بحث:آیه ولایت در تفسیر و علوم قرآنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

فرقانی: /* استدلال علامه طباطبایی */

2025-11-05T09:46:43Z

استدلال علامه طباطبایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶
خط ۷:		خط ۷:
	# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن\|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>		# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن\|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>

	~~=== استدلال [[علامه طباطبایی]] ===~~
	علامه طباطبایی در تقسیم [[آیات ولایت]]، آیاتی را می‌آورد که [[ولایت تشریعی]] را نسبت به [[پیامبر اکرم]] {{صل}} ثابت می‌کند؛ از قبیل: [[قیام]] به [[تشریع]] و [[دعوت به دین]]، [[تربیت]] [[امت]] و [[حکومت]] بین آنان و [[قضاوت]] که اینها از [[شئون]] و [[مناصب]] [[رسالت پیامبر]] {{صل}} است.

	سپس در ادامه می‌افزاید: [[آیه]] مورد بحث ما از همان [[آیات]] است که بعد از [[اثبات]] [[ولایت تشریعی]]، برای [[خدا]] و [[رسول]] با واو [[عاطفه]] {{متن قرآن\|الَّذِينَ آمَنُوا}} را که فقط بر شخص علی {{ع}} منطبق است عطف نموده و به یک سیاق، این سنخ [[ولایت]] را برای [[پروردگار]] به طور اصالت و برای [[رسول خدا]] {{صل}} و [[امیر مؤمنان]] {{ع}} به طور [[تبعیت]] و به [[اذن خدا]] ثابت می‌کند. اگر در آیه، معنای ولایت در مورد [[خداوند]]، غیر از ولایت در مورد {{متن قرآن\|الَّذِينَ آمَنُوا}} بود، باید کلمه ولایت تکرار می‌شد؛ تا [[اشتباه]] و التباسی به وجود نیاید، در حالی که این گونه نشده و با «واو»، عطف شده است<ref>محمد حسین الطباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۶، ص۱۴.</ref>.

	چون در [[آیه شریفه]] کلمه «ولی» تکرار نشده پس معلوم می‌شود همان [[ولایتی]] که برای خداوند ثابت است برای رسول و {{متن قرآن\|الَّذِينَ آمَنُوا}} - که با [[دلایل]] [[قطعی]] بر علی {{ع}} منطبق است - نیز ثابت می‌باشد، از این جهت ولایت رسول خدا {{صل}} و علی {{ع}} در طول [[ولایت خداوند]] بوده و بهترین افراد و [[جانشینان]] خدا در روی [[زمین]] به شمار می‌آیند.

	در نتیجه [[ولایت امام علی]] {{ع}} بعد از رسول خدا {{صل}} از این [[آیه مبارکه]] اثبات می‌شود<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۱۲۶.</ref>.
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

فرقانی در ‏۴ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۸

2025-11-04T07:18:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۸
خط ۷:		خط ۷:
	# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن\|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>		# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن\|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>

			=== استدلال [[علامه طباطبایی]] ===
			علامه طباطبایی در تقسیم [[آیات ولایت]]، آیاتی را می‌آورد که [[ولایت تشریعی]] را نسبت به [[پیامبر اکرم]] {{صل}} ثابت می‌کند؛ از قبیل: [[قیام]] به [[تشریع]] و [[دعوت به دین]]، [[تربیت]] [[امت]] و [[حکومت]] بین آنان و [[قضاوت]] که اینها از [[شئون]] و [[مناصب]] [[رسالت پیامبر]] {{صل}} است.

			سپس در ادامه می‌افزاید: [[آیه]] مورد بحث ما از همان [[آیات]] است که بعد از [[اثبات]] [[ولایت تشریعی]]، برای [[خدا]] و [[رسول]] با واو [[عاطفه]] {{متن قرآن\|الَّذِينَ آمَنُوا}} را که فقط بر شخص علی {{ع}} منطبق است عطف نموده و به یک سیاق، این سنخ [[ولایت]] را برای [[پروردگار]] به طور اصالت و برای [[رسول خدا]] {{صل}} و [[امیر مؤمنان]] {{ع}} به طور [[تبعیت]] و به [[اذن خدا]] ثابت می‌کند. اگر در آیه، معنای ولایت در مورد [[خداوند]]، غیر از ولایت در مورد {{متن قرآن\|الَّذِينَ آمَنُوا}} بود، باید کلمه ولایت تکرار می‌شد؛ تا [[اشتباه]] و التباسی به وجود نیاید، در حالی که این گونه نشده و با «واو»، عطف شده است<ref>محمد حسین الطباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۶، ص۱۴.</ref>.

