Bahmani: /* پانویس */

2025-04-10T09:46:08Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶
خط ۳:		خط ۳:

	'''نکته''': در این [[آیه]] بر [[الهام معارف]] و [[علوم]] دست نایافتنی [[پیامبر]] از سوی [[خداوند]] تأکید شده و یکی از دلائل [[عصمت]] و صیانت [[پیامبر]] شمرده شده است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۱۶۳.</ref>.		'''نکته''': در این [[آیه]] بر [[الهام معارف]] و [[علوم]] دست نایافتنی [[پیامبر]] از سوی [[خداوند]] تأکید شده و یکی از دلائل [[عصمت]] و صیانت [[پیامبر]] شمرده شده است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۱۶۳.</ref>.

			== [[الهام]] ==
			مقصود از الهام، تفهیم [[پیام]]، مطلب و حکمی از سوی [[خداوند]] در [[دل]] [[انسان‌ها]] به نحو عموم و در بعض موارد به نحو خاص است. این تفهیم می‌‌تواند به صورت [[تکوینی]] و دائمی همراه [[خلقت انسان]] یا در موارد و رخدادهای خاصی باشد. از اولی می‌‌توان به [[فطرت]] نیز تعبیر کرد یا حداقل به آن نزدیک است؛ همچنین بر آن می‌‌توان [[هدایت تکوینی]] اطلاق کرد. [[آیه]] زیر از الهامی خبر می‌دهد که خداوند قوه و [[قدرت]] [[درک]] باید و نبایدها را به [[نفس انسان]] اعطا و الهام کرده است: {{متن قرآن\|وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا}}<ref>«و به جان (آدمی) و آنکه آن را بهنجار داشت * پس به او نافرمانی و پرهیزگاری را الهام کرد» سوره شمس، آیه ۷-۸.</ref>.

			چنین [[هدایت]] و الهامی دائمی است اما به شرط اینکه [[انسان]] به ندای [[غیبی]] گوش [[جان]] بسپارد. الهام به نفس از ناحیه او نیز دائمی است، ولی شنونده این صدا کم است؛ زیرا ما از خودمان آن قدر صدا به گوش جانمان میرسانیم که صدای [[حق]] شنیده نمی‌شود، وگرنه او همواره با جان ما سخن می‌گوید<ref>عبدالله جوادی آملی، تفسیر موضوعی، مراحل اخلاق در قرآن، ج۱۱، ص۱۵۹.</ref>.

			اما الهام خاص بالاتر از فطرت و هدایت تکوینی است، چنانکه از اسمش مشخص است در موارد خاص از طرف [[خدا]] در حق بنده خاص صورت می‌گیرد که شامل [[انسان کامل]] مثل [[امامان]] و [[اولیاء]] می‌‌شود: {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند و به آنها انجام کارهای نیک و برپا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آنان پرستندگان ما بودند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref>.

			در اصطلاح از این الهام به «وحی تسدیدی و تأییدی» تعبیر می‌شود، مرتبه پایین‌تر از آن به انسان‌های [[وارسته]] اما غیر [[پیشوا]] مربوط می‌‌شود؛ مانند مادر حضرت موسی و [[حواری]] که از آن به «[[الهام]] نفسی» یاد می‌شود<ref>ر.ک: سید محمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۴، ص۳۳۴ و ج۶، ص۲۶۱؛ عبدالله جوادی آملی، تفسیر موضوعی، ج۷، ص۱۴۹؛ محمدهادی معرفت، التمهید فی علوم القرآن، ج۱، ص۲۷.</ref>: {{متن قرآن\|وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ}}<ref>«و به مادر موسی الهام کردیم که به او شیر بده و اگر بر (جان) او ترسیدی او را (در صندوقی بنه و) به دریا فکن» سوره قصص، آیه ۷.</ref>.

			مورد دیگر [[الهام]] بر [[حواری]] [[حضرت عیسی]] است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي}}<ref>«و یاد کن که به حواریان وحی کردم که به من و فرستاده‌ام ایمان آورید» سوره مائده، آیه ۱۱۱.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)\|قرآن و علم کلام]]، ص۹۰.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «== الهام در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم == مراد از کلمه «الهام» که مصدر «اَلهَم» است، به معنای آن است که تصمیم و آگهی و علمی از خبری در دل آدمی بیفتد، و این خود مرتبه‌ای از دریافت‌های باطنی انسان و افاضه‌ای است الهی،...» ایجاد کرد

2024-05-13T09:03:57Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== الهام در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم == مراد از کلمه «الهام» که مصدر «اَلهَم» است، به معنای آن است که تصمیم و آگهی و علمی از خبری در دل آدمی بیفتد، و این خود مرتبه‌ای از دریافت‌های باطنی انسان و افاضه‌ای است الهی،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== [[الهام]] در فرهنگ‌نامه [[پیامبر]] در [[قرآن کریم]] ==
مراد از کلمه «[[الهام]]» که مصدر «اَلهَم» است، به معنای آن است که [[تصمیم]] و آگهی و [[علمی]] از خبری در [[دل]] [[آدمی]] بیفتد، و این خود مرتبه‌ای از دریافت‌های [[باطنی]] [[انسان]] و افاضه‌ای است [[الهی]]، که به وسیله آن صورت علمیه‌ای [[تصوری]] و یا [[تصدیقی]] برای [[انسان]] حاصل می‌گیرد و در مرتبه‌ای پایین از [[وحی]] و بسا تجربه‌ای [[باطنی]] برای عموم است که [[خدای تعالی]] به [[دل]] هر کس که بخواهد می‌اندازد. در این مدخل که در [[آیات]] فراوان با واژه [[تعلیم]] و [[علم لدنی]] یاد شده، اشاره به این [[حقیقت]] دارد. {{متن قرآن|وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا}}<ref>«و اگر بخشش و بخشایش خداوند بر تو نبود گروهی از ایشان به بیراه کردن تو کوشیده بودند حال آنکه جز خودشان را بیراه نمی‌کنند و به تو هیچ زیانی نمی‌رسانند و خداوند کتاب و فرزانگی بر تو فرو فرستاد و به تو چیزی آموخت که نمی‌دانستی و بخشش خداوند بر تو سترگ است» سوره نساء، آیه ۱۱۳.</ref>

'''نکته''': در این [[آیه]] بر [[الهام معارف]] و [[علوم]] دست نایافتنی [[پیامبر]] از سوی [[خداوند]] تأکید شده و یکی از دلائل [[عصمت]] و صیانت [[پیامبر]] شمرده شده است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۱۶۳.</ref>.

== پانویس ==
{{پانویس}}

بحث:الهام در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */