بحث:تجسم اعمال - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* تمثل و تجسم اعمال زشت */

2026-04-20T14:09:16Z

تمثل و تجسم اعمال زشت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۹
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	#خوک: کسانی که [[دین]] را بازیچه بگیرند و به [[فسق]] و [[فجور]] اقدام کنند، در صیرورت به خوک تغییر می‌‌یابند و [[انسان]] خوک می‌‌شوند.<ref>مائده، آیات ۵۹ تا ۶۲</ref> در روایات کسانی که [[اهل]] [[حرام]] [[خواری]] و به تعبیر قرآنی «[[سحت]]» هستند، خوک می‌‌شوند.<ref>مائده، آیه ۶۲؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۲۶، ص۲۳۹</ref>		#خوک: کسانی که [[دین]] را بازیچه بگیرند و به [[فسق]] و [[فجور]] اقدام کنند، در صیرورت به خوک تغییر می‌‌یابند و [[انسان]] خوک می‌‌شوند.<ref>مائده، آیات ۵۹ تا ۶۲</ref> در روایات کسانی که [[اهل]] [[حرام]] [[خواری]] و به تعبیر قرآنی «[[سحت]]» هستند، خوک می‌‌شوند.<ref>مائده، آیه ۶۲؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۲۶، ص۲۳۹</ref>
	#شتران لب برآمده: مردمی را دیدم که لبانی چون لبان شتران داشتند و گوشت‌های پهلوشان را چیده و در دهانشان می‌‌‏گذاردند، پرسیدم: اینها کیان‌‏اند؟ گفت: اینها کسانی هستند که از [[مردمان]] [[عیب جویی]] می‌‌‏کنند.<ref>عیون الاخبار الرضا، ج ۱، ص۲۴۹</ref>		#شتران لب برآمده: مردمی را دیدم که لبانی چون لبان شتران داشتند و گوشت‌های پهلوشان را چیده و در دهانشان می‌‌‏گذاردند، پرسیدم: اینها کیان‌‏اند؟ گفت: اینها کسانی هستند که از [[مردمان]] [[عیب جویی]] می‌‌‏کنند.<ref>عیون الاخبار الرضا، ج ۱، ص۲۴۹</ref>
	#خوک و الاغ: از نظر آموزه‌های وحیانی قرآن، برخی از [[انسان‌ها]] [[ملکات]] چندی دارند که هر یک صفت برجسته یک [[حیوان]] است؛ از این روست که برخی صورت تمثلی و تجسمی آنان، چند حیوانی، چنان که استاد [[علامه~~]] حسن [[آزاده]] [[~~آملی]] بارها در درس خویش ازاصطلاح «شترگاوپنگ» سخن به میان می‌‌آورد که شخص با چنین وضعیتی [[محشور]] می‌‌شود. در [[روایت]] معراجی آمده است: به جایی از [[جهنّم]] رسیدیم که در آنجا، عدّه ای را دیدیم که سر خوک داشتند و بدن الاغ و هزاران هزار از انواع عذاب‌ها را بر آنها وارد می‌‌کردند. گفت: اینها [[زنان]] [[سخن چین]] و نمّام و [[دروغ گو]] بودند و سخن این و آن را به نزد دیگری می‌‌بردند و [[دروغ]] می‌‌بستند. این [[زن‌ها]] با نقل سخن دیگران، ما بین [[مردم]] [[دشمنی]] ایجاد می‌‌کردند.<ref>بحارالانوار، ج، ۸، ص۹۰ و ۹۱</ref>		#خوک و الاغ: از نظر آموزه‌های وحیانی قرآن، برخی از [[انسان‌ها]] [[ملکات]] چندی دارند که هر یک صفت برجسته یک [[حیوان]] است؛ از این روست که برخی صورت تمثلی و تجسمی آنان، چند حیوانی، چنان که استاد [[علامه حسن‌زاده آملی]] بارها در درس خویش ازاصطلاح «شترگاوپنگ» سخن به میان می‌‌آورد که شخص با چنین وضعیتی [[محشور]] می‌‌شود. در [[روایت]] معراجی آمده است: به جایی از [[جهنّم]] رسیدیم که در آنجا، عدّه ای را دیدیم که سر خوک داشتند و بدن الاغ و هزاران هزار از انواع عذاب‌ها را بر آنها وارد می‌‌کردند. گفت: اینها [[زنان]] [[سخن چین]] و نمّام و [[دروغ گو]] بودند و سخن این و آن را به نزد دیگری می‌‌بردند و [[دروغ]] می‌‌بستند. این [[زن‌ها]] با نقل سخن دیگران، ما بین [[مردم]] [[دشمنی]] ایجاد می‌‌کردند.<ref>بحارالانوار، ج، ۸، ص۹۰ و ۹۱</ref>

	در [[روایات]] مختلف به ویژه روایات معراجیه وضعیت حقیقتی [[اعمال]] و تجسم [[اخروی]] آنها آمده است.<ref>نگاه کنید: حدیث معراج در کتاب بِحارالأنوار، ج ۸، ص۳۰۹، روایت ۷۵، باب ۲۴؛ و نیز نگاه کنید: مقاله: تعبیر خواب از راه آیات و روایات معراج؛ خلیل منصوری، تارنمای سماموس</ref> در این جا تنها به یک [[حدیث]] بسنده می‌‌شود. در حدیث از [[براء بن عازب]] روایت شده که [[معاذ بن جبل]] نزدیک [[رسول خدا]] صلّی اللَّه علیه و آله در [[منزل]] [[ابوایوب انصاری]] نشسته بود. پس معاذ گفت: یا [[رسول]] اللَّه آیا قول [[خدای تعالی]] که می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا}}<ref>«روزی که در «صور» دمیده شود و شما گروه گروه بیایید،» سوره نبأ، آیه ۱۸.</ref> را دیده‌ای. پس [[پیامبر]] فرمود: ای معاذ از امر بزرگی سؤال کردی آن گاه چشمان مبارکش را فرو بست. سپس فرمود: ده [[طائفه]] از [[امّت]] من به طور پراکنده محشور می‌‌شوند. [[خداوند]] آنها را از میان [[مسلمین]]، مشخّص فرموده و صورت بعضی از آنها به شکل میمون و بوزینه و برخی را به صورت خوک و بعضی هیکلشان منکوس وارونه است، پاهایشان بالا و صورتشان پائین آن گاه به صورتشان کشیده بر روی [[زمین]] می‌‌شوند، و بعضی از آنها نابینا هستند و رفت و آمد می‌‌کنند و بعضی کر و گنگ هستند.		در [[روایات]] مختلف به ویژه روایات معراجیه وضعیت حقیقتی [[اعمال]] و تجسم [[اخروی]] آنها آمده است.<ref>نگاه کنید: حدیث معراج در کتاب بِحارالأنوار، ج ۸، ص۳۰۹، روایت ۷۵، باب ۲۴؛ و نیز نگاه کنید: مقاله: تعبیر خواب از راه آیات و روایات معراج؛ خلیل منصوری، تارنمای سماموس</ref> در این جا تنها به یک [[حدیث]] بسنده می‌‌شود. در حدیث از [[براء بن عازب]] روایت شده که [[معاذ بن جبل]] نزدیک [[رسول خدا]] صلّی اللَّه علیه و آله در [[منزل]] [[ابوایوب انصاری]] نشسته بود. پس معاذ گفت: یا [[رسول]] اللَّه آیا قول [[خدای تعالی]] که می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا}}<ref>«روزی که در «صور» دمیده شود و شما گروه گروه بیایید،» سوره نبأ، آیه ۱۸.</ref> را دیده‌ای. پس [[پیامبر]] فرمود: ای معاذ از امر بزرگی سؤال کردی آن گاه چشمان مبارکش را فرو بست. سپس فرمود: ده [[طائفه]] از [[امّت]] من به طور پراکنده محشور می‌‌شوند. [[خداوند]] آنها را از میان [[مسلمین]]، مشخّص فرموده و صورت بعضی از آنها به شکل میمون و بوزینه و برخی را به صورت خوک و بعضی هیکلشان منکوس وارونه است، پاهایشان بالا و صورتشان پائین آن گاه به صورتشان کشیده بر روی [[زمین]] می‌‌شوند، و بعضی از آنها نابینا هستند و رفت و آمد می‌‌کنند و بعضی کر و گنگ هستند.

Wasity: /* مقدمه */

2026-04-20T13:56:21Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	==مقدمه==		==مقدمه==
	یکی از [[اصطلاحات قرآنی]] نسبت به [[قیامت]] و [[معاد]]، ~~حضرت~~ [[اعمال]] است. به این معنا که هر چه کرده ایم با «آثار و پیامدهای آن» در قیامت «تجسم» می‌‌یابد و اعمال در «محضر» ما «[[وجدان]]» می‌‌یابد؛ البته پیش از آن در [[عالم برزخ]]، همه آنها «[[تمثل]]» می‌‌یابد و شکل «مثالی» آن نوعی همانند «[[رویا]]» است به معنا نشان داده می‌‌شود؛ پس همان طوری که در رویا ما از چیزی خوشحال و به شدت [[لذت]] می‌‌بریم یا به شدت [[عذاب]] می‌‌بینیم، در [[تمثل اعمال]] در عالم برزخ نیز چنین رخ می‌‌دهد و مهم آنکه در عالم معاد همان چیز به شکل حقیقی‌تر و واقعی‌تر «تجسم» می‌‌یابد.		یکی از [[اصطلاحات قرآنی]] نسبت به [[قیامت]] و [[معاد]]، «[[حضرت اعمال]]» است. به این معنا که هر چه کرده ایم با «آثار و پیامدهای آن» در قیامت «تجسم» می‌‌یابد و اعمال در «محضر» ما «[[وجدان]]» می‌‌یابد؛ البته پیش از آن در [[عالم برزخ]]، همه آنها «[[تمثل]]» می‌‌یابد و شکل «مثالی» آن نوعی همانند «[[رویا]]» است به معنا نشان داده می‌‌شود؛ پس همان طوری که در رویا ما از چیزی خوشحال و به شدت [[لذت]] می‌‌بریم یا به شدت [[عذاب]] می‌‌بینیم، در [[تمثل اعمال]] در عالم برزخ نیز چنین رخ می‌‌دهد و مهم آنکه در عالم معاد همان چیز به شکل حقیقی‌تر و واقعی‌تر «تجسم» می‌‌یابد.
	[[خدا]] درباره [[حضور اعمال]] در قیامت می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍۢ مُّحْضَرًۭا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوٓءٍۢ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًۢا بَعِيدًۭا وَيُحَذِّرُكُمُ ٱللَّهُ نَفْسَهُۥ وَٱللَّهُ رَءُوفٌۢ بِٱلْعِبَادِ}}<ref>«روزی که هر کس هر کار نیکی انجام داده است پیش رو می‌یابد و هر کار زشتی کرده است آرزو دارد کاش میان او و آن (کار زشت) فاصله‌ای دور می‌بود و خداوند شما را از خویش پروا می‌دهد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره آلعمران، آیه ۳۰.</ref>		[[خدا]] درباره [[حضور اعمال]] در قیامت می‌‌فرماید: {{متن قرآن\|يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍۢ مُّحْضَرًۭا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوٓءٍۢ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًۢا بَعِيدًۭا وَيُحَذِّرُكُمُ ٱللَّهُ نَفْسَهُۥ وَٱللَّهُ رَءُوفٌۢ بِٱلْعِبَادِ}}<ref>«روزی که هر کس هر کار نیکی انجام داده است پیش رو می‌یابد و هر کار زشتی کرده است آرزو دارد کاش میان او و آن (کار زشت) فاصله‌ای دور می‌بود و خداوند شما را از خویش پروا می‌دهد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره آلعمران، آیه ۳۰.</ref>

Jaafari: /* منابع */

2026-04-20T08:05:15Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2026-04-20T07:35:41Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۱۴۳:		خط ۱۴۳:
	خداوند درآیه ۱۷۶ [[سوره اعراف]] عالمی چون [[بلعم باعورا]] را به سگ [[تشبیه]] کرده و در آیه ۵ [[سوره جمعه]] نیز عالمی را به خر تشبیه می‌کند.		خداوند درآیه ۱۷۶ [[سوره اعراف]] عالمی چون [[بلعم باعورا]] را به سگ [[تشبیه]] کرده و در آیه ۵ [[سوره جمعه]] نیز عالمی را به خر تشبیه می‌کند.
	به نظر می‌رسد که عالمی که [[دانش]] او در ظرف [[اخلاق]] و [[ایمان]] نباشد و شخص در بعد فردی از [[علم]] خود بهره [[نبرد]] و بر [[فضیلت]] خویش نیفزاید به خری تشبیه شده که فقط بار کتاب بر پشت دارد نه [[علمی]] در [[قلب]] و درون؛ و نیز کسی که در بعد [[اجتماعی]] از آن فضیلت برای [[رشد جامعه]] استفاده نمی‌کند، به «کلب» تشبیه شده که همیشه زبان درازی می‌کند. این حالات [[تمثیل]] نیست بلکه واقعاً در قیامت صورت تحقق خواهد یافت.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال (مقاله)\|چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال]].</ref>		به نظر می‌رسد که عالمی که [[دانش]] او در ظرف [[اخلاق]] و [[ایمان]] نباشد و شخص در بعد فردی از [[علم]] خود بهره [[نبرد]] و بر [[فضیلت]] خویش نیفزاید به خری تشبیه شده که فقط بار کتاب بر پشت دارد نه [[علمی]] در [[قلب]] و درون؛ و نیز کسی که در بعد [[اجتماعی]] از آن فضیلت برای [[رشد جامعه]] استفاده نمی‌کند، به «کلب» تشبیه شده که همیشه زبان درازی می‌کند. این حالات [[تمثیل]] نیست بلکه واقعاً در قیامت صورت تحقق خواهد یافت.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال (مقاله)\|چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال]].</ref>

