بحث:اقسام حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'شهید اول' به 'شهید اول'

2023-03-16T06:43:39Z

جایگزینی متن - 'شهید اول' به 'شهید اول'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	==اقسام حدیث نزد متأخران==		==اقسام حدیث نزد متأخران==
	در گذشته [[علمای شیعه]] حدیث را به دو قسم صحیح و ضعیف تقسیم می‌کردند و بر اساس ویژگی نویسنده، درباره [[احادیث]] وی [[داوری]] می‌کردند؛ ولی از [[قرن هفتم]] به بعد حدیث را به چهار قسم کلی تقسیم کردند که این موضوع در آثار [[جمال الدین احمد بن طاووس]] (م ۶۷۳ق) و شاگردش [[علامه حلی]] (م ۷۲۶ق) [[مشاهده]] می‌شود<ref>جمال‌الدین حسن بن زین‌الدین شهید ثانی عاملی، منتقی الجمان، ج۱، ص۱۴؛ اسدالله تستری کاظمی، مقابس الأنوار، ص۳.</ref> و توسط [[شاگرد]] دیگرش، ابن [[داوود]] (م ۶۴۷ق) هم مطرح گردیده است<ref>حسن امین، مستدرکات أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۶۲.</ref>؛ سپس از طریق [[شاگردان]] [[علامه حلی]] و [[پیروان]] مدرسه حله، [[شهید]] ~~اول~~ و ثانی، این تقسیم مطرح گردیده و امروز مورد توافق بسیاری از [[فقها]] قرار گرفته است:		در گذشته [[علمای شیعه]] حدیث را به دو قسم صحیح و ضعیف تقسیم می‌کردند و بر اساس ویژگی نویسنده، درباره [[احادیث]] وی [[داوری]] می‌کردند؛ ولی از [[قرن هفتم]] به بعد حدیث را به چهار قسم کلی تقسیم کردند که این موضوع در آثار [[جمال الدین احمد بن طاووس]] (م ۶۷۳ق) و شاگردش [[علامه حلی]] (م ۷۲۶ق) [[مشاهده]] می‌شود<ref>جمال‌الدین حسن بن زین‌الدین شهید ثانی عاملی، منتقی الجمان، ج۱، ص۱۴؛ اسدالله تستری کاظمی، مقابس الأنوار، ص۳.</ref> و توسط [[شاگرد]] دیگرش، ابن [[داوود]] (م ۶۴۷ق) هم مطرح گردیده است<ref>حسن امین، مستدرکات أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۶۲.</ref>؛ سپس از طریق [[شاگردان]] [[علامه حلی]] و [[پیروان]] مدرسه حله، [[شهید اول]] و ثانی، این تقسیم مطرح گردیده و امروز مورد توافق بسیاری از [[فقها]] قرار گرفته است:
	#صحیح: خبری است که [[سند]] آن با [[نقل]] [[راوی]] امامی [[عادل]] به [[معصوم]] برسد.		#صحیح: خبری است که [[سند]] آن با [[نقل]] [[راوی]] امامی [[عادل]] به [[معصوم]] برسد.
	#[[حسن]]: سند به واسطه امامی [[ستایش]] شده که تصریح بر [[عدالت]] وی نگردیده به معصوم برسد.		#[[حسن]]: سند به واسطه امامی [[ستایش]] شده که تصریح بر [[عدالت]] وی نگردیده به معصوم برسد.

Wasity: جایگزینی متن - 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:44:07Z

جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[احادیث]] به‌طور کلی به دو گونه تقسیم می‌شود: [[متواتر]] یا غیر [[متواتر]]، که از آن تعبیر به "[[خبر واحد]]" شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 280.</ref>.		[[احادیث]] به‌طور کلی به دو گونه تقسیم می‌شود: [[متواتر]] یا غیر [[متواتر]]، که از آن تعبیر به "[[خبر واحد]]" شده است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 280.</ref>.
	*'''حدیث [[متواتر]]:''' حدیثی است که سلسله [[راویان]] آن تا فرد [[معصوم]] در هر طبقه به تعدادی باشد که بتوان به صحت آن [[یقین]] پیدا کرد. از جمله [[احادیث متواتر]] می‌توان به [[حدیث غدیر]] اشاره کرد که تعداد [[راویان]] آن از طبقه [[صحابه]] بیش از صد نفر و از طبقه [[تابعین]] بیش از هشتاد نفر گزارش شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 280.</ref>.		*'''حدیث [[متواتر]]:''' حدیثی است که سلسله [[راویان]] آن تا فرد [[معصوم]] در هر طبقه به تعدادی باشد که بتوان به صحت آن [[یقین]] پیدا کرد. از جمله [[احادیث متواتر]] می‌توان به [[حدیث غدیر]] اشاره کرد که تعداد [[راویان]] آن از طبقه [[صحابه]] بیش از صد نفر و از طبقه [[تابعین]] بیش از هشتاد نفر گزارش شده است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 280.</ref>.
	*'''[[خبر واحد]]:''' حدیثی است که [[راویان]] آن در طبقات مختلف به حد [[تواتر]] نرسیده‌اند. [[خبر واحد]] به‌تنهایی قابل وثوق و [[اطمینان]] نیست و باید با قرائن دیگر [[حجیت]] آن را اثبات کرد. بیشتر روایاتی که به ما رسیده‌اند، در گروه خبر واحدند. از این رو باید به کمک قرائن مختلف بتوان درجه احتمال آن را بالا برد و این کار بررسی علمی [[احادیث]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.		*'''[[خبر واحد]]:''' حدیثی است که [[راویان]] آن در طبقات مختلف به حد [[تواتر]] نرسیده‌اند. [[خبر واحد]] به‌تنهایی قابل وثوق و [[اطمینان]] نیست و باید با قرائن دیگر [[حجیت]] آن را اثبات کرد. بیشتر روایاتی که به ما رسیده‌اند، در گروه خبر واحدند. از این رو باید به کمک قرائن مختلف بتوان درجه احتمال آن را بالا برد و این کار بررسی علمی [[احادیث]] است<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
	*مطابق با روش‌های [[علوم]] حدیث، [[احادیث]] غیرمتواتر به چهار گروه تقسیم می‌شوند:		*مطابق با روش‌های [[علوم]] حدیث، [[احادیث]] غیرمتواتر به چهار گروه تقسیم می‌شوند:
	#'''صحیح:''' همه [[راویان]] [[عادل]] باشند. این دسته [[احادیث]] در حد [[تواتر]] نیستند، ولی کاملاً قابل اعتمادند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.		#'''صحیح:''' همه [[راویان]] [[عادل]] باشند. این دسته [[احادیث]] در حد [[تواتر]] نیستند، ولی کاملاً قابل اعتمادند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
	#'''[[حسن]] (نیکو):''' [[عدالت]] همه ناقلان محرز نیست، ولی به [[پاک]] بودن اعتقادشان [[اطمینان]] داریم<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.		#'''[[حسن]] (نیکو):''' [[عدالت]] همه ناقلان محرز نیست، ولی به [[پاک]] بودن اعتقادشان [[اطمینان]] داریم<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
	#'''[[موثق]]:''' برخی از [[راویان]] [[عادل]] و پاک‌اند، یعنی به [[معصومین]] [[دروغ]] نمی‌بندند، ولی [[شیعه]] نیستند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.		#'''[[موثق]]:''' برخی از [[راویان]] [[عادل]] و پاک‌اند، یعنی به [[معصومین]] [[دروغ]] نمی‌بندند، ولی [[شیعه]] نیستند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
	#'''ضعیف:''' شرایط سه دسته مذکور را ندارند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.		#'''ضعیف:''' شرایط سه دسته مذکور را ندارند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.

	==اقسام حدیث نزد متأخران==		==اقسام حدیث نزد متأخران==

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== احادیث به‌طور کلی به دو گونه تقسیم می‌شود: متواتر یا غیر متوات...» ایجاد کرد

