بحث:حجاب در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پاسداشت حریم و جایگاه زنان در خانه */

2024-11-24T05:53:23Z

پاسداشت حریم و جایگاه زنان در خانه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۳
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	بنابراین رخصت‌های تسهیلی و ارفاقی که درباره صورت و دو دست زنان یا فرو نهادن سرپوش زنان سالخورده که به [[حکم]] [[ضرورت]]، داده شده است، نباید باعث [[فراموشی]] اصل کلی [[اخلاقی]] و [[خانوادگی]] رعایت حریم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۶.</ref>.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۵.</ref>		بنابراین رخصت‌های تسهیلی و ارفاقی که درباره صورت و دو دست زنان یا فرو نهادن سرپوش زنان سالخورده که به [[حکم]] [[ضرورت]]، داده شده است، نباید باعث [[فراموشی]] اصل کلی [[اخلاقی]] و [[خانوادگی]] رعایت حریم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۶.</ref>.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۵.</ref>

	==[[پاسداشت~~]] [[~~حریم]] و جایگاه زنان در خانه==		==پاسداشت حریم و جایگاه زنان در خانه==
	ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، سر زده وارد خانه‌های [[پیامبر]]{{صل}} نشوید مگر آنکه به شما [[اجازه]] داده شود و اگر برای صرف غذا [[دعوت]] شدید، به موقع بیایید و پس از صرف غذا برخیزید و بروید و وقت را به گفتار نگیرید؛ زیرا این امور، پیامبر را می‌آزرد و او [[شرم]] می‌کند، ولی خداوند از [[بیان حق]] شرم نمی‌کند و وقتی که می‌خواهید چیزی از زنان پیامبر بگیرید، از پشت پرده بخواهید (بدون اینکه وارد [[اتاق]] شوید) این [[کارها]] برای [[پاکیزگی]] [[دل]] شما و دل آنها بهتر است<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ}} «ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می‌دهد و از شما شرم می‌دارد ولی خداوند از (گفتن) حقیقت شرم نمی‌کند و چون از آنان چیزی خواستید از پشت پرده‌ای بخواهید، این برای دل‌های شما و دل‌های آنان پاکیزه‌تر است و شما حقّ ندارید که پیامبر را بیازارید و نه هرگز پس از او همسرانش را به همسری گیرید که آن نزد خداوند، سترگ است» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>.		ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، سر زده وارد خانه‌های [[پیامبر]]{{صل}} نشوید مگر آنکه به شما [[اجازه]] داده شود و اگر برای صرف غذا [[دعوت]] شدید، به موقع بیایید و پس از صرف غذا برخیزید و بروید و وقت را به گفتار نگیرید؛ زیرا این امور، پیامبر را می‌آزرد و او [[شرم]] می‌کند، ولی خداوند از [[بیان حق]] شرم نمی‌کند و وقتی که می‌خواهید چیزی از زنان پیامبر بگیرید، از پشت پرده بخواهید (بدون اینکه وارد [[اتاق]] شوید) این [[کارها]] برای [[پاکیزگی]] [[دل]] شما و دل آنها بهتر است<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ}} «ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می‌دهد و از شما شرم می‌دارد ولی خداوند از (گفتن) حقیقت شرم نمی‌کند و چون از آنان چیزی خواستید از پشت پرده‌ای بخواهید، این برای دل‌های شما و دل‌های آنان پاکیزه‌تر است و شما حقّ ندارید که پیامبر را بیازارید و نه هرگز پس از او همسرانش را به همسری گیرید که آن نزد خداوند، سترگ است» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>.

	این [[آیه]] نزد [[مفسران]] به «[[آیه حجاب]]» [[شهرت]] دارد، ولی مقصود از «[[حجاب]]» در این آیه، [[حفظ]] [[پوشش]] [[دینی]] ویژه [[بانوان]] نیست، بلکه [[دستوری]] که در این آیه ذکر شده است، بنیادگذاری یک [[سنت]] زیبای [[خانوادگی]] است. برابر این [[فرمان الهی]]، بر مردان نامحرم [[واجب]] است [[حریم]] [[زنان]] را در درون [[خانه]] و [[اتاق]] و جایگاهشان [[پاس]] دارند و هرگز نباید سرزده و به بهانه‌های واهی و بدون ایجاد آمادگی‌های لازم وارد جایگاه خاص زنان شوند؛ بلکه حتی اگر به متاع یا کالای خاصی نیاز دارند که در [[اختیار]] زنان یک [[خانواده]] قرار دارد، باید آن زنان را از بیرون و از پس پرده فراخوانده، بدون آنکه وارد جایگاه و اتاق ویژه آنان شوند، درخواست خود را اعلام نمایند.		این [[آیه]] نزد [[مفسران]] به «[[آیه حجاب]]» [[شهرت]] دارد، ولی مقصود از «[[حجاب]]» در این آیه، [[حفظ]] [[پوشش]] [[دینی]] ویژه [[بانوان]] نیست، بلکه [[دستوری]] که در این آیه ذکر شده است، بنیادگذاری یک [[سنت]] زیبای [[خانوادگی]] است. برابر این [[فرمان الهی]]، بر مردان نامحرم [[واجب]] است حریم [[زنان]] را در درون [[خانه]] و [[اتاق]] و جایگاهشان [[پاس]] دارند و هرگز نباید سرزده و به بهانه‌های واهی و بدون ایجاد آمادگی‌های لازم وارد جایگاه خاص زنان شوند؛ بلکه حتی اگر به متاع یا کالای خاصی نیاز دارند که در [[اختیار]] زنان یک [[خانواده]] قرار دارد، باید آن زنان را از بیرون و از پس پرده فراخوانده، بدون آنکه وارد جایگاه و اتاق ویژه آنان شوند، درخواست خود را اعلام نمایند.

	مخاطب این [[دستورات]]، عموم مردان هستند نه زنان؛ در حالی که مخاطب [[وجوب]] پوشش، زنان بودند نه مردان.		مخاطب این [[دستورات]]، عموم مردان هستند نه زنان؛ در حالی که مخاطب [[وجوب]] پوشش، زنان بودند نه مردان.

