Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «== مقدمه == بیعت دارای دو معنای لغوی است: یکی دست به دست هم زدن بر ایجاب بیع و یا بر طاعتمقری فیومی، احمد بن محمد بن علی، المصباح المنیر، ص۹۷؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۵۵۷-۵۵۸؛ ابن عباد، اسماعیل، المحیط فی اللغه، تحقیق محمدحسن آل یاسین،...» ایجاد کرد

2025-10-18T09:32:35Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== مقدمه == بیعت دارای دو معنای لغوی است: یکی دست به دست هم زدن بر ایجاب بیع و یا بر طاعت<ref>مقری فیومی، احمد بن محمد بن علی، المصباح المنیر، ص۹۷؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۵۵۷-۵۵۸؛ ابن عباد، اسماعیل، المحیط فی اللغه، تحقیق محمدحسن آل یاسین،...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== مقدمه ==
بیعت دارای دو معنای لغوی است: یکی دست به دست هم زدن بر ایجاب [[بیع]] و یا بر [[طاعت]]<ref>مقری فیومی، احمد بن محمد بن علی، المصباح المنیر، ص۹۷؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۵۵۷-۵۵۸؛ ابن عباد، اسماعیل، المحیط فی اللغه، تحقیق محمدحسن آل یاسین، ج۲، ص۱۷۷.</ref> و دیگر، مبایعه و طاعت<ref>المنجد فی اللغه، ص۵۷.</ref> در [[عهد]] و [[پیمان]]<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۵۵۷.</ref>. برخی فرهنگ‌های واژه‌شناسی بیعت را به معنای «والی قرار دادن» و «[[قرارداد]] [[ولایت]] معنا کرده‌اند. به نظر می‌رسد این معنا به همان معنای دست به دست هم دادن بر طاعت و مبایعه بازگردد که با القای بر خصوصیتْ از دست به دست هم زدن، به خودِ «تولیت» معنا شده است.

درباره معنای مبایعه و تبایع نیز آمده است: مبایعه و تبایع به معنای معاقده و [[معاهده]] است؛ به این‌گونه که هر یک از طرفین آن‌چه را نزد خود دارد، به طرف دیگر می‌فروشد و خود را با [[خلوص نیت]] تحت امر و [[اطاعت]] دیگری قرار می‌دهد. ابن منظور<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۵۵۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، النهایه، ج۱، ص۱۷۴.</ref> این توضیح و معنا را ذیل [[روایت]] منقول از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} آورده‌اند که فرمود: {{متن حدیث|أَ لَا تُبَايِعُونِي عَلى الْإِسْلَامِ؟}} «آیا بر [[اسلام]] با من بیعت نمی‌کنید؟»

معنای اصطلاحی بیعت از مفهوم لغوی آن دور نیفتاده است. [[ابن خلدون]] در تعریف بیعت می‌نویسد: بیعت پیمان بستن برای [[فرمان‌بری]] و اطاعت است. [[بیعت کننده]] با [[امیر]] خویش پیمان می‌بندد که در امور مربوط به خود و [[مسلمانان]]، [[تسلیم]] نظر وی باشد و در هیچ چیز از امور مزبور با او به [[ستیز]] بر نخیزد و از تکالیفی که بر عهده وی می‌گذارد و وی را به انجام دادن آن [[مکلف]] می‌سازد، اطاعت کند؛ خواه [[تکالیف]] به دلخواه او باشد یا خلاف میلش<ref>ابن خلدون، عبدالرحمان بن محمد خضرمی، مقدمه ابن خلدون، ترجمه پروین گنابادی، ج۱، ص۴۰۰.</ref>.<ref>[[محمود حکمت‌نیا|حکمت‌نیا، محمود]]، [[جایگاه بیعت در حکومت (مقاله)|مقاله «جایگاه بیعت در حکومت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۵ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۵]]، ص ۱۳۶.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

بحث:بیعت در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها