بحث:امامت در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۰

2026-05-20T08:00:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	در تمامی این معانی یک مفهوم اصلی که همان [[پیشوایی]] و [[رهبری]] باشد نهفته است و همان‌طور که در مباحث [[آینده]] خواهیم دید امام یک گروه یا یک [[امت]] - چه [[حق]] و چه [[باطل]] - کسی است که آن گروه را به راهی که تشخیص داده، می‌کشاند و آن گروه نیز رهبری او را پذیرفته باشند و از او پیروی کنند. البته پرواضح است که در این حرکت یک [[هدف]] مشخص حتماً باید وجود داشته باشد و اگر در معنای امت هم دقیق شویم با مجموعه‌ای روبه‌رو هستیم که اساس [[همبستگی]] آنها را [[عقیده]] و [[آرمان]] مشترک تشکیل می‌دهد. و این درست همان مفهومی است که در کلمات دیگری همچون [[قوم]]، [[قبیله]]، گروه هم‌نژاد، [[طائفه]] و... یا اصلاً نمی‌یابیم و یا خیلی کمتر می‌توان یافت. به همین جهت ممکن است ما با امتی روبه‌رو شویم که این امت را افرادی تشکیل می‌دهند که اصلاً از نظر [[نژادی]] یکسان نیستند یکی سیاه و دیگری سفید و یا اصلاً [[منافع]] مشترک مادی ندارند، مثلاً از چراگاه‌ها و [[معادن]] و [[منابع طبیعی]] مشترکی بهره نمی‌جویند - تعریفی که در [[طایفه]] یا قبیله یا یک گروه هم نژاد معمولاً وجود دارد - بلکه [[امت]] را گروهی از افراد تشکیل می‌دهند که در مورد [[انسان]]، [[جهان]]، آفریننده، این دو و [[آرمان‌های انسان]] و... [[عقاید]] مشترکی دارند. در [[قرآن]] نیز کلمه امت در بسیاری از موارد به همین معنا استعمال شده و بیشتر در کنار [[مسائل اعتقادی]] و باورهای آن [[جامعه]] و هم‌چنین در کنار [[رسولان]] آورده شده است.		در تمامی این معانی یک مفهوم اصلی که همان [[پیشوایی]] و [[رهبری]] باشد نهفته است و همان‌طور که در مباحث [[آینده]] خواهیم دید امام یک گروه یا یک [[امت]] - چه [[حق]] و چه [[باطل]] - کسی است که آن گروه را به راهی که تشخیص داده، می‌کشاند و آن گروه نیز رهبری او را پذیرفته باشند و از او پیروی کنند. البته پرواضح است که در این حرکت یک [[هدف]] مشخص حتماً باید وجود داشته باشد و اگر در معنای امت هم دقیق شویم با مجموعه‌ای روبه‌رو هستیم که اساس [[همبستگی]] آنها را [[عقیده]] و [[آرمان]] مشترک تشکیل می‌دهد. و این درست همان مفهومی است که در کلمات دیگری همچون [[قوم]]، [[قبیله]]، گروه هم‌نژاد، [[طائفه]] و... یا اصلاً نمی‌یابیم و یا خیلی کمتر می‌توان یافت. به همین جهت ممکن است ما با امتی روبه‌رو شویم که این امت را افرادی تشکیل می‌دهند که اصلاً از نظر [[نژادی]] یکسان نیستند یکی سیاه و دیگری سفید و یا اصلاً [[منافع]] مشترک مادی ندارند، مثلاً از چراگاه‌ها و [[معادن]] و [[منابع طبیعی]] مشترکی بهره نمی‌جویند - تعریفی که در [[طایفه]] یا قبیله یا یک گروه هم نژاد معمولاً وجود دارد - بلکه [[امت]] را گروهی از افراد تشکیل می‌دهند که در مورد [[انسان]]، [[جهان]]، آفریننده، این دو و [[آرمان‌های انسان]] و... [[عقاید]] مشترکی دارند. در [[قرآن]] نیز کلمه امت در بسیاری از موارد به همین معنا استعمال شده و بیشتر در کنار [[مسائل اعتقادی]] و باورهای آن [[جامعه]] و هم‌چنین در کنار [[رسولان]] آورده شده است.
	حال می‌گوئیم، [[امام]] فردی است از میان امت که [[رهبری]] و [[مسئولیت]] راه‌گشایی و [[ارائه طریق]] با اوست یعنی اوست که مسیر [[حرکت]] و [[انتخاب]] امت را نشان می‌دهد.<ref>[[~~عزت‌اله~~ فرشادفر\|فرشادفر، ~~عزت‌اله~~]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۱.</ref>		حال می‌گوئیم، [[امام]] فردی است از میان امت که [[رهبری]] و [[مسئولیت]] راه‌گشایی و [[ارائه طریق]] با اوست یعنی اوست که مسیر [[حرکت]] و [[انتخاب]] امت را نشان می‌دهد.<ref>[[عزت‌الله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:11716.jpg\|22px]] [[~~عزت‌اله~~ فرشادفر\|فرشادفر، ~~عزت‌اله~~]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|'''امامت در نهج البلاغه''']]		# [[پرونده:11716.jpg\|22px]] [[عزت‌الله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|'''امامت در نهج البلاغه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* پانویس */

2026-05-20T06:11:50Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۱
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	ثانیاً، [[خلافت الله]] مطلق است و به مکان خاصی محدود نمی‌شود. یعنی خلیفۀ [[خدا]] در سراسر [[زمین]] [[خلیفه]] است. به عبارت دیگر چون [[سلطنت]] [[خداوند متعال]] مطلق است عالم در [[اختیار]] [[خلیفه]] او خواهد بود.		ثانیاً، [[خلافت الله]] مطلق است و به مکان خاصی محدود نمی‌شود. یعنی خلیفۀ [[خدا]] در سراسر [[زمین]] [[خلیفه]] است. به عبارت دیگر چون [[سلطنت]] [[خداوند متعال]] مطلق است عالم در [[اختیار]] [[خلیفه]] او خواهد بود.
	ثالثاً: آمدن «[[حکومت]]» با «فاء» [[تفریع]] بعد از «[[خلافت]]» دلالت دارد بر تفرع حکومت از خلافت، و گفتن این که خلافت حکومت است [[اشتباه]] است.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۴.</ref>		ثالثاً: آمدن «[[حکومت]]» با «فاء» [[تفریع]] بعد از «[[خلافت]]» دلالت دارد بر تفرع حکومت از خلافت، و گفتن این که خلافت حکومت است [[اشتباه]] است.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۴.</ref>

			==تعریف امامت==
			[[امام در لغت]] به معنای [[پیشوا]] و [[مقتدا]] آمده است یعنی کسی که [[مردم]] در همه کارهای خود از او [[پیروی]] می‌کنند و او را [[رهبر]] خودش می‌شناسند. برای [[امام]] معنای دیگری هم آورده‌اند که همه به‌نحوی از همین معنای اول به‌دست می‌آید. برای مثال امام را همچون شاقولی می‌دانند که بنّا برای [[راستی و درستی]] بنا از آن استفاده می‌کند و یا امام همانند معیار و اساس سنجش طلاها نسبت به‌هم می‌باشد و یا اینکه امام همچون ریسمانی است که اساس [[استواری]] و [[پیوستگی]] دانه‌های یک [[تسبیح]] از اوست و همچنین امام آن [[نور]] و [[راهنمایی]] است که در پرتو آن کاروانیان در شب تاریک و ظلماتی به [[حرکت]] در آمده و [[سیر]] می‌کنند.

			در تمامی این معانی یک مفهوم اصلی که همان [[پیشوایی]] و [[رهبری]] باشد نهفته است و همان‌طور که در مباحث [[آینده]] خواهیم دید امام یک گروه یا یک [[امت]] - چه [[حق]] و چه [[باطل]] - کسی است که آن گروه را به راهی که تشخیص داده، می‌کشاند و آن گروه نیز رهبری او را پذیرفته باشند و از او پیروی کنند. البته پرواضح است که در این حرکت یک [[هدف]] مشخص حتماً باید وجود داشته باشد و اگر در معنای امت هم دقیق شویم با مجموعه‌ای روبه‌رو هستیم که اساس [[همبستگی]] آنها را [[عقیده]] و [[آرمان]] مشترک تشکیل می‌دهد. و این درست همان مفهومی است که در کلمات دیگری همچون [[قوم]]، [[قبیله]]، گروه هم‌نژاد، [[طائفه]] و... یا اصلاً نمی‌یابیم و یا خیلی کمتر می‌توان یافت. به همین جهت ممکن است ما با امتی روبه‌رو شویم که این امت را افرادی تشکیل می‌دهند که اصلاً از نظر [[نژادی]] یکسان نیستند یکی سیاه و دیگری سفید و یا اصلاً [[منافع]] مشترک مادی ندارند، مثلاً از چراگاه‌ها و [[معادن]] و [[منابع طبیعی]] مشترکی بهره نمی‌جویند - تعریفی که در [[طایفه]] یا قبیله یا یک گروه هم نژاد معمولاً وجود دارد - بلکه [[امت]] را گروهی از افراد تشکیل می‌دهند که در مورد [[انسان]]، [[جهان]]، آفریننده، این دو و [[آرمان‌های انسان]] و... [[عقاید]] مشترکی دارند. در [[قرآن]] نیز کلمه امت در بسیاری از موارد به همین معنا استعمال شده و بیشتر در کنار [[مسائل اعتقادی]] و باورهای آن [[جامعه]] و هم‌چنین در کنار [[رسولان]] آورده شده است.
			حال می‌گوئیم، [[امام]] فردی است از میان امت که [[رهبری]] و [[مسئولیت]] راه‌گشایی و [[ارائه طریق]] با اوست یعنی اوست که مسیر [[حرکت]] و [[انتخاب]] امت را نشان می‌دهد.<ref>[[عزت‌اله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌اله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۱.</ref>

			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده:11716.jpg\|22px]] [[عزت‌اله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌اله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|'''امامت در نهج البلاغه''']]
			{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* منابع */

2024-12-25T07:21:05Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۱
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	ثانیاً، [[خلافت الله]] مطلق است و به مکان خاصی محدود نمی‌شود. یعنی خلیفۀ [[خدا]] در سراسر [[زمین]] [[خلیفه]] است. به عبارت دیگر چون [[سلطنت]] [[خداوند متعال]] مطلق است عالم در [[اختیار]] [[خلیفه]] او خواهد بود.		ثانیاً، [[خلافت الله]] مطلق است و به مکان خاصی محدود نمی‌شود. یعنی خلیفۀ [[خدا]] در سراسر [[زمین]] [[خلیفه]] است. به عبارت دیگر چون [[سلطنت]] [[خداوند متعال]] مطلق است عالم در [[اختیار]] [[خلیفه]] او خواهد بود.
	ثالثاً: آمدن «[[حکومت]]» با «فاء» [[تفریع]] بعد از «[[خلافت]]» دلالت دارد بر تفرع حکومت از خلافت، و گفتن این که خلافت حکومت است [[اشتباه]] است.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۴.</ref>		ثالثاً: آمدن «[[حکومت]]» با «فاء» [[تفریع]] بعد از «[[خلافت]]» دلالت دارد بر تفرع حکومت از خلافت، و گفتن این که خلافت حکومت است [[اشتباه]] است.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۴.</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:Jawahir-kalam-1.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* معنای «ولی» */

2024-11-17T09:59:28Z

معنای «ولی»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	امامت گاه [[مقید]] است مثل امام جماعت که فقط مأمومین در [[نماز جماعت]] از وی [[تبعیت]] می‌کنند. گاهی نیز امامت بدون هیچ قیدی و به صورت عام و امامت کلیه و مطلقه مطرح است. امامت [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} از این نوع می‌باشد یعنی [[امامان معصوم]]{{عم}} و [[اوصیاء]] [[رسول الله]]{{صل}} مقتدای [[علی الاطلاق]] هستند یعنی بر همه [[واجب]] است که در تمام امور به ایشان [[رجوع]] کنند و [[مطیع]] باشند و اقتدا نمایند.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۲.</ref>		امامت گاه [[مقید]] است مثل امام جماعت که فقط مأمومین در [[نماز جماعت]] از وی [[تبعیت]] می‌کنند. گاهی نیز امامت بدون هیچ قیدی و به صورت عام و امامت کلیه و مطلقه مطرح است. امامت [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} از این نوع می‌باشد یعنی [[امامان معصوم]]{{عم}} و [[اوصیاء]] [[رسول الله]]{{صل}} مقتدای [[علی الاطلاق]] هستند یعنی بر همه [[واجب]] است که در تمام امور به ایشان [[رجوع]] کنند و [[مطیع]] باشند و اقتدا نمایند.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۲.</ref>

	===معنای ~~«ولی»~~===		===معنای «[[ولی]]»===
	ولی از مادۀ {{عربی\|ولي، يلي، ولاية}} به معنای [[سرپرست]] و عهده‌دار امری است<ref>لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۷.</ref>. [[ولایت]] نیز از مفاهیم ذات اضافه است و به دو طرف نیاز دارد، یعنی [[سرپرستی]] وقتی معنا دارد که فرد یا افرادی تحت سرپرستی وی باشند. بنابراین ولایت نیز گاهی مقید و گاه مطلق است. [[ولایت کلیه]] شامل [[ولایت تکوینی]]<ref>ولایت تکوینی به معنای حق تصرف در امور تکوینی است.</ref> [[ولایت تشریعی]]<ref>ولایت تشریعی، یعنی اولی بودن از مردم نسبت به جان و مال ایشان.</ref> و ولایت در [[احکام شرعی]]<ref>مراد از احکام شرعی واجبات، محرمات و... می‌باشد.</ref> می‌‌باشد.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۳.</ref>		ولی از مادۀ {{عربی\|ولي، يلي، ولاية}} به معنای [[سرپرست]] و عهده‌دار امری است<ref>لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۷.</ref>. [[ولایت]] نیز از مفاهیم ذات اضافه است و به دو طرف نیاز دارد، یعنی [[سرپرستی]] وقتی معنا دارد که فرد یا افرادی تحت سرپرستی وی باشند. بنابراین ولایت نیز گاهی مقید و گاه مطلق است. [[ولایت کلیه]] شامل [[ولایت تکوینی]]<ref>ولایت تکوینی به معنای حق تصرف در امور تکوینی است.</ref> [[ولایت تشریعی]]<ref>ولایت تشریعی، یعنی اولی بودن از مردم نسبت به جان و مال ایشان.</ref> و ولایت در [[احکام شرعی]]<ref>مراد از احکام شرعی واجبات، محرمات و... می‌باشد.</ref> می‌‌باشد.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۳.</ref>

Jaafari در ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۷

2024-11-17T09:57:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۷
خط ۳:		خط ۳:

	در کتاب‌های لغت برای [[امام]] مصادیقی برشمرده شده است که عبارت‌اند از: [[قرآن کریم]]، [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}}، [[جانشین پیامبر]] {{صل}}، [[امام]] در [[نماز جماعت]]، [[فرمانده سپاه]]، راهنمای مسافران، ساربان و راهنمای شتران، چوب و ریسمان، تراز در ساختمان، راه پهن و آشکار، دانشمندی که از او [[پیروی]] می‌شود<ref>معجم المقاییس فی اللغة، ص۴۸، المصباح المنیر، ج۱، ص۳۱- ۳۲؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۱، ص۱۵۷؛ المفردات فی غریب القرآن، ص۲۴، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۹؛ المعجم الوسیط، ج۱، ص۲۷؛ فرهنگ عمید، ص۱۸.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|امامت]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۰۵؛ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱.</ref>		در کتاب‌های لغت برای [[امام]] مصادیقی برشمرده شده است که عبارت‌اند از: [[قرآن کریم]]، [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}}، [[جانشین پیامبر]] {{صل}}، [[امام]] در [[نماز جماعت]]، [[فرمانده سپاه]]، راهنمای مسافران، ساربان و راهنمای شتران، چوب و ریسمان، تراز در ساختمان، راه پهن و آشکار، دانشمندی که از او [[پیروی]] می‌شود<ref>معجم المقاییس فی اللغة، ص۴۸، المصباح المنیر، ج۱، ص۳۱- ۳۲؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۱، ص۱۵۷؛ المفردات فی غریب القرآن، ص۲۴، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۹؛ المعجم الوسیط، ج۱، ص۲۷؛ فرهنگ عمید، ص۱۸.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|امامت]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۰۵؛ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱.</ref>

