https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB%3A%D8%A8%D8%BA%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8Cبحث:بغی در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-22T04:14:30Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A8%D8%BA%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=1193515&oldid=prevWasity: جایگزینی متن - 'بنده خدا' به 'بنده خدا'2022-12-13T06:03:04Z<p>جایگزینی متن - '<a href="/wiki/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87" class="mw-redirect" title="بنده">بنده</a> <a href="/wiki/%D8%AE%D8%AF%D8%A7" class="mw-redirect" title="خدا">خدا</a>' به '<a href="/wiki/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%AF%D8%A7" class="mw-redirect" title="بنده خدا">بنده خدا</a>'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44">خط ۴۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} به هنگام اعزام [[علاء بن حضرمی]]، به [[ولایت]] [[بحرین]]، در نامهای به [[مردم]] نوشتند: {{متن حدیث|فإنی قد بعثت إلیکم العلاء بن الحضرمی، و أمرته أن یتقی الله وحده لا شریک له و أن یلین فیکم الجناح ویحسن فیکم السیرة ویحکم بینکم و بین من لقاه من الناس بما أمر الله فی کتابه من العدل و أمرتکم بطاعته اذا فعل ذلک، فإن حکم فعدل و قسم فأقسط و استرحم فرحم فاسمعوا له و أطیعوا و أحسنوا مؤازرته و معونته}}؛ علاء بن حضرمی را به سوی شما گسیل کردم و به او [[دستور]] دادم که تنها از خدایی که شریکی ندارد، [[پروا]] کند، و در میان شما [[فروتنی]] پیشه نماید و [[رفتار نیکو]] داشته باشد و در [[مقام]] [[داوری]] به [[عدالت]] [[رفتار]] کند، و شما را به [[اطاعت]] از او فراخواندم اگر او به وظایفش عمل کرد، اگر به عدالت [[حکم]] راند، و با [[قسط]] تقسیم نمود و به کسانی که خواهان رحم و [[شفقت]] بودند، رحم و شفقت کرد، به فرامینش گوش کنید، و اطاعتش نمایید، و به [[نیکی]] [[یاری]] و حمایتش کنید<ref>احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۲، ص۶۱۹.</ref>؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} به هنگام اعزام [[علاء بن حضرمی]]، به [[ولایت]] [[بحرین]]، در نامهای به [[مردم]] نوشتند: {{متن حدیث|فإنی قد بعثت إلیکم العلاء بن الحضرمی، و أمرته أن یتقی الله وحده لا شریک له و أن یلین فیکم الجناح ویحسن فیکم السیرة ویحکم بینکم و بین من لقاه من الناس بما أمر الله فی کتابه من العدل و أمرتکم بطاعته اذا فعل ذلک، فإن حکم فعدل و قسم فأقسط و استرحم فرحم فاسمعوا له و أطیعوا و أحسنوا مؤازرته و معونته}}؛ علاء بن حضرمی را به سوی شما گسیل کردم و به او [[دستور]] دادم که تنها از خدایی که شریکی ندارد، [[پروا]] کند، و در میان شما [[فروتنی]] پیشه نماید و [[رفتار نیکو]] داشته باشد و در [[مقام]] [[داوری]] به [[عدالت]] [[رفتار]] کند، و شما را به [[اطاعت]] از او فراخواندم اگر او به وظایفش عمل کرد، اگر به عدالت [[حکم]] راند، و با [[قسط]] تقسیم نمود و به کسانی که خواهان رحم و [[شفقت]] بودند، رحم و شفقت کرد، به فرامینش گوش کنید، و اطاعتش نمایید، و به [[نیکی]] [[یاری]] و حمایتش کنید<ref>احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۲، ص۶۱۹.</ref>؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[امام علی]]{{ع}} پس از [[نصب]] [[مالک اشتر]] به ولایت [[مصر]]، طی نامهای به مردم این دیار ضمن معرفی [[مالک]] و [[تجلیل]] از وی، مینویسد: {{متن حدیث|فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا أَمْرَهُ فِيمَا طَابَقَ الْحَقَّ}}<ref>نهجالبلاغه، نامه ۳۸.</ref>؛ “به سخنش گوش فرا دهید، و از او اطاعت کنید در آنچه که [[مطابق با حق]] است”. ملاحظه میشود که هم [[رسول خدا]]{{صل}} و هم [[امیرمؤمنان]]{{ع}} از مردم [[انتظار]] “اطاعت مطلق” از [[کارگزاران]] خویش را نداشته و چنین توصیهای هم به آنان نکردهاند، بلکه [[مقید]] بودهاند که “قید و شرط” اطاعت از آنان را هم بیان کنند تا نه کارگزارشان چنین توقعی داشته باشد و نه مردم [[تصور]] کنند که [[وظیفه]] دارند از کارگزاران بهطور مطلق [[اطاعت]] کنند؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[امام علی]]{{ع}} پس از [[نصب]] [[مالک اشتر]] به ولایت [[مصر]]، طی نامهای به مردم این دیار ضمن معرفی [[مالک]] و [[تجلیل]] از وی، مینویسد: {{متن حدیث|فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا أَمْرَهُ فِيمَا طَابَقَ الْحَقَّ}}<ref>نهجالبلاغه، نامه ۳۸.</ref>؛ “به سخنش گوش فرا دهید، و از او اطاعت کنید در آنچه که [[مطابق با حق]] است”. ملاحظه میشود که هم [[رسول خدا]]{{صل}} و هم [[امیرمؤمنان]]{{ع}} از مردم [[انتظار]] “اطاعت مطلق” از [[کارگزاران]] خویش را نداشته و چنین توصیهای هم به آنان نکردهاند، بلکه [[مقید]] بودهاند که “قید و شرط” اطاعت از آنان را هم بیان کنند تا نه کارگزارشان چنین توقعی داشته باشد و نه مردم [[تصور]] کنند که [[وظیفه]] دارند از کارگزاران بهطور مطلق [[اطاعت]] کنند؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#جمله معروفی است از [[رسول خدا]]{{صل}} که [[ائمّه هدی]]{{عم}} نیز در موارد متعددی بدان استناد جستهاند. ممکن است [[سند]] قابل اعتمادی هم نداشته باشد، ولی گذشته از آنکه بهطور کلی این [[حدیث]] [[ارشاد]] به [[حکم عقل]] است، چون [[عقل]] اطاعت [[بنده<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>خدا]] را به بهای [[معصیت خدا]] مجاز نمیداند<ref>خوئی، معتمد العروة الشیعه الوثقی، ج۱، ص۶۰.</ref>؛ به [[دلیل]] [[کثرت]] [[نقل]] این جمله از [[پیامبر]] و [[ائمه]]، تردیدی در صدور آن از پیامبر و [[امامان معصوم]] وجود ندارد. آن جمله این است: {{متن حدیث|لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۵۴، أبواب وجوب الحج، باب ۵۹، ح۷؛ هندی، کنز العمّال، ج۵، ص۷۹۲، ح۱۴۴۰۱؛ ابنابیجمهور، عوالی اللئالی، ج۱، ص۴۴۴، ح۱۶۴.</ref>؛ “از مخلوق نباید اطاعت کرد در [[راه]] [[معصیت]] خالق”. [[شیخ صدوق]] آن را از الفاظ رسول خدا دانسته<ref>شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۷۶.</ref>، [[محدثان]] دیگر مضمون حدیث را مسلّم دانستهاند که با [[روایات]] فراوان دیگری [[تأیید]] میشود، بهگونهای که هیچ [[مسلمانی]] نمیتواند آن را [[انکار]] کند<ref>مازندرانی، شرح کافی، ج۵، ص۳۰۰.