اولو الامر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* مصداق اولوالامر */

2024-11-29T12:39:23Z

مصداق اولوالامر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۹
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	درباره [[شأن نزول]] آیه ۵۹ سوره نساء، [[نقل]] شده است: "آیه فوق درباره [[علی]] {{ع}} نازل شد، هنگامی که پیامبر {{صل}} او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] به جای خود گذارد، [[علی]] {{ع}} عرض کرد: ای پیامبر! آیا مرا همانند [[زنان]] و کودکان در [[شهر]] قرار می‏دهی؟ پیامبر {{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|اما ترضی ان تکون منی بمنزلة هارون من موسی حین قال اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ فقال عز و جل" وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏}}: "آیا [[دوست]] نداری نسبت به من همانند [[هارون]] ([[برادر]] [[موسی]]) نسبت به موسی {{ع}}بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی اسرائیل]] [[جانشین]] من باش و [[اصلاح]] کن، سپس خداوند عز و جل فرمود: {{متن قرآن\|وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان، ج۲، ص۱۱۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۴۳.</ref>		درباره [[شأن نزول]] آیه ۵۹ سوره نساء، [[نقل]] شده است: "آیه فوق درباره [[علی]] {{ع}} نازل شد، هنگامی که پیامبر {{صل}} او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] به جای خود گذارد، [[علی]] {{ع}} عرض کرد: ای پیامبر! آیا مرا همانند [[زنان]] و کودکان در [[شهر]] قرار می‏دهی؟ پیامبر {{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|اما ترضی ان تکون منی بمنزلة هارون من موسی حین قال اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ فقال عز و جل" وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏}}: "آیا [[دوست]] نداری نسبت به من همانند [[هارون]] ([[برادر]] [[موسی]]) نسبت به موسی {{ع}}بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی اسرائیل]] [[جانشین]] من باش و [[اصلاح]] کن، سپس خداوند عز و جل فرمود: {{متن قرآن\|وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان، ج۲، ص۱۱۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۴۳.</ref>

			==[[شناخت اولو الامر]]==
	== مصداق اولوالامر ==		== مصداق اولوالامر ==
	{{اصلی\|مصداق‌شناسی اولو الامر}}		{{اصلی\|مصداق‌شناسی اولو الامر}}