			==تجسم و تمثل گناه==
			[[اعمال انسان]] دارای دو چهره ملکی و [[ملکوتی]] است. چهره ملکوتی [[اعمال]] را دارندگان [[قلوب]] [[بینا]] و [[بصیر]] در همین [[دنیا]] نیز می‌‌بینند؛ یعنی کسانی که دارای اعضا و جوارح سالم و سلیم بوده و [[قلب]] آنان [[دفن]] و [[دسیسه]] به [[گناه]] و [[خطا]] نشده است و هم چنان اعضای [[باطنی]] آنان فعال است و کار می‌‌کند می‌‌ببیند و می‌‌شنوند و می‌‌بویند.<ref>حج آیه ۴۶؛ تکاثر آیات ۵ و ۷</ref>
			بر اساس [[آموزه‌های قرآنی]] هر عملی باطنی دارد که همان چهره ملکوتی عمل است. وقتی گناه می‌‌کنیم این [[آتش]] است که در [[جهان]] ما زبانه می‌‌کشد.
			چنان که [[مؤمن آل فرعون]] به [[فرعونیان]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَيَـٰقَوْمِ مَا لِىٓ أَدْعُوكُمْ إِلَى ٱلنَّجَوٰةِ وَتَدْعُونَنِىٓ إِلَى ٱلنَّارِ}}<ref>«(شما) مرا به آتش (دوزخ) فرا می‌خوانید؟» سوره غافر، آیه ۴۱.</ref>؛ زیرا از نظر [[مؤمن]]، [[دعوت]] [[فرعونی]] [[دعوت به آتش]] است و اینها همان کسانی هستند که [[خداوند]] در باره آنان می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ}}<ref>«و آنان را (به کیفر کفرشان) پیشوایانی کردیم که (مردم را) به سوی آتش دوزخ فرا می‌خوانند و روز رستخیز یاری نخواهند شد» سوره قصص، آیه ۴۱.</ref>

			اگر کسی از [[باطن]] گناه خبر داشت می‌دانست که گناه، آتش است؛ چنانکه خداوند در [[آیه]] ۱۰ [[سوره نساء]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّ ٱلَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَٰلَ ٱلْيَتَـٰمَىٰ ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ نَارًۭا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًۭا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> در آیه ۱۲ [[سوره حجرات]] نیز می‌فرماید [[غیبت کردن]]، خوردن گوشت [[برادر]] مرده است. این مطلب از باب [[تشبیه]] نیست، بلکه [[بیان حقیقت]] خارجی است. غزالی در احیاء‌العلوم آورده است که شخصی محضر [[پیغمبر]]{{صل}} مشرف شد ـ غیر [[ماه مبارک رمضان]] بود ـ گفت دو نفر از [[اهل]] [[خانواده]] روزه‌دارند؛ حضرت فرمود: آنها [[روزه]] ندارند! آنها گوشت خوردند، چگونه روزه‌دارند؟! عرض کرد: آنها هیچ چیزی نخوردند! سپس دستور داد تا ظرفی آوردند. در این هنگام حالتی برایشان پیش آمد که اینان تهوع کردند و گوشت خورده شده را در این ظرف ریختند. عرض کرد: یا [[رسول الله]]! آنان که گوشت نخورده بودند؟! حضرت{{صل}} فرمود: غیبتی که کردند، همین است!<ref>نگاه کنید: المحجة البیضاء، الفیض الکاشانی، ج۵، ص۲۵۲، در شرح و تفصیل و تهذیب احیاءالعلوم</ref>
			[[عایشه]] می‌گوید: «زنی نزد ما آمد. چون روی خود برگرداند با دست اشاره کردم که کوتاه قد است. [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند: [[غیبت]] این [[زن]] را کردی».
			در [[روایت]] دیگر وارد شده است که از زنی در نزد عایشه» نام برده شد، عایشه گفت: او دامن بلند است. [[پیامبر اکرم]] فرمود: آنچه در دهان داری بینداز. پاره گوشتی از دهان او افتاد.<ref>معراج‌السعاده، نراقی، ص۴۳۰</ref>

			در روایت است: وقتی آن حضرت‌{{صل}} [[مردم]] را امر به [[روزه]] فرمودند: گفتند: «احدی به [[اذن]] من [[افطار]] نکند. چون [[شام]] داخل شد، یک یک می‌آمدند و اذن گرفته افطار می‌کردند، تا مردی آمد و عرض کرد: یا رسول الله! دو دختر من روزه گرفته‌اند و [[حیا]] مانع ایشان است که به [[خدمت]] تو رسند، اذن بفرما تا افطار کنند. حضرت روی [[مبارک]] برگردانید. آن مرد ثانیا عرض کرد. باز حضرت روی برگردانید. در مرتبه سوم فرمود: آنها روزه نگرفته‌اند و چگونه روزه بودند و حال آنکه در همه [[روز]] گوشت مردم را به غیبت می‌خوردند. برو ایشان را بگو تا قی کنند. آن مرد بازگشت و ایشان را خبر داد. آنها قی کردند و از هر یک تکه [[خون]] بسته دفع شد. چون به [[پیغمبر]] خبر دادند فرمود: به خدایی که [[جان]] محمد در دست اوست که اگر این در شکم آنها باقی می‌ماند [[آتش جهنم]] آن را می‌خورد».<ref>محجه‌البیضاء ج ۵، ص۲۵۲</ref>
			[[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} از [[پیامبر گرامی]]{{صل}} نقل می‌فرماید که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث\|تَعَطَّرُوا بِالاِْسْتِغْفارِ لا تَفْضَحْكُمْ رائِحَةُ الذُّنُوبِ}}؛ با [[استغفار]]، خود را [[معطر]] و [[خوشبو]] کنید تا بوی متعفن [[گناهان]] شما را [[رسوا]] نسازد.<ref>وسائل الشیعه، ج ۱۶، ص۷۰؛ بحارالانوار، ج ۶، ص۲۲؛ أمالی، شیخ طوسی، ج ۱، ص۳۸۲</ref>
			[[عبدالله بن موسی بن جعفر]]{{ع}} گفت: از پدرم [[امام کاظم]]{{ع}} پرسیدم: دو [[فرشته]] که مامور ثبت [[اعمال نیک]] و بد [[انسان]] هستند، آیا از [[نیت]] انسان، هنگام [[گناه]] یا [[کار نیک]] اطلاع دارند یا نه؟
			امام کاظم{{ع}} فرمودند: آیا بوی [[چاه]] و فاضلاب و [[بوی خوش]]، یکسان است؟ گفتم: خیر.
			[[امام]] فرمود: هنگامی که [[انسان]]، [[نیت]] [[کار نیک]] کند نفسش خوش بو می‌شود (و [[فرشته]] مامور [[آگاهی]] می‌یابد) و اگر کار نیک را انجام داد؛ زبانش، قلم فرشته و آب دهانش مرکب او می‌شود و آن را ثبت می‌کند و هنگامی که [[اراده]] [[گناه]] کند، نفسش بدبو می‌گردد (و فرشته مامور، آگاهی می‌یابد‌) و اگر گناه را انجام د [[اد]]؛ زبانش قلم و آب دهانش مرکب شده و آن را می‌نویسد.<ref>اصول کافی، ج۲، ص۴۲۹ حدیث۳، باب مایهم به الحسنه و السیئه</ref> گروهی اندک از [[عالمان]] بودند که می‌گفتند: بعضی‌ها که در صدد [[ایجاد اختلاف]] هستند، وقتی حرف می‌زنند ما می‌بینیم که از دهان آنها [[آتش]] در می‌آید!البته این [[مقام]] برای همگان نیست بلکه اگر کسی [[اهل]] این معنا باشد، این [[حقیقت]] را [[درک]] می‌کند و می‌بیند<ref>تکاثر، آیات ۵ تا ۷</ref><ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[تجسم و تمثل گناه (مقاله)\|تجسم و تمثل گناه]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۵۰:		خط ۱۶۵:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا (مقاله)\|'''ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا (مقاله)\|'''ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال (مقاله)\|'''چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال (مقاله)\|'''چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال''']]
			# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[تجسم و تمثل گناه (مقاله)\|'''تجسم و تمثل گناه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* منابع */

