https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB%3A%D8%AA%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86بحث:تیه در قرآن - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-21T23:48:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AA%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=1299027&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = تیه | عنوان مدخل = تیه | مداخل مرتبط = تیه در قرآن - تیه در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== {{متن قرآن|قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى...» ایجاد کرد2024-04-09T08:00:33Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = تیه | عنوان مدخل = <a href="/wiki/%D8%AA%DB%8C%D9%87" title="تیه">تیه</a> | مداخل مرتبط = <a href="/wiki/%D8%AA%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="تیه در قرآن">تیه در قرآن</a> - <a href="/w/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB&action=edit&redlink=1" class="new" title="تیه در حدیث (صفحه وجود ندارد)">تیه در حدیث</a> | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== {{متن قرآن|قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{نبوت}}<br />
{{مدخل مرتبط<br />
| موضوع مرتبط = تیه<br />
| عنوان مدخل = [[تیه]]<br />
| مداخل مرتبط = [[تیه در قرآن]] - [[تیه در حدیث]]<br />
| پرسش مرتبط =<br />
}}<br />
<br />
==مقدمه==<br />
{{متن قرآن|قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ}}<ref>«(خداوند) فرمود: که (آمدن به) این سرزمین چهل سال بر آنان حرام است؛ روی زمین سرگردان میشوند، پس بر گروه نافرمانان دریغ مخور» سوره مائده، آیه ۲۶.</ref>.<br />
<br />
==معنای لغوی==<br />
به گفته برخی نویسندگان در مفردات: {{عربی|التیه: تاه - یتیه}} یعنی حیران و سرگردان شد {{عربی|تاه، یَتُوه}} نیز از همین واژه است.<br />
در داستان [[بنی اسرائیل]] آمده است که چهل سال در [[زمین]] سرگردان بودند<ref>حسین بن راغب اصفهانی، مفردات، ج۱، ص۳۵۰.</ref>.<br />
از گفته «المنجد» فهمیده میشود: {{عربی|تاة، یتیه و تیهاناً}}: با حال [[سرگردانی]] رفت، سرگشته شد و رفت، گم شد، راه را گم کرد... {{عربی|أرض تیهاء و متیمه و تیه و متیه و متیمه}}: سرزمینی که [[مردم]] بسیاری در آن گم میشوند<ref>المنجد، ج۱، ص۱۴۱.</ref>.<br />
در «اشارات» قصص الانبیا به این گفته میرسیم: [[تیه]] در لغت سرگردانی، گم راه شدن و راه گم کردن در بیابان است. [[مولانا]](در دفتر چهارم) فرموده است:<br />
روزگارم رفت زین گون حالها و هم چو تیه و [[قوم موسی]] سالها<ref>ابواسحق منصور بن خلف نیشابوری، قصص الانبیاء، ص۳۰۷.</ref><br />
[[قاموس قرآن]] تیه را «[[تحیر]]» و «سرگردانی» معنی کرده است<ref>قاموس قرآن، ج۱ و ۲، ص۳۰۱.</ref>.<br />
همچنین برخی از دانشمندان درباره یتیهون به خوبی اظهار نظر میکنند: یتیهون، از ماده تیه، به معنی سرگردانی است بعداً این نام (نام تیه) به بیابانی گذارده شد که بنی اسرائیل در آن سرگردان بودند و این بیابان بخشی از بیابان سینا بوده است<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۴، ص۴۳۸.</ref>.<br />
اینکه تیه نام بیابان سینا باشد مورد [[تأیید]] [[کتاب مقدس]] هم میباشد چنانچه در [[قاموس کتاب مقدس]] گفته شده است: «مدت چهل سال بنی اسرائیل در بیابان سینا سرگردان بودند<ref>خروج ۱۹:۳۲.</ref> و<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۳۶.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۳۹۲.</ref><br />
<br />
==ماجرای بیابان تیه==<br />
در [[روزگار]] بنی اسرائیل هیچ [[قوم]] نبود که به اندازه ایشان از [[خیرات الهی]] برخوردار باشد؛ زیرا پس از سالها [[شکنجه]] شدید، [[خدا]] ایشان را از چنگال [[عذاب]] [[فرعونیان]] برهاند و آنگاه [[دشمن]] بزرگشان [[فرعون]] را پیش چشمشان به دست هلاک سپرد و ایشان را [[آزاد]] و مستقل ساخت و از [[بردگی]] [[نجات]] بخشید و از میان ایشان عدهای را به [[پیغمبری]] بگزید تا به هدایتشان [[قیام]] کنند و در بیابان [[تیه]]، صخره سخت را بر ایشان منفجر ساخت تا [[دوازده]] چشمه آب از آن جاری شد...<br />