			==معنای لغوی [[امام]] و واژه‌های مرتبط==
			===معنای «امام»===
			امام از ریشه {{عربی\|أم، يؤم، امامة}} گرفته شده و به معنای [[پیشوا]] و کسی است که به او [[اقتدا]] می‌شود<ref>لسان العرب، ج۱۲، ص۲۰۶.</ref>. [[امام جماعت]] کسی است که مأمومین در [[رکوع]] و [[سجود]] به او اقتدا می‌کنند.
			[[امامت]] از مفاهیم ذات اضافه می‌باشد، که ذات مفهوم متقوم است به طرف، تا امام و [[مأموم]] وجود نداشته باشد، مفهوم امامت تحقق پیدا نمی‌کند، پس [[پیشوایی]] و [[مقتدا]] بودن زمانی تحقق می‌یابد که پیرو و اقتدا کننده‌ای باشد.
			امامت گاه [[مقید]] است مثل امام جماعت که فقط مأمومین در [[نماز جماعت]] از وی [[تبعیت]] می‌کنند. گاهی نیز امامت بدون هیچ قیدی و به صورت عام و امامت کلیه و مطلقه مطرح است. امامت [[ائمه اهل بیت]]{{عم}} از این نوع می‌باشد یعنی [[امامان معصوم]]{{عم}} و [[اوصیاء]] [[رسول الله]]{{صل}} مقتدای [[علی الاطلاق]] هستند یعنی بر همه [[واجب]] است که در تمام امور به ایشان [[رجوع]] کنند و [[مطیع]] باشند و اقتدا نمایند.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۲.</ref>

			===معنای «ولی»===
			ولی از مادۀ {{عربی\|ولي، يلي، ولاية}} به معنای [[سرپرست]] و عهده‌دار امری است<ref>لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۷.</ref>. [[ولایت]] نیز از مفاهیم ذات اضافه است و به دو طرف نیاز دارد، یعنی [[سرپرستی]] وقتی معنا دارد که فرد یا افرادی تحت سرپرستی وی باشند. بنابراین ولایت نیز گاهی مقید و گاه مطلق است. [[ولایت کلیه]] شامل [[ولایت تکوینی]]<ref>ولایت تکوینی به معنای حق تصرف در امور تکوینی است.</ref> [[ولایت تشریعی]]<ref>ولایت تشریعی، یعنی اولی بودن از مردم نسبت به جان و مال ایشان.</ref> و ولایت در [[احکام شرعی]]<ref>مراد از احکام شرعی واجبات، محرمات و... می‌باشد.</ref> می‌‌باشد.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۳.</ref>

			===معنای «[[خلیفه]]»===
			خلیفه هم از ریشه «[[خلف]]، یخلف خلافة» به معنای [[جانشین]] است<ref>لسان العرب، ج۹، ص۹۵.</ref>. خلیفه باید خلاء حاصل از فقدان مستخلف عنه را پر کند، یعنی باید واجد جمیع حیثیات و خصوصیات وی باشد، و به اصطلاح خلیفه باید به حمل شایع صناعی خلیفه باشد. در غیر این صورت باز خلاء باقی خواهد بود.
			[[رسول خدا]]{{صل}} به [[حکم]] آیۀ شریفۀ {{متن قرآن\|إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ}}<ref>«بی‌گمان تو خواهی مرد و آنان نیز می‌میرند» سوره زمر، آیه ۳۰.</ref> از [[دنیا]] می‌رود؛ از سوی دیگر به حکم آیۀ {{متن قرآن\|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}}<ref>«بی‌گمان دین (راستین) نزد خداوند، اسلام است» سوره آل عمران، آیه ۱۹.</ref>[[دین]] [[خداوند]] باقی است؛ [[پیامبری]] هم بعد از [[خاتم الانبیاء]]{{صل}} نخواهد بود {{متن قرآن\|وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ}}<ref>«اما فرستاده خداوند و واپسین پیامبران است» سوره احزاب، آیه ۴۰.</ref>؛ پس به جهت ادامۀ [[رسالت]] ایشان باید خلیفه‌ای وجود داشته باشد، و او باید فردی باشد که به جز [[نبوت]] تمام خصوصیات و [[کمالات]] [[رسول خدا]]{{صل}} را دارا باشد.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۴.</ref>

