواهدی که بیانگر اهمیت اصل امامت می‌باشد، [[آیه تبلیغ]]<ref>{{متن قرآن\|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} «امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref> است. در این [[آیه]] نرساندن مسئله امامت به [[مردم]] و بیان نکردن آن برای آنها به منزله [[ابلاغ]] نشدن [[رسالت پیامبر]]{{صل}} و ناتمام ماندن آن است. این سخن به آن معناست که در موضوع امامت جای هیچ‌گونه [[تسامح]] و [[مصلحت‌اندیشی]] وجود ندارد؛ زیرا [[وانهادن]] امامت به معنای کنار نهادن و تعطیلی [[تمام دین]] است و در مقابل، [[پذیرفتن]] و [[اعتقاد]] همه‌جانبه به آن به عنوان موضوع محوری و تعیین‌کننده در [[حیات انسان]] و جهت‌گیری‌های او، از اهم مهمات است.		یکی دیگر از شواهدی که بیانگر اهمیت اصل امامت می‌باشد، [[آیه تبلیغ]]<ref>{{متن قرآن\|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} «امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref> است. در این [[آیه]] نرساندن مسئله امامت به [[مردم]] و بیان نکردن آن برای آنها به منزله [[ابلاغ]] نشدن [[رسالت پیامبر]]{{صل}} و ناتمام ماندن آن است. این سخن به آن معناست که در موضوع امامت جای هیچ‌گونه [[تسامح]] و [[مصلحت‌اندیشی]] وجود ندارد؛ زیرا [[وانهادن]] امامت به معنای کنار نهادن و تعطیلی [[تمام دین]] است و در مقابل، [[پذیرفتن]] و [[اعتقاد]] همه‌جانبه به آن به عنوان موضوع محوری و تعیین‌کننده در [[حیات انسان]] و جهت‌گیری‌های او، از اهم مهمات است.
	همه [[معصومانه]] به این بحث توجه داشتند، از جمله [[امام رضا]]{{ع}} در موقعیت‌های مختلف اهمیت آن را گوشزد می‌فرمود، تا آنجا که شرط [[توحید]] را [[معرفت]] و [[پذیرش امامت]] می‌دانست. ایشان در [[حدیث~~]] [[~~سلسلة‌الذهب]]، از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود:		همه [[معصومانه]] به این بحث توجه داشتند، از جمله [[امام رضا]]{{ع}} در موقعیت‌های مختلف اهمیت آن را گوشزد می‌فرمود، تا آنجا که شرط [[توحید]] را [[معرفت]] و [[پذیرش امامت]] می‌دانست. ایشان در [[حدیث سلسلة‌الذهب]]، از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود:
	{{متن حدیث\|سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: سَمِعْتُ جَبْرَئِيلَ يَقُولُ سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِي فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ مِنْ عَذَابِي فَلَمَّا مَرَّتِ الرَّاحِلَةُ نَادَى بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا}}<ref>ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص۷؛ فتال نیشابوری، محمد، روضة الواعظین، ص۴۲؛ متقی هندی، علی بن حسام الدین، کنز العمال، ج۱، ص۵۲.</ref>؛		{{متن حدیث\|سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: سَمِعْتُ جَبْرَئِيلَ يَقُولُ سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِي فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ مِنْ عَذَابِي فَلَمَّا مَرَّتِ الرَّاحِلَةُ نَادَى بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا}}<ref>ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص۷؛ فتال نیشابوری، محمد، روضة الواعظین، ص۴۲؛ متقی هندی، علی بن حسام الدین، کنز العمال، ج۱، ص۵۲.</ref>؛
	شنیدم که [[خداوند عزّوجلّ]] فرمود: {{متن قرآن\|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} (توحید) باروی [[استوار]] من است. هرکه در آن وارد شود، از [[عذاب]] من در [[امان]] ماند.		شنیدم که [[خداوند عزّوجلّ]] فرمود: {{متن قرآن\|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} (توحید) باروی [[استوار]] من است. هرکه در آن وارد شود، از [[عذاب]] من در [[امان]] ماند.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امامت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = امامت (پرسش) }} ==مقدمه== امامت یکی از مهم‌ترین مبانی و اصول اعتقادی مذهب تشیع است و به همین دلیل، شیعیان دوازده امامی را «امامیه» گویند. از آن‌رو که امامت...» ایجاد کرد