2026-04-20T07:02:53Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۲
خط ۱۲۹:		خط ۱۲۹:
	در [[تفاسیر]] توضیح داده‌اند که مراد از تشبیه [[عرب]] به کوهها از جهت [[ثبات]] و [[رسوخ]] ایشان در [[دین]] است، یا آنکه ایشان [[قبائل]] مجتمعه‌اند؛ و تشبیه [[عجم]] به درختان از جهت آن است که ایشان متفرقند، یا آنکه [[منافع]] بسیار بر ایشان مترتب می‌‌شود، یا آنکه زود منقاد می‌‌گردند و قابلیت [[کمالات]] در آنها بیشتر است؛ و مشا بهت به [[موالی]]؛ و آزادکرده‌ها یا ملحق به قبیله‌ها و به کندوها و امثال آنها از جهت آن است که آنها خود را به قبیله‌ها ملحق گردانیده‌اند گویا مصنوع و ساخته شده‌اند، و این قسم تمثیلات و استعارات در [[آیات کریمه]] بسیار و منافات با معانی ظاهری آن ندارد چنان چه [[احادیث]] بسیار به معانی ظاهری دلالت می‌‌کند.		در [[تفاسیر]] توضیح داده‌اند که مراد از تشبیه [[عرب]] به کوهها از جهت [[ثبات]] و [[رسوخ]] ایشان در [[دین]] است، یا آنکه ایشان [[قبائل]] مجتمعه‌اند؛ و تشبیه [[عجم]] به درختان از جهت آن است که ایشان متفرقند، یا آنکه [[منافع]] بسیار بر ایشان مترتب می‌‌شود، یا آنکه زود منقاد می‌‌گردند و قابلیت [[کمالات]] در آنها بیشتر است؛ و مشا بهت به [[موالی]]؛ و آزادکرده‌ها یا ملحق به قبیله‌ها و به کندوها و امثال آنها از جهت آن است که آنها خود را به قبیله‌ها ملحق گردانیده‌اند گویا مصنوع و ساخته شده‌اند، و این قسم تمثیلات و استعارات در [[آیات کریمه]] بسیار و منافات با معانی ظاهری آن ندارد چنان چه [[احادیث]] بسیار به معانی ظاهری دلالت می‌‌کند.
	[[روایات]] در این زمینه بسیار است برای این که همه موارد به طور کلی گردآوری و [[تفسیر]] و [[تاویل]] آن به [[درستی]] دانسته شود باید به این [[روایات تفسیری]] و تاویلی [[رجوع]] کرد. با این همه معلوم شد که می‌‌توان برای مقصد تعبیری خود از روایات تاویلی بهره جست و دانست که تجسم و [[تمثل]] هر یک از [[اعمال]] و [[افکار]] در [[خواب]] به چه معنا و مفهومی است.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا (مقاله)\|ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا]].</ref>		[[روایات]] در این زمینه بسیار است برای این که همه موارد به طور کلی گردآوری و [[تفسیر]] و [[تاویل]] آن به [[درستی]] دانسته شود باید به این [[روایات تفسیری]] و تاویلی [[رجوع]] کرد. با این همه معلوم شد که می‌‌توان برای مقصد تعبیری خود از روایات تاویلی بهره جست و دانست که تجسم و [[تمثل]] هر یک از [[اعمال]] و [[افکار]] در [[خواب]] به چه معنا و مفهومی است.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا (مقاله)\|ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا]].</ref>

			==چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال==
			در [[قیامت]] [[انسان‌ها]] دارای صورت‌هایی هستند که بیانگر [[حقیقت]] آنان است. یعنی صورتی پیدا می‌کنند که [[سیما]] و نشانه حقیقت و [[هویت]] وجودی آنان است.
			در [[روایت]] است: {{متن حدیث\|يُحشر بعض الناس علي صورهًْ تحسن عندها القردهًْ والخنازير}}، برخی از [[مردم]] به صورت‌هایی [[محشور]] می‌شوند که صورت میمون و خوک در برابرش خیلی زیباتر است<ref>علم‌الیقین ‌فی‌ أصول‌الدین، الفیض الکاشانی، ج ۲، ص۱۰۹۹؛ الحکمهًْ المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة، صدر الدین محمّد الشیرازی، ج ۵، ص۲۲۸</ref>.
			از [[براء بن عازب]] نقل شده است که [[معاذ بن جبل]] در [[منزل]] [[أبو ایوب انصاری]] نزدیک [[رسول خدا]]{{صل}} نشسته بود.
			معاذ عرض کرد: یا [[رسول اللّه]]! نظر شما درباره این [[آیه]] که می‌فرماید: {{متن قرآن\|يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًۭا}}<ref>«روزی که در «صور» دمیده شود و شما گروه گروه بیایید،» سوره نبأ، آیه ۱۸.</ref> چیست؟ فرمود: ‌ای معاذ مطلب بزرگی را پرسیدی.
			سپس [[اشک]] از چشمان آن حضرت جاری شد و فرمود: ده صنف از [[امّت]] من پراکنده محشور می‌شوند و [[خداوند]] آنان را از دیگر [[مسلمانان]] جدا کرده و چهره‌هایشان را [[مسخ]] نموده است.
			بعضی از آنان به صورت میمون، بعضی به صورت خوک، بعضی واژگون که پاهایشان بالا و رویشان به طرف پایین است و به همین وضع کشیده می‌شوند، بعضی کورهای سرگردانند، بعضی کر و گنگند که هیچ چیز را [[درک]] نمی‌کنند، بعضی زبان‌های خود را می‌جوند و چرکی از دهانشان سرازیر می‌شود که [[اهل محشر]] از آن متنفّر می‌شوند، بعضی دست و پا بریده‌اند، بعضی بر شاخه‌هایی از [[آتش]] آویخته‌اند، بعضی بوی گندشان از مردار بدتر است و برخی به لباس‌هایی از مس یا روغن گداخته پوشانده می‌شوند که از فرط داغی به بدن‌هاشان می‌چسبد.

			آنگاه رسول خدا فرمود: آنان که به صورت میمون محشور می‌شـوند [[سخن‌چینان]] هستند، آنان که به صورت خوک وارد می‌شوند کارشان [[حرام]] و [[رشوه‌خواری]] است، آنها که واژگون هستند رباخوارانند، آنها که [[کور]] وارد می‌شوند کسانی هستند که در [[حکومت]] و [[قضاوت]] [[ستم]] می‌کنند، کسانی که کر و گنگ [[محشور]] می‌شوند افرادی هستند [[خودپسند]] که شیفته کارهای خویشند، کسانی که زبان خود را می‌جوند [[علما]] و قاضیانی هستند که کردارشان مخالف گفتارشان است، دست و پا بریدگان آنهایند که [[همسایگان]] خود را [[اذیت]] می‌کنند، آویختگان به شاخه‌های [[آتش]]، [[جاسوسان]] و [[سعایت]] کنندگان از [[مردم]] نزد پادشـاهانند، آنها که بوی گندشان از مردار بیشتر است فرو رفتگان در [[شهوات]] و [[لذّات]] [[دنیا]] هستند و [[حقوقی]] را که [[خدا]] در اموالشان قرار داده نمی‌پردازند، آنان که به لباس‌های گداخته پوشانیده می‌شوند [[متکبّران]] و [[سرکشان]] هستند.<ref>بحارالانوار، ج۷، ص۸۹</ref>
			با این [[روایات]] و مانند آن می‌توان [[آیه]] [[سوره حشر]] را معنا کرد که [[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ}}<ref>«و آنگاه که جانوران وحشی را گرد آورند،» سوره تکویر، آیه ۵.</ref>.
			این وحوش همان [[انسان‌ها]] هستند که با شکل شیر و شغال و پلنگ و مانند آن [[محشور]] می‌شوند. البته گاه ممکن است صورت و [[حقیقت]] تجسم یافته آنان در [[قیامت]] ترکیبی از چند [[حیوان]] باشد مانند شتر گاو پلنگ و یا خر سگ و مانند آن.
			خداوند درآیه ۱۷۶ [[سوره اعراف]] عالمی چون [[بلعم باعورا]] را به سگ [[تشبیه]] کرده و در آیه ۵ [[سوره جمعه]] نیز عالمی را به خر تشبیه می‌کند.
			به نظر می‌رسد که عالمی که [[دانش]] او در ظرف [[اخلاق]] و [[ایمان]] نباشد و شخص در بعد فردی از [[علم]] خود بهره [[نبرد]] و بر [[فضیلت]] خویش نیفزاید به خری تشبیه شده که فقط بار کتاب بر پشت دارد نه [[علمی]] در [[قلب]] و درون؛ و نیز کسی که در بعد [[اجتماعی]] از آن فضیلت برای [[رشد جامعه]] استفاده نمی‌کند، به «کلب» تشبیه شده که همیشه زبان درازی می‌کند. این حالات [[تمثیل]] نیست بلکه واقعاً در قیامت صورت تحقق خواهد یافت.<ref>[[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال (مقاله)\|چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۳۵:		خط ۱۴۹:
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[تمثل و تجسم اعمال از نظر قرآن (مقاله)\|'''تمثل و تجسم اعمال از نظر قرآن''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[تمثل و تجسم اعمال از نظر قرآن (مقاله)\|'''تمثل و تجسم اعمال از نظر قرآن''']]
	# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا (مقاله)\|'''ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا''']]		# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا (مقاله)\|'''ارتباط منطقی میان تجسم اعمال و رویا''']]
			# [[پرونده:11790.jpg\|22px]] [[خلیل منصوری\|منصوری، خلیل]]، [[چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال (مقاله)\|'''چهره‌های حیوانی برای ملکوت اعمال''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* منابع */

2026-04-20T06:55:08Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2026-04-20T06:31:27Z

منابع

نمایش تغییرات

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== یکی از اصطلاحات قرآنی نسبت به قیامت و معاد، حضرت اعمال است. به این معنا که هر چه کرده ایم با «آثار و پیامدهای آن» در قیامت «تجسم» می‌‌یابد و اعمال در «محضر» ما «وجدان» می‌‌یابد؛ البته پیش از آن در عالم برزخ، همه آنها «تم...» ایجاد کرد

2026-04-20T06:03:48Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== یکی از اصطلاحات قرآنی نسبت به قیامت و معاد، حضرت اعمال است. به این معنا که هر چه کرده ایم با «آثار و پیامدهای آن» در قیامت «تجسم» می‌‌یابد و اعمال در «محضر» ما «وجدان» می‌‌یابد؛ البته پیش از آن در عالم برزخ، همه آنها «تم...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
یکی از [[اصطلاحات قرآنی]] نسبت به [[قیامت]] و [[معاد]]، حضرت [[اعمال]] است. به این معنا که هر چه کرده ایم با «آثار و پیامدهای آن» در قیامت «تجسم» می‌‌یابد و اعمال در «محضر» ما «[[وجدان]]» می‌‌یابد؛ البته پیش از آن در [[عالم برزخ]]، همه آنها «[[تمثل]]» می‌‌یابد و شکل «مثالی» آن نوعی همانند «[[رویا]]» است به معنا نشان داده می‌‌شود؛ پس همان طوری که در رویا ما از چیزی خوشحال و به شدت [[لذت]] می‌‌بریم یا به شدت [[عذاب]] می‌‌بینیم، در [[تمثل اعمال]] در عالم برزخ نیز چنین رخ می‌‌دهد و مهم آنکه در عالم معاد همان چیز به شکل حقیقی‌تر و واقعی‌تر «تجسم» می‌‌یابد.
[[خدا]] درباره [[حضور اعمال]] در قیامت می‌‌فرماید: {{متن قرآن|يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍۢ مُّحْضَرًۭا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوٓءٍۢ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًۢا بَعِيدًۭا وَيُحَذِّرُكُمُ ٱللَّهُ نَفْسَهُۥ وَٱللَّهُ رَءُوفٌۢ بِٱلْعِبَادِ}}<ref>«روزی که هر کس هر کار نیکی انجام داده است پیش رو می‌یابد و هر کار زشتی کرده است آرزو دارد کاش میان او و آن (کار زشت) فاصله‌ای دور می‌بود و خداوند شما را از خویش پروا می‌دهد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره آلعمران، آیه ۳۰.</ref>

در این [[آیه]] به صراحت از «حضرت اعمال» و حضور آن سخن به میان آمده است. در این آیه بیان می‌‌شود که [[انسان]] هر [[عمل نیک]] و [[بدی]] خویش را «حاضر شده» می‌‌یابد. کسی که آن را عمل نیک و بد را در [[روز قیامت]] حاضر می‌‌کند، همان خدا است.
خدا در جایی دیگر از [[قرآن]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَوُضِعَ ٱلْكِتَـٰبُ فَتَرَى ٱلْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَـٰوَيْلَتَنَا مَالِ هَـٰذَا ٱلْكِتَـٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةًۭ وَلَا كَبِيرَةً إِلَّآ أَحْصَىٰهَا وَوَجَدُوا۟ مَا عَمِلُوا۟ حَاضِرًۭا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًۭا}}<ref>«و کارنامه (ی هر کس، پیش رویش) نهاده می‌شود و گناهکاران را از آنچه در آن است هراسان می‌یابی و می‌گویند: وای بر ما! این چه کارنامه‌ای است که هیچ (کار) خرد و بزرگی را ناشمرده وا نمی‌نهد و آنچه کرده‌اند پیش چشم می‌یابند و پروردگارت به هیچ کس ستم نمی‌ورزد» سوره کهف، آیه ۴۹.</ref>