پس آنگاه برای [[اتمام نعمت]] و اکمال [[مرحمت]]؛ [[موسی]] را [[فرمان]] داد تا ایشان را به سوی سرزمینهای [[مقدس]] [[شام]] کوچ دهد... تا نام [[جنگ]] به گوششان خورد و دانستند که باید «حیثیان» و «[[کنعانیان]]» را از [[شهر]] «ریحاء» برانند<ref>صدر بلاغی، قصص القرآن، ص۱۵۳.</ref> نرفتند، پس [[حق تعالی]] آن [[بلا]] و [[مصیبت]] به ایشان رسانید... آنجا اندر بماندند، چه دانستند روی بیرون آمدن نیست و چاره ماندن است. پس [[دل]] بنهادند و مقیم شدند<ref>ابراهیم بن ابواسحق بن منصور بن خلف نیشابوری، قصص الانبیاء، ص۳۱۱.</ref>. دعای موسی به [[اجابت]] رسید و [[بنی اسرائیل]] نتیجه شوم [[اعمال]] خود را گرفتند، نه مانند شهرنشینان امکان استراحت در شهر را داشتند و نه مانند بیابانگردان [[زندگی]] قبیلگی داشتند<ref>خلاصه تفاسیر المیزان و نمونه، ص۳۰۳.</ref>. [[خدا]] [[وحی]] کرد به موسی که بنی اسرائیل را در این بیابان (تیه) رها کن، آنها باید در این بیابان چهل سال متحیر و سرگردان باشند تا اینکه پیرانشان بمیرند، زمامدارانشان هلاک گردند و پس از آنان نسلی نو که [[عزت نفس]] دارد و بزرگوار است به وجود آید تا به جنگ و [[جهاد]] بپردازد و [[مرگ]] با [[عزت]] را بر زندگی در [[ذلت]] ترجیح دهند<ref>زمانی، قصههای قرآن، ص۲۰۸.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۳۹۴.</ref><br />
<br />
==منظور از «تیه» کجاست؟==<br />
به [[روایت]] روضة الصفا تیه یا جای [[سرگردانی]] بنی اسرائیل چنانکه گفتهاند میان [[مصر]] و [[فلسطین]] است<ref>روضة الصفا، قسم اول، ص۷۶.</ref>. «العبر» ضمن شرح خروج بنی اسرائیل از مصر و داخل شدن آنان به سینا و دیدن جبال شام و بلاد [[بیت المقدس]] نقاطی را نام میبرد که در شناساندن جغرافیای [[تیه]] سودمندند.<br />
العبر میگوید: چهل سال در تیه، سینا و [[فاران]] ماندند و در حوالی شرارة و [[ارض]] [[سعیر]] و [[سرزمین]] بلاد کرک و شوبک سرگردان بودند<ref>العبر، ص۸۷.</ref>. دهخدا از زبان [[زمخشری]] آورده است: بلاد تیه، مابین [[بیت المقدس]] و قنسرین است و از معجم البلدان نقل کرده: زمینی است میان [[ایله]] و [[مصر]] و [[دریای قلزم]] و کوههای سراه از [[سرزمین شام]] و گفتهاند که آن چهل فرسخ در چهل فرسخ است و گویند [[دوازده]] فرسخ در هشتاد فرسخ بود.<br />
برخی نویسندگان در کتاب [[قصههای قرآن]] خاطر نشان ساختهاند: تیه بیابانی است میان سرزمین (ایله) و مصر و دریای قلزم و [[کوههای سراط]] از سرزمین شام<ref>زمانی، قصههای قرآن، ص۲۲۴.</ref>.<br />
<br />
این موقع جغرافیایی را برخی نویسندگان در کتاب خود نیز قید نموده و افزودهاند: به حساب دقیقتر بیابان تیه از یک طرف به «جفار» و از جهت دیگر به [[کوه]] [[طور سینا]] و از طرفی به [[خاک]] بیت المقدس و از طرف دیگر به صحرائی واقع در پشت ریف مصر تا حد قلزم محدود است. قسمت اعظم بیابان تیه ریگزار و قسمت مختصری از آن، خاک سخت است و مقدار کمی [[نخل]] و چشمههای آب در آنجا وجود دارد<ref>بلاغی، قصص قرآن، ص۳۴۷.</ref>.<br />
از میان آنچه گفته شد دقیقتر شدن به موقعیتهای ایله، سعیر، فاران، [[کنعان]] و اریحا برای حل مسأله الزامی است. ایله یا [[ایلا]] در ساحل شرقی خلیج بحر قلزم (همان [[دریای سرخ]] است)<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۱۴۲؛ دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۴۹.</ref>، سعیر واقع در جنوب [[غربی]] دریای مرده بین فاران و سینا<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۷.</ref> و در جنوب [[فلسطین]]<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۹.</ref> واقع است.<br />
فاران حدودش از قرار مذکور است: از شمال به دشت [[شور]] [[زمین]] کنعانی، از [[شرق]] به وادی عربه، که فاصله فیمابین فاران و کوههای [[موآب]] و [[خلیج عقبه]] میباشد. از جنوب دبه الرمه که فاصله فیما بین آنجا و کوههای سینا است و از طرف [[مغرب]] دشت [[شام]] است که فاصله فی ما بین آنجا و خلیج سوئیس و [[مصر]] میباشد<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۶۴۱.</ref>. و [[کنعان]] به سرزمینی اطلاق میگردد که [[بیت]] غزه در جنوب و حمات در شمال در امتداد ساحل شرقی مدیترانه واقع است<ref>پیدایش ۱۵:۱۰ -۱۹.</ref> و<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۸۲۳.</ref>.<br />
پس ثابت میشود که موضع [[تیه]] در آغوش [[فاران]] و سینا و به احتمال [[قوی]] در نقطه «[[دشت]] [[ساعیر]]» بوده است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۳۹۵.</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:مکانها در قرآن]]</div>Msadeq