Bahmani: /* دلالت‌های آیه اولوالامر */

2024-07-19T13:20:39Z

دلالت‌های آیه اولوالامر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۵۰
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# '''[[زعامت]] و [[امامت]] [[اولوالامر]]:''' بر اساس [[آیه ۵۹ سوره نساء]]، [[تبعیت]] از اولوالامر که دارای ویژگی عصمت نیز هستند، ضروری است. اهمیت [[پیروی]] از اولوالامر به اندازه‌ای است که در کنار تبعیت از [[رسول اکرم]] {{صل}} قرار گرفته است. این مطلب به دلالت[[امر]] در اطیعوا بر [[وجوب]] تبعیت است.		# '''[[زعامت]] و [[امامت]] [[اولوالامر]]:''' بر اساس [[آیه ۵۹ سوره نساء]]، [[تبعیت]] از اولوالامر که دارای ویژگی عصمت نیز هستند، ضروری است. اهمیت [[پیروی]] از اولوالامر به اندازه‌ای است که در کنار تبعیت از [[رسول اکرم]] {{صل}} قرار گرفته است. این مطلب به دلالت[[امر]] در اطیعوا بر [[وجوب]] تبعیت است.
	# '''[[لزوم اطاعت]] از اولو الامر:''' یکی از وظایفی که [[امت]] در مقابل اولوالامر دارند، [[اطاعت]] محض از ایشان است. به استناد [[آیه]] ۵۹ [[سوره]] [[نساء]]، [[مسلمانان]] بایستی از [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}}اطاعت کنند و این [[لزوم]]، از امر "اطیعوا" استفاده می‌‌شود. نکته حائز اهمیت آن است که در این آیه، [[دستور]] به [[اطاعت از پیامبر]] قرین دستور به [[اطاعت]] از خداست و دستور به اطاعت از پیامبر و اولو الامر با یک اطیعو آمده است و این نشان دهنده آن است، همان طور که اطاعت از پیامبر لازم است، به همان شیوه و اطلاق اطاعت از اولو الامر نیز [[واجب]] است. آنچه که روشن است [[اطاعت خدا]] بالذات یعنی به خاطر خود خداست (و ما در مقابل کسی که تمام وجودمان از اوست و بندۀ او هستیم باید [[خاضع]] و [[مطیع]] او باشیم)، [[ولی]] اطاعت از پیامبر {{صل}} مولود اطاعت از [[پروردگار]] است؛ چراکه پیامبر نیز از روی [[هوی و هوس]] [[سخن]] نمی‌گوید و آنچه که [[خداوند]] فرموده را بیان می‌‌کند. بنابراین شاید تکرار اطیعوا اشاره به این مطلب باشد<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۳۵.</ref>.		# '''[[لزوم اطاعت]] از اولو الامر:''' یکی از وظایفی که [[امت]] در مقابل اولوالامر دارند، [[اطاعت]] محض از ایشان است. به استناد [[آیه]] ۵۹ [[سوره]] [[نساء]]، [[مسلمانان]] بایستی از [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}}اطاعت کنند و این [[لزوم]]، از امر "اطیعوا" استفاده می‌‌شود. نکته حائز اهمیت آن است که در این آیه، [[دستور]] به [[اطاعت از پیامبر]] قرین دستور به [[اطاعت]] از خداست و دستور به اطاعت از پیامبر و اولو الامر با یک اطیعو آمده است و این نشان دهنده آن است، همان طور که اطاعت از پیامبر لازم است، به همان شیوه و اطلاق اطاعت از اولو الامر نیز [[واجب]] است. آنچه که روشن است [[اطاعت خدا]] بالذات یعنی به خاطر خود خداست (و ما در مقابل کسی که تمام وجودمان از اوست و بندۀ او هستیم باید [[خاضع]] و [[مطیع]] او باشیم)، [[ولی]] اطاعت از پیامبر {{صل}} مولود اطاعت از [[پروردگار]] است؛ چراکه پیامبر نیز از روی [[هوی و هوس]] [[سخن]] نمی‌گوید و آنچه که [[خداوند]] فرموده را بیان می‌‌کند. بنابراین شاید تکرار اطیعوا اشاره به این مطلب باشد<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۳۵.</ref>.
	# '''برخورداری از [[قدرت]] [[استنباط]] صحیح و حجیّت آن بر [[مسلمانان]]:''' در [[آیه]] ۸۳ [[سوره نساء]] بر [[لزوم]] ارجاع مسائل مهم داخلی و [[خارجی]] به [[پیامبر]] و اولو الامر تاکید شده است. [[دلیل]] این ارجاع، فهم و استنباط عمیق پیامبر و [[صاحبان امر]] از مسائل و فهم مسائل پشت پرده است. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ}}. اگر چنانچه آن مسائل را به پیامبر و صاحبان امر بازگردانند، به تحقیق کسانی که قدرت استنباط و استخراج حقائق را دارند به این مسائل آگاهند. یکی از [[مفسرین]] ذیل آیه چنین می‌فرماید: "یستنبطونه" در اصل از ماده" نبط" (بر وزن فقط) است و به معنی نخستین آبی است که از چاه می‏کشند و از ~~ریشه‏های~~ [[زمین]] استخراج می‏گردد و به همین جهت استفاده کردن هر حقیقتی از دلائل و شواهد مختلف و استخراج کردن آن از مدارک موجود،" استنباط" نامیده می‏‌شود، خواه در مسائل [[فقهی]] باشد یا در مسائل [[فلسفی]] و [[سیاسی]] و [[علمی]]. منظور از أُولِی الْأَمْرِ ([[صاحبان فرمان]]) در اینجا کسانی هستند که قدرت تشخیص و احاطه [[کافی]] به مسائل مختلف دارند و می‏توانند" [[حقایق]]" را از" [[شایعات]] بی‌اساس" و مطالب راستین را از نادرست برای [[مردم]] روشن سازند که در [[درجه]] اول [[پیغمبر]] {{صل}} و [[ائمه اهل بیت]] {{ع}} [[جانشینان]] او و در درجه بعد دانشمندانی هستند که در این گونه مسائل صاحب‌نظرند"<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج‏۴، ص۳۱.</ref>. [[صاحب تفسیر المیزان]] می‌‌نویسد: "مراد از [[علم]] در "لعلمه" تمییز [[حق]] از [[باطل]] و [[صدق]] از [[کذب]] است"<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>. بنابراین پیامبر و [[اولوالامر]] قدرت تشخیص حق از باطل و صدق از کذب مسائل را دارند.		# '''برخورداری از [[قدرت]] [[استنباط]] صحیح و حجیّت آن بر [[مسلمانان]]:''' در [[آیه]] ۸۳ [[سوره نساء]] بر [[لزوم]] ارجاع مسائل مهم داخلی و [[خارجی]] به [[پیامبر]] و اولو الامر تاکید شده است. [[دلیل]] این ارجاع، فهم و استنباط عمیق پیامبر و [[صاحبان امر]] از مسائل و فهم مسائل پشت پرده است. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ}}. اگر چنانچه آن مسائل را به پیامبر و صاحبان امر بازگردانند، به تحقیق کسانی که قدرت استنباط و استخراج حقائق را دارند به این مسائل آگاهند. یکی از [[مفسرین]] ذیل آیه چنین می‌فرماید: "یستنبطونه" در اصل از ماده" نبط" (بر وزن فقط) است و به معنی نخستین آبی است که از چاه می‏کشند و از ریشه‏‌های [[زمین]] استخراج می‏گردد و به همین جهت استفاده کردن هر حقیقتی از دلائل و شواهد مختلف و استخراج کردن آن از مدارک موجود،" استنباط" نامیده می‏‌شود، خواه در مسائل [[فقهی]] باشد یا در مسائل [[فلسفی]] و [[سیاسی]] و [[علمی]]. منظور از أُولِی الْأَمْرِ ([[صاحبان فرمان]]) در اینجا کسانی هستند که قدرت تشخیص و احاطه [[کافی]] به مسائل مختلف دارند و می‏توانند" [[حقایق]]" را از" [[شایعات]] بی‌اساس" و مطالب راستین را از نادرست برای [[مردم]] روشن سازند که در [[درجه]] اول [[پیغمبر]] {{صل}} و [[ائمه اهل بیت]] {{ع}} [[جانشینان]] او و در درجه بعد دانشمندانی هستند که در این گونه مسائل صاحب‌نظرند"<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج‏۴، ص۳۱.</ref>. [[صاحب تفسیر المیزان]] می‌‌نویسد: "مراد از [[علم]] در "لعلمه" تمییز [[حق]] از [[باطل]] و [[صدق]] از [[کذب]] است"<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>. بنابراین پیامبر و [[اولوالامر]] قدرت تشخیص حق از باطل و صدق از کذب مسائل را دارند.
	# '''علم [[جامع]] اولو الامر:''' زمانی که قدرت استنباط صحیح برای اولو الامر از [[آیه شریفه]] [[ثابت]] شد، لازمه‌اش آن است که علم جامع فراگیر یا [[علم به غیب]] برای ایشان ثابت باشد؛ چراکه یکی از مقدمات [[استنباط]] درست، [[علم]] [[جامع]] و اشراف کامل به مسائل پیرامون موضوع خاص است و زمانی استنباط منجر به تحلیل درست و واقع می‌‌گردد که این شخص [[عالم]] به تمامی ابعاد مورد نظر باشد. بنابراین آنچه که از [[آیه]] استفاده می‌‌شود علم جامع به همه ابعاد موضوع است<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>.		# '''علم [[جامع]] اولو الامر:''' زمانی که قدرت استنباط صحیح برای اولو الامر از [[آیه شریفه]] [[ثابت]] شد، لازمه‌اش آن است که علم جامع فراگیر یا [[علم به غیب]] برای ایشان ثابت باشد؛ چراکه یکی از مقدمات [[استنباط]] درست، [[علم]] [[جامع]] و اشراف کامل به مسائل پیرامون موضوع خاص است و زمانی استنباط منجر به تحلیل درست و واقع می‌‌گردد که این شخص [[عالم]] به تمامی ابعاد مورد نظر باشد. بنابراین آنچه که از [[آیه]] استفاده می‌‌شود علم جامع به همه ابعاد موضوع است<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>.
	# '''[[وظیفه]] [[اولوالامر]] در برابر [[مردم]]:''' از آیه ۸۳ [[سوره]] [[نساء]] استفاده می‌شود، لازم است [[اخبار]] [[امنیتی]] را برای تحلیل و حتی نشر آن ابتدا به [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}} ارجاع داد. در آیه مذکور ابتدا افراد ضعیف الایمان یا [[منافقان]] را نکوهش کرده و مسیر درست نشر اخبار را معین می‌‌کند و آن [[لزوم]] مراجعه به پیامبر و اولوالامر است، کسانی که [[صدق]] را از [[کذب]] و [[حق]] را از ناحق تشخیص داده و نسبت به مسائل تحلیل صحیح دارند. بنابراین آنان وظیفه دارند قبل از هر چیز با [[رهبران]] و [[پیشوایان]] خود اخبار را در میان بگذارند تا بدین سبب از انداختن [[رعب]] و [[وحشت]] در میان [[مسلمانان]] یا خوش خیالی از [[پیروزی]] کاذب جلوگیری شود<ref>مکارم شیرازی، ~~ناصر،~~ تفسیر ~~نمونه،~~ ج۴، ص۳۰.</ref>. آنچه که از آیه ۸۳ [[سوره نساء]] استفاده می‌‌شود این است که اخبار جبهه و [[اسرار]] نظامی باید به یک نقطه برسد و پس از ارزیابی و تشخیص به اندازۀ [[مصلحت]] منتشر گردد و اینکه عموم مردم بایستی به [[اهل]] استنباط ([[اهل بیت]] {{ع}})<ref>{{متن حدیث\|عن أبی جعفر {{ع}} فی قوله: «وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی‏ أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ» قال: هم الائمة}}؛ الحویزی، عبد علی، تفسیر نور اثقلین، ج۱، ص۵۲۳.</ref>مراجعه کند. بنابراین اولوالامر دو وظیفه در مقابل مراجعه عموم مردم بر عهده دارند: اول بررسی اخبار امنیتی و کنترل آنها و دوم تشخیص درست از نادرست و جلوگیری از انتشار اخبار [[گمراه کننده]] و [[شایعات]]<ref>رک: [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\| تفسیر نور]]، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.		# '''[[وظیفه]] [[اولوالامر]] در برابر [[مردم]]:''' از آیه ۸۳ [[سوره]] [[نساء]] استفاده می‌شود، لازم است [[اخبار]] [[امنیتی]] را برای تحلیل و حتی نشر آن ابتدا به [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}} ارجاع داد. در آیه مذکور ابتدا افراد ضعیف الایمان یا [[منافقان]] را نکوهش کرده و مسیر درست نشر اخبار را معین می‌‌کند و آن [[لزوم]] مراجعه به پیامبر و اولوالامر است، کسانی که [[صدق]] را از [[کذب]] و [[حق]] را از ناحق تشخیص داده و نسبت به مسائل تحلیل صحیح دارند. بنابراین آنان وظیفه دارند قبل از هر چیز با [[رهبران]] و [[پیشوایان]] خود اخبار را در میان بگذارند تا بدین سبب از انداختن [[رعب]] و [[وحشت]] در میان [[مسلمانان]] یا خوش خیالی از [[پیروزی]] کاذب جلوگیری شود<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۴، ص۳۰.</ref>. آنچه که از آیه ۸۳ [[سوره نساء]] استفاده می‌‌شود این است که اخبار جبهه و [[اسرار]] نظامی باید به یک نقطه برسد و پس از ارزیابی و تشخیص به اندازۀ [[مصلحت]] منتشر گردد و اینکه عموم مردم بایستی به [[اهل]] استنباط ([[اهل بیت]] {{ع}})<ref>{{متن حدیث\|عن أبی جعفر {{ع}} فی قوله: «وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی‏ أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ» قال: هم الائمة}}؛ الحویزی، عبد علی، تفسیر نور اثقلین، ج۱، ص۵۲۳.</ref>مراجعه کند. بنابراین اولوالامر دو وظیفه در مقابل مراجعه عموم مردم بر عهده دارند: اول بررسی اخبار امنیتی و کنترل آنها و دوم تشخیص درست از نادرست و جلوگیری از انتشار اخبار [[گمراه کننده]] و [[شایعات]]<ref>رک: [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\| تفسیر نور]]، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.