			===معنای «[[حاکم]]»===
			حاکم از مادۀ {{عربی\|حكم، يحكم، حكومة}} و به معنای [[فرمانروا]] است<ref>العین، ج۶، ص۶۷؛ لسان العرب، ج۱۲، ص۱۴۰.</ref>. به عبارت روشن‌تر حاکم کسی است که [[امر و نهی]] می‌کند. [[حکومت]] هم مانند واژۀ پیشین از مفاهیم ذات اضافه است، یعنی تا حاکم و محکوم-یعنی کسی که حکم متوجه او است-وجود نداشته باشد، حکومت [[صدق]] نمی‌کند. همچنین ممکن است حکومت [[مقید]] و محدود یا بدون قید و مطلق باشد [[امام]] مطلق [[حکومت مطلقه]] دارد، یعنی امر و نهی ایشان از هیچ جهتی مقید نمی‌شود، و در هر [[زمان]] و مکانی بر همگان لازم است که از ایشان [[اطاعت]] کنند.
			حکومت از [[شؤون]] و [[مقامات]] [[خلیفه رسول الله]] و از [[وظایف]] [[صاحب ولایت]] است. پس بالفعل نبودن حکومت منافات با [[خلافت]] و [[ولایت]] ندارد و موجب سلب [[مقام]] وی نخواهد بود.
			[[خدای تعالی]] می‌فرماید:
			{{متن قرآن\|يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ}}<ref>«ای داود! ما تو را در زمین خلیفه (خویش) کرده‌ایم پس میان مردم به درستی داوری کن» سوره ص، آیه ۲۶.</ref>.

			از این [[آیه]] به روشنی استفاده می‌شود که،
			اولاً، [[امامت]] به [[جعل الهی]] است.
			ثانیاً، [[خلافت الله]] مطلق است و به مکان خاصی محدود نمی‌شود. یعنی خلیفۀ [[خدا]] در سراسر [[زمین]] [[خلیفه]] است. به عبارت دیگر چون [[سلطنت]] [[خداوند متعال]] مطلق است عالم در [[اختیار]] [[خلیفه]] او خواهد بود.
			ثالثاً: آمدن «[[حکومت]]» با «فاء» [[تفریع]] بعد از «[[خلافت]]» دلالت دارد بر تفرع حکومت از خلافت، و گفتن این که خلافت حکومت است [[اشتباه]] است.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۸۴.</ref>

			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده:Jawahir-kalam-1.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱''']]
			{{پایان منابع}}