2021-01-13T13:28:34Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== احادیث به‌طور کلی به دو گونه تقسیم می‌شود: متواتر یا غیر متوات...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
[[احادیث]] به‌طور کلی به دو گونه تقسیم می‌شود: [[متواتر]] یا غیر [[متواتر]]، که از آن تعبیر به "[[خبر واحد]]" شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 280.</ref>.
*'''حدیث [[متواتر]]:''' حدیثی است که سلسله [[راویان]] آن تا فرد [[معصوم]] در هر طبقه به تعدادی باشد که بتوان به صحت آن [[یقین]] پیدا کرد. از جمله [[احادیث متواتر]] می‌توان به [[حدیث غدیر]] اشاره کرد که تعداد [[راویان]] آن از طبقه [[صحابه]] بیش از صد نفر و از طبقه [[تابعین]] بیش از هشتاد نفر گزارش شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 280.</ref>.
*'''[[خبر واحد]]:''' حدیثی است که [[راویان]] آن در طبقات مختلف به حد [[تواتر]] نرسیده‌اند. [[خبر واحد]] به‌تنهایی قابل وثوق و [[اطمینان]] نیست و باید با قرائن دیگر [[حجیت]] آن را اثبات کرد. بیشتر روایاتی که به ما رسیده‌اند، در گروه خبر واحدند. از این رو باید به کمک قرائن مختلف بتوان درجه احتمال آن را بالا برد و این کار بررسی علمی [[احادیث]] است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
*مطابق با روش‌های [[علوم]] حدیث، [[احادیث]] غیرمتواتر به چهار گروه تقسیم می‌شوند:
#'''صحیح:''' همه [[راویان]] [[عادل]] باشند. این دسته [[احادیث]] در حد [[تواتر]] نیستند، ولی کاملاً قابل اعتمادند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
#'''[[حسن]] (نیکو):''' [[عدالت]] همه ناقلان محرز نیست، ولی به [[پاک]] بودن اعتقادشان [[اطمینان]] داریم<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
#'''[[موثق]]:''' برخی از [[راویان]] [[عادل]] و پاک‌اند، یعنی به [[معصومین]] [[دروغ]] نمی‌بندند، ولی [[شیعه]] نیستند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.
#'''ضعیف:''' شرایط سه دسته مذکور را ندارند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>.

==اقسام حدیث نزد متأخران==
در گذشته [[علمای شیعه]] حدیث را به دو قسم صحیح و ضعیف تقسیم می‌کردند و بر اساس ویژگی نویسنده، درباره [[احادیث]] وی [[داوری]] می‌کردند؛ ولی از [[قرن هفتم]] به بعد حدیث را به چهار قسم کلی تقسیم کردند که این موضوع در آثار [[جمال الدین احمد بن طاووس]] (م ۶۷۳ق) و شاگردش [[علامه حلی]] (م ۷۲۶ق) [[مشاهده]] می‌شود<ref>جمال‌الدین حسن بن زین‌الدین شهید ثانی عاملی، منتقی الجمان، ج۱، ص۱۴؛ اسدالله تستری کاظمی، مقابس الأنوار، ص۳.</ref> و توسط [[شاگرد]] دیگرش، ابن [[داوود]] (م ۶۴۷ق) هم مطرح گردیده است<ref>حسن امین، مستدرکات أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۶۲.</ref>؛ سپس از طریق [[شاگردان]] [[علامه حلی]] و [[پیروان]] مدرسه حله، [[شهید]] اول و ثانی، این تقسیم مطرح گردیده و امروز مورد توافق بسیاری از [[فقها]] قرار گرفته است:
#صحیح: خبری است که [[سند]] آن با [[نقل]] [[راوی]] امامی [[عادل]] به [[معصوم]] برسد.
#[[حسن]]: سند به واسطه امامی [[ستایش]] شده که تصریح بر [[عدالت]] وی نگردیده به معصوم برسد.
#[[موثق]]: چیزی است که آن را عادل غیرشیعه نقل کرده باشد و به آن [[قوی]] نیز می‌گویند.
#[[ضعیف]]: آنچه در برابر این سه باشد و شرایط آنها را نداشته باشد<ref>شهید اول، ذکری الشیعه فی احکام الشریعه، ج۱، ص۴۸؛ شهید ثانی، الرعایه، ص۶۶-۷۱؛ ابن فهد حلّی، المهذب البارع، ج۱، ص۶۶؛ شیخ بهائی، مشرق الشمسین، ص۲۵.</ref>.
برای [[اعتماد]] به [[اخبار]] راه‌های دیگری نیز ذکر کرده‌اند که جدای از این تقسیم قابل توجه است.<ref>[[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ؟؟؟.</ref>

==پانویس==
{{پانویس2}}