بحث:حدیث ثقلین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-08-02T06:15:48Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:

	==پانویس==		==پانویس==
	{{~~یادآوری~~ پانویس}}		{{پانویس}}
	~~{{پانویس2~~}}

Bahmani: /* بررسی سند حدیث */

2023-11-06T07:44:08Z

بررسی سند حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	حدیث ثقلین<ref>ثقل به فتح قاف، امر نفیس و گرانبها و به سکون آن، امر سنگین که کنایه از ثقاست و گرانبهائی است.</ref> از [[احادیث متواتر]] [[اسلامی]] است که [[علماء]] و [[دانشمندان]] آن را از [[پیامبر گرامی]] نقل کرده‌اند. مراجعه به [[اسناد]] و [[روایات]] این [[حدیث]]، [[صدور حدیث]] را از پیامبر گرامی [[قطعی]] می‌سازد، و هیچ فردی هر چه هم دیر [[باور]] باشد، نمی‌تواند در [[صحت]] و [[استواری]] آن، به خود [[شک]] و تردیدی راه دهد.<ref>[[جعفر سبحانی\|سبحانی، جعفر]]، [[پیشوائی از نظر اسلام (کتاب)\|پیشوائی از نظر اسلام]] ص ۲۰۳.</ref>.		حدیث ثقلین<ref>ثقل به فتح قاف، امر نفیس و گرانبها و به سکون آن، امر سنگین که کنایه از ثقاست و گرانبهائی است.</ref> از [[احادیث متواتر]] [[اسلامی]] است که [[علماء]] و [[دانشمندان]] آن را از [[پیامبر گرامی]] نقل کرده‌اند. مراجعه به [[اسناد]] و [[روایات]] این [[حدیث]]، [[صدور حدیث]] را از پیامبر گرامی [[قطعی]] می‌سازد، و هیچ فردی هر چه هم دیر [[باور]] باشد، نمی‌تواند در [[صحت]] و [[استواری]] آن، به خود [[شک]] و تردیدی راه دهد.<ref>[[جعفر سبحانی\|سبحانی، جعفر]]، [[پیشوائی از نظر اسلام (کتاب)\|پیشوائی از نظر اسلام]] ص ۲۰۳.</ref>.

	===[[بررسی سند]] حدیث===		===بررسی سند حدیث===
	[[استدلال]] با این حدیث، در گرو این است که صحت و استواری سند آن برای ما ثابت گردد. اکنون برای آشنا ساختن خوانندگان گرامی به پایه [[صحت حدیث]]، و [[تواتر]] آن، به نقل قسمتی از اسناد آن می‌پردازیم. مرحوم [[سید هاشم بحرینی]]، در کتاب نفیس خود، [[غایة المرام]] حدیث یاد شده را از دانشمندان [[اهل تسنن]]، به سی و نه طریق نقل می‌کند، همچنانکه این حدیث را از طریق [[شیعه]] به هشتاد و دو طریق نقل می‌نماید<ref>غایة المرام، ص۲۱۷-۲۳۴.</ref>.		[[استدلال]] با این حدیث، در گرو این است که صحت و استواری سند آن برای ما ثابت گردد. اکنون برای آشنا ساختن خوانندگان گرامی به پایه [[صحت حدیث]]، و [[تواتر]] آن، به نقل قسمتی از اسناد آن می‌پردازیم. مرحوم [[سید هاشم بحرینی]]، در کتاب نفیس خود، [[غایة المرام]] حدیث یاد شده را از دانشمندان [[اهل تسنن]]، به سی و نه طریق نقل می‌کند، همچنانکه این حدیث را از طریق [[شیعه]] به هشتاد و دو طریق نقل می‌نماید<ref>غایة المرام، ص۲۱۷-۲۳۴.</ref>.
	وی این حدیث را از [[محدثان]] [[سنی]]، مانند [[احمد بن حنبل]]، [[عبدالله بن احمد بن حنبل]]، [[مسلم بن حجاج]] در صحیح معروف خود<ref>مسلم، در صحیح خود این حدیث را به سه طریق نقل کرده است.</ref>، [[ابو اسحاق ثعلبی]] صاحب [[تفسیر]]، [[ابوالحسن علی]] بن محمد، معروف به [[فقیه]] [[ابن مغازلی]]، [[ابوالحسن]]، مؤلف [[الجمع بین الصحاح الستة (کتاب)\|الجمع بین الصحاح الستة]]، [[ابو عبدالله محمد بن ابی نصر حمیدی]] مؤلف [[الجمع بین الصحیحین]]، [[سمعانی]] در کتاب [[فضائل الصحابة]] و اخطب الخطباء، [[موفق بن احمد]]، مؤلف کتاب [[فضائل امیرالمؤمنین]] و [[حافظ]] [[ابراهیم بن محمد الحموینی]] و [[عزالدین ابن ابی الحدید]] مؤلف [[شرح نهج البلاغه]] و... نقل می‌کند.		وی این حدیث را از [[محدثان]] [[سنی]]، مانند [[احمد بن حنبل]]، [[عبدالله بن احمد بن حنبل]]، [[مسلم بن حجاج]] در صحیح معروف خود<ref>مسلم، در صحیح خود این حدیث را به سه طریق نقل کرده است.</ref>، [[ابو اسحاق ثعلبی]] صاحب [[تفسیر]]، [[ابوالحسن علی]] بن محمد، معروف به [[فقیه]] [[ابن مغازلی]]، [[ابوالحسن]]، مؤلف [[الجمع بین الصحاح الستة (کتاب)\|الجمع بین الصحاح الستة]]، [[ابو عبدالله محمد بن ابی نصر حمیدی]] مؤلف [[الجمع بین الصحیحین]]، [[سمعانی]] در کتاب [[فضائل الصحابة]] و اخطب الخطباء، [[موفق بن احمد]]، مؤلف کتاب [[فضائل امیرالمؤمنین]] و [[حافظ]] [[ابراهیم بن محمد الحموینی]] و [[عزالدین ابن ابی الحدید]] مؤلف [[شرح نهج البلاغه]] و... نقل می‌کند.
خط ۹۶:		خط ۹۶:
	هرگاه تعداد [[راویان حدیث]] را از طریق شیعه و کتاب‌هائی که این حدیث در آنها آمده است بر گذشته بیفزائیم، در این موقع حدیث در عالی‌ترین درجه از اعتبار و [[تواتر]] قرار می‌گیرد، که برای آن مانندی جز [[حدیث غدیر]] و [[حدیث منزلت]] نمی‌توان یافت.		هرگاه تعداد [[راویان حدیث]] را از طریق شیعه و کتاب‌هائی که این حدیث در آنها آمده است بر گذشته بیفزائیم، در این موقع حدیث در عالی‌ترین درجه از اعتبار و [[تواتر]] قرار می‌گیرد، که برای آن مانندی جز [[حدیث غدیر]] و [[حدیث منزلت]] نمی‌توان یافت.