			== پانویس ==
			{{پانویس}}

Wasity: /* معنای لغوی */

2023-04-27T08:29:45Z

معنای لغوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	== معنای لغوی ==		== معنای لغوی ==
	واژه [[امام]] در لغت از ریشه ~~“ام”~~ است که معانی گوناگونی دارد. یکی از آنها [[مقتدا]] و پیشواست. [[امامت]] در لغت به معنای قصد، توجه و آهنگ چیزی کردن<ref>خلیل، العین، ج۱، ص۱۰۵؛ ابن منظور، لسان العرب، ص۲۱۴.</ref>. طریحی می‌گوید: ~~“امام~~ به کسر الف، بر وزن فِعال به معنای کسی است که از او [[پیروی]] ~~می‌شود”~~<ref>فخرالدین الطریحی، مجمع البحرین، ج۶، ص۱۰.</ref>. به گروهی خاص که از نظر [[فکری]]، [[اعتقادی]]، [[سیاسی]] یا زبانی، زمانی و مکانی در یک امر یا اموری خاص با یکدیگر اشتراک دارند و با یکدیگر یکی شده‌اند [[امت]] می‌گویند و رهبرشان نیز [[امام]] نامیده می‌شود. بنابراین سه واژۀ [[امام]]، امامت و [[امت]] لازم و ملزوم یکدیگرند و بدون هم معنا ندارند<ref>ر.ک: [[لطف‌الله صافی گلپایگانی\|صافی گلپایگانی، لطف‌الله]]، [[نظام امامت و رهبری (کتاب)\| نظام امامت و رهبری]]، ص۱۱-۱۲.</ref>. البته باید دقت شود که [[پیشوا]] در [[زبان فارسی]]، ترجمه تحت‌اللفظی کلمه [[امام]] است. در [[عربی]] کلمه "[[امام]]" یا "[[پیشوا]]" مفهوم مقدسی ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۹۲.</ref>.		واژه [[امام]] در لغت از ریشه «ام» است که معانی گوناگونی دارد. یکی از آنها [[مقتدا]] و پیشواست. [[امامت]] در لغت به معنای قصد، توجه و آهنگ چیزی کردن<ref>خلیل، العین، ج۱، ص۱۰۵؛ ابن منظور، لسان العرب، ص۲۱۴.</ref>. طریحی می‌گوید: «امام به کسر الف، بر وزن فِعال به معنای کسی است که از او [[پیروی]] می‌شود»<ref>فخرالدین الطریحی، مجمع البحرین، ج۶، ص۱۰.</ref>. به گروهی خاص که از نظر [[فکری]]، [[اعتقادی]]، [[سیاسی]] یا زبانی، زمانی و مکانی در یک امر یا اموری خاص با یکدیگر اشتراک دارند و با یکدیگر یکی شده‌اند [[امت]] می‌گویند و رهبرشان نیز [[امام]] نامیده می‌شود. بنابراین سه واژۀ [[امام]]، امامت و [[امت]] لازم و ملزوم یکدیگرند و بدون هم معنا ندارند<ref>ر.ک: [[لطف‌الله صافی گلپایگانی\|صافی گلپایگانی، لطف‌الله]]، [[نظام امامت و رهبری (کتاب)\| نظام امامت و رهبری]]، ص۱۱-۱۲.</ref>. البته باید دقت شود که [[پیشوا]] در [[زبان فارسی]]، ترجمه تحت‌اللفظی کلمه [[امام]] است. در [[عربی]] کلمه «[[امام]]» یا «[[پیشوا]]» مفهوم مقدسی ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۹۲.</ref>.

	در کتاب‌های لغت برای [[امام]] مصادیقی برشمرده شده است که عبارت‌اند از: [[قرآن کریم]]، [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}}، [[جانشین پیامبر]] {{صل}}، [[امام]] در [[نماز جماعت]]، [[فرمانده سپاه]]، راهنمای مسافران، ساربان و راهنمای شتران، چوب و ریسمان، تراز در ساختمان، راه پهن و آشکار، دانشمندی که از او [[پیروی]] می‌شود<ref>معجم المقاییس فی اللغة، ص۴۸، المصباح المنیر، ج۱، ص۳۱- ۳۲؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۱، ص۱۵۷؛ المفردات فی غریب القرآن، ص۲۴، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۹؛ المعجم الوسیط، ج۱، ص۲۷؛ فرهنگ عمید، ص۱۸.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|امامت]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۰۵؛ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱.</ref>		در کتاب‌های لغت برای [[امام]] مصادیقی برشمرده شده است که عبارت‌اند از: [[قرآن کریم]]، [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}}، [[جانشین پیامبر]] {{صل}}، [[امام]] در [[نماز جماعت]]، [[فرمانده سپاه]]، راهنمای مسافران، ساربان و راهنمای شتران، چوب و ریسمان، تراز در ساختمان، راه پهن و آشکار، دانشمندی که از او [[پیروی]] می‌شود<ref>معجم المقاییس فی اللغة، ص۴۸، المصباح المنیر، ج۱، ص۳۱- ۳۲؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۱، ص۱۵۷؛ المفردات فی غریب القرآن، ص۲۴، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۹؛ المعجم الوسیط، ج۱، ص۲۷؛ فرهنگ عمید، ص۱۸.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)\|امامت]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۰۵؛ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)\|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱.</ref>

Wasity: صفحه‌ای تازه حاوی «== معنای لغوی == واژه امام در لغت از ریشه “ام” است که معانی گوناگونی دارد. یکی از آنها مقتدا و پیشواست. امامت در لغت به معنای قصد، توجه و آهنگ چیزی کردنخلیل، العین، ج۱، ص۱۰۵؛ ابن منظور، لسان العرب، ص۲۱۴.. طریحی می‌گوید: “امام به کسر...» ایجاد کرد

2023-04-27T08:29:00Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== معنای لغوی == واژه امام در لغت از ریشه “ام” است که معانی گوناگونی دارد. یکی از آنها مقتدا و پیشواست. امامت در لغت به معنای قصد، توجه و آهنگ چیزی کردن<ref>خلیل، العین، ج۱، ص۱۰۵؛ ابن منظور، لسان العرب، ص۲۱۴.</ref>. طریحی می‌گوید: “امام به کسر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== معنای لغوی ==
واژه [[امام]] در لغت از ریشه “ام” است که معانی گوناگونی دارد. یکی از آنها [[مقتدا]] و پیشواست. [[امامت]] در لغت به معنای قصد، توجه و آهنگ چیزی کردن<ref>خلیل، العین، ج۱، ص۱۰۵؛ ابن منظور، لسان العرب، ص۲۱۴.</ref>. طریحی می‌گوید: “امام به کسر الف، بر وزن فِعال به معنای کسی است که از او [[پیروی]] می‌شود”<ref>فخرالدین الطریحی، مجمع البحرین، ج۶، ص۱۰.</ref>. به گروهی خاص که از نظر [[فکری]]، [[اعتقادی]]، [[سیاسی]] یا زبانی، زمانی و مکانی در یک امر یا اموری خاص با یکدیگر اشتراک دارند و با یکدیگر یکی شده‌اند [[امت]] می‌گویند و رهبرشان نیز [[امام]] نامیده می‌شود. بنابراین سه واژۀ [[امام]]، امامت و [[امت]] لازم و ملزوم یکدیگرند و بدون هم معنا ندارند<ref>ر.ک: [[لطف‌الله صافی گلپایگانی|صافی گلپایگانی، لطف‌الله]]، [[نظام امامت و رهبری (کتاب)| نظام امامت و رهبری]]، ص۱۱-۱۲.</ref>. البته باید دقت شود که [[پیشوا]] در [[زبان فارسی]]، ترجمه تحت‌اللفظی کلمه [[امام]] است. در [[عربی]] کلمه "[[امام]]" یا "[[پیشوا]]" مفهوم مقدسی ندارد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۹۲.</ref>.

در کتاب‌های لغت برای [[امام]] مصادیقی برشمرده شده است که عبارت‌اند از: [[قرآن کریم]]، [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}}، [[جانشین پیامبر]] {{صل}}، [[امام]] در [[نماز جماعت]]، [[فرمانده سپاه]]، راهنمای مسافران، ساربان و راهنمای شتران، چوب و ریسمان، تراز در ساختمان، راه پهن و آشکار، دانشمندی که از او [[پیروی]] می‌شود<ref>معجم المقاییس فی اللغة، ص۴۸، المصباح المنیر، ج۱، ص۳۱- ۳۲؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۱، ص۱۵۷؛ المفردات فی غریب القرآن، ص۲۴، اقرب الموارد، ج۱، ص۱۹؛ المعجم الوسیط، ج۱، ص۲۷؛ فرهنگ عمید، ص۱۸.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت - ربانی گلپایگانی (مقاله)|امامت]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۴۰۵؛ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱.</ref>