باقیات الصالحات در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۶

2024-03-06T13:56:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = باقیات الصالحات		\| موضوع مرتبط = باقیات الصالحات
	\| عنوان مدخل = [[باقیات الصالحات]]		\| عنوان مدخل = باقیات الصالحات
	\| مداخل مرتبط = [[باقیات الصالحات در قرآن]] - [[باقیات الصالحات در حدیث]] - [[باقیات الصالحات در کلام اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در فلسفه اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در عرفان اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[باقیات الصالحات در قرآن]]
	\| پرسش مرتبط = ~~باقیات الصالحات (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

خط ۳۸:		خط ۳۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~تحدی~~]]		[[رده:اصطلاحات قرآنی]]

Wasity: جایگزینی متن - 'شهید اول' به 'شهید اول'

2023-03-16T06:27:42Z

جایگزینی متن - 'شهید اول' به 'شهید اول'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	[[مفسران]] نخستین در [[تفسیر]] باقیات الصالحات به استناد برخی [[روایات]]، بیشتر بر مصادیقی چون تسبیحات چهارگانه: {{متن حدیث\|"سُبْحَانَ اَللَّهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ اَللَّهُ أَكْبَرُ"}}<ref> تفسیر قمی، ج ۲، ص ۲۷؛ جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۶ به بعد؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۶ - ۳۹۹.</ref> یا به همراه {{متن حدیث\|"لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِيِّ اَلْعَظِيمِ"}}<ref>جامع‌البیان، مج۹، ص۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج۱۲، ص۳۶۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> [[اذکار]] سه گانه {{متن حدیث\|"لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ"}}، {{متن حدیث\|"اِسْتَغْفِرِ اَللَّهَ"}} و {{متن حدیث\|صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ}}،<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ منهج الصادقین، ج ۵، ص ۳۵۸.</ref> مطلق ذکر،<ref>جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵.</ref> [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و دوری از [[شرک]]،<ref>کشف الاسرار، ج ۵، ص ۶۹۵.</ref> [[نماز شب]] و [[تهجّد]]،<ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۳۲۷؛ التبیان، ج ۷، ص ۵۲؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲.</ref> نمازهای یومیه،<ref> جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵؛ مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱.</ref>[[سخن]] [[نیکو]]،<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۴؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> [[نیّت]] درست، <ref>کشف‌الاسرار، ج۵، ص۶۹۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ روح المعانی، مج ۹، ج ۱۵، ص ۴۱۴.</ref>هر کاری که برای [[خدا]] انجام شود<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۵؛ الکشاف، ج ۲، ص ۷۲۵؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۹.</ref> [[دوستی اهل بیت]] {{عم}} <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ بحار الانوار، ج ۲۳، ص ۲۵۰؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۴۰ ـ ۶۴۱.</ref> و [[دختران]] [[صالح]] <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۷۰.</ref> تکیه کرده‌اند. از این میان روایاتی که در آن باقیات الصالحات به تسبیحات اربعه تفسیر شده سهم بیشتری دارد <ref> جامع‌البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵-۳۱۸؛ تفسیر ابن‌کثیر، ج ۳، ص ۹۰ ـ ۹۱؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۳۹ ـ ۶۴۰.</ref> و ازاین‌رو این [[تفسیر]] به گروه زیادی از [[مفسران]] نسبت داده شده است.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ البحرالمحیط، ج ۷، ص ۱۸۶؛ اضواءالبیان، ج ۴، ص ۸۵.</ref> برخی نیز برای [[اثبات]] [[درستی]] این تفسیر با استناد به همین [[روایات]] از عموم [[الباقیات الصالحات]] دست برداشته و کتاب مستقلّی در این زمینه تدوین کرده و سرّ [[فضیلت]] و اهمیت این کلمات را، در برداشتن همه [[اسما]] و صفات جلال و [[جمال]] [[پروردگار]] دانسته‌اند.<ref>الباقیات الصالحات، ص ۲۸ - ۶۰.</ref>		[[مفسران]] نخستین در [[تفسیر]] باقیات الصالحات به استناد برخی [[روایات]]، بیشتر بر مصادیقی چون تسبیحات چهارگانه: {{متن حدیث\|"سُبْحَانَ اَللَّهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ اَللَّهُ أَكْبَرُ"}}<ref> تفسیر قمی، ج ۲، ص ۲۷؛ جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۶ به بعد؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۶ - ۳۹۹.</ref> یا به همراه {{متن حدیث\|"لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِيِّ اَلْعَظِيمِ"}}<ref>جامع‌البیان، مج۹، ص۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج۱۲، ص۳۶۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> [[اذکار]] سه گانه {{متن حدیث\|"لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ"}}، {{متن حدیث\|"اِسْتَغْفِرِ اَللَّهَ"}} و {{متن حدیث\|صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ}}،<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ منهج الصادقین، ج ۵، ص ۳۵۸.</ref> مطلق ذکر،<ref>جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵.</ref> [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و دوری از [[شرک]]،<ref>کشف الاسرار، ج ۵، ص ۶۹۵.</ref> [[نماز شب]] و [[تهجّد]]،<ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۳۲۷؛ التبیان، ج ۷، ص ۵۲؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲.</ref> نمازهای یومیه،<ref> جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵؛ مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱.</ref>[[سخن]] [[نیکو]]،<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۴؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> [[نیّت]] درست، <ref>کشف‌الاسرار، ج۵، ص۶۹۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ روح المعانی، مج ۹، ج ۱۵، ص ۴۱۴.</ref>هر کاری که برای [[خدا]] انجام شود<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۵؛ الکشاف، ج ۲، ص ۷۲۵؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۹.</ref> [[دوستی اهل بیت]] {{عم}} <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ بحار الانوار، ج ۲۳، ص ۲۵۰؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۴۰ ـ ۶۴۱.</ref> و [[دختران]] [[صالح]] <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۷۰.</ref> تکیه کرده‌اند. از این میان روایاتی که در آن باقیات الصالحات به تسبیحات اربعه تفسیر شده سهم بیشتری دارد <ref> جامع‌البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵-۳۱۸؛ تفسیر ابن‌کثیر، ج ۳، ص ۹۰ ـ ۹۱؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۳۹ ـ ۶۴۰.</ref> و ازاین‌رو این [[تفسیر]] به گروه زیادی از [[مفسران]] نسبت داده شده است.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ البحرالمحیط، ج ۷، ص ۱۸۶؛ اضواءالبیان، ج ۴، ص ۸۵.</ref> برخی نیز برای [[اثبات]] [[درستی]] این تفسیر با استناد به همین [[روایات]] از عموم [[الباقیات الصالحات]] دست برداشته و کتاب مستقلّی در این زمینه تدوین کرده و سرّ [[فضیلت]] و اهمیت این کلمات را، در برداشتن همه [[اسما]] و صفات جلال و [[جمال]] [[پروردگار]] دانسته‌اند.<ref>الباقیات الصالحات، ص ۲۸ - ۶۰.</ref>

	در پاره‌ای از منابع، [[باقیات الصالحات]] به عنوان اسم خاصی ([[عَلَم]]) برای تسبیحات اربعه به کار برده شده است.<ref> المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۲، ۶۶؛ البلد الامین، ص ۳۱، ۵۲، ۱۶۳.</ref>[[شهید]] ~~اول~~ رساله‌ای کوتاه با عنوان الباقیات الصالحات در تفسیر تسبیحات اربعه نگاشته و این کلمات [[نورانی]] را دربردارنده اصول پنج‌گانه [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوّت]]، [[امامت]] و [[معاد]] می‌داند و [[معتقد]] است هرکس به ([[حقیقت]]) این کلمات برسد به [[ایمان کامل]] که همان باقیات الصالحات است دست یافته است.<ref>المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۷۷؛ الذریعه، ج ۳، ص ۱۲.</ref> [[بیاضی]] این رساله را با عنوان الکلمات النافعات فی شرح الباقیات الصالحات شرح کرده است.<ref>الذریعه، ج ۱۸، ص ۱۲۰؛ الصراط المستقیم، ج ۱، ص ۹.</ref> با این حال دلیلی بر تخصیص عموم [[آیه]] در دست نیست <ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸ـ۳۱۹؛ فتح القدیر، ج۳، ص۲۹۰.</ref> و روایات مورد استناد آن دسته از مفسران نیز همگی یا در حد تأکید بر اهمیت و [[پاداش]] بیشتر بعضی مصادیق مانند تسبیحات اربعه بوده،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۳۰.</ref> یا از باب مثال و [[جری و تطبیق]]<ref>عنایة القاضی، ج ۶، ص ۱۸۴؛ حاشیه قونوی، ج ۱۲، ص ۹۵؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹.</ref>است، به هر روی مشهور مفسران در تفسیر آن از موارد متنوع و متعددی نام برده‌اند که نشان اطلاق و عمومیت معنای آن است. آنان در [[تفسیر]] [[باقیات الصالحات]] از [[ایمان]]، [[عمل صالح]]، [[صفات پسندیده]]، [[عبادات]] <ref> مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> و در تعبیری عام همه رفتارها و حالات [[نیک]] نام برده‌اند و برای [[استدلال]] بر نظر خویش افزون بر عموم "[[الباقیات الصالحات]]" برخی به [[روایت]] [[ابن‌عباس]] نیز [[استشهاد]] جسته‌اند.<ref>المحررالوجیز، ج۱۰، ص۴۰۸؛ روح‌المعانی، مج۹، ج۱۵،ص۴۱۴.</ref> در این روایت از [[ذکر خدا]]، [[درود]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[خاندان]] او، [[نماز]]، [[روزه]]، [[حجّ]]، [[صدقه]]، [[آزادی بردگان]]، [[جهاد]]، [[صله رحم]] و در پایانْ همه [[کارهای نیک]] به عنوان مصادیق باقیات الصالحات یاد شده است.<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> گزارش اقوال متفاوت در نقلهای مختلف از ابن‌عباس تأییدی دیگر بر عمومیت [[آیه]] است.<ref> المحرر الوجیز، ج ۱۰، ص ۴۰۸.</ref>		در پاره‌ای از منابع، [[باقیات الصالحات]] به عنوان اسم خاصی ([[عَلَم]]) برای تسبیحات اربعه به کار برده شده است.<ref> المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۲، ۶۶؛ البلد الامین، ص ۳۱، ۵۲، ۱۶۳.</ref>[[شهید اول]] رساله‌ای کوتاه با عنوان الباقیات الصالحات در تفسیر تسبیحات اربعه نگاشته و این کلمات [[نورانی]] را دربردارنده اصول پنج‌گانه [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوّت]]، [[امامت]] و [[معاد]] می‌داند و [[معتقد]] است هرکس به ([[حقیقت]]) این کلمات برسد به [[ایمان کامل]] که همان باقیات الصالحات است دست یافته است.<ref>المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۷۷؛ الذریعه، ج ۳، ص ۱۲.</ref> [[بیاضی]] این رساله را با عنوان الکلمات النافعات فی شرح الباقیات الصالحات شرح کرده است.<ref>الذریعه، ج ۱۸، ص ۱۲۰؛ الصراط المستقیم، ج ۱، ص ۹.</ref> با این حال دلیلی بر تخصیص عموم [[آیه]] در دست نیست <ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸ـ۳۱۹؛ فتح القدیر، ج۳، ص۲۹۰.</ref> و روایات مورد استناد آن دسته از مفسران نیز همگی یا در حد تأکید بر اهمیت و [[پاداش]] بیشتر بعضی مصادیق مانند تسبیحات اربعه بوده،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۳۰.</ref> یا از باب مثال و [[جری و تطبیق]]<ref>عنایة القاضی، ج ۶، ص ۱۸۴؛ حاشیه قونوی، ج ۱۲، ص ۹۵؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹.</ref>است، به هر روی مشهور مفسران در تفسیر آن از موارد متنوع و متعددی نام برده‌اند که نشان اطلاق و عمومیت معنای آن است. آنان در [[تفسیر]] [[باقیات الصالحات]] از [[ایمان]]، [[عمل صالح]]، [[صفات پسندیده]]، [[عبادات]] <ref> مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> و در تعبیری عام همه رفتارها و حالات [[نیک]] نام برده‌اند و برای [[استدلال]] بر نظر خویش افزون بر عموم "[[الباقیات الصالحات]]" برخی به [[روایت]] [[ابن‌عباس]] نیز [[استشهاد]] جسته‌اند.<ref>المحررالوجیز، ج۱۰، ص۴۰۸؛ روح‌المعانی، مج۹، ج۱۵،ص۴۱۴.</ref> در این روایت از [[ذکر خدا]]، [[درود]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[خاندان]] او، [[نماز]]، [[روزه]]، [[حجّ]]، [[صدقه]]، [[آزادی بردگان]]، [[جهاد]]، [[صله رحم]] و در پایانْ همه [[کارهای نیک]] به عنوان مصادیق باقیات الصالحات یاد شده است.<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> گزارش اقوال متفاوت در نقلهای مختلف از ابن‌عباس تأییدی دیگر بر عمومیت [[آیه]] است.<ref> المحرر الوجیز، ج ۱۰، ص ۴۰۸.</ref>

	صرف نظر از آنچه گذشت اطلاق آن دسته از [[آیات]] که دلالت دارد هرآنچه نزد خداست ماندنی است: {{متن قرآن\|مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«آنچه نزد شماست پایان می‌یابد و آنچه نزد خداوند است پایاست و البته ما پاداش شکیبایان را نیکوتر از آنچه انجام می‌دادند خواهیم داد» سوره نحل، آیه ۹۶.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}<ref>«و هر چه به شما داده شده است کالای زندگانی این جهان و آرایه آن است و آنچه نزد خداوند است بهتر و پایاتر است، آیا خرد نمی‌ورزید؟» سوره قصص، آیه ۶۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى لِلَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ}}<ref>«پس آنچه به شما داده شده است کالای زندگانی این جهان است و آنچه نزد خداوند است برای آنان که ایمان آورده‌اند و بر پروردگارشان توکّل دارند بهتر و پایاتر است» سوره شوری، آیه ۳۶.</ref> و عموم آیاتی که از محفوظ ماندن [[پاداش]] ایمان و [[عمل]] [[صالح]] در نزد [[خداوند]] [[سخن]] می‌گوید: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند و نماز بر پا داشته و زکات داده‌اند پاداش آنان نزد پروردگارشان است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۲۷۷.</ref> و نیز {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«بی‌گمان از کسانی که (به اسلام) ایمان آورده‌اند و یهودیان و مسیحیان و صابئان، کسانی که به خداوند و روز بازپسین باور دارند و کاری شایسته می‌کنند، پاداششان نزد پروردگارشان است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۶۲.</ref>، {{متن قرآن\|بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آری، آن کسان که روی (دل) خویش به (سوی) خداوند نهند در حالی که نکوکار باشند، بی‌گمان پاداش آنان نزد پروردگارشان است. و بیمی نخواهند داشت و اندوهگین نمی‌شوند» سوره بقره، آیه ۱۱۲.</ref>، {{متن قرآن\|الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آنان که دارایی‌های خود را در راه خداوند می‌بخشند و از پی آنچه بخشیده‌اند منّتی نمی‌نهند و آزاری نمی‌دهند، پاداش آنها نزد پروردگار آنان است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۲۶۲.</ref>، {{متن قرآن\|الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آنان که دارایی‌های خود را در شب و روز پنهان و آشکار می‌بخشند پاداششان نزد خداوند است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۲۷۴.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}}<ref>«و بی‌گمان برخی از اهل کتاب کسانی هستند که به خداوند و به آنچه برای شما و برای آنها فرو فرستاده‌اند، ایمان دارند؛ برای خداوند فروتنی می‌ورزند و آیات خداوند را به بهای کم نمی‌فروشند؛ آنانند که پاداششان نزد پروردگار آنهاست؛ بی‌گمان خداوند حسابرس سریع است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۹.</ref> [[گواه]] روشنی بر عموم "الباقیات الصالحات" است.		صرف نظر از آنچه گذشت اطلاق آن دسته از [[آیات]] که دلالت دارد هرآنچه نزد خداست ماندنی است: {{متن قرآن\|مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«آنچه نزد شماست پایان می‌یابد و آنچه نزد خداوند است پایاست و البته ما پاداش شکیبایان را نیکوتر از آنچه انجام می‌دادند خواهیم داد» سوره نحل، آیه ۹۶.</ref> و نیز {{متن قرآن\|وَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}<ref>«و هر چه به شما داده شده است کالای زندگانی این جهان و آرایه آن است و آنچه نزد خداوند است بهتر و پایاتر است، آیا خرد نمی‌ورزید؟» سوره قصص، آیه ۶۰.</ref>؛ {{متن قرآن\|فَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى لِلَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ}}<ref>«پس آنچه به شما داده شده است کالای زندگانی این جهان است و آنچه نزد خداوند است برای آنان که ایمان آورده‌اند و بر پروردگارشان توکّل دارند بهتر و پایاتر است» سوره شوری، آیه ۳۶.</ref> و عموم آیاتی که از محفوظ ماندن [[پاداش]] ایمان و [[عمل]] [[صالح]] در نزد [[خداوند]] [[سخن]] می‌گوید: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند و نماز بر پا داشته و زکات داده‌اند پاداش آنان نزد پروردگارشان است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۲۷۷.</ref> و نیز {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«بی‌گمان از کسانی که (به اسلام) ایمان آورده‌اند و یهودیان و مسیحیان و صابئان، کسانی که به خداوند و روز بازپسین باور دارند و کاری شایسته می‌کنند، پاداششان نزد پروردگارشان است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۶۲.</ref>، {{متن قرآن\|بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آری، آن کسان که روی (دل) خویش به (سوی) خداوند نهند در حالی که نکوکار باشند، بی‌گمان پاداش آنان نزد پروردگارشان است. و بیمی نخواهند داشت و اندوهگین نمی‌شوند» سوره بقره، آیه ۱۱۲.</ref>، {{متن قرآن\|الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آنان که دارایی‌های خود را در راه خداوند می‌بخشند و از پی آنچه بخشیده‌اند منّتی نمی‌نهند و آزاری نمی‌دهند، پاداش آنها نزد پروردگار آنان است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۲۶۲.</ref>، {{متن قرآن\|الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}}<ref>«آنان که دارایی‌های خود را در شب و روز پنهان و آشکار می‌بخشند پاداششان نزد خداوند است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌گردند» سوره بقره، آیه ۲۷۴.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ}}<ref>«و بی‌گمان برخی از اهل کتاب کسانی هستند که به خداوند و به آنچه برای شما و برای آنها فرو فرستاده‌اند، ایمان دارند؛ برای خداوند فروتنی می‌ورزند و آیات خداوند را به بهای کم نمی‌فروشند؛ آنانند که پاداششان نزد پروردگار آنهاست؛ بی‌گمان خداوند حسابرس سریع است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۹.</ref> [[گواه]] روشنی بر عموم "الباقیات الصالحات" است.