	== آثار [[اطاعت]] از اولو الامر ==		== آثار [[اطاعت]] از اولو الامر ==

Bahmani در ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۹

2024-07-19T13:19:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۹
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	=== معنای لغوی ===		=== معنای لغوی ===
	{{اصلی\|اولو الامر در لغت}}		{{اصلی\|اولو الامر در لغت}}
	[[اولو الامر]] از دو کلمه "أُولو" و "الأمر" ترکیب یافته است. کلمه {{عربی\|اولوا}} به معنای صاحبان است و واژه “امر” نیز به معنای مختلفی به کار رفته است<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، العین، ج۸، ص۲۹۷-۲۹۸؛ همچنین، ر.ک: احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة؛ احمد بن محمد فیومی، المصباح المنیر، ص۲۱-۲۲؛ محمد بن مکرم بن منظور، لسان العرب، ج۴، ص۲۶-۳۴؛ حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات، ص۸۸.</ref> مانند: أمر به معنای امور و [[کارها]]، به معنای دستور ضد [[نهی]]، به معنای فزونی و [[برکت]] و ... اما با بررسی اقوال مشخص می‌شود این واژه تنها می‌تواند به معانی کار (چیز) و طلب باشد؛ لذا با توجه به معنای لغوی الامر می‌توان برای [[اولوالامر]] معانی ذیل را برشمرد: صاحبان دستور، صاحبان کار و صاحبان شیئ<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص۱۶۳؛ [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[اولواالامر (مقاله)\| مقاله «اولواالامر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ~~ج۵،~~ ص۶۶ -۶۹؛ [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص۱۹۰.</ref>.		[[اولو الامر]] از دو کلمه "أُولو" و "الأمر" ترکیب یافته است. کلمه {{عربی\|اولوا}} به معنای صاحبان است و واژه “امر” نیز به معنای مختلفی به کار رفته است<ref>خلیل بن احمد فراهیدی، العین، ج۸، ص۲۹۷-۲۹۸؛ همچنین، ر.ک: احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة؛ احمد بن محمد فیومی، المصباح المنیر، ص۲۱-۲۲؛ محمد بن مکرم بن منظور، لسان العرب، ج۴، ص۲۶-۳۴؛ حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات، ص۸۸.</ref> مانند: أمر به معنای امور و [[کارها]]، به معنای دستور ضد [[نهی]]، به معنای فزونی و [[برکت]] و ... اما با بررسی اقوال مشخص می‌شود این واژه تنها می‌تواند به معانی کار (چیز) و طلب باشد؛ لذا با توجه به معنای لغوی الامر می‌توان برای [[اولوالامر]] معانی ذیل را برشمرد: صاحبان دستور، صاحبان کار و صاحبان شیئ<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص۱۶۳؛ [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[اولواالامر (مقاله)\| مقاله «اولواالامر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۶۶ -۶۹؛ [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص۱۹۰.</ref>.

	=== معنای اصطلاحی ===		=== معنای اصطلاحی ===
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	=== از نگاه مفسران اهل سنت ===		=== از نگاه مفسران اهل سنت ===
	{{اصلی\|اولو الامر از دیدگاه اهل سنت}}		{{اصلی\|اولو الامر از دیدگاه اهل سنت}}
	مفسران اهل سنت درباره مصداق اولوالامر مطالب گوناگونی گفته‌اند. [[امیران]] در [[زمان]] [[حضرت رسول]] {{صل}}، [[امر به معروف]] کنندگان، [[فقیهان]] و [[دین]] داران [[مطیع خدا]]، [[زمامداران]] [[جامعه]]، صاحب منصبان حکومتی، [[اهل حلّ و عقد]]، فرماندهان لشکر، [[خلفاء]] و جانشینان چهارگانه پیامبر، آگاهان و صاحبان بصیرت از [[صحابه پیامبر]] و [[دانشمندان دینی]] مصادیق بیان شدۀ اولوالامر است<ref>فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۱۰، ص۱۴۴؛ تفسیر ماوردی، ج۱، ص۴۹۹-۵۱۱؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، ج۳، ص۱۶۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۶۶ -۶۹؛ [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۱۳۰؛ [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۵۴.</ref>		مفسران اهل سنت درباره مصداق اولوالامر مطالب گوناگونی گفته‌اند. [[امیران]] در [[زمان]] [[حضرت رسول]] {{صل}}، [[امر به معروف]] کنندگان، [[فقیهان]] و [[دین]] داران [[مطیع خدا]]، [[زمامداران]] [[جامعه]]، صاحب منصبان حکومتی، [[اهل حلّ و عقد]]، فرماندهان لشکر، [[خلفاء]] و جانشینان چهارگانه پیامبر، آگاهان و صاحبان بصیرت از [[صحابه پیامبر]] و [[دانشمندان دینی]] مصادیق بیان شدۀ اولوالامر است<ref>فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۱۰، ص۱۴۴؛ تفسیر ماوردی، ج۱، ص۴۹۹-۵۱۱؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، ج۳، ص۱۶۸.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[اولواالامر (مقاله)\| مقاله «اولواالامر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۶۶ -۶۹؛ [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۱۳۰؛ [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۵۴.</ref>

