Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== اولی‌الامر: صاحبان امر، صاحبان فرمان. واژه "امر" به دو معناست:...» ایجاد کرد

2021-08-14T12:42:39Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== اولی‌الامر: صاحبان امر، صاحبان فرمان. واژه "امر" به دو معناست:...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
[[اولی‌الامر]]: [[صاحبان امر]]، [[صاحبان فرمان]]. واژه "امر" به دو معناست: [[شأن]] و [[فرمان]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۸۸.</ref>.

{{متن قرآن|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>.

طبق [[آیه]] یادشده، [[اطاعت]] از {{متن قرآن|أُولِي الْأَمْرِ}} همانند [[اطاعت]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[واجب]] است؛ ولی در [[تعیین]] مصداق [[اولی‌الامر]] و اینکه چه کسانی هستند، میان فِرَق و [[مذاهب مختلف اسلامی]] [[اختلاف]] نظر وجود دارد.

احتمالاتی که در مورد [[اولی‌الامر]] مطرح شده است، عبارت‌اند از: امرا و [[والیان]] عصر [[رسول خدا]]{{صل}}، [[انبیای الهی]]، [[آمران به معروف]]، متدینان [[مطیع]] [[خداوند]] از [[فقها]]<ref>احمد بن یوسف سمین حلبی، عمدة الحفاظ، ج۱، ص۱۳۰.</ref>، [[حکما]]، وعاظ، [[علما]]، [[جماعت]] [[اهل حل و عقد]]، [[خلفای راشدین]]، [[فرماندهان]] [[جنگی]] در سریه‌های عصر تنزیل<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۴، ص۳۹۲-۴۰۱.</ref>، "[[سلطان]] [[دادگر]]"<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۸۷.</ref>.

به [[عقیده]] [[علمای شیعه]]، [[اولی‌الامر]] [[ائمه]]{{عم}} از [[آل محمد]]{{صل}} هستند. [[شیخ طوسی]] می‌گوید: [[طاعت]] هیچ‌ کس جز کسی که [[معصوم]] و مصون از [[سهو]] و [[خطا]] باشد، جایز نیست و امرا و [[علما]] چنین شأنی ندارند و چنین طاعتی از [[ائمه]]{{عم}} [[واجب]] است که [[ادله]] بر [[عصمت]] و [[طهارت]] آنان [[قائم]] است و بعید است مراد [[علما]] باشد؛ زیرا فرموده است: {{متن قرآن|أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}} و [[علما]] صاحب امر و [[فرمان]] نیستند<ref>شیخ طوسی، التبیان، ج۳، ص۲۳۶.</ref>.

[[فخر رازی]] [[استدلال]] می‌کند که [[اولوالامر]] باید [[معصوم]] باشند؛ چرا که اگر [[معصوم]] از [[خطا]] نباشند، [[خداوند]] با وجود [[اقدام]] آنان به [[خطا]]، همگان را به متابعت آنان [[فرمان]] داده است؛ حال آنکه [[خطا]] فی‌نفسه منهیٌ‌عنه است<ref>فخرالدین رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۰، ص۱۱۳.</ref>.

[[علامه طباطبایی]] در [[المیزان]] چنین آورده است: مراد از [[اولی‌الامر]] افرادی از [[امت اسلامی]] هستند که [[عصمت]] در [[قول و فعل]] داشته باشند و چنین افرادی واجب‌ الاطاعة هستند و [[معرفت]] چنین اشخاصی [[نیازمند]] تصریح [[خداوند]] از [[کلام]] [[وحی]] یا زبان [[رسول خدا]]{{صل}} است و بنا بر [[روایات]] و [[احادیث]] وارده از طریق [[پیامبر]]{{صل}} و [[ائمه معصومین]]، [[اولی‌الامر]] [[ائمه دوازده‌گانه]]{{عم}} هستند<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۴، ص۴۰۰.</ref><ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۳۰.</ref>.

==اولو الامر در واژه‌نامه فقه سیاسی==
منظور از [[اولوالامر]] -صاحبان امور- در [[اعتقاد]] [[شیعه]]، [[امامان معصوم]] هستند که [[رهبری]] [[معنوی]] و مادی [[جامعه اسلامی]]، در تمام [[شؤون]] [[زندگی]]، از طرف [[خداوند]] و توسط [[پیامبر]]{{صل}} به آنها داده شده است<ref>ر.ک: امامت.</ref> و شامل دیگران، حتی [[نمایندگان خاص]] آنها نمی‌گردد؛ هر چند [[اطاعت]] از [[نمایندگان]] و [[جانشینان]] [[ائمه]] نیز، از باب [[ولایت]] [[واجب]] است<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۴۳۲؛ نهج البلاغه، نامه ۳۱ و خطبه‌های ۳، ۸۷، ۱۰۹ و ۲۳۹.</ref>. [[اولوالامر]] در [[مذهب]] [[اهل سنت]]، از معانی گسترده‌تری برخوردار است؛ به گونه‌ای که زمام‌داران و هر کسی را که دارای [[خلافت ظاهری]] باشد شامل می‌گردد، نظیر [[خلفای راشدین]]، [[صحابه پیامبر]]{{صل}}، [[فرماندهان لشکر]] و مانند آنها<ref>تفسیر نمونه، ج۳، ص۴۴۰؛ التفسیرالکبیر، ج۱۰، ص۱۴۴؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۴، ص۳۰۱؛ ر.ک: خلفای راشدین.</ref><ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۵۴.</ref>.

==پانویس==
{{پانویس}}

بحث:اولو الامر در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== اولی‌الامر: صاحبان امر، صاحبان فرمان. واژه "امر" به دو معناست:...» ایجاد کرد