Wasity: جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

2023-03-02T10:47:01Z

جایگزینی متن - 'دست' به 'دست'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	[[مفسران]] عموما وجه تسمیه باقیات الصالحات را ماندن پاداش آن برای [[جهان]] [[ابدی]] می‌دانند.<ref> التبیان، ج۷، ص۵۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ التفسیرالکبیر، ج۲۱، ص ۲۴۸؛ مفتاح‌الفلاح، ص ۱۱.</ref> بعضی با نگاه [[عرفانی]] در این‌باره گفته‌اند: هر عمل و سخنی که [[انسان]] را به [[معرفت]]، [[محبّت]] و [[اطاعت]] [[پروردگار]] باقی و فناناپذیر وا دارد باقیات الصالحات است.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> به بیان دیگر چون [[حقیقت]] [[روحانی]] انسان فناناپذیر است پس هر کمال و [[عمل نیک]] ناشی از آن نیز فناناپذیر بوده، نزد پروردگار باقی است،<ref>مخزن العرفان، ج ۸، ص ۳۹.</ref> به هر حال [[آیات قرآن]] صریحاً بر محفوظ ماندن همه [[اعمال انسان]] ازنیک و بد نزد خداوند دلالت دارد {{متن قرآن\|لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«رهنمود آنان با تو نیست بلکه خداوند است که هر کس را بخواهد راهنمایی می‌کند و هر دارایی که ببخشید به سود خود شماست و جز برای خشنودی خداوند، نمی‌بخشید» سوره بقره، آیه ۲۷۲.</ref>،؛ {{متن قرآن\|وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}<ref>«و از روزی پروا کنید که در آن به سوی خداوند بازگردانده می‌شوید آنگاه به هر کس پاداش آنچه انجام داده است تمام خواهند داد و به آنان ستم نخواهد رفت» سوره بقره، آیه ۲۸۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا}}<ref>«و کارنامه (ی هر کس، پیش رویش) نهاده می‌شود و گناهکاران را از آنچه در آن است هراسان می‌یابی و می‌گویند: وای بر ما! این چه کارنامه‌ای است که هیچ (کار) خرد و بزرگی را ناشمرده وا نمی‌نهد و آنچه کرده‌اند پیش چشم می‌یابند و پروردگارت به هیچ کس ستم نمی‌ورزد» سوره کهف، آیه ۴۹.</ref>؛ {{متن قرآن\|يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}<ref>«در آن روز مردم، پراکنده (از گورها) باز می‌گردند تا کردارهایشان را به آنان بنمایانند. پس هر کس همسنگ ذره‌ای نیکی ورزد، آن را خواهد دید، و هر کس همسنگ ذره‌ای بدی کند، آن را خواهد دید» سوره زلزال، آیه ۶-۸.</ref> و به خصوصِ [[اعمال نیک]] او باقیات الصالحات گفته می‌شود.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹؛ پیام قرآن، ج ۶، ص ۱۱۶؛ الفرقان، ج ۴ ـ ۵، ص ۱۰۵.</ref> ظاهر بسیاری از آیات قرآن نیز دلالت دارد که [[روز قیامت]] اعمال انسان اعمّ از [[نیک]] و بد در برابر وی حاضر می‌گردد و پاداش و [[کیفر]] هرکس با خود عملش داده می‌شود،<ref> المیزان، ج ۱، ص ۹۲ ـ ۹۳؛ ج ۲، ص ۱۸۰؛ پیام قرآن، ج ۶، ص ۱۱۵.</ref> بنابراین، اعمال نیک [[انسان]] [[باقیات الصالحات]] است.		[[مفسران]] عموما وجه تسمیه باقیات الصالحات را ماندن پاداش آن برای [[جهان]] [[ابدی]] می‌دانند.<ref> التبیان، ج۷، ص۵۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ التفسیرالکبیر، ج۲۱، ص ۲۴۸؛ مفتاح‌الفلاح، ص ۱۱.</ref> بعضی با نگاه [[عرفانی]] در این‌باره گفته‌اند: هر عمل و سخنی که [[انسان]] را به [[معرفت]]، [[محبّت]] و [[اطاعت]] [[پروردگار]] باقی و فناناپذیر وا دارد باقیات الصالحات است.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> به بیان دیگر چون [[حقیقت]] [[روحانی]] انسان فناناپذیر است پس هر کمال و [[عمل نیک]] ناشی از آن نیز فناناپذیر بوده، نزد پروردگار باقی است،<ref>مخزن العرفان، ج ۸، ص ۳۹.</ref> به هر حال [[آیات قرآن]] صریحاً بر محفوظ ماندن همه [[اعمال انسان]] ازنیک و بد نزد خداوند دلالت دارد {{متن قرآن\|لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ}}<ref>«رهنمود آنان با تو نیست بلکه خداوند است که هر کس را بخواهد راهنمایی می‌کند و هر دارایی که ببخشید به سود خود شماست و جز برای خشنودی خداوند، نمی‌بخشید» سوره بقره، آیه ۲۷۲.</ref>،؛ {{متن قرآن\|وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}<ref>«و از روزی پروا کنید که در آن به سوی خداوند بازگردانده می‌شوید آنگاه به هر کس پاداش آنچه انجام داده است تمام خواهند داد و به آنان ستم نخواهد رفت» سوره بقره، آیه ۲۸۱.</ref>؛ {{متن قرآن\|وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا}}<ref>«و کارنامه (ی هر کس، پیش رویش) نهاده می‌شود و گناهکاران را از آنچه در آن است هراسان می‌یابی و می‌گویند: وای بر ما! این چه کارنامه‌ای است که هیچ (کار) خرد و بزرگی را ناشمرده وا نمی‌نهد و آنچه کرده‌اند پیش چشم می‌یابند و پروردگارت به هیچ کس ستم نمی‌ورزد» سوره کهف، آیه ۴۹.</ref>؛ {{متن قرآن\|يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}<ref>«در آن روز مردم، پراکنده (از گورها) باز می‌گردند تا کردارهایشان را به آنان بنمایانند. پس هر کس همسنگ ذره‌ای نیکی ورزد، آن را خواهد دید، و هر کس همسنگ ذره‌ای بدی کند، آن را خواهد دید» سوره زلزال، آیه ۶-۸.</ref> و به خصوصِ [[اعمال نیک]] او باقیات الصالحات گفته می‌شود.<ref>المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹؛ پیام قرآن، ج ۶، ص ۱۱۶؛ الفرقان، ج ۴ ـ ۵، ص ۱۰۵.</ref> ظاهر بسیاری از آیات قرآن نیز دلالت دارد که [[روز قیامت]] اعمال انسان اعمّ از [[نیک]] و بد در برابر وی حاضر می‌گردد و پاداش و [[کیفر]] هرکس با خود عملش داده می‌شود،<ref> المیزان، ج ۱، ص ۹۲ ـ ۹۳؛ ج ۲، ص ۱۸۰؛ پیام قرآن، ج ۶، ص ۱۱۵.</ref> بنابراین، اعمال نیک [[انسان]] [[باقیات الصالحات]] است.

