Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== اسماعیل بن احمد ضریر نیشابوری در تفسیر خود به نام الکفایه فی ال...» ایجاد کرد

2021-06-30T06:11:25Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== اسماعیل بن احمد ضریر نیشابوری در تفسیر خود به نام الکفایه فی ال...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
[[اسماعیل بن احمد ضریر نیشابوری]] در [[تفسیر]] خود به نام [[الکفایه فی التفسیر (کتاب)|الکفایه فی التفسیر]] ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ}}<ref>«و هر گاه آنچه را بر پیامبر فرو فرستاده شده است بشنوند، با شناختی که از حق یافته‌اند چشمانشان را می‌بینی که از اشک لبریز می‌شود؛ می‌گویند: پروردگارا! ما ایمان آورده‌ایم ما را با گروه گواهان بنگار!» سوره مائده، آیه ۸۳.</ref>. از [[ابرهه]] نام برده است<ref>ابن حجر، ج۱، ص۱۷۴.</ref>.

برخی از [[مفسران]]، در ذیل این آیه گفته‌اند: وقتی [[جعفر بن ابی طالب]] به [[حبشه]] [[هجرت]] و آیاتی از [[قرآن]] را [[تلاوت]] کرد، [[نجاشی]] و کشیشانی که اطراف او بودند، از شنیدن [[آیات قرآن]] گریستند<ref>طبری، ج۷، ص۴؛ واحدی، ص۱۳۶؛ ابن جوزی، ج۲، ص۳۱۰؛ ابن کثیر، ج۲، ص۸۸؛ سیوطی، ج۲، ص۳۰۲.</ref>. در این گزارش، نامی از ابرهه حبشی نیست. [[طبری]]<ref>طبری، ج۷، ص۵.</ref> نیز می‌گوید: نام این افراد برای ما بیان نشده است. [[ابن کثیر]]<ref>ابن کثیر، ج۲، ص۸۸.</ref> این [[شأن نزول]] را نپذیرفته؛ زیرا [[مهاجرت]] [[مسلمانان]] به حبشه و [[تلاوت آیات]] نزد نجاشی، پیش از هجرت بوده، در حالی که این [[آیات]] [[مدنی]] است.

بنا بر [[روایات]] دیگر، نجاشی [[دوازده نفر]] (هفت کشیش و پنج [[راهب]] یا بالعکس) یا سی نفر یا پنجاه نفر را نزد [[رسول خدا]]{{صل}} فرستاد<ref>طبری، ج۷، ص۴ و ۹۸؛ واحدی، ص۱۳۷؛ ابن جوزی ج۲، ص۳۰۹-۳۱۰؛ ابن کثیر، ج۲، ص۸۸؛ سیوطی، ج۲، ص۳۰۳.</ref> [[زمان]] اعزام این [[هیئت]] از سوی نجاشی معلوم نیست، ولی ممکن است به همراه جعفر بن ابی طالب آمده باشند؛ زیرا بنا بر روایات دیگر، وقتی [[مهاجران]] خواستند به [[مدینه]] بازگردند، نجاشی [[چهل]]، هفتاد یا هشتاد نفر از کشیشانی را که [[لباس]] پشمینی به تن داشتند، به همراه جعفر بن ابی طالب فرستاد. ترکیب این گروه را از [[حبشیان]] و رومی‌هایی از [[شام]] و [[اهل]] [[نجران]] به [[اختلاف]] گفته‌اند <ref>ر.ک: طبرسی، ج۳، ص۴۰۱.</ref>. در میان این افراد، از [[ابرهه]] یا ابرهلیه<ref>ر.ک: واحدی، ص۱۳۶.</ref> نام برده شده است. می‌گویند وقتی [[رسول خدا]]{{صل}} آیاتی از [[سوره یس]] را بر این گروه [[تلاوت]] کرد، [[اشک]] از دیدگانشان جاری شد و گفتند: چقدر این [[آیات]]، همانند آیاتی است که بر [[عیسی]] نازل شده است<ref>واحدی، ص۱۳۶-۱۳۷؛ طبرسی، ج۳، ص۴۰۱؛ سیوطی، ج۲، ص۳۰۳.</ref>.

[[قمی]]<ref>قمی، ج۱، ص۱۷۹- ۱۷۶.</ref> ذیل این [[آیه]]، هر دو داستان [[گریه]] [[نجاشی]] و اعزام هیئتی از سوی او را به همراه [[جعفر بن ابی طالب]] بیان کرده است.

[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۱، ص۱۷۵.</ref> از ابرهه دیگری نام برده که به احتمال قریب به [[یقین]]، همین ابرهه [[حبشی]] است؛ زیرا درباره ابرهه دوم از ابن فتحون و [[مقاتل]] آورده که وی در شمار همان گروهی است که نجاشی به همراه جعفر بن ابی طالب فرستاد و آیه {{متن قرآن|الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِهِ هُمْ بِهِ يُؤْمِنُونَ}}<ref>«کسانی که پیش از آن به آنان کتاب (آسمانی) داده بودیم به آن ایمان می‌آورند» سوره قصص، آیه ۵۲.</ref>. درباره آنان نازل شد.

[[مفسران]] نیز ذیل این آیه، همان مطالبی را که درباره ابرهه حبشی بیان شد، نقل کرده‌اند<ref>طبری، ج۷، ص۷-۹ و ج۲۷، ص۳۱۴؛ نحاس ج۲، ص۳۴۹-۳۴۸؛ طبرسی، ج۸، ص۴۴۵؛ فسرطبی، ج۶، ص۲۵۶؛ ابن کثیر، ج۳، ص۴۰۵-۴۰۴؛ سیوطی، ج۳، ص۳۰۳.</ref>. [[شاهد]] این مطلب که هر دو آیه به [[هیئت]] اعزامی نجاشی به همراه [[جعفر]] مربوط است اینکه مقاتل این آیه را در [[سوره قصص]]، تنها آیه [[مدنی]] آن می‌داند، با اینکه سوره قصص، مکی است<ref>ابن جوزی، ج۶، ص۸۶.</ref>.

از [[ابن عباس]] [[روایت]] شده این گروه در سال [[هجرت]]، از [[حبشه]] به [[مدینه]] آمدند و در [[جنگ احد]] شرکت کردند. آنها چون مصیبت‌های [[مسلمانان]] را دیدند، از رسول خدا{{صل}} اجازه خواستند به [[وطن]] خود بازگشته، با أموال زیادی که دارند بازگردند تا بدین گونه، مسلمانان را [[یاری]] رسانند. از این رو، این آیه درباره آنان نازل شد<ref>طبرانی، ج۷، ص۳۳۷.</ref>. این روایت از نظر [[طبرانی]]<ref>طبرانی، ج۷، ص۳۳۷.</ref> روایت منفرد (تنها از یک نفر است و از نظر [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ج۷، ص۱۲۱.</ref> برخی از افراد [[سند]]، شناخته شده نیستند.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابرهه حبشی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۱۰۳-۱۰۴.</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

بحث:ابرهه حبشی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== اسماعیل بن احمد ضریر نیشابوری در تفسیر خود به نام الکفایه فی ال...» ایجاد کرد