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#جمله معروفی است از [[رسول خدا]]{{صل}} که [[ائمّه هدی]]{{عم}} نیز در موارد متعددی بدان استناد جستهاند. ممکن است [[سند]] قابل اعتمادی هم نداشته باشد، ولی گذشته از آنکه بهطور کلی این [[حدیث]] [[ارشاد]] به [[حکم عقل]] است، چون [[عقل]] اطاعت [[بنده خدا]] را به بهای [[معصیت خدا]] مجاز نمیداند<ref>خوئی، معتمد العروة الشیعه الوثقی، ج۱، ص۶۰.</ref>؛ به [[دلیل]] [[کثرت]] [[نقل]] این جمله از [[پیامبر]] و [[ائمه]]، تردیدی در صدور آن از پیامبر و [[امامان معصوم]] وجود ندارد. آن جمله این است: {{متن حدیث|لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۵۴، أبواب وجوب الحج، باب ۵۹، ح۷؛ هندی، کنز العمّال، ج۵، ص۷۹۲، ح۱۴۴۰۱؛ ابنابیجمهور، عوالی اللئالی، ج۱، ص۴۴۴، ح۱۶۴.</ref>؛ “از مخلوق نباید اطاعت کرد در [[راه]] [[معصیت]] خالق”. [[شیخ صدوق]] آن را از الفاظ رسول خدا دانسته<ref>شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۷۶.</ref>، [[محدثان]] دیگر مضمون حدیث را مسلّم دانستهاند که با [[روایات]] فراوان دیگری [[تأیید]] میشود، بهگونهای که هیچ [[مسلمانی]] نمیتواند آن را [[انکار]] کند<ref>مازندرانی، شرح کافی، ج۵، ص۳۰۰.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معنای حدیث هم روشن است، نباید برای اطاعت از احدی، [[نافرمانی خدا]] را کرد. در حدیث “جنس اطاعت” [[نفی]] شده {{متن حدیث|لَا طَاعَةَ}}، یعنی هر نوعی از اطاعت که معصیت خدا باشد، منتفی است. چنانکه اطاعت از “هر مخلوقی” که [[معصیت الهی]] باشد، نیز نفی شده است. به تعبیر علمای [[علم اصول]]، نکره {{متن حدیث|لِمَخْلُوقٍ}} در [[سیاق]] نفی {{متن حدیث|لَا}} مفید عموم است. آن که اطاعتش ذاتاً [[واجب]] است، [[حق]] تبارک و تعالی است؛ اطاعت از غیرخدا تنها در صورتی مجاز و [[مشروع]] است که در راستای [[اطاعت از خدا]] باشد. به همین جهت، تنها از کسانی میتوان اطاعت کرد که:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معنای حدیث هم روشن است، نباید برای اطاعت از احدی، [[نافرمانی خدا]] را کرد. در حدیث “جنس اطاعت” [[نفی]] شده {{متن حدیث|لَا طَاعَةَ}}، یعنی هر نوعی از اطاعت که معصیت خدا باشد، منتفی است. چنانکه اطاعت از “هر مخلوقی” که [[معصیت الهی]] باشد، نیز نفی شده است. به تعبیر علمای [[علم اصول]]، نکره {{متن حدیث|لِمَخْلُوقٍ}} در [[سیاق]] نفی {{متن حدیث|لَا}} مفید عموم است. آن که اطاعتش ذاتاً [[واجب]] است، [[حق]] تبارک و تعالی است؛ اطاعت از غیرخدا تنها در صورتی مجاز و [[مشروع]] است که در راستای [[اطاعت از خدا]] باشد. به همین جهت، تنها از کسانی میتوان اطاعت کرد که:</div></td></tr>
</table>Wasityhttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A8%D8%BA%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=857976&oldid=prevWasity: جایگزینی متن - 'رحم' به 'رحم'2022-01-12T06:31:03Z<p>جایگزینی متن - '<a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AD%D9%85&action=edit&redlink=1" class="new" title="رحم (صفحه وجود ندارد)">رحم</a>' به 'رحم'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">خط ۴۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>====[[روایات]]====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>====[[روایات]]====</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این زمینه، هم اسنادی مکتوب از [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} وجود دارد و هم شواهد [[تاریخی]] [[گواه]] است. در موارد متعددی از رسول خدا{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} [[نقل]] شده که وقتی کسی را بهعنوان [[نماینده]] خود به [[امارت]] [[شهر]] یا منطقهای اعزام میکردند، به مردم توصیه میکردند که از “دستورهای بر [[حق]] و منطبق بر شرع” وی اطاعت کنند. [[مقید]] کردن “وجوب اطاعت” مردم از [[کارگزاران حکومتی]] به “مطابقت [[دستور]] آنها با حق” [[شاهد]] بر آن است که اطاعت از [[زمامداران]] غیرمعصوم مطلق نبوده و مشروط است. معنا و مفهوم آن این است: در صورتی که زمامدار [[دستوری]] برخلاف حق و دستور [[شرع]] صادر کند، اطاعتش واجب نیست. “عدم [[وجوب]] اطاعت” به معنای “جواز [[سرپیچی]] از دستور” است که همان “مقاومت و [[نافرمانی]] مدنی” است، به چند نمونه از این موارد توجه کنید:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این زمینه، هم اسنادی مکتوب از [[رسول خدا]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} وجود دارد و هم شواهد [[تاریخی]] [[گواه]] است. در موارد متعددی از رسول خدا{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} [[نقل]] شده که وقتی کسی را بهعنوان [[نماینده]] خود به [[امارت]] [[شهر]] یا منطقهای اعزام میکردند، به مردم توصیه میکردند که از “دستورهای بر [[حق]] و منطبق بر شرع” وی اطاعت کنند. [[مقید]] کردن “وجوب اطاعت” مردم از [[کارگزاران حکومتی]] به “مطابقت [[دستور]] آنها با حق” [[شاهد]] بر آن است که اطاعت از [[زمامداران]] غیرمعصوم مطلق نبوده و مشروط است. معنا و مفهوم آن این است: در صورتی که زمامدار [[دستوری]] برخلاف حق و دستور [[شرع]] صادر کند، اطاعتش واجب نیست. “عدم [[وجوب]] اطاعت” به معنای “جواز [[سرپیچی]] از دستور” است که همان “مقاومت و [[نافرمانی]] مدنی” است، به چند نمونه از این موارد توجه کنید:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} به هنگام اعزام [[علاء بن حضرمی]]، به [[ولایت]] [[بحرین]]، در نامهای به [[مردم]] نوشتند: {{متن حدیث|فإنی قد بعثت إلیکم العلاء بن الحضرمی، و أمرته أن یتقی الله وحده لا شریک له و أن یلین فیکم الجناح ویحسن فیکم السیرة ویحکم بینکم و بین من لقاه من الناس بما أمر الله فی کتابه من العدل و أمرتکم بطاعته اذا فعل ذلک، فإن حکم فعدل و قسم فأقسط و استرحم فرحم فاسمعوا له و أطیعوا و أحسنوا مؤازرته و معونته}}؛ علاء بن حضرمی را به سوی شما گسیل کردم و به او [[دستور]] دادم که تنها از خدایی که شریکی ندارد، [[پروا]] کند، و در میان شما [[فروتنی]] پیشه نماید و [[رفتار نیکو]] داشته باشد و در [[مقام]] [[داوری]] به [[عدالت]] [[رفتار]] کند، و شما را به [[اطاعت]] از او فراخواندم اگر او به وظایفش عمل کرد، اگر به عدالت [[حکم]] راند، و با [[قسط]] تقسیم نمود و به کسانی که خواهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>رحم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و [[شفقت]] بودند، رحم و شفقت کرد، به فرامینش گوش کنید، و اطاعتش نمایید، و به [[نیکی]] [[یاری]] و حمایتش کنید<ref>احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۲، ص۶۱۹.</ref>؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} به هنگام اعزام [[علاء بن حضرمی]]، به [[ولایت]] [[بحرین]]، در نامهای به [[مردم]] نوشتند: {{متن حدیث|فإنی قد بعثت إلیکم العلاء بن الحضرمی، و أمرته أن یتقی الله وحده لا شریک له و أن یلین فیکم الجناح ویحسن فیکم السیرة ویحکم بینکم و بین من لقاه من الناس بما أمر الله فی کتابه من العدل و أمرتکم بطاعته اذا فعل ذلک، فإن حکم فعدل و قسم فأقسط و استرحم فرحم فاسمعوا له و أطیعوا و أحسنوا مؤازرته و معونته}}؛ علاء بن حضرمی را به سوی شما گسیل کردم و به او [[دستور]] دادم که تنها از خدایی که شریکی ندارد، [[پروا]] کند، و در میان شما [[فروتنی]] پیشه نماید و [[رفتار نیکو]] داشته باشد و در [[مقام]] [[داوری]] به [[عدالت]] [[رفتار]] کند، و شما را به [[اطاعت]] از او فراخواندم اگر او به وظایفش عمل کرد، اگر به عدالت [[حکم]] راند، و با [[قسط]] تقسیم نمود و به کسانی که خواهان رحم و [[شفقت]] بودند، رحم و شفقت کرد، به فرامینش گوش کنید، و اطاعتش نمایید، و به [[نیکی]] [[یاری]] و حمایتش کنید<ref>احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۲، ص۶۱۹.</ref>؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[امام علی]]{{ع}} پس از [[نصب]] [[مالک اشتر]] به ولایت [[مصر]]، طی نامهای به مردم این دیار ضمن معرفی [[مالک]] و [[تجلیل]] از وی، مینویسد: {{متن حدیث|فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا أَمْرَهُ فِيمَا طَابَقَ الْحَقَّ}}<ref>نهجالبلاغه، نامه ۳۸.</ref>؛ “به سخنش گوش فرا دهید، و از او اطاعت کنید در آنچه که [[مطابق با حق]] است”. ملاحظه میشود که هم [[رسول خدا]]{{صل}} و هم [[امیرمؤمنان]]{{ع}} از مردم [[انتظار]] “اطاعت مطلق” از [[کارگزاران]] خویش را نداشته و چنین توصیهای هم به آنان نکردهاند، بلکه [[مقید]] بودهاند که “قید و شرط” اطاعت از آنان را هم بیان کنند تا نه کارگزارشان چنین توقعی داشته باشد و نه مردم [[تصور]] کنند که [[وظیفه]] دارند از کارگزاران بهطور مطلق [[اطاعت]] کنند؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#[[امام علی]]{{ع}} پس از [[نصب]] [[مالک اشتر]] به ولایت [[مصر]]، طی نامهای به مردم این دیار ضمن معرفی [[مالک]] و [[تجلیل]] از وی، مینویسد: {{متن حدیث|فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا أَمْرَهُ فِيمَا طَابَقَ الْحَقَّ}}<ref>نهجالبلاغه، نامه ۳۸.</ref>؛ “به سخنش گوش فرا دهید، و از او اطاعت کنید در آنچه که [[مطابق با حق]] است”. ملاحظه میشود که هم [[رسول خدا]]{{صل}} و هم [[امیرمؤمنان]]{{ع}} از مردم [[انتظار]] “اطاعت مطلق” از [[کارگزاران]] خویش را نداشته و چنین توصیهای هم به آنان نکردهاند، بلکه [[مقید]] بودهاند که “قید و شرط” اطاعت از آنان را هم بیان کنند تا نه کارگزارشان چنین توقعی داشته باشد و نه مردم [[تصور]] کنند که [[وظیفه]] دارند از کارگزاران بهطور مطلق [[اطاعت]] کنند؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#جمله معروفی است از [[رسول خدا]]{{صل}} که [[ائمّه هدی]]{{عم}} نیز در موارد متعددی بدان استناد جستهاند. ممکن است [[سند]] قابل اعتمادی هم نداشته باشد، ولی گذشته از آنکه بهطور کلی این [[حدیث]] [[ارشاد]] به [[حکم عقل]] است، چون [[عقل]] اطاعت [[بنده]] [[خدا]] را به بهای [[معصیت خدا]] مجاز نمیداند<ref>خوئی، معتمد العروة الشیعه الوثقی، ج۱، ص۶۰.