2023-05-23T04:30:37Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امامت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = امامت (پرسش) }} ==مقدمه== امامت یکی از مهم‌ترین مبانی و اصول اعتقادی مذهب تشیع است و به همین دلیل، شیعیان دوازده امامی را «امامیه» گویند. از آن‌رو که امامت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = امامت
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط = امامت (پرسش)
}}

==مقدمه==
[[امامت]] یکی از مهم‌ترین مبانی و [[اصول اعتقادی]] [[مذهب تشیع]] است و به همین دلیل، [[شیعیان]] [[دوازده امامی]] را «[[امامیه]]» گویند. از آن‌رو که امامت ادامه و استمرار خط [[نبوت]] است و در این‌باره مستندات [[قرآنی]] و [[روایی]] محکمی وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد، اغلب فلسفه‌هایی که برای [[ضرورت]] وجود [[انبیا]] شمرده شده است، برای حضرات [[ائمه]]{{عم}} نیز ثابت است. [[علامه حلی]]، عالم برجسته [[شیعی]]، در توضیح و شرح [[کلام]] [[خواجه نصیرالدین طوسی]] به بعضی از این ضرورت‌ها اشاره می‌کند:
وجود [[پیامبر]] ضروری است تا [[شناخت عقلی]] [[بشر]] به واسطه بیان [[نقلی]] تقویت شود؛ زیرا اگرچه [[انسان]] با نیروی [[عقل]]، بسیاری از [[حقایق]] اصول و [[فروع دین]] را [[درک]] می‌کند ولی گاه در اعماق وجودش وسوسه‌ها و تزلزل‌هایی وجود دارد که مانع از [[اعتماد]] بر این حقایق و انجام آنها می‌گردد. اما آن‌گاه که این [[احکام عقلی]] با بیان [[پیشوای الهی]] تقویت گردد، هرگونه [[تزلزل]]، [[شک]] و [[دودلی]] زدوده خواهد شد و انسان با [[قوت قلب]] به سوی یافته‌های عقلی‌اش خواهد رفت<ref>ایشان در ادامه به شش مورد دیگر از دلایل وجوب نبی و پیامبر اشاره می‌کند. نک: حلی، حسن بن یوسف (علامه حلی)، کشف المراد، ص۴۶۸.</ref>.
خداوندی که نوع بشر را برای پیمودن [[راه کمال]] و [[سعادت]] [[آفریده]] است، همان‌گونه که باید برای [[هدایت]] او پیامبرانی [[مبعوث]] کند، لازم است برای تداوم این راه، [[جانشینان]] معصومی نیز قرار دهد و بر این [[منصب]] بگمارد تا [[جامعه انسانی]] را در رسیدن به سرمنزل مقصود کمک کند و آن را از [[گمراهی]] و به [[بیراهه]] رفتن بازدارد. به [[یقین]]، بدون این [[پیشوایان معصوم]]، این [[هدف]]، ناتمام خواهد ماند. [[ادله]] این نظر عبارت‌اند از:
اولاً [[عقول]] [[انسانی]] به [[تنهایی]] برای تشخیص تمام عوامل و اسباب [[پیشرفت]] و کمال، کافی نیستند و گاه حتی یک‌دهم آن را نیز تشخیص نمی‌دهند، و چه‌بسا پس از آن، تشخیص آنها نادرست از آب دربیاید و نتیجه‌ای را که در پی آن بوده است، نتواند به دست بیاورد.

ثانیاً [[آیین]] [[انبیا]] بعد از [[رحلت]] آنان ممکن است دستخوش انواع [[تحریفات]] قرار گیرد که برای جلوگیری از [[تحریف]]، لازم است پاسدارانی [[معصوم]] و [[الهی]] وجود داشته باشند تا از آن [[حفاظت]] کنند<ref>اگرچه خداوند درباره قرآن فرمود: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}} [«بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹]، ولی این حفاظت باید از طریق علل و اسباب آن باشد و این، اسباب امامان معصوم{{عم}} هستند.</ref>. این همان چیزی است که در بیان [[نورانی]] [[حضرت امام صادق]]{{ع}} آمده است:
در میان ما [[اهل بیت]]{{عم}} در هر نسلی افراد عادلی هستند که [[اسلام]] را از تحریف غلوکنندگان می‌پیرایند و دست [[بدعت‌گذاران]]، دین‌سازان و [[اهل باطل]] را کوتاه می‌سازند و تأویل‌های نادرست [[جاهلان]] را کنار می‌گذارند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴۸۶؛ عکبری محمد بن محمد (شیخ مفید)، الاختصاص، ص۴.</ref>.
ثالثاً [[تشکیل حکومت الهی]] و [[برقراری عدل]] و [[قسط]] و رساندن [[انسان]] به اهدافی که برای آن [[آفریده]] شده است، جز از طریق [[معصومان]]{{عم}} ممکن نیست؛ زیرا حکومت‌های [[انسانی]] بنا بر [[شهادت]] [[تاریخ]]، همیشه در مسیر [[منافع مادی]] افراد یا گروه‌های خاصی [[سیر]] کرده و تمام تلاش‌های آنها در همین راستا بوده است.