این «[[کتاب اعمال]]» یا همان [[نامه عمل]] به [[فارسی]]، چیزی جز «حضور» همان [[حقیقت]] عمل و پیامدهای آن نیست؛ از این روست که [[خدا]] می‌‌فرماید کوچک‌ترین ظلمی از سوی خدا نیست؛ زیرا [[انسان]] همان چیزی را از [[بدی]] می‌‌یابد که انجام داده است؛ یعنی خود بدی را می‌‌بیند که خود [[بدکار]] را در همان حال قرار می‌‌دهد که خود خواسته است.
به سخن دیگر، هر کسی «سازه» خودش را می‌‌بیند که به شکل [[دوزخ]] یا [[بهشت]] در آمده است؛ اگر بهشت همراه با [[فضل الهی]] است که بر آن [[عمل نیک]] چیزی می‌‌افزاید و بهبود و کیفیت عالی می‌‌بخشد، اما دوزخ «عین» همان عمل است؛ زیرا [[جزاء]] چیزی جز دیدن خود آن عمل بد و تبعات آن نیست؛ از همین روست نسبت به بدکار همان «جزاء [[وفاق]]»<ref>نباء، آیه ۲۸</ref> تأکید شده است.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[در حضرت اعمال در قیامت از نظر قرآن (مقاله)|در حضرت اعمال در قیامت از نظر قرآن]].</ref>

==تمثل و تجسم اعمال در برزخ و قیامت==
از نظر [[آموزه‌های وحیانی قرآن]] و [[اسلام]]، در [[عالم برزخ]] و قیامت، انسان در همان جایگاهی قرار می‌‌گیرد که ظلمی کرده است؛ یعنی حقیقت [[ظلم]] را که به دیگری کرده را نه تنها «[[مشاهده]]» می‌‌کند که در بیرون اتفاق می‌‌افتد، بلکه فراتر در درون خود آن را به شکل «حضوری» [[تجربه]] می‌‌کند.
به سخن دیگر، گاهی حقیقت [[گناه]] و ظلم را در بیرون از [[آدمی]] به نمایش می‌‌گذارند و انسان آن حقیقت را «مشاهده» می‌‌کند، ولی گاه آن را در درون خود «دارا» می‌‌شود؛ یعنی به جای دیدن [[درد]] کشیدن درد دندان در شخصی دیگر، خودش گرفتار درد دندان می‌‌شود. این گونه است که خود «بهشت» یا «دوزخ» عملش می‌‌شود.

وقتی سخن از «[[حضور اعمال]]» به شکل تمثلی در برزخ یا تجسمی در قیامت است، بیشتر ما به آن به این چشم به این «حضور» نگاه می‌‌کنیم که مثلا فیلم عمل را می‌‌بینیم و در حقیقت در جایگاه «مشاهده کننده» و «بیننده» هستم؛ در حالی که [[واقعیت]] حقیقت «حضور عمل» این است که همان طوری که با دیگران [[رفتار]] کرده ایم، با رفتار می‌‌شود و انسان همان درد لگدها و تحقیرها را که به دیگری وارد کرده، می‌‌یابد؛ زیرا «[[وجدان]]» که در [[آیات]] در قالب «تجد» و «وجد» بیان شده است، وجود آن در خود شخص همانند آن درد دندانی است که در خود [[تجربه]] می‌‌کند. بنابراین در «حضور و وجود» جای [[ظالم]] و [[مظلوم]] عوض می‌‌شود و ظلمی که کرده ایم، به همان شکل بدون کم‌ترین افزایش یا کاهش در [[حق]] ما روا می‌‌شود. از همین رو، [[خدا]] می‌‌فرماید کم‌ترین ظلمی به کسی نمی‌شود.
پس [[واقعیت]] حضور و وجود [[اعمال]] در [[قیامت]]، هر کاری که در [[دنیا]] به دیگران می‌‌کنیم به معنای [[حقیقی]] آن داریم با خودمان می‌‌کنیم، از همین روست که خدا در [[قرآن]]، این گونه [[اعمال بد]] را به معنای «[[ظلم به نفس]]» معنی می‌‌کند و می‌‌فرماید: {{متن قرآن|فَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ}}<ref>«خداوند بر آن نبود که به آنان ستم کند ولی آنان خود به خویش ستم می‌ورزیدند» (توبه، آیه ۷۰؛ روم، آیه ۳۰ و نیز نگاه کنید: اعراف، آیه ۱۶۰؛ نحل، آیه ۱۱۸؛ عنکبوت، آیه ۴۰).</ref>

بر اساس قاعده «[[حضور اعمال]]» [[انسان]] می‌‌بایست به این «قاعده طلایی» توجه داشته باشد که [[پیامبر]]{{صل}} می‌‌فرماید: وَ ارْضَ لِلنَّاسِ مَا تَرْضَی لِنَفْسِک؛ برای [[مردم]] بپسند آنچه را برای خود می‌‌پسندی([[امالی طوسی]]، ص۵۰۷؛ [[مستدرک الوسائل]]، ج ۷، ص۲۲۲؛ [[بحارالانوار]]، ج ۲۷، ص۷۲ و ج ۴۷، ص۴۷، ص۱۲۵)؛ زیرا وقتی این گونه عمل می‌‌شود، این [[رضایت]] دیگری چیزی جز رضایت خودت نیست؛ در [[حقیقت]] وقتی [[نیکی]] می‌‌کنید به کسی جز خودت نیکی نمی‌کنید.
پیامبر{{صل}} در جایی دیگر نیز می‌‌فرماید: {{متن حدیث|مَا أَحْبَبْتَ أَنْ یأْتِیهُ النَّاسُ إِلَیک فَأْتِهِ إِلَیهِمْ وَ مَا کرِهْتَ أَنْ یأْتِیهُ النَّاسُ إِلَیک فَلَا تَأْتِهِ إِلَیهِمْ}}؛ آنچه را که [[دوست]] داری دیگر [[مردمان]] نسبت به تو روا دارند، تو نیز همان را نسبت به آنان روا دار! و آنچه را که [[ناپسند]] می‌‌داری، دیگران نسبت به تو انجام دهند، تو نیز آن را در حق آنان انجام مده!<ref>کافی، ج ۲ ص۱۴۶</ref>