	[[مفسران]] نخستین در [[تفسیر]] باقیات الصالحات به استناد برخی [[روایات]]، بیشتر بر مصادیقی چون تسبیحات چهارگانه: {{متن حدیث\|"سُبْحَانَ اَللَّهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ اَللَّهُ أَكْبَرُ"}}<ref> تفسیر قمی، ج ۲، ص ۲۷؛ جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۶ به بعد؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۶ - ۳۹۹.</ref> یا به همراه {{متن حدیث\|"لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِيِّ اَلْعَظِيمِ"}}<ref>جامع‌البیان، مج۹، ص۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج۱۲، ص۳۶۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> [[اذکار]] سه گانه {{متن حدیث\|"لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ"}}، {{متن حدیث\|"اِسْتَغْفِرِ اَللَّهَ"}} و {{متن حدیث\|صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ}}،<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ منهج الصادقین، ج ۵، ص ۳۵۸.</ref> مطلق ذکر،<ref>جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵.</ref> [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و دوری از [[شرک]]،<ref>کشف الاسرار، ج ۵، ص ۶۹۵.</ref> [[نماز شب]] و [[تهجّد]]،<ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۳۲۷؛ التبیان، ج ۷، ص ۵۲؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲.</ref> نمازهای یومیه،<ref> جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵؛ مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱.</ref>[[سخن]] [[نیکو]]،<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۴؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> [[نیّت]] درست، <ref>کشف‌الاسرار، ج۵، ص۶۹۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ روح المعانی، مج ۹، ج ۱۵، ص ۴۱۴.</ref>هر کاری که برای [[خدا]] انجام شود<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۵؛ الکشاف، ج ۲، ص ۷۲۵؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۹.</ref> [[دوستی اهل بیت]] {{عم}} <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ بحار الانوار، ج ۲۳، ص ۲۵۰؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۴۰ ـ ۶۴۱.</ref> و [[دختران]] [[صالح]] <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۷۰.</ref> تکیه کرده‌اند. از این میان روایاتی که در آن باقیات الصالحات به تسبیحات اربعه تفسیر شده سهم بیشتری دارد <ref> جامع‌البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵-۳۱۸؛ تفسیر ابن‌کثیر، ج ۳، ص ۹۰ ـ ۹۱؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۳۹ ـ ۶۴۰.</ref> و ازاین‌رو این [[تفسیر]] به گروه زیادی از [[مفسران]] نسبت داده شده است.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ البحرالمحیط، ج ۷، ص ۱۸۶؛ اضواءالبیان، ج ۴، ص ۸۵.</ref> برخی نیز برای [[اثبات]] [[درستی]] این تفسیر با استناد به همین [[روایات]] از عموم [[الباقیات الصالحات]] [[دست]] برداشته و کتاب مستقلّی در این زمینه تدوین کرده و سرّ [[فضیلت]] و اهمیت این کلمات را، در برداشتن همه [[اسما]] و صفات جلال و [[جمال]] [[پروردگار]] دانسته‌اند.<ref>الباقیات الصالحات، ص ۲۸ - ۶۰.</ref>		[[مفسران]] نخستین در [[تفسیر]] باقیات الصالحات به استناد برخی [[روایات]]، بیشتر بر مصادیقی چون تسبیحات چهارگانه: {{متن حدیث\|"سُبْحَانَ اَللَّهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ اَللَّهُ أَكْبَرُ"}}<ref> تفسیر قمی، ج ۲، ص ۲۷؛ جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۶ به بعد؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۶ - ۳۹۹.</ref> یا به همراه {{متن حدیث\|"لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِيِّ اَلْعَظِيمِ"}}<ref>جامع‌البیان، مج۹، ص۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج۱۲، ص۳۶۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> [[اذکار]] سه گانه {{متن حدیث\|"لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ"}}، {{متن حدیث\|"اِسْتَغْفِرِ اَللَّهَ"}} و {{متن حدیث\|صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ}}،<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ منهج الصادقین، ج ۵، ص ۳۵۸.</ref> مطلق ذکر،<ref>جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵.</ref> [[شهادت]] به [[یگانگی خدا]] و دوری از [[شرک]]،<ref>کشف الاسرار، ج ۵، ص ۶۹۵.</ref> [[نماز شب]] و [[تهجّد]]،<ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۳۲۷؛ التبیان، ج ۷، ص ۵۲؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲.</ref> نمازهای یومیه،<ref> جامع البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵؛ مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱.</ref>[[سخن]] [[نیکو]]،<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۴؛ روض الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> [[نیّت]] درست، <ref>کشف‌الاسرار، ج۵، ص۶۹۶؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ روح المعانی، مج ۹، ج ۱۵، ص ۴۱۴.</ref>هر کاری که برای [[خدا]] انجام شود<ref> تفسیر ابن‌ابی حاتم، ج ۷، ص ۲۳۶۵؛ الکشاف، ج ۲، ص ۷۲۵؛ الدرالمنثور، ج ۵، ص ۳۹۹.</ref> [[دوستی اهل بیت]] {{عم}} <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ بحار الانوار، ج ۲۳، ص ۲۵۰؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۴۰ ـ ۶۴۱.</ref> و [[دختران]] [[صالح]] <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۷۰.</ref> تکیه کرده‌اند. از این میان روایاتی که در آن باقیات الصالحات به تسبیحات اربعه تفسیر شده سهم بیشتری دارد <ref> جامع‌البیان، مج ۹، ج ۱۵، ص ۳۱۵-۳۱۸؛ تفسیر ابن‌کثیر، ج ۳، ص ۹۰ ـ ۹۱؛ البرهان، ج ۳، ص ۶۳۹ ـ ۶۴۰.</ref> و ازاین‌رو این [[تفسیر]] به گروه زیادی از [[مفسران]] نسبت داده شده است.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ البحرالمحیط، ج ۷، ص ۱۸۶؛ اضواءالبیان، ج ۴، ص ۸۵.</ref> برخی نیز برای [[اثبات]] [[درستی]] این تفسیر با استناد به همین [[روایات]] از عموم [[الباقیات الصالحات]] دست برداشته و کتاب مستقلّی در این زمینه تدوین کرده و سرّ [[فضیلت]] و اهمیت این کلمات را، در برداشتن همه [[اسما]] و صفات جلال و [[جمال]] [[پروردگار]] دانسته‌اند.<ref>الباقیات الصالحات، ص ۲۸ - ۶۰.</ref>

	در پاره‌ای از منابع، [[باقیات الصالحات]] به عنوان اسم خاصی ([[عَلَم]]) برای تسبیحات اربعه به کار برده شده است.<ref> المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۲، ۶۶؛ البلد الامین، ص ۳۱، ۵۲، ۱۶۳.</ref>[[شهید]] اول رساله‌ای کوتاه با عنوان الباقیات الصالحات در تفسیر تسبیحات اربعه نگاشته و این کلمات [[نورانی]] را دربردارنده اصول پنج‌گانه [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوّت]]، [[امامت]] و [[معاد]] می‌داند و [[معتقد]] است هرکس به ([[حقیقت]]) این کلمات برسد به [[ایمان کامل]] که همان باقیات الصالحات است دست یافته است.<ref>المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۷۷؛ الذریعه، ج ۳، ص ۱۲.</ref> [[بیاضی]] این رساله را با عنوان الکلمات النافعات فی شرح الباقیات الصالحات شرح کرده است.<ref>الذریعه، ج ۱۸، ص ۱۲۰؛ الصراط المستقیم، ج ۱، ص ۹.</ref> با این حال دلیلی بر تخصیص عموم [[آیه]] در دست نیست <ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸ـ۳۱۹؛ فتح القدیر، ج۳، ص۲۹۰.</ref> و روایات مورد استناد آن دسته از مفسران نیز همگی یا در حد تأکید بر اهمیت و [[پاداش]] بیشتر بعضی مصادیق مانند تسبیحات اربعه بوده،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۳۰.</ref> یا از باب مثال و [[جری و تطبیق]]<ref>عنایة القاضی، ج ۶، ص ۱۸۴؛ حاشیه قونوی، ج ۱۲، ص ۹۵؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹.</ref>است، به هر روی مشهور مفسران در تفسیر آن از موارد متنوع و متعددی نام برده‌اند که نشان اطلاق و عمومیت معنای آن است. آنان در [[تفسیر]] [[باقیات الصالحات]] از [[ایمان]]، [[عمل صالح]]، [[صفات پسندیده]]، [[عبادات]] <ref> مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> و در تعبیری عام همه رفتارها و حالات [[نیک]] نام برده‌اند و برای [[استدلال]] بر نظر خویش افزون بر عموم "[[الباقیات الصالحات]]" برخی به [[روایت]] [[ابن‌عباس]] نیز [[استشهاد]] جسته‌اند.<ref>المحررالوجیز، ج۱۰، ص۴۰۸؛ روح‌المعانی، مج۹، ج۱۵،ص۴۱۴.</ref> در این روایت از [[ذکر خدا]]، [[درود]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[خاندان]] او، [[نماز]]، [[روزه]]، [[حجّ]]، [[صدقه]]، [[آزادی بردگان]]، [[جهاد]]، [[صله رحم]] و در پایانْ همه [[کارهای نیک]] به عنوان مصادیق باقیات الصالحات یاد شده است.<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> گزارش اقوال متفاوت در نقلهای مختلف از ابن‌عباس تأییدی دیگر بر عمومیت [[آیه]] است.<ref> المحرر الوجیز، ج ۱۰، ص ۴۰۸.</ref>		در پاره‌ای از منابع، [[باقیات الصالحات]] به عنوان اسم خاصی ([[عَلَم]]) برای تسبیحات اربعه به کار برده شده است.<ref> المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۲، ۶۶؛ البلد الامین، ص ۳۱، ۵۲، ۱۶۳.</ref>[[شهید]] اول رساله‌ای کوتاه با عنوان الباقیات الصالحات در تفسیر تسبیحات اربعه نگاشته و این کلمات [[نورانی]] را دربردارنده اصول پنج‌گانه [[توحید]]، [[عدل]]، [[نبوّت]]، [[امامت]] و [[معاد]] می‌داند و [[معتقد]] است هرکس به ([[حقیقت]]) این کلمات برسد به [[ایمان کامل]] که همان باقیات الصالحات است دست یافته است.<ref>المصباح فی الادعیه، ج ۱، ص ۲۷۷؛ الذریعه، ج ۳، ص ۱۲.</ref> [[بیاضی]] این رساله را با عنوان الکلمات النافعات فی شرح الباقیات الصالحات شرح کرده است.<ref>الذریعه، ج ۱۸، ص ۱۲۰؛ الصراط المستقیم، ج ۱، ص ۹.</ref> با این حال دلیلی بر تخصیص عموم [[آیه]] در دست نیست <ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸ـ۳۱۹؛ فتح القدیر، ج۳، ص۲۹۰.</ref> و روایات مورد استناد آن دسته از مفسران نیز همگی یا در حد تأکید بر اهمیت و [[پاداش]] بیشتر بعضی مصادیق مانند تسبیحات اربعه بوده،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۳۰.</ref> یا از باب مثال و [[جری و تطبیق]]<ref>عنایة القاضی، ج ۶، ص ۱۸۴؛ حاشیه قونوی، ج ۱۲، ص ۹۵؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹.</ref>است، به هر روی مشهور مفسران در تفسیر آن از موارد متنوع و متعددی نام برده‌اند که نشان اطلاق و عمومیت معنای آن است. آنان در [[تفسیر]] [[باقیات الصالحات]] از [[ایمان]]، [[عمل صالح]]، [[صفات پسندیده]]، [[عبادات]] <ref> مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۲۴۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> و در تعبیری عام همه رفتارها و حالات [[نیک]] نام برده‌اند و برای [[استدلال]] بر نظر خویش افزون بر عموم "[[الباقیات الصالحات]]" برخی به [[روایت]] [[ابن‌عباس]] نیز [[استشهاد]] جسته‌اند.<ref>المحررالوجیز، ج۱۰، ص۴۰۸؛ روح‌المعانی، مج۹، ج۱۵،ص۴۱۴.</ref> در این روایت از [[ذکر خدا]]، [[درود]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[خاندان]] او، [[نماز]]، [[روزه]]، [[حجّ]]، [[صدقه]]، [[آزادی بردگان]]، [[جهاد]]، [[صله رحم]] و در پایانْ همه [[کارهای نیک]] به عنوان مصادیق باقیات الصالحات یاد شده است.<ref>جامع‌البیان، مج۹، ج۱۵، ص۳۱۸؛ روض‌الجنان، ج ۱۲، ص ۳۶۲؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> گزارش اقوال متفاوت در نقلهای مختلف از ابن‌عباس تأییدی دیگر بر عمومیت [[آیه]] است.<ref> المحرر الوجیز، ج ۱۰، ص ۴۰۸.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-09T16:18:37Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T15:12:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:34:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = باقیات الصالحات		\| موضوع مرتبط = باقیات الصالحات
خط ۳۹:		خط ۳۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:تحدی]]		[[رده:تحدی]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T23:19:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