Bahmani: /* پانویس */

2024-11-24T05:53:00Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۳
خط ۸۳:		خط ۸۳:

	بنابراین رخصت‌های تسهیلی و ارفاقی که درباره صورت و دو دست زنان یا فرو نهادن سرپوش زنان سالخورده که به [[حکم]] [[ضرورت]]، داده شده است، نباید باعث [[فراموشی]] اصل کلی [[اخلاقی]] و [[خانوادگی]] رعایت حریم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۶.</ref>.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۵.</ref>		بنابراین رخصت‌های تسهیلی و ارفاقی که درباره صورت و دو دست زنان یا فرو نهادن سرپوش زنان سالخورده که به [[حکم]] [[ضرورت]]، داده شده است، نباید باعث [[فراموشی]] اصل کلی [[اخلاقی]] و [[خانوادگی]] رعایت حریم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۶.</ref>.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۵.</ref>

			==[[پاسداشت]] [[حریم]] و جایگاه زنان در خانه==
			ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، سر زده وارد خانه‌های [[پیامبر]]{{صل}} نشوید مگر آنکه به شما [[اجازه]] داده شود و اگر برای صرف غذا [[دعوت]] شدید، به موقع بیایید و پس از صرف غذا برخیزید و بروید و وقت را به گفتار نگیرید؛ زیرا این امور، پیامبر را می‌آزرد و او [[شرم]] می‌کند، ولی خداوند از [[بیان حق]] شرم نمی‌کند و وقتی که می‌خواهید چیزی از زنان پیامبر بگیرید، از پشت پرده بخواهید (بدون اینکه وارد [[اتاق]] شوید) این [[کارها]] برای [[پاکیزگی]] [[دل]] شما و دل آنها بهتر است<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ}} «ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می‌دهد و از شما شرم می‌دارد ولی خداوند از (گفتن) حقیقت شرم نمی‌کند و چون از آنان چیزی خواستید از پشت پرده‌ای بخواهید، این برای دل‌های شما و دل‌های آنان پاکیزه‌تر است و شما حقّ ندارید که پیامبر را بیازارید و نه هرگز پس از او همسرانش را به همسری گیرید که آن نزد خداوند، سترگ است» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>.

			این [[آیه]] نزد [[مفسران]] به «[[آیه حجاب]]» [[شهرت]] دارد، ولی مقصود از «[[حجاب]]» در این آیه، [[حفظ]] [[پوشش]] [[دینی]] ویژه [[بانوان]] نیست، بلکه [[دستوری]] که در این آیه ذکر شده است، بنیادگذاری یک [[سنت]] زیبای [[خانوادگی]] است. برابر این [[فرمان الهی]]، بر مردان نامحرم [[واجب]] است [[حریم]] [[زنان]] را در درون [[خانه]] و [[اتاق]] و جایگاهشان [[پاس]] دارند و هرگز نباید سرزده و به بهانه‌های واهی و بدون ایجاد آمادگی‌های لازم وارد جایگاه خاص زنان شوند؛ بلکه حتی اگر به متاع یا کالای خاصی نیاز دارند که در [[اختیار]] زنان یک [[خانواده]] قرار دارد، باید آن زنان را از بیرون و از پس پرده فراخوانده، بدون آنکه وارد جایگاه و اتاق ویژه آنان شوند، درخواست خود را اعلام نمایند.

			مخاطب این [[دستورات]]، عموم مردان هستند نه زنان؛ در حالی که مخاطب [[وجوب]] پوشش، زنان بودند نه مردان.
			هرچند رعایت این [[فرمان]]، نسبت به [[همسران پیامبر]]{{صل}} مطرح شده است، ولی این دستور، حکمی عام و فراگیر است؛ یعنی هرکس در داخل و درون [[زندگی]] افراد دیگر، متاع و کالایی دارد و می‌خواهد آن را از زنان خانه بگیرد، لازم است حریم خانواده را پاس دارد و به اندک بهانه‌ای سرزده وارد خانه دیگران نشوند.
			این آیه – آن‌گونه که برخی پنداشته‌اند - به زنان دستور پرده‌نشینی نمی‌دهد؛ زیرا [[حکم]] به وارد نشدن مردان در حریم خاص زنان به صورت سرزده و [[لزوم]] درخواست متاع مورد نیاز از پشت پرده، غیر از حکم به پرده‌نشینی زنان است و هیچ ربطی به آن ندارد.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۸.</ref>.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* حفظ چشم و پوشش جسم */

2024-11-24T05:45:27Z

حفظ چشم و پوشش جسم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	در [[آیات]] فوق از تعابیر {{متن قرآن\|ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ}} و {{متن قرآن\|ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ}} فهمیده می‌شود که دستور [[اجازه]] گرفتن یک [[حکم]] سخت‌گیرانه یا [[فرمان]] تعبدی صرف نیست؛ بلکه دارای [[مصلحت]]، [[فلسفه]]، [[حکمت]]، دلیل و آثار و فوایدی است که در صورت رعایت، مواهب و [[منافع]] آن به افراد و [[جامعه باز]] می‌گردد. همچنین {{متن قرآن\|لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}} اشاره به این [[حقیقت]] است که شما در [[فطرت]] خود، صحت و [[زیبایی]] این [[احکام]] و مسائل را [[درک]] می‌کنید، ولی باید آنها را یادآوری کرد و [[تذکر]] داد<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۶۹.</ref>.		در [[آیات]] فوق از تعابیر {{متن قرآن\|ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ}} و {{متن قرآن\|ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ}} فهمیده می‌شود که دستور [[اجازه]] گرفتن یک [[حکم]] سخت‌گیرانه یا [[فرمان]] تعبدی صرف نیست؛ بلکه دارای [[مصلحت]]، [[فلسفه]]، [[حکمت]]، دلیل و آثار و فوایدی است که در صورت رعایت، مواهب و [[منافع]] آن به افراد و [[جامعه باز]] می‌گردد. همچنین {{متن قرآن\|لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}} اشاره به این [[حقیقت]] است که شما در [[فطرت]] خود، صحت و [[زیبایی]] این [[احکام]] و مسائل را [[درک]] می‌کنید، ولی باید آنها را یادآوری کرد و [[تذکر]] داد<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۶۹.</ref>.

	==[[حفظ]] چشم و [[پوشش]] [[جسم]]==		==[[حفظ]] چشم و [[پوشش]] جسم==
	به مردان [[مؤمن]] بگو که دیدگان فروخوابانند و دامن‌ها [[حفظ]] کنند. این عمل برای ایشان پاکیزه‌تر است؛ همانا [[خداوند]] به آنچه انجام می‌دهند، [[آگاه]] است و به [[بانوان]] با [[ایمان]] بگو چشم‌های خود را فرو پوشند و دامن‌های خویش حفظ کنند و [[زیور]] خویش مگر آنچه که پیدا است، آشکار نکنند و سرپوش‌های خویش را بر گریبان‌ها بزنند، [[زینت]] خویش آشکار نکنند، مگر برای شوهران یا [[پدران]] یا پدر شوهران یا پسران یا پسر شوهران یا [[برادران]] یا [[برادر]] زادگان یا خواهرزادگان، یا [[زنان]] یا مملوکان‌شان یا مردان طفیلی که به [[زن]] [[حاجت]] ندارند یا کودکانی که از [[راز]] زنان (امور جنسی) آگاه نیستند (یا بر کامجویی از زنان توانا نیستند) و پای به [[زمین]] نکوبند تا زیورهای مخفی آنان (خلخال‌هایی که به پا می‌کردند) دانسته شود و همگی به سوی خداوند [[توبه]] [[برید]]، ای گروه [[مؤمنان]]، باشد که [[رستگار]] شوید<ref>{{متن قرآن\|قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاءِ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} «به مردان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند، این برای آنان پاک‌تر است، بی‌گمان خداوند از آنچه می‌کنند آگاه است و به زنان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند و زیور خود را آشکار نگردانند مگر آنچه از آن، که خود پیداست و باید روسری‌هایشان را بر گریبان خویش افکنند و زیور خود را آشکار نگردانند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان (هم آیین) شان یا کنیزهاشان یا مردان وابسته‌ای که نیاز (به زن) ندارند یا کودکانی که از شرمگاه‌های زنان آگاهی ندارند و چنان پا نکوبند که آنچه از زیورشان پوشیده می‌دارند آشکار گردد و همگان ای مؤمنان! به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار گردید» سوره نور، آیه ۳۰.</ref>.		به مردان [[مؤمن]] بگو که دیدگان فروخوابانند و دامن‌ها [[حفظ]] کنند. این عمل برای ایشان پاکیزه‌تر است؛ همانا [[خداوند]] به آنچه انجام می‌دهند، [[آگاه]] است و به [[بانوان]] با [[ایمان]] بگو چشم‌های خود را فرو پوشند و دامن‌های خویش حفظ کنند و [[زیور]] خویش مگر آنچه که پیدا است، آشکار نکنند و سرپوش‌های خویش را بر گریبان‌ها بزنند، [[زینت]] خویش آشکار نکنند، مگر برای شوهران یا [[پدران]] یا پدر شوهران یا پسران یا پسر شوهران یا [[برادران]] یا [[برادر]] زادگان یا خواهرزادگان، یا [[زنان]] یا مملوکان‌شان یا مردان طفیلی که به [[زن]] [[حاجت]] ندارند یا کودکانی که از [[راز]] زنان (امور جنسی) آگاه نیستند (یا بر کامجویی از زنان توانا نیستند) و پای به [[زمین]] نکوبند تا زیورهای مخفی آنان (خلخال‌هایی که به پا می‌کردند) دانسته شود و همگی به سوی خداوند [[توبه]] [[برید]]، ای گروه [[مؤمنان]]، باشد که [[رستگار]] شوید<ref>{{متن قرآن\|قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاءِ وَلَا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}} «به مردان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند، این برای آنان پاک‌تر است، بی‌گمان خداوند از آنچه می‌کنند آگاه است و به زنان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند و زیور خود را آشکار نگردانند مگر آنچه از آن، که خود پیداست و باید روسری‌هایشان را بر گریبان خویش افکنند و زیور خود را آشکار نگردانند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان (هم آیین) شان یا کنیزهاشان یا مردان وابسته‌ای که نیاز (به زن) ندارند یا کودکانی که از شرمگاه‌های زنان آگاهی ندارند و چنان پا نکوبند که آنچه از زیورشان پوشیده می‌دارند آشکار گردد و همگان ای مؤمنان! به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار گردید» سوره نور، آیه ۳۰.</ref>.

	روزی زنی [[جوان]] و [[زیبا]] که طبق معمول روسری خود را به پشت گردن انداخته و دور گردن و بنا گوشش پیدا بود، از کوچه عبور می‌کرد؛ زیبایی‌های [[زن]] جوان، سخت نظر [[جوانی]] از [[اصحاب پیامبران]]{{صل}} را جلب کرد. آن زن وارد کوچه‌ای شد و مرد جوان همچنان با چشم خود، او را دنبال می‌کرد. همان طور که می‌رفت، ناگهان استخوان یا شیشه‌ای که از [[دیوار]] بیرون آمده بود، به صورتش خورد و رخسارش را مجروح ساخت. وقتی به خود آمد که [[خون]] از سر و صورتش جاری شده بود. نزد [[رسول اکرم]]{{صل}} آمد و ماجرای پیش آمده را به آن حضرت بازگفت. اینجا بود که این [[آیه مبارکه]] نازل شد<ref>کافی، ج۵، ص۵۲۱؛ وسائل الشیعه، ج۳، ص۲۴؛ و تفسیر صافی و تفسیر درالمنثور، ذیل همین آیه؛ شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۸۵</ref>.		روزی زنی [[جوان]] و [[زیبا]] که طبق معمول روسری خود را به پشت گردن انداخته و دور گردن و بنا گوشش پیدا بود، از کوچه عبور می‌کرد؛ زیبایی‌های [[زن]] جوان، سخت نظر [[جوانی]] از [[اصحاب پیامبران]]{{صل}} را جلب کرد. آن زن وارد کوچه‌ای شد و مرد جوان همچنان با چشم خود، او را دنبال می‌کرد. همان طور که می‌رفت، ناگهان استخوان یا شیشه‌ای که از [[دیوار]] بیرون آمده بود، به صورتش خورد و رخسارش را مجروح ساخت. وقتی به خود آمد که [[خون]] از سر و صورتش جاری شده بود. نزد [[رسول اکرم]]{{صل}} آمد و ماجرای پیش آمده را به آن حضرت بازگفت. اینجا بود که این [[آیه مبارکه]] نازل شد<ref>کافی، ج۵، ص۵۲۱؛ وسائل الشیعه، ج۳، ص۲۴؛ و تفسیر صافی و تفسیر درالمنثور، ذیل همین آیه؛ شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۸۵</ref>.

	زن [[مظهر]] [[جمال]]، و مرد مظهر [[شیفتگی]] است؛ بدین جهت [[تمایل]] مرد به نگاه کردن و چشم‌چرانی، بیشتر از تمایل زن به نگاه است و تمایل زن به خودنمایی بیشتر از میل مرد به جلوه‌نمایی است؛ بنابراین نخست، دوری گزیدن از نگاه و [[حفظ]] دامن برای مردان و بعد برای [[زنان]] بیان شده است [[وظیفه]] [[پوشش]] و [[حجاب]] تنها برای زنان طرح شده است. [[همسانی]] تعابیر و واژه‌ها نشان دهنده این [[واقعیت]] است که [[قوانین اسلام]] بر پایه جنسیت و [[تبعیض]] و تفاوت میان زن و مرد بنا نشده، بلکه [[هدف]] از این [[دستورات]]، رعایت [[مصالح]] [[بشر]] است؛ خواه زن باشد یا مرد.		زن [[مظهر]] [[جمال]]، و مرد مظهر [[شیفتگی]] است؛ بدین جهت [[تمایل]] مرد به نگاه کردن و چشم‌چرانی، بیشتر از تمایل زن به نگاه است و تمایل زن به خودنمایی بیشتر از میل مرد به جلوه‌نمایی است؛ بنابراین نخست، دوری گزیدن از نگاه و [[حفظ]] دامن برای مردان و بعد برای [[زنان]] بیان شده است [[وظیفه]] [[پوشش]] و [[حجاب]] تنها برای زنان طرح شده است. [[همسانی]] تعابیر و واژه‌ها نشان دهنده این [[واقعیت]] است که [[قوانین اسلام]] بر پایه جنسیت و [[تبعیض]] و تفاوت میان زن و مرد بنا نشده، بلکه [[هدف]] از این [[دستورات]]، رعایت [[مصالح]] [[بشر]] است؛ خواه زن باشد یا مرد.

	کاهش نگاه و کوتاه کردن آن، بدین معنا است که افراد به شکل [[خیره]] و برای چشم‌چرانی به نامحرم نگاه نکنند. نگاه آنان به یکدیگر باید نگاه آنی و به هنگام روبه‌رو شدن و مقدمه‌ای برای گفت‌و‌گو و با چشمان محجوب و نیمه باز باشد، نه نگاه استقلالی برای تماشا و ورانداز کردن و خیره شدن؛ آن هم در چهره (و شاید دو دست تا مچ)، اما نگاه به غیر صورت [[زن]] که هیچ ضرورتی ندارد، جایز نیست<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۷۶.</ref>.		کاهش نگاه و کوتاه کردن آن، بدین معنا است که افراد به شکل [[خیره]] و برای چشم‌چرانی به نامحرم نگاه نکنند. نگاه آنان به یکدیگر باید نگاه آنی و به هنگام روبه‌رو شدن و مقدمه‌ای برای گفت‌و‌گو و با چشمان محجوب و نیمه باز باشد، نه نگاه استقلالی برای تماشا و ورانداز کردن و خیره شدن؛ آن هم در چهره (و شاید دو دست تا مچ)، اما نگاه به غیر صورت [[زن]] که هیچ ضرورتی ندارد، جایز نیست<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۷۶.</ref>.
	واژهٔ «[[زینت]]» در «زینت‌های خود را آشکار نسازند». آرایش‌هایی که سرمه و رنگ و زیورآلاتی را که همانند طلا و جواهر از بدن جدا هستند، در بر می‌گیرد.		واژهٔ «[[زینت]]» در «زینت‌های خود را آشکار نسازند». آرایش‌هایی که سرمه و رنگ و زیورآلاتی را که همانند طلا و جواهر از بدن جدا هستند، در بر می‌گیرد.
خط ۷۲:		خط ۷۴:

	در پایان، [[خداوند]] زنان را از هر گونه [[اقدام]] برای آشکار ساختن زینت‌های پنهان خود، [[نهی]] می‌کند و بدان رو که زنان [[عرب]] خلخال‌هایی گران قیمت به پا می‌کردند و گاه برای فهماندن به دیگران، پای خود را محکم بر [[زمین]] می‌کوفتند، بدان‌ها هشدار می‌دهد که مبادا پایشان را محکم به زمین بزنند تا زینت‌های مخفی آنان آشکار شود! از این دستور می‌توان فهمید که به طور کلی [[زن]] در [[معاشرت]]، نباید کاری کند که موجب تحریک و تهییج و جلب توجه مردان نامحرم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۱.</ref>.		در پایان، [[خداوند]] زنان را از هر گونه [[اقدام]] برای آشکار ساختن زینت‌های پنهان خود، [[نهی]] می‌کند و بدان رو که زنان [[عرب]] خلخال‌هایی گران قیمت به پا می‌کردند و گاه برای فهماندن به دیگران، پای خود را محکم بر [[زمین]] می‌کوفتند، بدان‌ها هشدار می‌دهد که مبادا پایشان را محکم به زمین بزنند تا زینت‌های مخفی آنان آشکار شود! از این دستور می‌توان فهمید که به طور کلی [[زن]] در [[معاشرت]]، نباید کاری کند که موجب تحریک و تهییج و جلب توجه مردان نامحرم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۱.</ref>.

	در نهایت، [[قرآن]] با فراخواندن همگان به بازگشت به سوی خداوند برای آنکه به [[رستگاری]] نایل شوند، در [[حقیقت]] [[مردمان]] را هشدار می‌دهد که از [[سهل‌انگاری]] در انجام [[فرمان‌های الهی]] بپرهیزند.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۱.</ref>.		در نهایت، [[قرآن]] با فراخواندن همگان به بازگشت به سوی خداوند برای آنکه به [[رستگاری]] نایل شوند، در [[حقیقت]] [[مردمان]] را هشدار می‌دهد که از [[سهل‌انگاری]] در انجام [[فرمان‌های الهی]] بپرهیزند.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۱.</ref>.

			==[[لزوم]] رعایت [[حریم]] [[عفاف]] بر همگان حتی بر زنان [[کهنسال]]==
			و زنان از پا افتاده‌ای که [[امید]] به [[ازدواج]] ندارند، می‌توانند [[لباس]] روی خود را بر زمین نهند به شرط آنکه نخواهند خودنمایی کنند و اگر [[عفت]] بورزند برای آنان بهتر است و خداوند شنوا و [[دانا]] است<ref>{{متن قرآن\|وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ وَأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}} «و بر زنان از کار افتاده‌ای که امید زناشویی ندارند گناهی نیست که پوشش خود را وانهند بی‌آنکه زیورنمایی کنند و پاکدامنی پیشه کردن (و پوشش داشتن) برای آنان بهتر است و خداوند شنوایی داناست» سوره نور، آیه ۶۰.</ref>.

			این [[آیه]] در [[حقیقت]] سومین استثنا از [[وجوب]] [[پوشش]] را بدین شرح بیان می‌کند: [[زنان]] سالخورده‌ای که از نظر [[زناشویی]] بازنشسته شده، امیدی به [[ازدواج]] ندارند، در صورتی که خود را به [[زیور]] نیارایند و قصد خودنمایی نداشته باشند، می‌توانند جامه‌های رو و بیرونی خویش را به شرط [[پاسداشت]] [[حریم]] [[عفاف]] بر [[زمین]] نهند. بدین‌سان حتی به پیرزنان نیز [[اجازه]] خود آرایی خودنمایی و طنازی داده نشده است<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۵.</ref>.

			بنابراین رخصت‌های تسهیلی و ارفاقی که درباره صورت و دو دست زنان یا فرو نهادن سرپوش زنان سالخورده که به [[حکم]] [[ضرورت]]، داده شده است، نباید باعث [[فراموشی]] اصل کلی [[اخلاقی]] و [[خانوادگی]] رعایت حریم شود<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۹۶.</ref>.<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۷۵.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-11-24T05:42:21Z

پانویس

@@ خط ۵۸: / خط ۵۸: @@
 در [[آیات]] فوق از تعابیر {{متن قرآن|ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ}} و {{متن قرآن|ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ}} فهمیده می‌شود که دستور [[اجازه]] گرفتن یک [[حکم]] سخت‌گیرانه یا [[فرمان]] تعبدی صرف نیست؛ بلکه دارای [[مصلحت]]، [[فلسفه]]، [[حکمت]]، دلیل و آثار و فوایدی است که در صورت رعایت، مواهب و [[منافع]] آن به افراد و [[جامعه باز]] می‌گردد. همچنین {{متن قرآن|لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}} اشاره به این [[حقیقت]] است که شما در [[فطرت]] خود، صحت و [[زیبایی]] این [[احکام]] و مسائل را [[درک]] می‌کنید، ولی باید آنها را یادآوری کرد و [[تذکر]] داد<ref>[[علی محمدی آشنانی|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)|پوشش و حجاب]]، ص ۶۹.</ref>.
 == پانویس ==
 {{پانویس}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-11-24T05:41:09Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۱
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	== معنای اصطلاحی ==		== معنای اصطلاحی ==
	در اصطلاح [[تاریخ]] و [[حدیث]] [[اسلامی]] هر جا نام "آیه حجاب" آمده است، مثلاً گفته شده قبل از [[نزول آیه]] حجاب چنان بود و بعد از نزول آیه حجاب چنین شد، مقصود این [[آیه]] است که مربوط به [[زنان]] [[پیغمبر]] است<ref>رجوع شود به صحیح مسلم، جلد ۴، ص۱۴۸–۱۵۱.</ref><ref>مسئله حجاب، ص۸۱.</ref>. ابن‌خلدون کلمه حجاب را به معنی پرده و حائل - نه [[پوشش]] - به کار برده است. استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زنان یک اصطلاح شبه جدید است. در قدیم و مخصوصاً در اصطلاح [[فقهاء]] کلمه "ستر" که به معنی پوشش است به کار رفته است. فقهاء چه در کتاب الصلوة و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده‌اند کلمه "ستر" را به کار برده‌اند نه کلمه حجاب را. بهتر این بود که این کلمه عوض نمی‌شد و ما همیشه همان کلمه "پوشش" را به کار می‌بردیم؛ زیرا چنان‌که گفتیم معنی شایع لغت حجاب پرده است، و اگر در مورد پوشش به کار برده می‌شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن [[زن]] است و همین امر موجب شد که عده زیادی [[گمان]] کنند که [[اسلام]] خواسته است زن همیشه پشت پرده و در [[خانه]] محبوس باشد و بیرون نرود<ref>مسئله حجاب، ص۷۹.</ref>. حجاب هم به معنی [[پوشیدن]] است و هم به معنی پرده و [[حاجب]]. بیشتر استعمالش به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‌دهد که پرده وسیله پوشش است، و شاید بتوان گفت که به حسب اصل لغت هر پوششی حجاب نیست، آن پوشش حجاب نامیده می‌شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد. در [[قرآن کریم]] در داستان [[سلیمان]]، [[غروب]] [[خورشید]] را این‌طور توصیف می‌کند: {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref>. یعنی تا آن وقتی که خورشید در پشت پرده مخفی شد. پرده حاجب میان [[قلب]] و شکم را "حجاب" می‌نامند<ref>مسئله حجاب، ص۷۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۳۷.</ref>		در اصطلاح [[تاریخ]] و [[حدیث]] [[اسلامی]] هر جا نام "آیه حجاب" آمده است، مثلاً گفته شده قبل از [[نزول آیه]] حجاب چنان بود و بعد از نزول آیه حجاب چنین شد، مقصود این [[آیه]] است که مربوط به [[زنان]] [[پیغمبر]] است<ref>رجوع شود به صحیح مسلم، جلد ۴، ص۱۴۸–۱۵۱.</ref><ref>مسئله حجاب، ص۸۱.</ref>. ابن‌خلدون کلمه حجاب را به معنی پرده و حائل - نه [[پوشش]] - به کار برده است. استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زنان یک اصطلاح شبه جدید است. در قدیم و مخصوصاً در اصطلاح [[فقهاء]] کلمه "ستر" که به معنی پوشش است به کار رفته است. فقهاء چه در کتاب الصلوة و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده‌اند کلمه "ستر" را به کار برده‌اند نه کلمه حجاب را. بهتر این بود که این کلمه عوض نمی‌شد و ما همیشه همان کلمه "پوشش" را به کار می‌بردیم؛ زیرا چنان‌که گفتیم معنی شایع لغت حجاب پرده است، و اگر در مورد پوشش به کار برده می‌شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن [[زن]] است و همین امر موجب شد که عده زیادی [[گمان]] کنند که [[اسلام]] خواسته است زن همیشه پشت پرده و در [[خانه]] محبوس باشد و بیرون نرود<ref>مسئله حجاب، ص۷۹.</ref>. حجاب هم به معنی [[پوشیدن]] است و هم به معنی پرده و [[حاجب]]. بیشتر استعمالش به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‌دهد که پرده وسیله پوشش است، و شاید بتوان گفت که به حسب اصل لغت هر پوششی حجاب نیست، آن پوشش حجاب نامیده می‌شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد. در [[قرآن کریم]] در داستان [[سلیمان]]، [[غروب]] [[خورشید]] را این‌طور توصیف می‌کند: {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref>. یعنی تا آن وقتی که خورشید در پشت پرده مخفی شد. پرده حاجب میان [[قلب]] و شکم را "حجاب" می‌نامند<ref>مسئله حجاب، ص۷۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۳۷.</ref>

			== [[لزوم]] [[اجازه]] خواستن برای ورود ==
			ای کسانی که [[ایمان]] آورده‌اید، به [[خانه]] دیگران داخل نشوید؛ مگر آنکه قبلاً آنان را [[آگاه]] سازید و بر [[اهل]] خانه [[سلام]] کنید، این برای شما بهتر است. باشد که [[پند]] گیرید. اگر کسی را در خانه نیافتید، داخل نشوید تا به شما اجازه داده شود و اگر گفته شد بازگردید، بازگردید که برای شما پاکیزه‌تر است؛ [[خداوند]] بدان‌چه انجام می‌دهید [[دانا]] است. باکی نیست که در خانه‌هایی که محل سکونت نیست و نفعی در آنجا دارید (بدون اجازه) داخل شوید. [[خدا]] آنچه را آشکار می‌کنید و آنچه را که [[نهان]] می‌دارید، آگاه است<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ * فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيهَا أَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوهَا حَتَّى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَإِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكَى لَكُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ * لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ مَسْكُونَةٍ فِيهَا مَتَاعٌ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا تَكْتُمُونَ}} «ای مؤمنان! به خانه‌هایی جز خانه خودتان درنیایید تا آنکه آشنایی دهید و بر اهل آن (خانه)‌ها سلام کنید؛ این برای شما بهتر است، باشد که پند گیرید * پس اگر در آن (خانه)‌ها کسی را نیابید درون آنها در نیایید تا به شما اجازه داده شود و اگر به شما گویند: باز گردید! باز گردید، این برایتان پاکیزه‌تر است و خداوند به آنچه انجام می‌دهید داناست * بر شما گناهی نیست که درون خانه‌هایی غیر مسکون که در آن کالایی دارید درآیید و خداوند آنچه پنهان می‌دارید و آنچه آشکار می‌کنید می‌داند» سوره نور، آیه ۲۷-۲۹.</ref>. مفاد [[آیات]] فوق این است که [[مؤمنان]] نباید سرزده و بدون [[اجازه]] به [[خانه]] کسی داخل شوند؛ ولی ورود به مکان‌های عمومی و جاهایی که محل سکونت نیست، از این دستور استثنا می‌شود و به اجازه نیاز ندارد.

			[[فلسفه]] این [[حکم]] دو چیز است: یکی موضوع پوشیده بودن [[زن]] و [[حفظ ناموس]]؛ به همین جهت این [[فرمان]] با آیات [[پوشش]] در یک جا ذکر شده است. دیگری اینکه هر کسی در محل سکونت خود، اسراری دارد و مایل نیست دیگران بفهمند<ref>شهید مطهری، مجموعه آثار، ج۱۹، صص ۴۶۸ و ۴۶۹.</ref>.

			اجازه خواستن، [[دستوری]] کلی‌تر از [[حجاب]] و فلسفه آن هم کلی‌تر از فلسفه حجاب است و نشان دهنده آن است که ورود به خانه دیگران نباید به صورت سرزده باشد که موجب [[وحشت]] و دستپاچگی آنان می‌شود؛ بلکه باید همراه با اجازه خواستن و جلب انس ساکنان خانه باشد. از [[پیامبر اعظم]] [[اسلام]]{{صل}} پرسیدند: آیا حکم اجازه خواستن شامل [[خویشاوندان]] نزدیک، همچون [[خواهر]] و مادر هم می‌شود؟ آن حضرت در پاسخ فرمود: آیا اگر مادر تو در [[اتاق]] خود، برهنه باشد و تو سرزده وارد شوی، [[پسندیده]] است؟ عرض شد: نه. فرمود: پس [[اذن]] بگیرید.

			[[قرآن کریم]] به [[مسلمانان]] دستور می‌دهد اجازه گرفتن برای ورود به اتاق پدر و مادر را از سال‌های [[کودکی]] و خردسالی به [[فرزندان]] خود بیاموزند که به ویژه در مورد اوقات [[استراحت]]، به آن عمل کنند<ref>{{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَعْضٍ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}} «ای مؤمنان! باید کسانی که بردگان شمایند و نابالغان شما سه بار از شما رخصت بخواهند: پیش از نماز بامداد و هنگامی که نیمروز لباس خود را در می‌آورید و پس از نماز عشاء که سه هنگام برهنگی و تنهایی شماست پس از آن بر شما و ایشان گناهی نیست (اگر از شما رخصت نگیرند) که گرد شما در گردشند و با یکدیگر به سر می‌برید؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن بیان می‌دارد و خداوند دانایی فرزانه است» سوره نور، آیه ۵۸؛ {{متن قرآن\|وَإِذَا بَلَغَ الْأَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}} «و چون کودکانتان به بلوغ رسیدند باید (هنگام ورود) اجازه بگیرند مانند کسانی که پیش از آنان اجازه می‌گرفتند، بدین گونه خداوند آیات خود را برای شما روشن می‌دارد و خداوند دانایی فرزانه است» سوره نور، آیه ۵۹.</ref>.

			در [[آیات]] فوق از تعابیر {{متن قرآن\|ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ}} و {{متن قرآن\|ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ}} فهمیده می‌شود که دستور [[اجازه]] گرفتن یک [[حکم]] سخت‌گیرانه یا [[فرمان]] تعبدی صرف نیست؛ بلکه دارای [[مصلحت]]، [[فلسفه]]، [[حکمت]]، دلیل و آثار و فوایدی است که در صورت رعایت، مواهب و [[منافع]] آن به افراد و [[جامعه باز]] می‌گردد. همچنین {{متن قرآن\|لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}} اشاره به این [[حقیقت]] است که شما در [[فطرت]] خود، صحت و [[زیبایی]] این [[احکام]] و مسائل را [[درک]] می‌کنید، ولی باید آنها را یادآوری کرد و [[تذکر]] داد<ref>[[علی محمدی آشنانی\|محمدی آشنانی، علی]]، [[پوشش و حجاب (کتاب)\|پوشش و حجاب]]، ص ۶۹.</ref>.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* معنای اصطلاحی */

2022-10-10T05:44:52Z

معنای اصطلاحی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	# '''موانع [[معنوی]]:''' {{متن قرآن\|جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا}}<ref>«و چون قرآن بخوانی میان تو و آنان که به جهان واپسین ایمان ندارند پرده‌ای فراپوشیده می‌نهیم» سوره اسراء، آیه ۴۵.</ref> "مانع دریافتن معنای قرآن"؛ {{متن قرآن\|وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ}}<ref>«و میان ما و تو پرده‌ای (افتاده) است» سوره فصلت، آیه ۵.</ref> "[[مخالفت]] در [[دین]]"؛ {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای» سوره شوری، آیه ۵۱.</ref> "پرده [[غیب]]"<ref>کلمات القرآن.</ref>.<ref>[[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه حجاب (مقاله)\|مقاله «آیه حجاب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]</ref>		# '''موانع [[معنوی]]:''' {{متن قرآن\|جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا}}<ref>«و چون قرآن بخوانی میان تو و آنان که به جهان واپسین ایمان ندارند پرده‌ای فراپوشیده می‌نهیم» سوره اسراء، آیه ۴۵.</ref> "مانع دریافتن معنای قرآن"؛ {{متن قرآن\|وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ}}<ref>«و میان ما و تو پرده‌ای (افتاده) است» سوره فصلت، آیه ۵.</ref> "[[مخالفت]] در [[دین]]"؛ {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای» سوره شوری، آیه ۵۱.</ref> "پرده [[غیب]]"<ref>کلمات القرآن.</ref>.<ref>[[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه حجاب (مقاله)\|مقاله «آیه حجاب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]</ref>

	=== معنای اصطلاحی ===		== معنای اصطلاحی ==
	در اصطلاح [[تاریخ]] و [[حدیث]] [[اسلامی]] هر جا نام "آیه حجاب" آمده است، مثلاً گفته شده قبل از [[نزول آیه]] حجاب چنان بود و بعد از نزول آیه حجاب چنین شد، مقصود این [[آیه]] است که مربوط به [[زنان]] [[پیغمبر]] است<ref>رجوع شود به صحیح مسلم، جلد ۴، ص۱۴۸–۱۵۱.</ref><ref>مسئله حجاب، ص۸۱.</ref>. ابن‌خلدون کلمه حجاب را به معنی پرده و حائل - نه [[پوشش]] - به کار برده است. استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زنان یک اصطلاح شبه جدید است. در قدیم و مخصوصاً در اصطلاح [[فقهاء]] کلمه "ستر" که به معنی پوشش است به کار رفته است. فقهاء چه در کتاب الصلوة و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده‌اند کلمه "ستر" را به کار برده‌اند نه کلمه حجاب را. بهتر این بود که این کلمه عوض نمی‌شد و ما همیشه همان کلمه "پوشش" را به کار می‌بردیم؛ زیرا چنان‌که گفتیم معنی شایع لغت حجاب پرده است، و اگر در مورد پوشش به کار برده می‌شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن [[زن]] است و همین امر موجب شد که عده زیادی [[گمان]] کنند که [[اسلام]] خواسته است زن همیشه پشت پرده و در [[خانه]] محبوس باشد و بیرون نرود<ref>مسئله حجاب، ص۷۹.</ref>. حجاب هم به معنی [[پوشیدن]] است و هم به معنی پرده و [[حاجب]]. بیشتر استعمالش به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‌دهد که پرده وسیله پوشش است، و شاید بتوان گفت که به حسب اصل لغت هر پوششی حجاب نیست، آن پوشش حجاب نامیده می‌شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد. در [[قرآن کریم]] در داستان [[سلیمان]]، [[غروب]] [[خورشید]] را این‌طور توصیف می‌کند: {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref>. یعنی تا آن وقتی که خورشید در پشت پرده مخفی شد. پرده حاجب میان [[قلب]] و شکم را "حجاب" می‌نامند<ref>مسئله حجاب، ص۷۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۳۷.</ref>		در اصطلاح [[تاریخ]] و [[حدیث]] [[اسلامی]] هر جا نام "آیه حجاب" آمده است، مثلاً گفته شده قبل از [[نزول آیه]] حجاب چنان بود و بعد از نزول آیه حجاب چنین شد، مقصود این [[آیه]] است که مربوط به [[زنان]] [[پیغمبر]] است<ref>رجوع شود به صحیح مسلم، جلد ۴، ص۱۴۸–۱۵۱.</ref><ref>مسئله حجاب، ص۸۱.</ref>. ابن‌خلدون کلمه حجاب را به معنی پرده و حائل - نه [[پوشش]] - به کار برده است. استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زنان یک اصطلاح شبه جدید است. در قدیم و مخصوصاً در اصطلاح [[فقهاء]] کلمه "ستر" که به معنی پوشش است به کار رفته است. فقهاء چه در کتاب الصلوة و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده‌اند کلمه "ستر" را به کار برده‌اند نه کلمه حجاب را. بهتر این بود که این کلمه عوض نمی‌شد و ما همیشه همان کلمه "پوشش" را به کار می‌بردیم؛ زیرا چنان‌که گفتیم معنی شایع لغت حجاب پرده است، و اگر در مورد پوشش به کار برده می‌شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن [[زن]] است و همین امر موجب شد که عده زیادی [[گمان]] کنند که [[اسلام]] خواسته است زن همیشه پشت پرده و در [[خانه]] محبوس باشد و بیرون نرود<ref>مسئله حجاب، ص۷۹.</ref>. حجاب هم به معنی [[پوشیدن]] است و هم به معنی پرده و [[حاجب]]. بیشتر استعمالش به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‌دهد که پرده وسیله پوشش است، و شاید بتوان گفت که به حسب اصل لغت هر پوششی حجاب نیست، آن پوشش حجاب نامیده می‌شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد. در [[قرآن کریم]] در داستان [[سلیمان]]، [[غروب]] [[خورشید]] را این‌طور توصیف می‌کند: {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref>. یعنی تا آن وقتی که خورشید در پشت پرده مخفی شد. پرده حاجب میان [[قلب]] و شکم را "حجاب" می‌نامند<ref>مسئله حجاب، ص۷۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۳۷.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* آیه حجاب در دانشنامه معاصر قرآن کریم */

2022-10-10T05:44:32Z

آیه حجاب در دانشنامه معاصر قرآن کریم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۹:		خط ۹:
	# حجاب و پوشش [[زنان]]، باعث [[مصونیت]] آنان از تعرض هوسرانان {{متن قرآن\|ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ}}<ref>«ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمن بگو چادرها یشان را بر خویش نیک بپوشند؛ این (کار) برای اینکه (به پاکدامنی) شناخته شوند و آزار نبینند نزدیک‌تر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره احزاب، آیه ۵۹.</ref>		# حجاب و پوشش [[زنان]]، باعث [[مصونیت]] آنان از تعرض هوسرانان {{متن قرآن\|ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ}}<ref>«ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمن بگو چادرها یشان را بر خویش نیک بپوشند؛ این (کار) برای اینکه (به پاکدامنی) شناخته شوند و آزار نبینند نزدیک‌تر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره احزاب، آیه ۵۹.</ref>
	# [[مؤمنان]] موظف به حفظ [[حرمت]] بیت [[پیامبر]] و [[حریم]] و حجاب [[زنان پیامبر]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ...وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۴۰.</ref>		# [[مؤمنان]] موظف به حفظ [[حرمت]] بیت [[پیامبر]] و [[حریم]] و حجاب [[زنان پیامبر]]: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ...وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر\|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی\|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۴۰.</ref>

			== حجاب ==
			حجاب، پوشش [[زن]] در مقابل مردانِ بیگانه و نامحرم. یکی از [[احکام فقهی]] [[اسلام]] درباره [[زنان]] است. از آنجا که ارتباط [[زن]] و مرد اگر به صورت کنترل نشده باشد، [[مفاسد اخلاقی]] و [[اجتماعی]] بسیاری به بار میآورد و [[عفاف]] و [[پاکدامنی]] را به خطر می‌اندازد، [[زن]] باید از غیر از [[همسر]] و [[محارم]] (که در کتب [[فقهی]] معین شده‌اند)، اندام و موهای خود را بپوشاند. محدوده پوشش و کیفیّت آن نیز در [[رساله‌های عملیه]] آمده است.

			حجاب طبق [[آیات قرآن]] و منابع [[فقهی]] از [[احکام]] قطعی و ضروریّات [[دین]] است و در [[ادیان آسمانی]] دیگر هم بوده است. از دیرباز هم، به شکل‌های مختلف، [[زنان]] چهره و اندام خود را از نگاه مردان اجنبی می‌پوشانده‌اند. در آیاتی از [[قرآن]] نیز به [[زنان]] [[دستور]] داده شده که خود را بپوشانند و زینت‌های خود را نشان ندهند{{متن قرآن\|وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref> «و به زنان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند و زیور خود را آشکار نگردانند مگر آنچه از آن، که خود پیداست و باید روسری‌هایشان را بر گریبان خویش افکنند و زیور خود را آشکار نگردانند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان (هم آیین) شان یا کنیزهاشان یا مردان وابسته‌ای که نیاز (به زن) ندارند یا کودکانی که از شرمگاه‌های زنان آگاهی ندارند و چنان پا نکوبند که آنچه از زیورشان پوشیده می‌دارند آشکار گردد و همگان ای مؤمنان! به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار گردید» سوره نور، آیه ۳۱.</ref> و به مردان نیز [[دستور]] داده شده که چشم خود را از نگاه به نامحرمان ببندند{{متن قرآن\|قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ}}<ref>«به مردان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند، این برای آنان پاک‌تر است، بی‌گمان خداوند از آنچه می‌کنند آگاه است» سوره نور، آیه ۳۰.</ref>. رعایت این [[قانون]]، موجب [[سلامت]] [[جامعه]] و [[استحکام]] بنیان [[خانواده‌ها]] و جلوگیری از [[مفاسد اخلاقی]] است و نوعی مصونیّت است، نه محدودیّت. خودآرایی و [[خودنمایی]] به قصد جلب توجّه جنس مخالف، [[گناه]] است، مگر در محدوده روابط زناشویی<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== آیه حجاب در دانشنامه معاصر قرآن کریم ==		== آیه حجاب در دانشنامه معاصر قرآن کریم ==

Bahmani: /* پانویس */

2022-10-10T05:43:38Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۳
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	# '''موانع مادی:''' {{متن قرآن\|وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ}}<ref>«و میان آن دو پرده‌ای است» سوره اعراف، آیه ۴۶.</ref> "دیوار"؛ {{متن قرآن\|فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَابًا}}<ref>«و از چشم آنان پنهان شد» سوره مریم، آیه ۱۷.</ref> "دیوار یا [[خیمه]]"؛ {{متن قرآن\|مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«و چون از آنان چیزی خواستید از پشت پرده‌ای بخواهید» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref> "پرده"؛ {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref> "خط افق".		# '''موانع مادی:''' {{متن قرآن\|وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ}}<ref>«و میان آن دو پرده‌ای است» سوره اعراف، آیه ۴۶.</ref> "دیوار"؛ {{متن قرآن\|فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَابًا}}<ref>«و از چشم آنان پنهان شد» سوره مریم، آیه ۱۷.</ref> "دیوار یا [[خیمه]]"؛ {{متن قرآن\|مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«و چون از آنان چیزی خواستید از پشت پرده‌ای بخواهید» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref> "پرده"؛ {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref> "خط افق".
	# '''موانع [[معنوی]]:''' {{متن قرآن\|جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا}}<ref>«و چون قرآن بخوانی میان تو و آنان که به جهان واپسین ایمان ندارند پرده‌ای فراپوشیده می‌نهیم» سوره اسراء، آیه ۴۵.</ref> "مانع دریافتن معنای قرآن"؛ {{متن قرآن\|وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ}}<ref>«و میان ما و تو پرده‌ای (افتاده) است» سوره فصلت، آیه ۵.</ref> "[[مخالفت]] در [[دین]]"؛ {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای» سوره شوری، آیه ۵۱.</ref> "پرده [[غیب]]"<ref>کلمات القرآن.</ref>.<ref>[[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه حجاب (مقاله)\|مقاله «آیه حجاب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]</ref>		# '''موانع [[معنوی]]:''' {{متن قرآن\|جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجَابًا مَسْتُورًا}}<ref>«و چون قرآن بخوانی میان تو و آنان که به جهان واپسین ایمان ندارند پرده‌ای فراپوشیده می‌نهیم» سوره اسراء، آیه ۴۵.</ref> "مانع دریافتن معنای قرآن"؛ {{متن قرآن\|وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ}}<ref>«و میان ما و تو پرده‌ای (افتاده) است» سوره فصلت، آیه ۵.</ref> "[[مخالفت]] در [[دین]]"؛ {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای» سوره شوری، آیه ۵۱.</ref> "پرده [[غیب]]"<ref>کلمات القرآن.</ref>.<ref>[[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه حجاب (مقاله)\|مقاله «آیه حجاب»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]</ref>

			=== معنای اصطلاحی ===
			در اصطلاح [[تاریخ]] و [[حدیث]] [[اسلامی]] هر جا نام "آیه حجاب" آمده است، مثلاً گفته شده قبل از [[نزول آیه]] حجاب چنان بود و بعد از نزول آیه حجاب چنین شد، مقصود این [[آیه]] است که مربوط به [[زنان]] [[پیغمبر]] است<ref>رجوع شود به صحیح مسلم، جلد ۴، ص۱۴۸–۱۵۱.</ref><ref>مسئله حجاب، ص۸۱.</ref>. ابن‌خلدون کلمه حجاب را به معنی پرده و حائل - نه [[پوشش]] - به کار برده است. استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زنان یک اصطلاح شبه جدید است. در قدیم و مخصوصاً در اصطلاح [[فقهاء]] کلمه "ستر" که به معنی پوشش است به کار رفته است. فقهاء چه در کتاب الصلوة و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده‌اند کلمه "ستر" را به کار برده‌اند نه کلمه حجاب را. بهتر این بود که این کلمه عوض نمی‌شد و ما همیشه همان کلمه "پوشش" را به کار می‌بردیم؛ زیرا چنان‌که گفتیم معنی شایع لغت حجاب پرده است، و اگر در مورد پوشش به کار برده می‌شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن [[زن]] است و همین امر موجب شد که عده زیادی [[گمان]] کنند که [[اسلام]] خواسته است زن همیشه پشت پرده و در [[خانه]] محبوس باشد و بیرون نرود<ref>مسئله حجاب، ص۷۹.</ref>. حجاب هم به معنی [[پوشیدن]] است و هم به معنی پرده و [[حاجب]]. بیشتر استعمالش به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‌دهد که پرده وسیله پوشش است، و شاید بتوان گفت که به حسب اصل لغت هر پوششی حجاب نیست، آن پوشش حجاب نامیده می‌شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد. در [[قرآن کریم]] در داستان [[سلیمان]]، [[غروب]] [[خورشید]] را این‌طور توصیف می‌کند: {{متن قرآن\|حَتَّى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ}}<ref>«تا (از دیدگانش) پنهان شدند» سوره ص، آیه ۳۲.</ref>. یعنی تا آن وقتی که خورشید در پشت پرده مخفی شد. پرده حاجب میان [[قلب]] و شکم را "حجاب" می‌نامند<ref>مسئله حجاب، ص۷۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۳۷.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* پانویس */

2022-10-10T05:33:58Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{~~پانوبس~~}}		{{پانویس}}

Bahmani در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۳۳

2022-10-10T05:33:46Z

@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 # [[وجوب]] حجاب برای [[همسران]] و دختران [[پیامبر]] و [[اولویت]]، آنان برای رعایت حجاب خویش: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ... يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ}}<ref>«ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمن بگو چادرها یشان را بر خویش نیک بپوشند؛ این (کار) برای اینکه (به پاکدامنی) شناخته شوند و آزار نبینند نزدیک‌تر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره احزاب، آیه ۵۹.</ref>
 # حجاب و پوشش [[زنان]]، باعث [[مصونیت]] آنان از تعرض هوسرانان {{متن قرآن|ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ}}<ref>«ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمن بگو چادرها یشان را بر خویش نیک بپوشند؛ این (کار) برای اینکه (به پاکدامنی) شناخته شوند و آزار نبینند نزدیک‌تر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره احزاب، آیه ۵۹.</ref>
-# [[مؤمنان]] موظف به حفظ [[حرمت]] بیت [[پیامبر]] و [[حریم]] و حجاب [[زنان پیامبر]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ...وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۴۰.</ref>.
+# [[مؤمنان]] موظف به حفظ [[حرمت]] بیت [[پیامبر]] و [[حریم]] و حجاب [[زنان پیامبر]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ...وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌های پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۴۰.</ref>
 == پانویس ==
 {{پانوبس}}