			چون در [[آیه شریفه]] کلمه «ولی» تکرار نشده پس معلوم می‌شود همان [[ولایتی]] که برای خداوند ثابت است برای رسول و {{متن قرآن\|الَّذِينَ آمَنُوا}} - که با [[دلایل]] [[قطعی]] بر علی {{ع}} منطبق است - نیز ثابت می‌باشد، از این جهت ولایت رسول خدا {{صل}} و علی {{ع}} در طول [[ولایت خداوند]] بوده و بهترین افراد و [[جانشینان]] خدا در روی [[زمین]] به شمار می‌آیند.

			در نتیجه [[ولایت امام علی]] {{ع}} بعد از رسول خدا {{صل}} از این [[آیه مبارکه]] اثبات می‌شود<ref>[[محمد ساعدی\|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)\|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص ۱۲۶.</ref>.
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۵

2025-05-15T07:55:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	=== [[آیه ولایت]] دلیل بر نصب الهی امام علی ===		== [[آیه ولایت]] دلیل بر نصب الهی امام علی ==
	{{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>.		{{متن قرآن\|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>.

Bahmani در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۴

2025-05-15T07:54:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۶:		خط ۶:
	# نکته دیگر اینکه از آنجا که ولی بودن الله و رسولش به معنای [[زعامت]] و [[صاحب امر]] و [[اختیار]] بودن است، چون [[ولایت علی]]{{ع}} در آیه مزبور به [[ولایت الله]] و رسولش عطف شده، سیاق ادبی آیه مقتضی است که [[ولایت]] در هر سه مورد یکی باشد.		# نکته دیگر اینکه از آنجا که ولی بودن الله و رسولش به معنای [[زعامت]] و [[صاحب امر]] و [[اختیار]] بودن است، چون [[ولایت علی]]{{ع}} در آیه مزبور به [[ولایت الله]] و رسولش عطف شده، سیاق ادبی آیه مقتضی است که [[ولایت]] در هر سه مورد یکی باشد.
	# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن\|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>		# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن\|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>

			== پانویس ==
			{{پانویس}}

Wasity: صفحه‌ای تازه حاوی «=== آیه ولایت دلیل بر نصب الهی امام علی === {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آن...» ایجاد کرد

2025-05-11T06:36:26Z

صفحه‌ای تازه حاوی «=== آیه ولایت دلیل بر نصب الهی امام علی === {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آن...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

=== [[آیه ولایت]] دلیل بر نصب الهی امام علی ===
{{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>.

در [[استدلال]] به [[آیه]] نکات زیر قابل توجه است:
# معنای «[[ولیّ]]» هرچند مختلف مانند [[دوستی]]، نزدیکی است، اما با توجه با اینکه در [[آیه شریفه]] از ادات [[حصر]] «انّما» استفاده شده و معنایش این است که آیه در صدد حصر ولیّ [[مؤمنان]] به تعداد محصور و محدود ([[الله]]، [[پیامبر]] و [[زکات]] دهنده در حال [[رکوع]]) بوده است، لازمه آن [[اراده]] معنای [[سرپرستی]] و [[حاکم]] از معنای «ولی» است؛ چراکه حصر معنی «ولی» به موارد فوق معنا ندارد؛ مثلاً اینکه شما فقط [[خدا]]، پیامبر و زکات دهنده در حال رکوع را [[دوست]] بدارید یا با آنها رابطه برقرار کنید یا فقط آنها را [[یاری]] کنیم؛ پس معنای حاکم و سرپرستی با حصر کاملاً منطبق و سازگار است؛ چراکه آیه شریفه در صدد بیان [[سرپرست]] [[مسلمانان]] است که نخست [[خداوند]] و رسولش، بعد فرد زکات دهنده در حال رکوع است که خواهیم گفت تنها [[حضرت علی]]{{ع}} است.
# نکته دیگر اینکه از آنجا که ولی بودن الله و رسولش به معنای [[زعامت]] و [[صاحب امر]] و [[اختیار]] بودن است، چون [[ولایت علی]]{{ع}} در آیه مزبور به [[ولایت الله]] و رسولش عطف شده، سیاق ادبی آیه مقتضی است که [[ولایت]] در هر سه مورد یکی باشد.
# اگر معنای غیر [[امامت]] و [[حکومت]] برای «ولی» در آیه لحاظ شود، [[تفسیر]] و ترجمه آیه در بخش {{متن قرآن|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} مشکل خواهد شد؛ مثلاً گفته شود همانا دوست یا کمک کننده شما، خدا و رسولش و نیز آن دسته از مؤمنان است که در حال رکوع زکات می‌دهند. [[پرسش]] این است که مگر مؤمنان در غیر حالت رکوع دوست و [[یاور]] مسلمانان نیستند، اصلاً آیه چرا «ولی» را به حالت خاص رکوع تقیید و [[تهدید]] کرده است<ref>ر.ک: فیروزآبادی، فضائل الخمسة من الصحاح السته و غیرها، ج۲، ص۱۸؛ ر.ک: محمد ری‌شهری، موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۲، ص۲۰۲؛ تفسیرهای مختلف، ذیل آیه ۵ مائده.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص ۳۴۴.</ref>