نمایش تغییرات

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:03:26Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۳
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[باقیات الصالحات]]''' است. "'''[[باقیات الصالحات]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[باقیات الصالحات در قرآن]] - [[باقیات الصالحات در حدیث]] - [[باقیات الصالحات در کلام اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در فلسفه اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در عرفان اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = باقیات الصالحات

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[باقیات الصالحات (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[باقیات الصالحات]]

| مداخل مرتبط = [[باقیات الصالحات در قرآن]] - [[باقیات الصالحات در حدیث]] - [[باقیات الصالحات در کلام اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در فلسفه اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در عرفان اسلامی]]

| پرسش مرتبط = باقیات الصالحات (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-17T18:19:06Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۴۹
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:تحدی]]		[[رده:تحدی]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-17T16:05:22Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۳۵
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	ارزش‌های [[معنوی]] ماندگار از دیدگاه [[قرآن]] [[شایسته]] [[دلبستگی]] و [[امید]] {{متن قرآن\|خَيْرٌ مَرَدًّا}}، و فرجام [[نیکو]] ([[بهشت]])<ref> التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱؛ تفسیر بیضاوی، ج ۳، ص ۵۰۱؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹.</ref> است، زیرا انسان بدون [[شک]] به پیامدهای مثبت آنها که [[رحمت]] و [[کرامت]] و [[ثواب]] [[الهی]] است در جهان دیگر خواهد رسید <ref>المیزان، ج ۱۴، ص ۱۰۲.</ref> واز سوی دیگر برخی [[تقابل]] {{متن قرآن\|الْمَالُ وَالْبَنُونَ}}<ref>«دارایی و پسران زیور زندگی دنیایند » سوره کهف، آیه ۴۶.</ref> و {{متن قرآن\|الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ}}<ref>«کارهای ماندگار » سوره کهف، آیه ۴۶.</ref> را بدین معنا دانسته‌اند که تنها [[کارهای نیک]] [[اخروی]] از ویژگی خیر و فایده برخوردار است. آنها در حالی جاودان و همیشگی و در نتیجه شایسته امید است که نعمت‌های [[دنیا]] همواره رو به زوال و نابودی است،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> زیرا هر چند واژه {{متن قرآن\|خَيْرٌ}} اسم [[تفضیل]] است؛ ولی در این [[آیه]] برای تفضیل به کار برده نشده است؛ نظیر آیه {{متن قرآن\|رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا}}<ref>«پروردگارتان به (حال) شما آگاه‌تر است، اگر خواهد به شما بخشایش می‌آورد یا اگر خواهد شما را عذاب می‌کند و تو را نگهبان آنان نفرستاده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۵۴.</ref> و {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ وَلَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلَى فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است و در آسمان‌ها و زمین مثل برتر، او راست و او پیروزمند فرزانه است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref><ref>شرح ابن‌عقیل، ج ۱، ص ۱۸۲؛ الباقیات الصالحات، ص ۲۸.</ref> و طرف مقابل ([[مال]] و [[فرزندان]] با دید [[مادّی]]) در مقایسه با [[باقیات الصالحات]] فاقد خیر و خیر بودن ویژه باقیات الصالحات است <ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ الباقیات الصالحات، ص ۲۸.</ref> یا آنکه با توجّه به [[پندار]] [[مشرکان]] که مال و فرزندان را خیر می‌پنداشتند در آیه اسم تفضیل به کار رفته است، بنابراین معنای آیه چنین خواهد شد که باقیات الصالحات نسبت به آنچه شما آن را خیر می‌پندارید خیر بیشتری در پی دارد.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> نقش و [[جایگاه]] ویژه این مفهوم [[قرآنی]] در [[ادعیه]] و مناجات‌ها نیز انعکاس گسترده‌ای داشته است. در برخی [[دعاها]] از خداوند به عنوان [[سرپرست]] و نگهدارنده [[باقیات الصالحات]] ([[ولیّ]] [[الباقیات الصالحات]]) یاد شده <ref>المزار، ص ۹۲؛ بحارالانوار، ج ۹۷، ص ۲۱۸؛ ج ۹۱، ص ۱۲۴.</ref> و [[توفیق]] انجام دادن آنها از [[خداوند]] خواسته شده است<ref>اقبال الاعمال، ج ۲، ص ۲۲۵؛ بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۲۱۸؛ ج ۸۸، ص ۸۰، ۹۲.</ref>.