	== اولوالامر در [[روایات]] [[شیعه]] ==		== اولوالامر در [[روایات]] [[شیعه]] ==
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	# روایاتی که مصداق اولوالامر را [[امامان دوازده گانه]] معرفی کرده است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۰۵ و ۲۷۶ و ج۲، ص۲۱؛ صدوق، ابن بابویه، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۱۴.</ref>: [[جابر]] می‌‌گوید: هنگامی که [[خداوند]] [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} را نازل فرمود عرض کردم، یا [[رسول الله]] [[خدا]] و رسولش را شناختیم پس اولو الامر منکم کیست که خداوند اطاعتش را قرین [[اطاعت]] خویش کرده؟ پس فرمود: [[جانشینان]] من و [[پیشوایان]] [[مسلمانان]] بعد از من هستند اول از آنها [[علی بن ابی طالب]] و سپس [[حسن]] سپس [[حسین]] سپس [[علی بن الحسین]] و [[محمد بن علی]] و [[صادق]] [[جعفر بن محمد]] و [[موسی بن جعفر]] سپس [[علی بن موسی]] و [[محمد بن علی]] و علی بن محمد و [[حسن بن علی]] و بعد هم اسم من و هم کنیه من [[حجت خدا]] بر روی [[زمین]] {{ع}}‏<ref>{{متن حدیث\|لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی نَبِیِّهِ ص‏ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَرَفْنَا اللَّهَ وَ رَسُولَهُفَمَنْ أُولُو الْأَمْرِ مِنْکُمْ الَّذِینَ قَرَنَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِکَ فَقَالَ {{ع}}خُلَفَائِی وَ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِینَ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ‏ عَلِیُ‏ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ثُمَّ الْحَسَنُ ثُمَّ الْحُسَیْنُ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْمَعْرُوفُ بالتوراة [فِی التَّوْرَاةِ] بِالْبَاقِرِ وَ سَتُدْرِکُهُ یَا جَابِرُ فَإِذَا لَقِیتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی السَّلَامَ ثُمَّ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ سَمِیِّی وَ کَنِیِّی حَجَّةُ اللَّهِ فِی أَرْضِه}}؛ خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص۵۴.</ref>.		# روایاتی که مصداق اولوالامر را [[امامان دوازده گانه]] معرفی کرده است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۰۵ و ۲۷۶ و ج۲، ص۲۱؛ صدوق، ابن بابویه، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۱۴.</ref>: [[جابر]] می‌‌گوید: هنگامی که [[خداوند]] [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} را نازل فرمود عرض کردم، یا [[رسول الله]] [[خدا]] و رسولش را شناختیم پس اولو الامر منکم کیست که خداوند اطاعتش را قرین [[اطاعت]] خویش کرده؟ پس فرمود: [[جانشینان]] من و [[پیشوایان]] [[مسلمانان]] بعد از من هستند اول از آنها [[علی بن ابی طالب]] و سپس [[حسن]] سپس [[حسین]] سپس [[علی بن الحسین]] و [[محمد بن علی]] و [[صادق]] [[جعفر بن محمد]] و [[موسی بن جعفر]] سپس [[علی بن موسی]] و [[محمد بن علی]] و علی بن محمد و [[حسن بن علی]] و بعد هم اسم من و هم کنیه من [[حجت خدا]] بر روی [[زمین]] {{ع}}‏<ref>{{متن حدیث\|لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی نَبِیِّهِ ص‏ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَرَفْنَا اللَّهَ وَ رَسُولَهُفَمَنْ أُولُو الْأَمْرِ مِنْکُمْ الَّذِینَ قَرَنَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِکَ فَقَالَ {{ع}}خُلَفَائِی وَ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِینَ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ‏ عَلِیُ‏ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ثُمَّ الْحَسَنُ ثُمَّ الْحُسَیْنُ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْمَعْرُوفُ بالتوراة [فِی التَّوْرَاةِ] بِالْبَاقِرِ وَ سَتُدْرِکُهُ یَا جَابِرُ فَإِذَا لَقِیتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی السَّلَامَ ثُمَّ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ سَمِیِّی وَ کَنِیِّی حَجَّةُ اللَّهِ فِی أَرْضِه}}؛ خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص۵۴.</ref>.

	آنچه که مهم است، [[روایات]] گروه پنج، مستفیض و در بین آنها روایات صحیح نیز وجود دارد، ‌اگرچه این روایات با دسته دوم و سوم و چهارم و پنجم نیز منافاتی ندارد؛ چراکه تنافی در جایی است که [[کلامی]] گفته شود و [[کلام]] دیگر [[نفی]] شود. در این روایات در برخی به طور تفصیل اسامی [[اولوالامر]] آورده شده و در برخی دیگر به صورت اجمال آمده است و اجمال و تفصیل در بسیاری از [[روایات]] وجود دارد<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص۲۲۴-۲۲۹؛ [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۶۶ -۶۹.</ref>.		آنچه که مهم است، [[روایات]] گروه پنج، مستفیض و در بین آنها روایات صحیح نیز وجود دارد، ‌اگرچه این روایات با دسته دوم و سوم و چهارم و پنجم نیز منافاتی ندارد؛ چراکه تنافی در جایی است که [[کلامی]] گفته شود و [[کلام]] دیگر [[نفی]] شود. در این روایات در برخی به طور تفصیل اسامی [[اولوالامر]] آورده شده و در برخی دیگر به صورت اجمال آمده است و اجمال و تفصیل در بسیاری از [[روایات]] وجود دارد<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص۲۲۴-۲۲۹؛ [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[اولواالامر (مقاله)\| مقاله «اولواالامر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۶۶ -۶۹.</ref>.

	== دلالت‌های [[آیه اولوالامر]] ==		== دلالت‌های [[آیه اولوالامر]] ==

Bahmani: /* منابع */

2024-07-19T13:17:57Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۷
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	# [[پرونده:IM009795.jpg\|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\|'''تفسیر نمونه''']]		# [[پرونده:IM009795.jpg\|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\|'''تفسیر نمونه''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\|'''تفسیر نور''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\|'''تفسیر نور''']]
	# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]		# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[اولواالامر (مقاله)\| مقاله «اولواالامر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]
	# [[پرونده:13681032.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت اهل بیت (کتاب)\|'''امامت اهل بیت''']]		# [[پرونده:13681032.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت اهل بیت (کتاب)\|'''امامت اهل بیت''']]
	# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]		# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]

