https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B0%D8%A8%D8%A7%D8%A8 2026-05-15T02:24:53Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B0%D8%A8%D8%A7%D8%A8&diff=1271527&oldid=prev 2023-11-20T15:19:56Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} :&lt;div style=&quot;background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;&quot;&gt;این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:&lt;/div&gt; :&lt;div style=&quot;background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;&quot;&gt; <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%B3_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B0%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ایاس بن عبدالله بن ابی‌ذباب در تاریخ اسلامی (صفحه وجود ندارد)">ایاس بن عبدالله بن ابی‌ذباب در تاریخ اسلامی</a> &lt;/div&gt; == مقدمه == <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%B3%D8%A8&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="نسب (صفحه وجود ندارد)">نسب</a> ق...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{امامت}}<br /> :&lt;div style=&quot;background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;&quot;&gt;این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:&lt;/div&gt;<br /> :&lt;div style=&quot;background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;&quot;&gt; [[ایاس بن عبدالله بن ابی‌ذباب در تاریخ اسلامی]] &lt;/div&gt;<br /> <br /> == مقدمه ==<br /> [[نسب]] قبیله‌ای، [[صحابی]] بودن و محل سکونت [[ایاس]] مورد [[اختلاف]] است. [[ابن عبدالبر]]&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، ج۱، ص۲۱۵.&lt;/ref&gt; و بسیاری دیگر&lt;ref&gt;ابن اثیر، ج۱، ص۳۳۸.&lt;/ref&gt; او را دوسی (تیره‌ای از [[قبیله ازد]] [[یمن]])، [[ابن حزم]]&lt;ref&gt;ابن حزم، ص۲۰۳.&lt;/ref&gt; و [[ابن منده]]&lt;ref&gt;مغلطای، ج۲، ص۳۰۴.&lt;/ref&gt; [[مزنی]] (از [[قبایل عدنانی]]) و [[عسکری]]&lt;ref&gt;عسکری، ص۶۶۴.&lt;/ref&gt; [[قریشی]] خوانده است. [[ابن اثیر]]&lt;ref&gt;ابن اثیر، ج۱، ص۳۳۸.&lt;/ref&gt; به بیان این اختلاف اشاره کرده، ولی سخن [[ابن حبیب بغدادی]]&lt;ref&gt;ابن حبیب، ص۲۶۶.&lt;/ref&gt; پیوندی برای این اقوال است؛ زیرا او [[آل]] ابی ذُباب را در اصل تیره‌ای از [[بنوحارث بن عمرو]] (از تیره‌های [[قحطانی]]) می‌داند که به سبب تیره دوس، در شمار حلیفان [[قریش]] قرار گرفته است.<br /> <br /> همچنین در صحابی بودن ایاس نیز اختلاف است. برخی&lt;ref&gt;ابن ابی حاتم، ج۲، ص۲۸۰؛ ابن عبد البر، ج۱، ص۲۱۵؛ ابن حجر، تهذیب، ج۱، ص۳۴۱.&lt;/ref&gt; او را به استناد روایتی که [[عبدالله بن عبدالله بن عمر]] از وی درباره [[کتک زدن]] [[همسران]] نقل کرده است، صحابی شمرده‌اند. براساس [[روایت]] یاد شده، [[رسول خدا]] {{صل}} از کتک زدن [[زنان]] منع فرمود، اما [[عمر بن خطاب]] با این [[حکم]] [[مخالفت]] کرد و گفت: [[اخلاق]] زنان برگشته، از [[اطاعت]] مردان خارج شده و بر آنان جرأت پیدا کرده‌اند. باید مردان در زدن زنان [[آزاد]] باشند. [[پیامبر خدا]] {{صل}} زدن زنان را اجازه داد. ایاس گوید: شبی که این اجازه صادر شد، مردان بسیاری زنان خود را زدند، به گونه‌ای که در همان شب هفتاد [[زن]] نزد محمد {{صل}} از شوهرشان [[شکایت]] بردند. [[حضرت]] فرمود: «این کار را بهتران شما انجام نمی‌دهند»&lt;ref&gt;طبرانی، ج۱، ص۲۷۰؛ عسکری، ص۶۶۴؛ ابونعیم، ج۱، ص۲۹۰. ام کلثوم دختر ابوبکر نیز این روایت را مرسل نقل کرده است، بیهقی، ج۷، ص۳۰۴.&lt;/ref&gt;. [[ابن ابی عاصم]] این روایت را از ایاس&lt;ref&gt;ابن ابی عاصم، ج۵، ص۱۸۴.&lt;/ref&gt; و سپس از [[انس بن عبدالله بن ابی ذباب]]&lt;ref&gt;انس بن عبدالله، ج۵، ص۱۸۶.&lt;/ref&gt; نقل کرده است. [[ابن اثیر]]&lt;ref&gt;ابن اثیر، ج۱، ص۲۹۱.&lt;/ref&gt; و [[ابن حجر]]&lt;ref&gt;الاصابه، ج۱، ص۳۹۱.