همان‌گونه که بارها آزموده‌ایم عناوینی مثل [[دموکراسی]]، [[آزادی]]، [[حقوق بشر]] و مانند آن، پوششی است برای رسیدن به [[اهداف]] [[شیطانی]] قدرت‌ها که با استفاده از آن، مقاصدشان را به شکل مرموزی بر [[مردم]] [[تحمیل]] کرده‌اند.
رابعاً ادامه و استمرار دستورهای [[دین]] در [[جوامع]] نیاز به وجود [[امامان]] [[خبیر]] و [[آگاه]] به تمام جزئیات و دقایق دین دارد تا در هیچ لحظه‌ای کوچک‌ترین ابهامی برای کسی باقی نماند.
بررسی تاریخ پس از [[وفات پیامبر اکرم]]{{صل}} نشان می‌دهد که بر اثر اختلاف‌نظرها دربارۀ [[نظریه]] [[امامت]]، اتفاقات مهم [[سیاسی]] رخ داده است و برای [[جلب منافع]] گروهی و زدودن [[مقام]] گروهی دیگر، کشمکش‌هایی بسیار صورت گرفته است و چه‌بسا [[ستم‌ها]] رفته و [[خون‌ها]] ریخته شده است، تا حدی که به گفته [[عبدالکریم شهرستانی]]، «در [[تاریخ اسلام]] برای هیچ مسئله‌ای به اندازه [[امامت]] [[شمشیر]] کشیده نشده و [[خون]] ریخته نشده است»<ref>شهرستانی، محمد بن عبدالکریم، الملل و النحل، ج۱، ص۲۴.</ref>.
[[قرآن کریم]] هم امامت را بالاتر از [[نبوت]] می‌داند و بیان می‌کند که ابراهیم{{ع}} بعد از دارا بودن [[مقام نبوت]] و [[خُلّت]] (خلیل‌اللهی)، به [[مقام امامت]] ترفیع درجه می‌یابد: {{متن قرآن|إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا}}<ref>«من تو را پیشوای مردم می‌گمارم» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref>
در قرآن کریم اعلام نکردن امامت مساوی با انجام نیافتن [[رسالت]] است: {{متن قرآن|أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}<ref>«ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان و اگر نکنی پیام او را نرسانده‌ای؛ و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه می‌گیرد، خداوند گروه کافران را راهنمایی نمی‌کند» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref>.

یکی دیگر از شواهدی که بیانگر اهمیت اصل امامت می‌باشد، [[آیه تبلیغ]]<ref>{{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} «امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref> است. در این [[آیه]] نرساندن مسئله امامت به [[مردم]] و بیان نکردن آن برای آنها به منزله [[ابلاغ]] نشدن [[رسالت پیامبر]]{{صل}} و ناتمام ماندن آن است. این سخن به آن معناست که در موضوع امامت جای هیچ‌گونه [[تسامح]] و [[مصلحت‌اندیشی]] وجود ندارد؛ زیرا [[وانهادن]] امامت به معنای کنار نهادن و تعطیلی [[تمام دین]] است و در مقابل، [[پذیرفتن]] و [[اعتقاد]] همه‌جانبه به آن به عنوان موضوع محوری و تعیین‌کننده در [[حیات انسان]] و جهت‌گیری‌های او، از اهم مهمات است.
همه [[معصومانه]] به این بحث توجه داشتند، از جمله [[امام رضا]]{{ع}} در موقعیت‌های مختلف اهمیت آن را گوشزد می‌فرمود، تا آنجا که شرط [[توحید]] را [[معرفت]] و [[پذیرش امامت]] می‌دانست. ایشان در [[حدیث]] [[سلسلة‌الذهب]]، از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود:
{{متن حدیث|سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: سَمِعْتُ جَبْرَئِيلَ يَقُولُ سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِي فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ مِنْ عَذَابِي فَلَمَّا مَرَّتِ الرَّاحِلَةُ نَادَى بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا}}<ref>ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص۷؛ فتال نیشابوری، محمد، روضة الواعظین، ص۴۲؛ متقی هندی، علی بن حسام الدین، کنز العمال، ج۱، ص۵۲.</ref>؛
شنیدم که [[خداوند عزّوجلّ]] فرمود: {{متن قرآن|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} (توحید) باروی [[استوار]] من است. هرکه در آن وارد شود، از [[عذاب]] من در [[امان]] ماند.