	اینک [[متن حدیث]]:		اینک متن حدیث: قال [[رسول الله]]{{صل}}: {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أَبَداً وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ‌}}. من در میان شما دو [[امانت]] نفیس و گران‌بها می‌گذارم، یکی [[کتاب خدا]] و دیگری عترت من است شما مادامی که به این دو [[تمسک]] می‌جوئید [[گمراه]] نمی‌شوید و این دو یادگار من، هیچ گاه از هم جدا نمی‌شوند تا در کنار [[حوض]] بر من وارد شوند.
	قال [[رسول الله]]{{صل}}: {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أَبَداً وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ‌}}.
	من در میان شما دو [[امانت]] نفیس و گران‌بها می‌گذارم، یکی [[کتاب خدا]] و دیگری عترت من است شما مادامی که به این دو [[تمسک]] می‌جوئید [[گمراه]] نمی‌شوید و این دو یادگار من، هیچ گاه از هم جدا نمی‌شوند تا در کنار [[حوض]] بر من وارد شوند.
	البته این [[حدیث]]، به صورت‌های گسترده‌تر نیز نقل شده است، حتی [[ابن حجر]] می‌گوید: [[پیامبر]] در آخر حدیث افزود:		البته این [[حدیث]]، به صورت‌های گسترده‌تر نیز نقل شده است، حتی [[ابن حجر]] می‌گوید: [[پیامبر]] در آخر حدیث افزود:
	{{متن حدیث\|هَذَا عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَا يَفْتَرِقَانِ‌}}<ref>الصواعق المحرقة، ص۱۳۵.</ref>.		{{متن حدیث\|هَذَا عَلِيٌّ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِيٍّ لَا يَفْتَرِقَانِ‌}}<ref>الصواعق المحرقة، ص۱۳۵.</ref>.
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۳:
	آنچه ما نقل کردیم، صورت کوتاه و فشرده حدیث است که [[محدثان]] [[اسلامی]] بر [[صحت]] و [[استواری]] آن [[گواهی]] داده‌اند. علت [[اختلاف]] صورت حدیث این است که پیامبر در مواقع مختلف [[مردم]] را به پیوند ناگسستنی که میان [[قرآن و عترت]] وجود دارد، توجه داده است.		آنچه ما نقل کردیم، صورت کوتاه و فشرده حدیث است که [[محدثان]] [[اسلامی]] بر [[صحت]] و [[استواری]] آن [[گواهی]] داده‌اند. علت [[اختلاف]] صورت حدیث این است که پیامبر در مواقع مختلف [[مردم]] را به پیوند ناگسستنی که میان [[قرآن و عترت]] وجود دارد، توجه داده است.
	[[پیامبر گرامی]] تلازم این دو [[حجت]] را در [[روز عرفه]] روی [[ناقه]] خود، در [[مسجد خیف]]، در [[خطبه غدیر]]، در بستر [[بیماری]]<ref>بحار الأنوار، ج۲۲، ص۷۶، نقل از مجالس مفید.</ref> در حالی که [[حجره]] وی مملو از [[صحابه]] بود، یادآوری نموده است. و [[اختلاف حدیث]] از نظر تفصیل و [[اجمال]] مربوط به اختلاف مورد است<ref>برای آگاهی از مدارک آن به المراجعات ص۲۳، طبع سوم، و تعالیق احقاق الحق، ج۹ مراجعه گردد.</ref>.		[[پیامبر گرامی]] تلازم این دو [[حجت]] را در [[روز عرفه]] روی [[ناقه]] خود، در [[مسجد خیف]]، در [[خطبه غدیر]]، در بستر [[بیماری]]<ref>بحار الأنوار، ج۲۲، ص۷۶، نقل از مجالس مفید.</ref> در حالی که [[حجره]] وی مملو از [[صحابه]] بود، یادآوری نموده است. و [[اختلاف حدیث]] از نظر تفصیل و [[اجمال]] مربوط به اختلاف مورد است<ref>برای آگاهی از مدارک آن به المراجعات ص۲۳، طبع سوم، و تعالیق احقاق الحق، ج۹ مراجعه گردد.</ref>.
	با اینکه حدیث به صورت‌های مختلفی نقل شده و پیامبر از دو یادگار خود، گاهی با لفظ [[ثقلین]] و گاهی با لفظ خلیفتین و احیاناً امرین یاد فرموده است، مع الوصف، همگی [[هدف]] واحدی را تعقیب می‌کنند و آن، وجود پیوند ناگسستنی میان قرآن و عترت است.<ref>[[جعفر سبحانی\|سبحانی، جعفر]]، [[پیشوائی از نظر اسلام (کتاب)\|پیشوائی از نظر اسلام]] ص ۲۰۳.</ref>.		با اینکه حدیث به صورت‌های مختلفی نقل شده و پیامبر از دو یادگار خود، گاهی با لفظ [[ثقلین]] و گاهی با لفظ خلیفتین و احیاناً امرین یاد فرموده است، مع الوصف، همگی [[هدف]] واحدی را تعقیب می‌کنند و آن، وجود پیوند ناگسستنی میان قرآن و عترت است<ref>[[جعفر سبحانی\|سبحانی، جعفر]]، [[پیشوائی از نظر اسلام (کتاب)\|پیشوائی از نظر اسلام]] ص ۲۰۳.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۲

