Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==جنگ فجار== در جنگ و درگیری‌هایی که میان اعراب وجود داشت حرمت ماه‌های حرام نادیده گرفته می‌شد، به‌همین‌دلیل آنها را جنگ‌های فجار نامیدند.موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۱، ص۳۰۱- ۳۰۵، به نقل از اغانی، ج۱۹، ص۷۴- ۸۰. برخی تاریخ‌نگا...» ایجاد کرد

2024-08-01T06:13:51Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==جنگ فجار== در جنگ و درگیری‌هایی که میان اعراب وجود داشت حرمت ماه‌های حرام نادیده گرفته می‌شد، به‌همین‌دلیل آنها را جنگ‌های فجار نامیدند.<ref>موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۱، ص۳۰۱- ۳۰۵، به نقل از اغانی، ج۱۹، ص۷۴- ۸۰.</ref> برخی تاریخ‌نگا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==جنگ فجار==
در [[جنگ]] و درگیری‌هایی که میان [[اعراب]] وجود داشت [[حرمت]] [[ماه‌های حرام]] نادیده گرفته می‌شد، به‌همین‌دلیل آنها را جنگ‌های فجار نامیدند.<ref>موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۱، ص۳۰۱- ۳۰۵، به نقل از اغانی، ج۱۹، ص۷۴- ۸۰.</ref>
برخی [[تاریخ‌نگاران]] مدعی‌اند [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در بعضی از این [[جنگ‌ها]] حضور یافته و برخی از [[پژوهشگران]] در این قضیه ایجاد [[شک و تردید]] کرده‌اند. از جمله عوامل این تردید، می‌توان به دو عامل اشاره کرد:

نخست: هرچه از [[عمر شریف]] [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} سپری می‌شد، [[شخصیت]] آن [[بزرگوار]] درخشندگی بیشتری می‌یافت. آن حضرت نیز مانند سایر [[بنی هاشم]] به [[دلاوری]] و [[شجاعت]] فوق‌العاده‌ای معروف بود، ولی این قضیه به این معنا نیست که آن بزرگواران در جنگ‌های [[ظالمانه]] و فسادانگیز شرکت جسته‌اند.
[[روایت]] شده هیچ‌یک از بنی هاشم در آن [[نبردها]] شرکت نکردند و [[ابو طالب]]{{ع}} در این خصوص اظهار داشت: این جنگ‌ها، جز [[ستم]] و [[تجاوز]] و [[قطع رابطه]] [[خویشاوندی]] و [[حرمت‌شکنی]] [[ماه حرام]] نتیجه دیگری ندارد. ازاین رو، من و هیچ‌یک از خاندانم در آنها حضور نخواهیم یافت‌<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۵.</ref> و بدین ترتیب، از شرکت هریک از [[خاندان]] خویش در این نبردها جلوگیری به عمل آورد. [[عبداللّه بن جدعان]] و [[حرب بن امیه]] - که در آن [[زمان]] [[ریاست]] [[قریش]] و [[کنانه]] را برعهده داشتند- از جنگ [[کناره‌گیری]] کرده و اظهار داشتند: ما در ماجرایی که بنی هاشم در آن حضور نداشته باشند، حاضر نخواهیم شد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۵.</ref>

دوم: [[روایات]]، پیرامون نقشی که پیامبر اکرم{{صل}} در این جنگ داشته، به [[اختلاف]] سخن گفته‌اند. برخی بیان داشته‌اند: [[پیامبر]] در این جنگ‌ها تیر در [[اختیار]] عموهایش می‌نهاد تا به [[تیراندازی]] دشمنانشان پاسخ دهند و از [[اموال]] و کالاهای عموهایش نگهداری می‌کرد.<ref>به موسوعة التاریخ الاسلامی، ج۱، ص۳۰۴ مراجعه شود.</ref> بعضی آورده‌اند: حضرت در آن جنگ به پرتاب چند تیر پرداخت‌<ref>سیره نبوی زینی دحلان، ج۱، ص۲۵۱.</ref> و دسته‌ای دیگر می‌گویند: وی با اینکه [[نوجوان]] بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۶.</ref> [[ابو براء]]، نیزه‌انداز [معروف عرب‌] را به وسیله نیزه از پا درآورد.<ref>سیره حلبی، ج۱، ص۱۲۷.</ref> البته ما دقیقا [[آگاهی]] نداریم آیا [[اعراب]] در آن [[زمان]] به [[نوجوانان]] [[اجازه]] حضور در [[نبرد]] و [[جنگ]] می‌دادند یا خیر؟<ref>الصحیح فی السیرة، ج۱، ص۹۵.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱]] ص ۸۰.</ref>

== شرکت [[پیامبر]] {{صل}} در [[جنگ‌های فجار]] ==
[[ابن اسحاق]] در مورد شرکت پیامبر در جنگ‌های فجار گزارشی نیاورده است، اما [[ابن هشام]]<ref>ابن هشام، ج۱، ص۱۹۸.</ref> دراین باره می‌نویسد: پیامبر همراه بعضی از عموهایش در [[جنگ فجار]] شرکت کرد. سپس از خود [[حضرت]] نقل کرده که فرمود: "در جنگ فجار برای بعضی از عموهایم تیر در کمان می‌نهادم".