<ref>[[سید عبدالرسول حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده، سید عبدالرسول]]، [[باقیات‌الصالحات (مقاله)\|مقاله «باقیات‌الصالحات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>		ارزش‌های [[معنوی]] ماندگار از دیدگاه [[قرآن]] [[شایسته]] [[دلبستگی]] و [[امید]] {{متن قرآن\|خَيْرٌ مَرَدًّا}}، و فرجام [[نیکو]] ([[بهشت]])<ref> التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱؛ تفسیر بیضاوی، ج ۳، ص ۵۰۱؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۳۱۹.</ref> است، زیرا انسان بدون [[شک]] به پیامدهای مثبت آنها که [[رحمت]] و [[کرامت]] و [[ثواب]] [[الهی]] است در جهان دیگر خواهد رسید <ref>المیزان، ج ۱۴، ص ۱۰۲.</ref> واز سوی دیگر برخی [[تقابل]] {{متن قرآن\|الْمَالُ وَالْبَنُونَ}}<ref>«دارایی و پسران زیور زندگی دنیایند » سوره کهف، آیه ۴۶.</ref> و {{متن قرآن\|الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ}}<ref>«کارهای ماندگار » سوره کهف، آیه ۴۶.</ref> را بدین معنا دانسته‌اند که تنها [[کارهای نیک]] [[اخروی]] از ویژگی خیر و فایده برخوردار است. آنها در حالی جاودان و همیشگی و در نتیجه شایسته امید است که نعمت‌های [[دنیا]] همواره رو به زوال و نابودی است،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱.</ref> زیرا هر چند واژه {{متن قرآن\|خَيْرٌ}} اسم [[تفضیل]] است؛ ولی در این [[آیه]] برای تفضیل به کار برده نشده است؛ نظیر آیه {{متن قرآن\|رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ إِنْ يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِنْ يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا}}<ref>«پروردگارتان به (حال) شما آگاه‌تر است، اگر خواهد به شما بخشایش می‌آورد یا اگر خواهد شما را عذاب می‌کند و تو را نگهبان آنان نفرستاده‌ایم» سوره اسراء، آیه ۵۴.</ref> و {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ وَلَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلَى فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است و در آسمان‌ها و زمین مثل برتر، او راست و او پیروزمند فرزانه است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref><ref>شرح ابن‌عقیل، ج ۱، ص ۱۸۲؛ الباقیات الصالحات، ص ۲۸.</ref> و طرف مقابل ([[مال]] و [[فرزندان]] با دید [[مادّی]]) در مقایسه با [[باقیات الصالحات]] فاقد خیر و خیر بودن ویژه باقیات الصالحات است <ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹؛ الباقیات الصالحات، ص ۲۸.</ref> یا آنکه با توجّه به [[پندار]] [[مشرکان]] که مال و فرزندان را خیر می‌پنداشتند در آیه اسم تفضیل به کار رفته است، بنابراین معنای آیه چنین خواهد شد که باقیات الصالحات نسبت به آنچه شما آن را خیر می‌پندارید خیر بیشتری در پی دارد.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۱، ص ۱۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۶۹.</ref> نقش و [[جایگاه]] ویژه این مفهوم [[قرآنی]] در [[ادعیه]] و مناجات‌ها نیز انعکاس گسترده‌ای داشته است. در برخی [[دعاها]] از خداوند به عنوان [[سرپرست]] و نگهدارنده [[باقیات الصالحات]] ([[ولیّ]] [[الباقیات الصالحات]]) یاد شده <ref>المزار، ص ۹۲؛ بحارالانوار، ج ۹۷، ص ۲۱۸؛ ج ۹۱، ص ۱۲۴.</ref> و [[توفیق]] انجام دادن آنها از [[خداوند]] خواسته شده است<ref>اقبال الاعمال، ج ۲، ص ۲۲۵؛ بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۲۱۸؛ ج ۸۸، ص ۸۰، ۹۲.</ref>.<ref>[[سید عبدالرسول حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده، سید عبدالرسول]]، [[باقیات‌الصالحات (مقاله)\|مقاله «باقیات‌الصالحات»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:000056.jpg\|22px]] [[سید عبدالرسول حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده، سید عبدالرسول]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]		# [[پرونده:000056.jpg\|22px]] [[سید عبدالرسول حسینی‌زاده\|حسینی‌زاده، سید عبدالرسول]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)\|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~باقیات الصالحات~~]]''' است. "'''~~[[باقیات الصالحات]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[باقیات الصالحات در قرآن]] - [[باقیات الصالحات در حدیث]] - [[باقیات الصالحات در کلام اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در فلسفه اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در عرفان اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = باقیات الصالحات
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[باقیات الصالحات (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[باقیات الصالحات]]
			\| مداخل مرتبط = [[باقیات الصالحات در قرآن]] - [[باقیات الصالحات در حدیث]] - [[باقیات الصالحات در کلام اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در فلسفه اسلامی]] - [[باقیات الصالحات در عرفان اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = باقیات الصالحات (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==