&lt;/ref&gt; برخلاف ابن ابی عاصم، آن دو را یک تن شمرده، انس را تصحیف [[ایاس]] دانسته‌اند. ابن سکن، مستند [[صحابی]] بودن ایاس را به اعتبار اینکه [[روایت]] یاد شده را از [[رسول خدا]] {{صل}} نشنیده، رد کرده &lt;ref&gt;ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۳۱۱.&lt;/ref&gt; و [[بخاری]]&lt;ref&gt;بخاری، ج۱، ص۴۴۰.&lt;/ref&gt; نیز صحابی بودن وی را [[تأیید]] نموده است. [[ابن حبان]]، نخست وی را صحابی و در شمار شرکت کنندگان در [[حجة الوداع]] شمرده&lt;ref&gt;مشاهیر، ص۶۱.&lt;/ref&gt; و سپس او را به طبقه [[تابعین]] تنزل داده است &lt;ref&gt;مشاهیر، ص۶۱؛ و ر. ک: همو، الثفات، ج۳، ص۱۲ و ج۴، ص۳۴.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> [[شافعی]]&lt;ref&gt;شلفعی، ج۵، ص۱۲۱ و ۲۰۷.&lt;/ref&gt; روایت یاد شده را در باب [[ناسازگاری]] [[زنان]] ([[نشوز]]) آورده و احتمال داده است که [[نهی]] از زدن به زنان اختیاری، و امر به زدن بنا بر اباحه باشد. همو این احتمال را نیز داده است که آن نهی پیش از [[آیه]] {{متن قرآن| الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُواْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَالَّلاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلاَ تَبْغُواْ عَلَيْهِنَّ سَبِيلاً إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا }}&lt;ref&gt;«مردان سرپرست زنانند بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند؛ پس زنان نکوکردار، فرمانبردارند؛ در برابر آنچه خداوند (از حقوق آنان) پاس داشته است در نبود شوهر پاس (وی) می‌دارند و آن زنا» سوره نساء، آیه ۳۴.&lt;/ref&gt;. و امر پسینی پس از [[نزول آیه]] بوده که در هر حال ترجیح با نزدن به زنان است. اما دور از [[تصور]] نخواهد بود که نهی نخستین مطلق و برای [[احترام به زنان]] صادر شده، که ناسازگاری برخی از زنان را به دنبال داشته و امر به زدن درخصوص همان دسته از زنان صادر شده است. [[شاهد]] این احتمال، روایتی است که رسول خدا {{صل}} فرمود: «چگونه در [[روز]] زنان را می‌زنید و در شب با آنان همبستر می‌شوید؟» از این رو، [[دارمی]]&lt;ref&gt;دارمی، ج۲، ص۱۴۷.&lt;/ref&gt;، [[ابن ماجه]]&lt;ref&gt;ابن ماجه، ج۱، ص۶۳۸.&lt;/ref&gt;، [[ابوداوود]]&lt;ref&gt;ابوداوود، ج۱، ص۴۷۶.&lt;/ref&gt; و دیگران، روایت ایاس را در باب {{عربی|&quot;النهي عن ضرب النساء&quot;}}؛ آورده و نقل کرده‌اند که رسول خدا {{صل}} هیچ یک از همسرانش را نمی‌زد، در حالی که براساس روایت [[اشعث بن قیس]]، عمر به زدن [[زنان]] [[اصرار]] داشت و برای [[اشعث]] [[روایت]] کرده است که مرد برای زدن به همسرش بازخواست نمی‌شود&lt;ref&gt;ابن ماجه، ج۱، ص۶۳۸.&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> برخی&lt;ref&gt;ابونعیم، ج۱، ص۲۹۰؛ مزی، ج۴، ص۴۰۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۳۱۱.&lt;/ref&gt; [[ایاس]] ذبابی را از ساکنان [[مکه]] و برخی دیگر او را از [[مردم مدینه]]&lt;ref&gt;ابن ابی حاتم، ج۲، ص۲۸۰؛ ابن عبدالبر، ج۱، ص۲۱۵.&lt;/ref&gt; دانسته‌اند. [[عسکری]]&lt;ref&gt;عسکری، ص۶۶۴.&lt;/ref&gt; از قدر و [[منزلت]] و موقعیت [[فقهی]] و [[روایی]] [[خاندان]] ابوذُباب در [[مدینه]] خبر داده است. [[حارث بن عبدالرحمان بن ابی ذباب]] &lt;ref&gt;احتمالا برادرزاده اباس&lt;/ref&gt; نیز از [[راویان حدیث]] بود، ولی [[مالک بن انس]] [[روایات]] او را به دلیل وجود مطالب ناپسندی در آنها، ترک کرد&lt;ref&gt;بیهقی، ج۴، ص۱۳۰.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «ایاس بن عبدالله بن ابی ذباب»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص:۱۸۳.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == منابع ==<br /> {{منابع}}<br /> # [[پرونده:IM009658.jpg|22px]] [[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;مقاله «ایاس بن عبدالله بن ابی ذباب»، دانشنامه سیره نبوی ج۲&#039;&#039;&#039;]]<br /> {{پایان منابع}}<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> [[رده:اعلام]]<br /> [[رده:اصحاب پیامبر]]</div>

Ali