</ref>؛ به [[دلیل]] [[کثرت]] [[نقل]] این جمله از [[پیامبر]] و [[ائمه]]، تردیدی در صدور آن از پیامبر و [[امامان معصوم]] وجود ندارد. آن جمله این است: {{متن حدیث|لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۵۴، أبواب وجوب الحج، باب ۵۹، ح۷؛ هندی، کنز العمّال، ج۵، ص۷۹۲، ح۱۴۴۰۱؛ ابنابیجمهور، عوالی اللئالی، ج۱، ص۴۴۴، ح۱۶۴.</ref>؛ “از مخلوق نباید اطاعت کرد در [[راه]] [[معصیت]] خالق”. [[شیخ صدوق]] آن را از الفاظ رسول خدا دانسته<ref>شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۷۶.</ref>، [[محدثان]] دیگر مضمون حدیث را مسلّم دانستهاند که با [[روایات]] فراوان دیگری [[تأیید]] میشود، بهگونهای که هیچ [[مسلمانی]] نمیتواند آن را [[انکار]] کند<ref>مازندرانی، شرح کافی، ج۵، ص۳۰۰.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#جمله معروفی است از [[رسول خدا]]{{صل}} که [[ائمّه هدی]]{{عم}} نیز در موارد متعددی بدان استناد جستهاند. ممکن است [[سند]] قابل اعتمادی هم نداشته باشد، ولی گذشته از آنکه بهطور کلی این [[حدیث]] [[ارشاد]] به [[حکم عقل]] است، چون [[عقل]] اطاعت [[بنده]] [[خدا]] را به بهای [[معصیت خدا]] مجاز نمیداند<ref>خوئی، معتمد العروة الشیعه الوثقی، ج۱، ص۶۰.</ref>؛ به [[دلیل]] [[کثرت]] [[نقل]] این جمله از [[پیامبر]] و [[ائمه]]، تردیدی در صدور آن از پیامبر و [[امامان معصوم]] وجود ندارد. آن جمله این است: {{متن حدیث|لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ}}<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۱۵۴، أبواب وجوب الحج، باب ۵۹، ح۷؛ هندی، کنز العمّال، ج۵، ص۷۹۲، ح۱۴۴۰۱؛ ابنابیجمهور، عوالی اللئالی، ج۱، ص۴۴۴، ح۱۶۴.</ref>؛ “از مخلوق نباید اطاعت کرد در [[راه]] [[معصیت]] خالق”. [[شیخ صدوق]] آن را از الفاظ رسول خدا دانسته<ref>شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۷۶.</ref>، [[محدثان]] دیگر مضمون حدیث را مسلّم دانستهاند که با [[روایات]] فراوان دیگری [[تأیید]] میشود، بهگونهای که هیچ [[مسلمانی]] نمیتواند آن را [[انکار]] کند<ref>مازندرانی، شرح کافی، ج۵، ص۳۰۰.</ref>.</div></td></tr>
</table>Wasityhttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A8%D8%BA%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=430070&oldid=prevBahmani: صفحهای تازه حاوی «==مقدمه== *بغی: طلب توأم با تجاوز از حد<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ ا...» ایجاد کرد2021-03-13T07:46:06Z<p>صفحهای تازه حاوی «==مقدمه== *<a href="/wiki/%D8%A8%D8%BA%DB%8C" title="بغی">بغی</a>: طلب توأم با <a href="/wiki/%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2" title="تجاوز">تجاوز</a> از حد<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ ا...» ایجاد کرد</p>
<a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A8%D8%BA%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%82%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C&diff=430070">نمایش تغییرات</a>Bahmani