Bahmani: /* دلالت‌های آیه اولوالامر */

2024-07-19T13:16:55Z

دلالت‌های آیه اولوالامر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	# '''[[زعامت]] و [[امامت]] [[اولوالامر]]:''' بر اساس [[آیه ۵۹ سوره نساء]]، [[تبعیت]] از اولوالامر که دارای ویژگی عصمت نیز هستند، ضروری است. اهمیت [[پیروی]] از اولوالامر به اندازه‌ای است که در کنار تبعیت از [[رسول اکرم]] {{صل}} قرار گرفته است. این مطلب به دلالت[[امر]] در اطیعوا بر [[وجوب]] تبعیت است.		# '''[[زعامت]] و [[امامت]] [[اولوالامر]]:''' بر اساس [[آیه ۵۹ سوره نساء]]، [[تبعیت]] از اولوالامر که دارای ویژگی عصمت نیز هستند، ضروری است. اهمیت [[پیروی]] از اولوالامر به اندازه‌ای است که در کنار تبعیت از [[رسول اکرم]] {{صل}} قرار گرفته است. این مطلب به دلالت[[امر]] در اطیعوا بر [[وجوب]] تبعیت است.
	# '''[[لزوم اطاعت]] از اولو الامر:''' یکی از وظایفی که [[امت]] در مقابل اولوالامر دارند، [[اطاعت]] محض از ایشان است. به استناد [[آیه]] ۵۹ [[سوره]] [[نساء]]، [[مسلمانان]] بایستی از [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}}اطاعت کنند و این [[لزوم]]، از امر "اطیعوا" استفاده می‌‌شود. نکته حائز اهمیت آن است که در این آیه، [[دستور]] به [[اطاعت از پیامبر]] قرین دستور به [[اطاعت]] از خداست و دستور به اطاعت از پیامبر و اولو الامر با یک اطیعو آمده است و این نشان دهنده آن است، همان طور که اطاعت از پیامبر لازم است، به همان شیوه و اطلاق اطاعت از اولو الامر نیز [[واجب]] است. آنچه که روشن است [[اطاعت خدا]] بالذات یعنی به خاطر خود خداست (و ما در مقابل کسی که تمام وجودمان از اوست و بندۀ او هستیم باید [[خاضع]] و [[مطیع]] او باشیم)، [[ولی]] اطاعت از پیامبر {{صل}} مولود اطاعت از [[پروردگار]] است؛ چراکه پیامبر نیز از روی [[هوی و هوس]] [[سخن]] نمی‌گوید و آنچه که [[خداوند]] فرموده را بیان می‌‌کند. بنابراین شاید تکرار اطیعوا اشاره به این مطلب باشد<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۳۵.</ref>.		# '''[[لزوم اطاعت]] از اولو الامر:''' یکی از وظایفی که [[امت]] در مقابل اولوالامر دارند، [[اطاعت]] محض از ایشان است. به استناد [[آیه]] ۵۹ [[سوره]] [[نساء]]، [[مسلمانان]] بایستی از [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}}اطاعت کنند و این [[لزوم]]، از امر "اطیعوا" استفاده می‌‌شود. نکته حائز اهمیت آن است که در این آیه، [[دستور]] به [[اطاعت از پیامبر]] قرین دستور به [[اطاعت]] از خداست و دستور به اطاعت از پیامبر و اولو الامر با یک اطیعو آمده است و این نشان دهنده آن است، همان طور که اطاعت از پیامبر لازم است، به همان شیوه و اطلاق اطاعت از اولو الامر نیز [[واجب]] است. آنچه که روشن است [[اطاعت خدا]] بالذات یعنی به خاطر خود خداست (و ما در مقابل کسی که تمام وجودمان از اوست و بندۀ او هستیم باید [[خاضع]] و [[مطیع]] او باشیم)، [[ولی]] اطاعت از پیامبر {{صل}} مولود اطاعت از [[پروردگار]] است؛ چراکه پیامبر نیز از روی [[هوی و هوس]] [[سخن]] نمی‌گوید و آنچه که [[خداوند]] فرموده را بیان می‌‌کند. بنابراین شاید تکرار اطیعوا اشاره به این مطلب باشد<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۳۵.</ref>.
	# '''برخورداری از [[قدرت]] [[استنباط]] صحیح و [[حجیّت]] آن بر [[مسلمانان]]:''' در [[آیه]] ۸۳ [[سوره نساء]] بر [[لزوم]] ارجاع مسائل مهم داخلی و [[خارجی]] به [[پیامبر]] و اولو الامر تاکید شده است. [[دلیل]] این ارجاع، فهم و استنباط عمیق پیامبر و [[صاحبان امر]] از مسائل و فهم مسائل پشت پرده است. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ}}. اگر چنانچه آن مسائل را به پیامبر و صاحبان امر بازگردانند، به تحقیق کسانی که قدرت استنباط و استخراج حقائق را دارند به این مسائل آگاهند. یکی از [[مفسرین]] ذیل آیه چنین می‌فرماید: "یستنبطونه" در اصل از ماده" نبط" (بر وزن فقط) است و به معنی نخستین آبی است که از چاه می‏کشند و از ریشه‏های [[زمین]] استخراج می‏گردد و به همین جهت استفاده کردن هر حقیقتی از دلائل و شواهد مختلف و استخراج کردن آن از مدارک موجود،" استنباط" نامیده می‏‌شود، خواه در مسائل [[فقهی]] باشد یا در مسائل [[فلسفی]] و [[سیاسی]] و [[علمی]]. منظور از أُولِی الْأَمْرِ ([[صاحبان فرمان]]) در اینجا کسانی هستند که قدرت تشخیص و احاطه [[کافی]] به مسائل مختلف دارند و می‏توانند" [[حقایق]]" را از" [[شایعات]] بی‌اساس" و مطالب راستین را از نادرست برای [[مردم]] روشن سازند که در [[درجه]] اول [[پیغمبر]] {{صل}} و [[ائمه اهل بیت]] {{ع}} [[جانشینان]] او و در درجه بعد دانشمندانی هستند که در این گونه مسائل صاحب‌نظرند"<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج‏۴، ص۳۱.</ref>. [[صاحب تفسیر المیزان]] می‌‌نویسد: "مراد از [[علم]] در "لعلمه" تمییز [[حق]] از [[باطل]] و [[صدق]] از [[کذب]] است"<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>. بنابراین پیامبر و [[اولوالامر]] قدرت تشخیص حق از باطل و صدق از کذب مسائل را دارند.		# '''برخورداری از [[قدرت]] [[استنباط]] صحیح و حجیّت آن بر [[مسلمانان]]:''' در [[آیه]] ۸۳ [[سوره نساء]] بر [[لزوم]] ارجاع مسائل مهم داخلی و [[خارجی]] به [[پیامبر]] و اولو الامر تاکید شده است. [[دلیل]] این ارجاع، فهم و استنباط عمیق پیامبر و [[صاحبان امر]] از مسائل و فهم مسائل پشت پرده است. [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ}}. اگر چنانچه آن مسائل را به پیامبر و صاحبان امر بازگردانند، به تحقیق کسانی که قدرت استنباط و استخراج حقائق را دارند به این مسائل آگاهند. یکی از [[مفسرین]] ذیل آیه چنین می‌فرماید: "یستنبطونه" در اصل از ماده" نبط" (بر وزن فقط) است و به معنی نخستین آبی است که از چاه می‏کشند و از ریشه‏های [[زمین]] استخراج می‏گردد و به همین جهت استفاده کردن هر حقیقتی از دلائل و شواهد مختلف و استخراج کردن آن از مدارک موجود،" استنباط" نامیده می‏‌شود، خواه در مسائل [[فقهی]] باشد یا در مسائل [[فلسفی]] و [[سیاسی]] و [[علمی]]. منظور از أُولِی الْأَمْرِ ([[صاحبان فرمان]]) در اینجا کسانی هستند که قدرت تشخیص و احاطه [[کافی]] به مسائل مختلف دارند و می‏توانند" [[حقایق]]" را از" [[شایعات]] بی‌اساس" و مطالب راستین را از نادرست برای [[مردم]] روشن سازند که در [[درجه]] اول [[پیغمبر]] {{صل}} و [[ائمه اهل بیت]] {{ع}} [[جانشینان]] او و در درجه بعد دانشمندانی هستند که در این گونه مسائل صاحب‌نظرند"<ref>[[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج‏۴، ص۳۱.</ref>. [[صاحب تفسیر المیزان]] می‌‌نویسد: "مراد از [[علم]] در "لعلمه" تمییز [[حق]] از [[باطل]] و [[صدق]] از [[کذب]] است"<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>. بنابراین پیامبر و [[اولوالامر]] قدرت تشخیص حق از باطل و صدق از کذب مسائل را دارند.
	# '''علم [[جامع]] اولو الامر:''' زمانی که قدرت استنباط صحیح برای اولو الامر از [[آیه شریفه]] [[ثابت]] شد، لازمه‌اش آن است که علم جامع فراگیر یا [[علم به غیب]] برای ایشان ثابت باشد؛ چراکه یکی از مقدمات [[استنباط]] درست، [[علم]] [[جامع]] و اشراف کامل به مسائل پیرامون موضوع خاص است و زمانی استنباط منجر به تحلیل درست و واقع می‌‌گردد که این شخص [[عالم]] به تمامی ابعاد مورد نظر باشد. بنابراین آنچه که از [[آیه]] استفاده می‌‌شود علم جامع به همه ابعاد موضوع است<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>.		# '''علم [[جامع]] اولو الامر:''' زمانی که قدرت استنباط صحیح برای اولو الامر از [[آیه شریفه]] [[ثابت]] شد، لازمه‌اش آن است که علم جامع فراگیر یا [[علم به غیب]] برای ایشان ثابت باشد؛ چراکه یکی از مقدمات [[استنباط]] درست، [[علم]] [[جامع]] و اشراف کامل به مسائل پیرامون موضوع خاص است و زمانی استنباط منجر به تحلیل درست و واقع می‌‌گردد که این شخص [[عالم]] به تمامی ابعاد مورد نظر باشد. بنابراین آنچه که از [[آیه]] استفاده می‌‌شود علم جامع به همه ابعاد موضوع است<ref>طباطبائی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۳.</ref>.
	# '''[[وظیفه]] [[اولوالامر]] در برابر [[مردم]]:''' از آیه ۸۳ [[سوره]] [[نساء]] استفاده می‌شود، لازم است [[اخبار]] [[امنیتی]] را برای تحلیل و حتی نشر آن ابتدا به [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}} ارجاع داد. در آیه مذکور ابتدا افراد ضعیف الایمان یا [[منافقان]] را نکوهش کرده و مسیر درست نشر اخبار را معین می‌‌کند و آن [[لزوم]] مراجعه به پیامبر و اولوالامر است، کسانی که [[صدق]] را از [[کذب]] و [[حق]] را از ناحق تشخیص داده و نسبت به مسائل تحلیل صحیح دارند. بنابراین آنان وظیفه دارند قبل از هر چیز با [[رهبران]] و [[پیشوایان]] خود اخبار را در میان بگذارند تا بدین سبب از انداختن [[رعب]] و [[وحشت]] در میان [[مسلمانان]] یا خوش خیالی از [[پیروزی]] کاذب جلوگیری شود<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۳۰.</ref>. آنچه که از آیه ۸۳ [[سوره نساء]] استفاده می‌‌شود این است که اخبار جبهه و [[اسرار]] نظامی باید به یک نقطه برسد و پس از ارزیابی و تشخیص به اندازۀ [[مصلحت]] منتشر گردد و اینکه عموم مردم بایستی به [[اهل]] استنباط ([[اهل بیت]] {{ع}})<ref>{{متن حدیث\|عن أبی جعفر {{ع}} فی قوله: «وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی‏ أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ» قال: هم الائمة}}؛ الحویزی، عبد علی، تفسیر نور اثقلین، ج۱، ص۵۲۳.</ref>مراجعه کند. بنابراین اولوالامر دو وظیفه در مقابل مراجعه عموم مردم بر عهده دارند: اول بررسی اخبار امنیتی و کنترل آنها و دوم تشخیص درست از نادرست و جلوگیری از انتشار اخبار [[گمراه کننده]] و [[شایعات]]<ref>رک: [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\| تفسیر نور]]، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.		# '''[[وظیفه]] [[اولوالامر]] در برابر [[مردم]]:''' از آیه ۸۳ [[سوره]] [[نساء]] استفاده می‌شود، لازم است [[اخبار]] [[امنیتی]] را برای تحلیل و حتی نشر آن ابتدا به [[پیامبر]] و اولوالامر {{ع}} ارجاع داد. در آیه مذکور ابتدا افراد ضعیف الایمان یا [[منافقان]] را نکوهش کرده و مسیر درست نشر اخبار را معین می‌‌کند و آن [[لزوم]] مراجعه به پیامبر و اولوالامر است، کسانی که [[صدق]] را از [[کذب]] و [[حق]] را از ناحق تشخیص داده و نسبت به مسائل تحلیل صحیح دارند. بنابراین آنان وظیفه دارند قبل از هر چیز با [[رهبران]] و [[پیشوایان]] خود اخبار را در میان بگذارند تا بدین سبب از انداختن [[رعب]] و [[وحشت]] در میان [[مسلمانان]] یا خوش خیالی از [[پیروزی]] کاذب جلوگیری شود<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۳۰.</ref>. آنچه که از آیه ۸۳ [[سوره نساء]] استفاده می‌‌شود این است که اخبار جبهه و [[اسرار]] نظامی باید به یک نقطه برسد و پس از ارزیابی و تشخیص به اندازۀ [[مصلحت]] منتشر گردد و اینکه عموم مردم بایستی به [[اهل]] استنباط ([[اهل بیت]] {{ع}})<ref>{{متن حدیث\|عن أبی جعفر {{ع}} فی قوله: «وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی‏ أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ» قال: هم الائمة}}؛ الحویزی، عبد علی، تفسیر نور اثقلین، ج۱، ص۵۲۳.</ref>مراجعه کند. بنابراین اولوالامر دو وظیفه در مقابل مراجعه عموم مردم بر عهده دارند: اول بررسی اخبار امنیتی و کنترل آنها و دوم تشخیص درست از نادرست و جلوگیری از انتشار اخبار [[گمراه کننده]] و [[شایعات]]<ref>رک: [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\| تفسیر نور]]، ج۲، ص۳۴۰.</ref>.