[[فجار]] از ماده [[فجور]] است و چون این [[جنگ‌ها]] در [[ماه‌های حرام]] روی می‌داد و از [[خوی]] وحشی‌گری [[اعراب]] سرچشمه می‌گرفت، به آنها جنگ‌های فجار گفته شده است. کلمه "فجار" مصدر فعل [[فاجر]] و از باب مفاعله است و بدین معناست که هر دو طرف درگیر در این [[نبرد]]، [[اهل فجور]] و [[تباهی]] بوده‌اند. حال آنکه [[خداوند]] با گماردن بزرگ‌ترین [[فرشته]] خود بر آن حضرت از زمانی که آن حضرت از شیر باز گرفته شد، او را به راه‌های [[بزرگواری]] و [[کرامت]] [[هدایت]] و از خطاهایی کمتر از شرکت در فجار [[حفظ]] کرد؛ به ویژه که در جنگ فجار [[بنی کنانه]] [[ظالم]] بوده است<ref>ر. ک: ابن سعد، ج۱، ص۱۰۱.</ref>.

نکته دیگر آنکه بخشی از روایتی که بر شرکت [[رسول خدا]] {{صل}} در نبرد فجار تکیه کرده، بیشتر به داستان سرایی‌های عامیانه شبیه است تا به وقایع [[تاریخی]]، از این‌رو، [[یعقوبی]]<ref>یعقوبی، ج۲، ص۱۵.</ref> گفته است: [[ابوطالب]] خودش در جنگ‌های فجار شرکت نکرد و اجازه نداد کسی از [[بنی هاشم]] در این جنگ‌ها شرکت کند. وی علت این [[امتناع]] را چنین نقل می‌کند: ابوطالب می‌گفت: این کار [[ستم]] و [[بیداد]] و دوری از [[نزدیکان]] و [[حلال]] شمردن [[ماه حرام]] است و من و کسی از بستگانم در آن شرکت نمی‌کنیم.

[[جعفر مرتضی عاملی]]<ref>جعفر مرتضی عاملی، ج۱، ص۱۲۲.</ref>، سه دلیل برای شرکت نکردن آن حضرت در فجار اقامه گوید: جنگ فجار در [[ماه رجب]]، از ماه‌های حرام اتفاق افتاد و ما مجوزی بر [[هتک حرمت]] آن ماه‌ها برای ابوطالب و رسول خدا {{صل}} نمی‌بینم. همان طور که اگر کسی به [[سیره]] و [[زندگی]] آن دو مراجعه کند، این مسئله را به روشنی خواهد یافت و نیز خواهد دانست که [[مقام]] آن دو، [[برتر]] از [[آلوده]] شدن به این امور بوده است و حتی آن دو [[مقید]] به دوری از این کار بوده‌اند؛ زیرا [[دین حنیف]] داشتند، بلکه در برخی [[روایات]] کاقی آمده است که وصایای [[پیامبران]]، به صورت [[ودیعه]] نزد [[ابوطالب]] بوده است. در کتاب‌هایی مثل [[الغدیر]]<ref>الغدیر، امینی، ج۷، ص۴۲۰-۳۸۰.</ref> که درباره ابوطالب [[سخن]] گفته‌اند، شواهد دیگری که نشان دهنده [[عظمت]] و [[ثبات قدم]] وی در این [[دین]] است، وجود دارد. بنابراین، شرکت [[پیامبر]] در آن [[جنگ‌ها]] پذیرفته نمی‌شود، مگر اینکه بگوییم [[جنگ فجار]]، در ماه‌های "[[نسیء]]" واقع شده یا از اینکه علت آن در [[ماه‌های حرام]] پدید آمده، ولی خودش در ماه‌های [[شعبان]] و [[شوال]] رخ داده است، اما این توجیه نیز مستند [[تاریخی]] ندارد و قابل [[اعتماد]] نیست<ref>برای اطلاع بیشتر، ر. ک: یوسفی غروی، ج۱، ص۲۵۷-۲۵۵.</ref>.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی (کتاب)|مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۳۷-۳۸.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

بحث:جنگ‌های فجار - تاریخچهٔ نسخه‌ها