بحث:جامعیت اسلام در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'تعالیم اسلامی' به 'تعالیم اسلامی'

2020-06-14T15:18:16Z

جایگزینی متن - 'تعالیم اسلامی' به 'تعالیم اسلامی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۴۸
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	#'''نظرداشت نیازهای مادی و [[معنوی]] [[انسان]]:''' [[اسلام]] به نیازهای [[دنیوی]] و [[اخروی]] [[انسان]] توأمان می‌نگرد و هیچ یک را فدای دیگری نمی‌کند و بلکه [[دنیا]] را مقدمه [[آخرت]] می‌داند و درخواست‌های [[معنوی]] و مادی [[انسان]] را به جای خود [[نیکو]] می‌شمارد<ref>ولایت فقیه، ۲۱- ۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.		#'''نظرداشت نیازهای مادی و [[معنوی]] [[انسان]]:''' [[اسلام]] به نیازهای [[دنیوی]] و [[اخروی]] [[انسان]] توأمان می‌نگرد و هیچ یک را فدای دیگری نمی‌کند و بلکه [[دنیا]] را مقدمه [[آخرت]] می‌داند و درخواست‌های [[معنوی]] و مادی [[انسان]] را به جای خود [[نیکو]] می‌شمارد<ref>ولایت فقیه، ۲۱- ۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
	#'''ماندگاری و [[جاودانگی]] و تازگی:''' [[تعالیم]] [[اسلام]] کهنگی نمی‌پذیرند و با گذشت زمان، از تازگی‌ نمی‌افتند و نظر به زمانی ویژه ندارند و ویژگی [[آینده‌نگری]] و [[دوراندیشی]] دارند<ref>المیزان، ۱۷/ ۴۰۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.		#'''ماندگاری و [[جاودانگی]] و تازگی:''' [[تعالیم]] [[اسلام]] کهنگی نمی‌پذیرند و با گذشت زمان، از تازگی‌ نمی‌افتند و نظر به زمانی ویژه ندارند و ویژگی [[آینده‌نگری]] و [[دوراندیشی]] دارند<ref>المیزان، ۱۷/ ۴۰۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
	#'''[[سازگاری]] درونی:''' [[قوانین]] و مقررات و بایدها و نبایدهای هر آیینی آن گاه [[جامعیت]] می‌پذیرند که از [[سازگاری]] درونی نصیب برند و با یکدیگر در ستیزه نباشند. [[تعالیم~~]] [[~~اسلامی]] به گونه کامل از این ویژگی بهره‌مندند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.		#'''[[سازگاری]] درونی:''' [[قوانین]] و مقررات و بایدها و نبایدهای هر آیینی آن گاه [[جامعیت]] می‌پذیرند که از [[سازگاری]] درونی نصیب برند و با یکدیگر در ستیزه نباشند. [[تعالیم اسلامی]] به گونه کامل از این ویژگی بهره‌مندند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.
	#'''خِرَد محوری:''' [[آموزه‌های اسلامی]]، همگی، با [[خرد]] [[انسان]] همراه و همسازند و [[عقل]] [[آدمی]] بر آنها مُهر تأیید می‌گذارد. البته قلمرو این ملاک تا آنجا است که [[عقل]] بتواند [[مصالح]] و [[مفاسد]] را بازشناسد<ref>دین‌شناسی‌، ۱۷۱ و ۱۷۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.		#'''خِرَد محوری:''' [[آموزه‌های اسلامی]]، همگی، با [[خرد]] [[انسان]] همراه و همسازند و [[عقل]] [[آدمی]] بر آنها مُهر تأیید می‌گذارد. البته قلمرو این ملاک تا آنجا است که [[عقل]] بتواند [[مصالح]] و [[مفاسد]] را بازشناسد<ref>دین‌شناسی‌، ۱۷۱ و ۱۷۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.
	#'''اصل [[اجتهاد]]:''' وجود اصل [[اجتهاد]] مستمر در [[آیین اسلام]] ملاکی دیگر است که [[جامعیت]] آن را تضمین می‌کند. [[اجتهاد]] مستمر به معنای [[استنباط]] [[احکام]] جزئی از قواعد کلی متن [[دین]] است<ref>رهبری در اسلام‌، ۴۶۳- ۴۴۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.		#'''اصل [[اجتهاد]]:''' وجود اصل [[اجتهاد]] مستمر در [[آیین اسلام]] ملاکی دیگر است که [[جامعیت]] آن را تضمین می‌کند. [[اجتهاد]] مستمر به معنای [[استنباط]] [[احکام]] جزئی از قواعد کلی متن [[دین]] است<ref>رهبری در اسلام‌، ۴۶۳- ۴۴۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== *نظریه مشهور شیعه بر آن است که آموزه‌های اسلامی به همه ابعاد زن...» ایجاد کرد

2020-03-17T08:02:22Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== *نظریه مشهور شیعه بر آن است که آموزه‌های اسلامی به همه ابعاد زن...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
*نظریه مشهور [[شیعه]] بر آن است که [[آموزه‌های اسلامی]] به همه ابعاد [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[انسان]] در هر زمانی نظر دارند و نیازمندی‌های او را پاسخ می‌گویند و با گذشت زمان محتاج آن نیستند که چیزی بر آنها افزوده شود<ref>مجموعه آثار، ۳/ ۱۹۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 215.</ref>.
*[[تعالیم]] [[اسلام]] مجموعه‌ای است کامل از [[اعتقادات]]، اخلاقیات و [[احکام]] که به گونه منسجم و به هم پیوسته به وسیله [[امین]] [[وحی]] در [[اختیار انسان]] قرار گرفته است<ref>آل عمران/ ۷.</ref>. این نظریه را [[نقل]] و [[عقل]] تأیید می‌کنند<ref>{{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلاَّ مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُواْ بِالأَزْلامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}}؛ سوره مائده، آیه ۳؛ پلورالیسم دینی‌، ۲۵- ۹.</ref>. [[آیین اسلام]] از یک سو با وضع [[قوانین اجتماعی]]، راه [[سعادت]] [[جامعه انسانی]] را باز نموده است و از سوی دیگر، با پای‌فشاری بر [[فضائل اخلاقی]]، در پی کمال افراد انسانی است. بدین سان، مراد از [[جامعیت]] [[دین اسلام]]، توجه آن به همه زوایا مادی و [[معنوی]] [[زندگی]] [[انسان]] و بر آوردن نیازهای او است. هر آنچه [[انسان]] برای راه یافتن به [[سعادت دنیوی]] و [[اخروی]] [[نیاز]] دارد، در [[دین اسلام]] آمده است<ref>عقائد الشیعة الإمامیه‌، ۵۶۳.</ref>. نظریه جامع‌انگاری [[دین اسلام]] بر آن است که این [[جامعیت]] برخاسته از دو مؤلفه است: اول، [[جامعیت]] منابع [[آموزه‌های اسلامی]] که عبارت از [[قرآن]] و [[روایات]] بزرگان [[معصوم]] {{ع}} است؛ دوم، [[جامعیت]] آموزه‌های [[دین اسلام]]<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 215.</ref>.
==[[دلایل]] [[جامعیت]] [[دین اسلام]]==
#'''[[قرآن کریم]]:''' [[قرآن]] تصریح می‌کند که این [[کتاب آسمانی]] به همه نیازهای [[انسان]] پاسخ می‌دهد<ref>{{متن قرآن|وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا فَهُمْ لا يَنطِقُونَ }}؛ سوره نمل، آیه ۸۵.</ref> و [[تعالیم]] [[ادیان]] پیشین را [[تصدیق]] می‌کند و مردمی را که [[ایمان]] می‌آورند، راه می‌نماید<ref>{{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي الأَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ}}؛ سوره یوسف، آیه ۱۱۱.</ref>. [[قرآن]]، [[دین اسلام]] را جهانی می‌خواند<ref>{{متن قرآن| وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ }}؛ سوره انبیاء، آیه ۱۰۷.</ref> و این [[گواه]] است بر [[جامعیت]] آن؛ زیرا [[دینی]] جهانی است که [[توان]] پاسخگویی به همه [[مردم]] [[جهان]] را داشته است و این امر تنها با [[جامعیت]] میسر خواهد شد<ref>کشف المراد، ۳۸۶ و ۳۸۷.</ref>. [[قرآن]]، همچنین [[دین اسلام]] را جاودانه می‌داند<ref>{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاءَهُمْ وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ }}؛ سوره فصلت، آیه ۴۱ و ۴۲.</ref> و این نیز [[گواهی]] دیگر است بر [[جامعیت]] آن<ref>شریعت در آینه معرفت‌، ۲۰۸؛ جامعیت قرآن‌، ۳۱- ۲۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 215.</ref>.
#'''[[روایات معصومین]] {{ع}}:''' روایاتی که بر [[جامعیت]] [[دین اسلام]] [[گواهی]] می‌دهند، بسیارند. از آن جمله است روایتی از [[امام باقر]] {{ع}} که می‌فرماید، [[خداوند]] هر آنچه را [[امت]] به آن [[نیازمند]] است، در کتاب خود یا [[سنت]] رسولش بیان کرده است<ref>نور الثقلین‌، ۳/ ۷۴.</ref>. روایتی نیز از [[امام علی]] {{ع}} [[نقل]] است که می‌فرماید: "بدانید که [[قرآن]]، [[دانش]] [[آینده]] و حدیثِ گذشته را در خود دارد و دردهایتان را درمان می‌کند و امور فردی و [[اجتماعی]] شما را سامان می‌دهد"<ref>نهج البلاغه‌، خطبه ۱۵۸.</ref>. نیز [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: "[[خداوند]] در [[قرآن]] همه چیز را بیان کرده است"<ref>اصول کافی‌، ۱/ ۷۷.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
#'''[[دلیل عقلی]]:''' نفی [[جامعیت]] به معنای آن است که بپذیریم [[دین اسلام]] ناقص است؛ حال آنکه نسبت هر گونه [[نقص]] به [[اسلام]] خلاف [[عقل]] است؛ زیرا اولًا با [[خاتمیت]] [[پیامبر]] {{صل}} سازگار نیست<ref>خاتمیت‌، ۸۶- ۷۰.</ref> و ثانیاً بر خلاف [[قاعده لطف]] است<ref>الإلهیات‌، ۲/ ۵۴- ۴۷.</ref> و ثالثاً نظریه [[تقصیر]] [[پیامبر]] {{صل}} در [[تبلیغ]] [[دین]] را تقویت می‌کند<ref>نهج البلاغه‌، خطبه ۱۸.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
==ملاک‌های [[جامعیت]] [[دین]]==
#'''[[سازگاری]] و [[همراهی]] با [[فطرت]]:''' [[همراهی]] و همسازی کامل [[آموزه‌های اسلامی]] با [[فطرت]] و [[طبیعت]] [[انسان]] و [[جامعه انسانی]]، از ملاک‌های [[جامعیت]] [[دین اسلام]] است. [[انسان]] به نیروی [[فطرت]] خویش و از آن رو که [[دین اسلام]] با او [[اتمام حجت]] کرده است، می‌تواند [[حق]] را از [[باطل]] بازشناسد<ref>آموزش دین‌، ۱۳- ۱۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
#'''آسانی و انعطاف‌پذیری:''' [[آموزه‌های اسلامی]] ناتوانی‌ها و کاستی‌های [[انسان]] را نادیده نینگاشته‌اند و نظر به آنها تدوین یافته‌اند به گونه‌ای که هیچ گاه او را به عسر و حرج نیندازند<ref>{{متن قرآن|وَمَا لَكُمْ أَلاَّ تَأْكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلاَّ مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ وَإِنَّ كَثِيرًا لَّيُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ}}؛ سوره انعام، آیه ۱۱۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
#'''نظرداشت نیازهای مادی و [[معنوی]] [[انسان]]:''' [[اسلام]] به نیازهای [[دنیوی]] و [[اخروی]] [[انسان]] توأمان می‌نگرد و هیچ یک را فدای دیگری نمی‌کند و بلکه [[دنیا]] را مقدمه [[آخرت]] می‌داند و درخواست‌های [[معنوی]] و مادی [[انسان]] را به جای خود [[نیکو]] می‌شمارد<ref>ولایت فقیه، ۲۱- ۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
#'''ماندگاری و [[جاودانگی]] و تازگی:''' [[تعالیم]] [[اسلام]] کهنگی نمی‌پذیرند و با گذشت زمان، از تازگی‌ نمی‌افتند و نظر به زمانی ویژه ندارند و ویژگی [[آینده‌نگری]] و [[دوراندیشی]] دارند<ref>المیزان، ۱۷/ ۴۰۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 216.</ref>.
#'''[[سازگاری]] درونی:''' [[قوانین]] و مقررات و بایدها و نبایدهای هر آیینی آن گاه [[جامعیت]] می‌پذیرند که از [[سازگاری]] درونی نصیب برند و با یکدیگر در ستیزه نباشند. [[تعالیم]] [[اسلامی]] به گونه کامل از این ویژگی بهره‌مندند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.
#'''خِرَد محوری:''' [[آموزه‌های اسلامی]]، همگی، با [[خرد]] [[انسان]] همراه و همسازند و [[عقل]] [[آدمی]] بر آنها مُهر تأیید می‌گذارد. البته قلمرو این ملاک تا آنجا است که [[عقل]] بتواند [[مصالح]] و [[مفاسد]] را بازشناسد<ref>دین‌شناسی‌، ۱۷۱ و ۱۷۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.
#'''اصل [[اجتهاد]]:''' وجود اصل [[اجتهاد]] مستمر در [[آیین اسلام]] ملاکی دیگر است که [[جامعیت]] آن را تضمین می‌کند. [[اجتهاد]] مستمر به معنای [[استنباط]] [[احکام]] جزئی از قواعد کلی متن [[دین]] است<ref>رهبری در اسلام‌، ۴۶۳- ۴۴۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 217.</ref>.
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}