Bahmani: /* شأن نزول آیه */

2024-07-19T13:16:19Z

شأن نزول آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	{{اصلی\|آیه اولوالامر}}		{{اصلی\|آیه اولوالامر}}
	=== شأن نزول آیه ===		=== شأن نزول آیه ===
	درباره [[شأن نزول]] آیه ۵۹ سوره نساء، [[نقل]] شده است: "آیه فوق درباره [[علی]] {{ع}} نازل شد، هنگامی که پیامبر {{صل}} او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] به جای خود گذارد، [[علی]] {{ع}} عرض کرد: ای پیامبر! آیا مرا همانند [[زنان]] و [[کودکان]] در [[شهر]] قرار می‏دهی؟ پیامبر {{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|اما ترضی ان تکون منی بمنزلة هارون من موسی حین قال اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ فقال عز و جل" وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏}}: "آیا [[دوست]] نداری نسبت به من همانند [[هارون]] ([[برادر]] [[موسی]]) نسبت به موسی {{ع}}بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی اسرائیل]] [[جانشین]] من باش و [[اصلاح]] کن، سپس خداوند عز و جل فرمود: {{متن قرآن\|وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان، ج۲، ص۱۱۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۴۳.</ref>		درباره [[شأن نزول]] آیه ۵۹ سوره نساء، [[نقل]] شده است: "آیه فوق درباره [[علی]] {{ع}} نازل شد، هنگامی که پیامبر {{صل}} او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] به جای خود گذارد، [[علی]] {{ع}} عرض کرد: ای پیامبر! آیا مرا همانند [[زنان]] و کودکان در [[شهر]] قرار می‏دهی؟ پیامبر {{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|اما ترضی ان تکون منی بمنزلة هارون من موسی حین قال اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ فقال عز و جل" وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏}}: "آیا [[دوست]] نداری نسبت به من همانند [[هارون]] ([[برادر]] [[موسی]]) نسبت به موسی {{ع}}بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی اسرائیل]] [[جانشین]] من باش و [[اصلاح]] کن، سپس خداوند عز و جل فرمود: {{متن قرآن\|وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان، ج۲، ص۱۱۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۴۳.</ref>

	== مصداق اولوالامر ==		== مصداق اولوالامر ==

Wasity: /* شأن نزول آیه */

2023-05-27T06:33:17Z

شأن نزول آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	در دو آیۀ ۵۹ و ۸۳ [[سوره نساء]] واژه [[اولوالامر]] به [[کار]] رفته است. در [[آیه ۵۹ سوره نساء]] چنین آمده است: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>، در این [[آیه]] [[خداوند]] [[دستور]] به [[پیروی]] از اولوالامر و [[اطاعت]] از ایشان داده است و در آیه ۸۳ آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«و هنگامی که خبری از ایمنی یا بیم به ایشان برسد آن را فاش می‌کنند و اگر آن را به پیامبر یا پیشوایانشان باز می‌بردند کسانی از ایشان که آن را در می‌یافتند به آن پی می‌بردند و اگر بخشش و بخشایش خداوند بر شما نمی‌بود (همه) جز اندکی، از شیطان پیروی می‌کردید» سوره نساء، آیه ۸۳.</ref>؛ در این آیه نسبت به نشر [[اخبار]] [[امنیتی]] و اشاعه هر آنچه موجب [[رعب]] و [[وحشت]] می‌‌شود هشدار داده و از اشاعه آن قبل از گزارش و انتقال خبر به [[پیامبر]] {{صل}} نکوهش کرده است.		در دو آیۀ ۵۹ و ۸۳ [[سوره نساء]] واژه [[اولوالامر]] به [[کار]] رفته است. در [[آیه ۵۹ سوره نساء]] چنین آمده است: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>، در این [[آیه]] [[خداوند]] [[دستور]] به [[پیروی]] از اولوالامر و [[اطاعت]] از ایشان داده است و در آیه ۸۳ آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«و هنگامی که خبری از ایمنی یا بیم به ایشان برسد آن را فاش می‌کنند و اگر آن را به پیامبر یا پیشوایانشان باز می‌بردند کسانی از ایشان که آن را در می‌یافتند به آن پی می‌بردند و اگر بخشش و بخشایش خداوند بر شما نمی‌بود (همه) جز اندکی، از شیطان پیروی می‌کردید» سوره نساء، آیه ۸۳.</ref>؛ در این آیه نسبت به نشر [[اخبار]] [[امنیتی]] و اشاعه هر آنچه موجب [[رعب]] و [[وحشت]] می‌‌شود هشدار داده و از اشاعه آن قبل از گزارش و انتقال خبر به [[پیامبر]] {{صل}} نکوهش کرده است.