[[راوی]] گوید: چون کاروان [[امام]] به راه افتاد، ایشان بلند فرمود:
اما این امر شروطی دارد، و من یکی از آن شروط هستم.
بنابراین، «توحید و [[نبوت]]» منهای [[امامت]] بی‌معناست. [[حقیقت اسلام]] [[ناب]] از امامت بیرون می‌آید و اگر [[جایگاه امامت]] به طور صحیح وجود نداشته باشد، به نبوت و توحید نیز خدشه وارد می‌شود.
در [[مجلسی]] که درباره مسائل [[علمی]] و [[مبانی دینی]] مهیا شده بود و [[فقیهان]] و دانشمندانی در آن جمع شده بودند و به تبادل [[رأی]] و نظر خود می‌پرداختند، امام رضا{{ع}} نیز شرکت داشت. یکی از فقهای حاضر در آن مجلس، [[آیه]] {{متن قرآن|ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}}<ref>«آنگاه در آن روز از نعمت (ناسپاسی شده) بازخواست خواهید شد» سوره تکاثر، آیه ۸.</ref> را این‌گونه [[تفسیر]] کرد:
آن [[روز]] از شما دربارۀ [[نعمت]] یعنی از آب سرد و گوارا سؤال خواهد شد. امام رضا{{ع}} وقتی این جمله را شنید، با صدای بلند به آن شخص فرمود: این [[آیه شریفه]] را این‌طور تفسیر می‌کنی؟! سپس با [[ناراحتی]] و [[نگرانی]] گفت: من چه می‌شنوم؟ هرکس به طریقی این [[آیه]] را معنا می‌کند؛ یکی می‌گوید منظور از [[نعمت]]، آب سرد است؛ دیگری می‌گوید: منظور [[خواب]] است؛ عده‌ای هم می‌گویند غذای خوش‌طعم است. این چه [[تفسیر]] و معنای غلطی است که می‌کنید؟

همانا یک [[روز]] مثل چنین [[تفسیری]] که شما می‌کنید، در محضر جد بزرگوارم، [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} گفته شد و او بی‌نهایت [[خشمگین]] و ناراحت گشت و فرمود: [[خداوند]] هیچ‌گاه بندگانش را به خاطر چیزهایی که به آنها از روی فضل و کرمش عطا کرده است بازخواست نمی‌کند و برای آن [[منت]] نمی‌گذارد. این کار برای مخلوق هم [[قبیح]] است و سزاوار نیست کسی که غذایی داده یا آب سردی نوشانده است، منت گذارد. اما نعیم مورد سؤال در [[روز قیامت]] [[دوستی]] و [[ولایت]] ما [[خاندان اهل بیت]]{{عم}} است که خداوند بعد از [[توحید]] و [[نبوت]] از آن می‌پرسد...
پدرم از [[پدران]] بزرگوارش، از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} خبر داد که آن حضرت فرمود: [[یا علی]]، اولین چیزی که بعد از [[مرگ انسان]] سؤال می‌کنند [[شهادت به توحید]]، نبوت و [[اقرار]] به ولایت و [[امامت]] توست به آن طریقی که [[خدا]] قرار داد و من نیز [[ابلاغ]] کردم. پس هر کس به آنها اقرار و اعتراف نماید و اعتقادش نیز چنین باشد، به سوی نعمتی که هرگز فانی نیست، رهسپار می‌شود<ref>ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق)، عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۳۸۶؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج۶۳، ص۳۱۷؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی، التفسیر الصافی، ج۷، ص۵۴۸.</ref>.
با این تفسیر و بیان معنای [[حقیقی]] [[آیه شریفه]]، حاضران در مجلس، به ویژه [[فقها]] و [[دانشمندان]]، ساکت شدند و هیچ سخنی نگفتند.<ref>[[سید ابوالقاسم حسینی زیدی|حسینی زیدی]] و [[علی خیاط|خیاط]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا (کتاب)|جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا]] ص۱۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010562.jpg|22px]] [[سید ابوالقاسم حسینی زیدی|حسینی زیدی]] و [[علی خیاط|خیاط]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا (کتاب)|'''جایگاه امامت از دیدگاه امام رضا''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:امامت]]