[[پیامبر اسلام]] در نصیحتی به [[علی بن ابی طالب]] گفت: {{متن حدیث|یا عَلِی مَا کرِهْتَهُ لِنَفْسِک فَاکرَهْ لِغَیرِک وَ مَا أَحْبَبْتَهُ لِنَفْسِک فَأَحْبِبْهُ لِأَخِیک تَکنْ عَادِلًا فِی حُکمِک مُقْسِطاً فِی عَدْلِک مُحَبّاً فِی أَهْلِ السَّمَاءِ مَوْدُوداً فِی صُدُورِ أَهْلِ الْأَرْضِ احْفَظْ وَصِیتِی إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَی}}؛ ای علی! هرچه برای خود نمی‌پسندی برای دیگران مپسند و آنچه برای خود می‌‌خواهی برای دیگران هم بخواه؛ دراین صورت در [[قضاوت]] خویش [[دادگر]] و در دادگریت یکسان نگر خواهی بود، و [[اهل آسمان]] تو را [[دوست]] خواهند داشت و در سینه [[اهل]] [[زمین]] به [[محبت]] جای خواهی گرفت. این سفارش مرا – به خواست [[خدا]]- به خاطر سپار. <ref>تحف العقول، ص۱۱۳؛ بحارالانوار، ج ۴۷، ص۸۶</ref>
علی در سفارش به فرزندش گفت: {{متن حدیث|یا بُنَی تَفَهَّمْ وَصِیتِی، وَ اجْعَلْ نَفْسَک مِیزَاناً [فِیمَا] بَینَک وَ بَینَ غَیرِک، فَأَحْبِبْ لِغَیرِک مَا تُحِبُّ لِنَفْسِک وَ اکرَهْ لَهُ مَا تَکرَهُ لِنَفْسِک، وَ لَا تَظْلِمْ کمَا لَا تُحِبُّ أَنْ تُظْلَمَ(تحب أن لا تظلم)، وَ أَحْسِنْ کمَا تُحِبُّ أَنْ یحْسَنَ إِلَیک وَ اسْتَقْبِحْ لِنَفْسِک(مِنْ نَفْسِک) مَا تَسْتَقْبِحُ‍هُ مِنْ غَیرِک، وَ ارْضَ مِنَ النَّاسِ [لَک] بِمَا تَرْضَاهُ لَهُمْ مِنْ نَفْسِک‏ وَ لَا تَقُلْ مَا لَا تَعْلَمُ بَلْ لَا تَقُلْ کلَّ مَا عَلِمْتَ مِمَّا لَا تُحِبُّ أَنْ یقَالَ لَک}}؛ ای پسرم! توصیه‌ام را دریاب و خودت را ترازو و مقیاس میان خود و دیگران قرار ده: پس آنچه را که برای خود دوست داری برای دیگران نیز دوست بدار و آنچه را که برای خود خوش نمی‌داری، برای دیگران هم خوش مدار؛ [[ستم]] روا مدار، آنگونه که دوست نداری به تو ستم شود؛ [[نیکی]] کن، آنگونه که دوست داری به تو نیکی کنند؛ و آنچه را که برای دیگران [[زشت]] می‌‌داری برای خود نیز زشت بشمار؛ و چیزی را برای [[مردم]] بپسند که برای خود می‌‌پسندی؛ چیزی را که نمی‌دانی مگو، بلکه همه چیزهایی را که می‌‌دانی مگو از مواردی که دوست نداری که در مورد تو گفته شود.<ref>نهج البلاغه طبع صبحی صالح، نامه ۱۳</ref>

علی{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|فَاک أَدَباً(تَأْدِیباً) لِنَفْسِک اجْتِنَابُ مَا تَکرَهُهُ لِغَیرِک(مِنْ غَیرِک)، وَ عَلَیک لِأَخِیک الْمُؤْمِنِ مِثْلُ الَّذِی لَک عَلَیهِ}}؛ برای [[ادب]] کردن خود همین بس که آنچه را که از دیگری بد می‌‌شماری، از آن اجتناب کنی؛ [[برادر]] مؤمنت همان [[حق]] را بر تو دارد که تو بر او داری.<ref>کافی، ج۸، ص۲۲</ref>
پس وقتی [[میزان]] را «خودت» قرار می‌‌دهی به این معنا است که روزی در [[مقام]] «تجسم حضوری [[اعمال]]» همان اتفاق می‌‌افتد و این شخص است که با «عمل خویش» متصل می‌‌شود و هر چه را دیگری از [[نیک]] و بد عمل شما [[تجربه]] کرده است، شما همان را تجربه خواهی کرد، با این تفاوت که «پیامدهای بی‌نهایت» عمل هم چنان دامن گیر شما است؛ زیرا عمل شما به دو بخش اصلی تقسیم می‌‌شود:
#اصل عمل؛
#آثار و پیامدهای آن؛ زیرا هر عملی همانند پرکاهی است که فضای بی‌نهایت در حال [[حرکت]] و تاثیرگذاری است؛ چنان که [[خدا]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا۟ وَءَاثَـٰرَهُمْ وَكُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْنَـٰهُ فِىٓ إِمَامٍۢ مُّبِينٍۢ}}<ref>«ما خود، مردگان را زنده می‌گردانیم و هر چه را پیش فرستاده‌اند و آنچه را از آنان بر جای مانده است می‌نگاریم و هر چیزی را در نوشته‌ای روشن بر شمرده‌ایم» سوره یس، آیه ۱۲.</ref>

و نیز می‌‌فرماید: {{متن قرآن|عَلِمَتْ نَفْسٌۭ مَّا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَتْ}}<ref>«هر کس داند که چه کرده و چه نکرده است» سوره انفطار، آیه ۵.</ref> این [[علم]] و دانستن که در [[آیه]] بیان شده است، تنها «[[علم حصولی]]» و ارایه اطلاعات و [[دانش]] از طریق الفاظ و کلمات نیست، بلکه حتی «علم [[شهودی]]» از طریق [[مشاهده]] [[اعمال]] و آثار آن نیست، بلکه فراتر از آن «[[علم حضوری]]» است که [[انسان]] آن را در [[ذات]] خویش [[تجربه]] خواهد کرد و [[دانایی]] در قالب [[دارایی]] خواهد بود.
به سخن دیگر انسان به هماره به اعمال خوب و بد و نیز نتیجه و آثار آن متصل می‌شود و با آنها در اتصال [[ابدی]] می‌ماند. پس می‌‌بایست گفت که در [[قیامت]] درحقیقت، [[خداوند]] شخص را [[مجازات]] نمی‌کند؛ بلکه فرد عین عمل و نتیجه‌ رفتارهای خودش را «می یابد»، نه «می بیند». پس از [[شادی]] و [[درد]] در درون خودش به «علم حضوری» خواهد بود. شخص نمی‌تواند از «اتصال» با عمل خویش [[رهایی]] یابد؛ و [[پشیمانی]] نیز سودی ندارد؛ زیرا در [[عالم برزخ]] هر چند که [[دنیا]] هنوز وجود دارد، و می‌‌تواند بیاید و جبران کند، ولی چنین [[اجازه]] بازگشتی به کسانی داده نمی‌شود که «شاکله شخصیتی» وی شکل گرفته و «[[ظلم]]» جزو [[ملکه]] بلکه مقوم [[هویت]] وجودی او شده است.<ref>مؤمنون، آیات ۹۹ و ۱۰۰</ref> در [[عالم قیامت]] نیز چون [[نظام]] کنونی [[آسمان]] و [[زمین]] جمع و [[طیّ]] شده<ref>انبیاء، آیه ۱۰۴</ref> و به جهانی دیگر «تبدیل» شده است<ref>ابراهیم، آیه ۴۸</ref>، دیگر فرصتی نیست تا [[انسانی]] که به جای «[[نور]]»، [[ظلمت]] را با خود برده، آن را به [[نور]] تبدیل کند و [[تاریکی]] و [[ظلمت]] درونی خویش را بزداید.<ref>حدید، آیه ۱۳</ref>

پس باید گفت [[عقب گرد]] و [[اصلاح]] و تبدیلی دیگر برای کسی وجود ندارد که از [[عالم برزخ]] یا [[آخرت]] برگردد، مگر کسانی که «شاکله» آنان شکل نگرفته باشد، شاید به [[عنایت]] و فضل استثنایی [[الهی]] از عالم برزخ به [[دنیا]] بازگردند، چنان که هنگام «[[مرگ]] موقت [[خواب]]» این عمل دست می‌‌دهد و [[انسانی]] که «[[اجل مسمی]]» بازگردانده می‌‌شود تا عملش را جبران کند.<ref>زمر، آیه ۴۲</ref>
به هر حال، هر عملی در [[برزخ]] و [[قیامت]] [[تمثل]] و تجسم می‌‌یابد و آثار بی‌پایان و [[ابدی]] آن متصل به [[انسان]] و در درون و باطنش خواهد بود، بنابراین، نمی‌بایست از عمل خویش [[غافل]] بود و هر سخنی یا کاری را انجام داد، از همین روست گفته‌اند که از عمل کوچک خویش غافل نشوید؛ زیرا [[حرکت]] یک پر کاه نیز در [[جهان]] تا [[ابد]] تاثیرات مثبت ومنفی خودش را به جا خواهد گذاشت. از [[علامه]] طباطبایی پرسیدند: آیا [[گناهان]] در این [[عالم هستی]] اثر گذار هستند؟ علامه فرمود: هر پر کاهی که در ته چاهی حرکت می‌‌کند، موجی بر می‌‌دارد و تا به [[آسمانها]] اثر دارد. [[خداوند متعال]] مى فرماید: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْقُرَىٰٓ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَـٰتٍۢ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُوا۟ فَأَخَذْنَـٰهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ}}<ref>«و اگر مردم آن شهرها ایمان می‌آوردند و پرهیزگاری می‌ورزیدند بر آنان از آسمان و زمین برکت‌هایی می‌گشودیم اما (پیام ما را) دروغ شمردند بنابراین برای آنچه می‌کردند آنان را فرو گرفتیم» سوره اعراف، آیه ۹۶.</ref>

از این [[آیه شریفه]] استفاده مى شود كه [[تقوا]] در جلب [[خیرات]] و [[نزول]] بركات، و گناهان در رفع و منع آنها اثر دارند، بنابر این در كسوف [[خورشید]] و [[خسوف]] ماه نیز كه از جمله خیرات و بركات هستند، اثر دارند. علماى [[نجوم]] نوشته‌اند: خسوف تا سه ماه در موجودات از قبیل نباتات و [[حیوانات]] اثر بد مى گذارد و به حال آنها ضرر دارد، چه رسد به گرفتگى خورشید با آن فوایدى كه [[نور]] خورشید براى موجودات دارد.
باید توجه داشت که هر عمل خوب و بد انسان آثار و تبعات خاص خودش را دارد. پس هر گونه که عمل می‌‌کنیم، آثار خاص آن را می‌‌بایست در نظر داشته باشیم؛ چراکه روزی آن را در خودمان می‌‌یابیم که حاضر است. این گونه است که «[[آتش]] عمل بد» در [[درون انسان]] شعله و زبانه می‌‌کشد، نه در بیرون ما که گفته شود که «[[مشاهده]] [[اعمال]]» رخ می‌‌دهد، بلکه «[[حضور اعمال]]» در درون ما خواهد بود؛ چنان که [[خدا]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ ٱلَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَٰلَ ٱلْيَتَـٰمَىٰ ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ نَارًۭا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًۭا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref>
پس [[حقیقت]] عمل [[ظالمانه]] ما به شکل «آتش درونی و [[باطنی]]» ظهور خود را به نمایش می‌‌گذارد و ما متصل به همین آتش درونی می‌‌شویم که حقیقت عمل بد و آثارش است. در جایی دیگر نیز می‌‌فرماید: {{متن قرآن|أُو۟لَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ إِلَّا ٱلنَّارَ}}<ref>«جز آتش در اندرون خود نمی‌انبارند و روز رستخیز خداوند با آنان سخن نمی‌گوید» سوره بقره، آیه ۱۷۴.</ref>

این [[آیه]] به این نکته توجه می‌‌دهد که [[انسانی]] که [[حرام]] می‌‌خورد در همین [[دنیا]] آتش می‌‌خورد نه این که در [[آخرت]] آتش می‌‌خورد؛ زیرا حقیقت حرام [[خواری]]، آتش خواری است و در [[قیامت]] تنها آن حقیقت باطنی تجسم ظاهری نیزمی یابد و آن آتش را در درون و [[باطن]] خود [[علم حضوری]] و حقیقت وجودی حاضر می‌‌یابد؛ چنان که خدا می‌‌فرماید: {{متن قرآن|يُصْهَرُ بِهِ مَا فِى بُطُونِهِمْ وَٱلْجُلُودُ}}<ref>«هر چه در اندرون آنان است و (نیز) پوست‌ها (شان) از آن می‌گدازد» سوره حج، آیه ۲۰.</ref> یا می‌‌فرماید: {{متن قرآن|نَارُ ٱللَّهِ ٱلْمُوقَدَةُ * ٱلَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى ٱلْأَفْـِٔدَةِ * إِنَّهَا عَلَيْهِم مُّؤْصَدَةٌۭ}}<ref>«آتش برافروخته خداوند است * که به دل‌ها راه می‌یابد * بی‌گمان، بر آنان فرو پوشیده است» سوره همزه، آیه ۶-۸.</ref>
از نظر [[قرآن]] همان طوری که [[دوزخ]] اعمال در عالی‌ترین وجه خودش در «درون و باطن [[انسان]]» تحقق می‌‌یابد و شخص دوزخ می‌‌شود و او را می‌‌آورند: {{متن قرآن|وَجِا۟ىٓءَ يَوْمَئِذٍۭ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍۢ يَتَذَكَّرُ ٱلْإِنسَـٰنُ وَأَنَّىٰ لَهُ ٱلذِّكْرَىٰ}}<ref>«و در آن روز دوزخ را (به میان) آورند، آن روز، آدمی پند می‌گیرد اما (دیگر) پند او را چه سود خواهد داشت؟» سوره فجر، آیه ۲۳.</ref>، [[بهشت]] [[اعمال]] نیز نخست خود شخص است، چنان که [[خدا]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن|فَرَوْحٌۭ وَرَيْحَانٌۭ وَجَنَّتُ نَعِيمٍۢ}}<ref>«پس (او را) آسایش و روزی و بهشتی پر نعمت است» سوره واقعه، آیه ۸۹.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[در حضرت اعمال در قیامت از نظر قرآن (مقاله)|در حضرت اعمال در قیامت از نظر قرآن]].</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[در حضرت اعمال در قیامت از نظر قرآن (مقاله)|'''در حضرت اعمال در قیامت از نظر قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}