	== شأن نزول آیه ==		== آیه اولوالامر ==
			{{اصلی\|آیه اولوالامر}}
			=== شأن نزول آیه ===
	درباره [[شأن نزول]] آیه ۵۹ سوره نساء، [[نقل]] شده است: "آیه فوق درباره [[علی]] {{ع}} نازل شد، هنگامی که پیامبر {{صل}} او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] به جای خود گذارد، [[علی]] {{ع}} عرض کرد: ای پیامبر! آیا مرا همانند [[زنان]] و [[کودکان]] در [[شهر]] قرار می‏دهی؟ پیامبر {{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|اما ترضی ان تکون منی بمنزلة هارون من موسی حین قال اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ فقال عز و جل" وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏}}: "آیا [[دوست]] نداری نسبت به من همانند [[هارون]] ([[برادر]] [[موسی]]) نسبت به موسی {{ع}}بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی اسرائیل]] [[جانشین]] من باش و [[اصلاح]] کن، سپس خداوند عز و جل فرمود: {{متن قرآن\|وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان، ج۲، ص۱۱۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۴۳.</ref>		درباره [[شأن نزول]] آیه ۵۹ سوره نساء، [[نقل]] شده است: "آیه فوق درباره [[علی]] {{ع}} نازل شد، هنگامی که پیامبر {{صل}} او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] به جای خود گذارد، [[علی]] {{ع}} عرض کرد: ای پیامبر! آیا مرا همانند [[زنان]] و [[کودکان]] در [[شهر]] قرار می‏دهی؟ پیامبر {{صل}} فرمود: {{متن حدیث\|اما ترضی ان تکون منی بمنزلة هارون من موسی حین قال اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ فقال عز و جل" وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏}}: "آیا [[دوست]] نداری نسبت به من همانند [[هارون]] ([[برادر]] [[موسی]]) نسبت به موسی {{ع}}بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی اسرائیل]] [[جانشین]] من باش و [[اصلاح]] کن، سپس خداوند عز و جل فرمود: {{متن قرآن\|وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>بحرانی، سید هاشم، البرهان، ج۲، ص۱۱۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\| تفسیر نمونه]]، ج۳، ص۴۴۳.</ref>

Bahmani: /* اولوالامر در روایات شیعه */

2023-05-27T06:29:20Z

اولوالامر در روایات شیعه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	# روایاتی که مصداق اولوالامر را [[امامان دوازده گانه]] معرفی کرده است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۰۵ و ۲۷۶ و ج۲، ص۲۱؛ صدوق، ابن بابویه، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۱۴.</ref>: [[جابر]] می‌‌گوید: هنگامی که [[خداوند]] [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} را نازل فرمود عرض کردم، یا [[رسول الله]] [[خدا]] و رسولش را شناختیم پس اولو الامر منکم کیست که خداوند اطاعتش را قرین [[اطاعت]] خویش کرده؟ پس فرمود: [[جانشینان]] من و [[پیشوایان]] [[مسلمانان]] بعد از من هستند اول از آنها [[علی بن ابی طالب]] و سپس [[حسن]] سپس [[حسین]] سپس [[علی بن الحسین]] و [[محمد بن علی]] و [[صادق]] [[جعفر بن محمد]] و [[موسی بن جعفر]] سپس [[علی بن موسی]] و [[محمد بن علی]] و علی بن محمد و [[حسن بن علی]] و بعد هم اسم من و هم کنیه من [[حجت خدا]] بر روی [[زمین]] {{ع}}‏<ref>{{متن حدیث\|لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی نَبِیِّهِ ص‏ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَرَفْنَا اللَّهَ وَ رَسُولَهُفَمَنْ أُولُو الْأَمْرِ مِنْکُمْ الَّذِینَ قَرَنَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِکَ فَقَالَ {{ع}}خُلَفَائِی وَ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِینَ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ‏ عَلِیُ‏ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ثُمَّ الْحَسَنُ ثُمَّ الْحُسَیْنُ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْمَعْرُوفُ بالتوراة [فِی التَّوْرَاةِ] بِالْبَاقِرِ وَ سَتُدْرِکُهُ یَا جَابِرُ فَإِذَا لَقِیتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی السَّلَامَ ثُمَّ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ سَمِیِّی وَ کَنِیِّی حَجَّةُ اللَّهِ فِی أَرْضِه}}؛ خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص۵۴.</ref>.		# روایاتی که مصداق اولوالامر را [[امامان دوازده گانه]] معرفی کرده است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۰۵ و ۲۷۶ و ج۲، ص۲۱؛ صدوق، ابن بابویه، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۱۴.</ref>: [[جابر]] می‌‌گوید: هنگامی که [[خداوند]] [[آیه]] {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} را نازل فرمود عرض کردم، یا [[رسول الله]] [[خدا]] و رسولش را شناختیم پس اولو الامر منکم کیست که خداوند اطاعتش را قرین [[اطاعت]] خویش کرده؟ پس فرمود: [[جانشینان]] من و [[پیشوایان]] [[مسلمانان]] بعد از من هستند اول از آنها [[علی بن ابی طالب]] و سپس [[حسن]] سپس [[حسین]] سپس [[علی بن الحسین]] و [[محمد بن علی]] و [[صادق]] [[جعفر بن محمد]] و [[موسی بن جعفر]] سپس [[علی بن موسی]] و [[محمد بن علی]] و علی بن محمد و [[حسن بن علی]] و بعد هم اسم من و هم کنیه من [[حجت خدا]] بر روی [[زمین]] {{ع}}‏<ref>{{متن حدیث\|لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی نَبِیِّهِ ص‏ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‏ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَرَفْنَا اللَّهَ وَ رَسُولَهُفَمَنْ أُولُو الْأَمْرِ مِنْکُمْ الَّذِینَ قَرَنَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِکَ فَقَالَ {{ع}}خُلَفَائِی وَ أَئِمَّةُ الْمُسْلِمِینَ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ‏ عَلِیُ‏ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ثُمَّ الْحَسَنُ ثُمَّ الْحُسَیْنُ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْمَعْرُوفُ بالتوراة [فِی التَّوْرَاةِ] بِالْبَاقِرِ وَ سَتُدْرِکُهُ یَا جَابِرُ فَإِذَا لَقِیتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی السَّلَامَ ثُمَّ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ سَمِیِّی وَ کَنِیِّی حَجَّةُ اللَّهِ فِی أَرْضِه}}؛ خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الأثر فی النص علی الأئمة الإثنی عشر، ص۵۴.</ref>.

	آنچه که مهم است، [[روایات]] گروه پنج، مستفیض و در بین آنها روایات صحیح نیز وجود دارد، ‌اگرچه این روایات با دسته دوم و سوم و چهارم و پنجم نیز منافاتی ندارد؛ چراکه تنافی در جایی است که [[کلامی]] گفته شود و [[کلام]] دیگر [[نفی]] شود. در این روایات در برخی به طور تفصیل اسامی [[اولوالامر]] آورده شده و در برخی دیگر به صورت [اجمال آمده است و اجمال و تفصیل در بسیاری از [[روایات]] وجود دارد<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص۲۲۴-۲۲۹؛ [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۶۶ -۶۹.</ref>.		آنچه که مهم است، [[روایات]] گروه پنج، مستفیض و در بین آنها روایات صحیح نیز وجود دارد، ‌اگرچه این روایات با دسته دوم و سوم و چهارم و پنجم نیز منافاتی ندارد؛ چراکه تنافی در جایی است که [[کلامی]] گفته شود و [[کلام]] دیگر [[نفی]] شود. در این روایات در برخی به طور تفصیل اسامی [[اولوالامر]] آورده شده و در برخی دیگر به صورت اجمال آمده است و اجمال و تفصیل در بسیاری از [[روایات]] وجود دارد<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص۲۲۴-۲۲۹؛ [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۶۶ -۶۹.</ref>.

	== دلالت‌های [[آیه اولوالامر]] ==		== دلالت‌های [[آیه اولوالامر]] ==

Bahmani در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۸

2023-05-27T06:28:24Z

نمایش تغییرات

فرقانی: /* معناشناسی اولوالامر */

2023-04-18T07:50:42Z

معناشناسی اولوالامر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۰
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	امر در [[قرآن کریم]] در معانی مختلفی به کار رفته است از جمله [[عذاب]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}«جز این نیست که داستان زندگانی این جهان مانند آبی است که آن را از آسمان فرو فرستیم که رستنی (های) زمین- آنچه مردم و چارپایان از آن (ها) می‌خورند- با آن درآمیزد تا چون زمین زیورهای خود را برگیرد و آرایش یابد و مردم گمان کنند که بر آن (در بهره‌گیری) توانایی دارند (ناگهان) «امر» ما شب یا روز در رسد و آن را چنان درویده بر جای نهیم که گویی روز پیش هیچ نبوده است؛ بدین‌گونه نشانه‌های خود را برای گروهی که می‌اندیشند روشن می‌داریم» سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>، چاره جویی<ref>{{متن قرآن\|فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيَابَتِ الْجُبِّ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هَذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ}}«پس چون او را بردند و همدل شدند که وی را در نهانگاه چاه نهند (چنین کردند) و ما به او وحی کردیم که (روزی) آنان را از این کارشان آگاه می‌کنی، در حالی که آنان درنیابند» سوره یوسف، آیه ۱۵.</ref> و [[عالم ملکوت]]<ref>{{متن قرآن\|يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ}}، «روح (القدس) را از امر خویش نزد هر کس از بندگانش که بخواهد (برای رساندن وحی) می‌فرستد تا روز همدیداری را بیم دهد» سوره غافر، آیه ۱۵.</ref>. البته برخی معتقدند این واژه معنای عامی دارد ـ همان شیء ـ که تمام آنچه در [[قرآن]] آمده از مصادیق آن شمرده می‌‌شود<ref>راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن کریم، ص۲۰.</ref>.		امر در [[قرآن کریم]] در معانی مختلفی به کار رفته است از جمله [[عذاب]]<ref>{{متن قرآن\|إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}«جز این نیست که داستان زندگانی این جهان مانند آبی است که آن را از آسمان فرو فرستیم که رستنی (های) زمین- آنچه مردم و چارپایان از آن (ها) می‌خورند- با آن درآمیزد تا چون زمین زیورهای خود را برگیرد و آرایش یابد و مردم گمان کنند که بر آن (در بهره‌گیری) توانایی دارند (ناگهان) «امر» ما شب یا روز در رسد و آن را چنان درویده بر جای نهیم که گویی روز پیش هیچ نبوده است؛ بدین‌گونه نشانه‌های خود را برای گروهی که می‌اندیشند روشن می‌داریم» سوره یونس، آیه ۲۴.</ref>، چاره جویی<ref>{{متن قرآن\|فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيَابَتِ الْجُبِّ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هَذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ}}«پس چون او را بردند و همدل شدند که وی را در نهانگاه چاه نهند (چنین کردند) و ما به او وحی کردیم که (روزی) آنان را از این کارشان آگاه می‌کنی، در حالی که آنان درنیابند» سوره یوسف، آیه ۱۵.</ref> و [[عالم ملکوت]]<ref>{{متن قرآن\|يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ}}، «روح (القدس) را از امر خویش نزد هر کس از بندگانش که بخواهد (برای رساندن وحی) می‌فرستد تا روز همدیداری را بیم دهد» سوره غافر، آیه ۱۵.</ref>. البته برخی معتقدند این واژه معنای عامی دارد ـ همان شیء ـ که تمام آنچه در [[قرآن]] آمده از مصادیق آن شمرده می‌‌شود<ref>راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن کریم، ص۲۰.</ref>.

	~~بنابر~~ [[~~تفاسیر شیعه~~]] و [[~~سنی~~]] ~~معنای شئ یک معنای~~ از ~~پیش معلوم است؛ چراکه با توجه به "أل"~~ که ~~بر سر امر آمده است، معنای خاصی را می‌‌رساند~~ که ~~همان~~ [[~~مقام~~]] [[~~ولایت~~]] و [[~~خلافت~~]] ~~است~~ و ~~اولوالامر کسانی هستند که~~ [[~~شئون~~]] [[~~دین~~]] و ~~دنیای~~ [[~~مردم~~]] ~~به دست آنان است~~<ref>~~طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن،~~ ج۴، ~~ص۳۹۱؛ موسوی سبزواری، سید عبدالاعلی، مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۱۲.~~</ref>~~. اگرچه واژه اولوالامر در~~ [[~~روایات~~]] ~~متعددی آمده است، اما در مقام بیان مصادیق آن بوده است~~<ref>ر.ک: [[~~محمد حجتیان\|حجتیان، محمد~~]]، [[~~دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج~~]]~~۵، ص۶۶ ـ ۶۹~~.</ref>.		واژه «[[اولو الامر]]» به معنای [[صاحبان امر]] از [[آیه]] 59 [[سوره نساء]] گرفته شده است که می‌فرماید: «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکمْ» <ref>«ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، [[خدا]] را [[اطاعت]] کنید و [[پیامبر]] و اولیای امر خود را [نیز][[ اطاعت]] کنید»</ref>. [[مفسران شیعه]] مانند [[فضل بن حسن طبرسی]] و [[علامه طباطبایی]]<ref>طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲، ج۳، ص۱۰۰و ۱۰۱؛‌ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۳۱۹</ref> و [[متکلمان امامی]] <ref>برای نمونه نک: علامه حلی، کشف المراد، ۱۴۱۷ق، ص۴۹۳.</ref>. از این [[آیه]]، [[عصمت]] [[اولو الامر]] را برداشت می‌کنند. سپس با استناد به روایاتی درباره مصادیق [[اولو الامر]]، بر [[عصمت]] [[امامان دوازده‌گانه]] [[استدلال]] می‌کنند. <ref>طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲، ج۳، ص۱۰۰و ۱۰۱؛‌ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۴، ص۳۱۹.</ref>.

	== اولوالامر در [[قرآن کریم]] ==		== اولوالامر در [[قرآن کریم]] ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۷
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	# [[پرونده:IM009795.jpg\|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\|'''تفسیر نمونه''']]		# [[پرونده:IM009795.jpg\|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[تفسیر نمونه (کتاب)\|'''تفسیر نمونه''']]
	# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\|'''تفسیر نور''']]		# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[محسن قرائتی\|قرائتی، محسن]]، [[تفسیر نور (کتاب)\|'''تفسیر نور''']]
	# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]		# [[پرونده:000055.jpg\|22px]] [[محمد حجتیان\|حجتیان، محمد]]، [[اولواالامر (مقاله)\| مقاله «اولواالامر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]
	# [[پرونده:13681032.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت اهل بیت (کتاب)\|'''امامت اهل بیت''']]		# [[پرونده:13681032.jpg\|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت اهل بیت (کتاب)\|'''امامت اهل بیت''']]
	# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]		# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]