2023-11-06T07:42:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۲:		خط ۲:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*"حدیث ثقلین" از مهم‌‌ترین احا‌دیثی است که بر [[امامت]] [[حضرت علی]]{{ع}} و یازده [[فرزند]] معصومش{{ع}} و [[فضیلت]] آنها دلالت می‌کند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} بارها از جمله: در روز [[عرفه]]، [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریه]] و در روزهای آخر [[عمر]] بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] ([[ثقل اکبر]]) و [[عترت]] ([[ثقل اصغر]]) تأکید فرمودند و از این دو [[میراث]] گران‌‌بها و دو یادگار سنگین یاد کردند که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمودند در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ ثقل به معنای وزین و سنگین است؛ همچنین به معنای متاع، توشۀ [[سفر]]، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. از [[ابوعباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو، [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰؛ ابن بابویه، محمد بن علی، امالی صدوق، ص ۵۰۰.</ref>		"حدیث ثقلین" از مهم‌‌ترین احا‌دیثی است که بر [[امامت]] [[حضرت علی]]{{ع}} و یازده [[فرزند]] معصومش{{ع}} و [[فضیلت]] آنها دلالت می‌کند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} بارها از جمله: در روز [[عرفه]]، [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریه]] و در روزهای آخر [[عمر]] بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] ([[ثقل اکبر]]) و [[عترت]] ([[ثقل اصغر]]) تأکید فرمودند و از این دو [[میراث]] گران‌‌بها و دو یادگار سنگین یاد کردند که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمودند در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ ثقل به معنای وزین و سنگین است؛ همچنین به معنای متاع، توشۀ [[سفر]]، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. از [[ابوعباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو، [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰؛ ابن بابویه، محمد بن علی، امالی صدوق، ص ۵۰۰.</ref>
	*در کاربرد [[قرآنی]]، [[ثقلین]] به [[جن]] و [[انس]] هم گفته شده است {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ}}<ref>«اى جنيان و آدميان، به حساب شما خواهيم رسيد» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> چراکه این دو گروه بر جانداران دیگر [[برتری]] دارند<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref>.
	*و مراد از [[عترت]] از نظر [[اهل]] لغت و شارحان [[حدیث]]، [[اهل بیت]] و اخص [[اقارب]] [[پیامبر]]{{صل}} است و در [[روایات]] نیز مصداق [[اهل بیت]] و [[عترت]] به [[پیامبر]]{{صل}} و [[حسن]] و [[حسین]] و [[ائمه]] نه‌گانه از [[فرزندان]] [[حسین]]{{ع}} و نهمین آنها [[مهدی]]{{ع}} و [[قائم]] آنهاست اشاره شده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۴۰.</ref> و [[قرآن]] هم در وصف آنها فرموده: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گردان» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ص؟؟؟.</ref>		در کاربرد [[قرآنی]]، [[ثقلین]] به [[جن]] و [[انس]] هم گفته شده است {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ}}<ref>«اى جنيان و آدميان، به حساب شما خواهيم رسيد» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> چراکه این دو گروه بر جانداران دیگر [[برتری]] دارند<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref>.
	*در این [[حدیث شریف]] چند نکته قابل توجّه است:
			و مراد از [[عترت]] از نظر [[اهل]] لغت و شارحان [[حدیث]]، [[اهل بیت]] و اخص [[اقارب]] [[پیامبر]]{{صل}} است و در [[روایات]] نیز مصداق [[اهل بیت]] و [[عترت]] به [[پیامبر]]{{صل}} و [[حسن]] و [[حسین]] و [[ائمه]] نه‌گانه از [[فرزندان]] [[حسین]]{{ع}} و نهمین آنها [[مهدی]]{{ع}} و [[قائم]] آنهاست اشاره شده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۴۰.</ref> و [[قرآن]] هم در وصف آنها فرموده: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گردان» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ص؟؟؟.</ref>

			در این [[حدیث شریف]] چند نکته قابل توجّه است:
	# [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} هیچ‌گاه از یکدیگر جدا نخواهد بود؛ بنابراین اگر کسی گفت: [[قرآن]] ما را بس است باید بداند که [[قرآن]] هرگز از [[اهل بیت]] جدا نخواهد شد و این سخن [[نادرست]] است. چنان‌چه اگر کسی بگوید: [[اهل بیت]] ما را بس است، باید توجّه کنند که [[اهل بیت]] بدون [[قرآن]] ناممکن و این سخن [[نادرست]] است.		# [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} هیچ‌گاه از یکدیگر جدا نخواهد بود؛ بنابراین اگر کسی گفت: [[قرآن]] ما را بس است باید بداند که [[قرآن]] هرگز از [[اهل بیت]] جدا نخواهد شد و این سخن [[نادرست]] است. چنان‌چه اگر کسی بگوید: [[اهل بیت]] ما را بس است، باید توجّه کنند که [[اهل بیت]] بدون [[قرآن]] ناممکن و این سخن [[نادرست]] است.
	# [[اطاعت از قرآن]] و [[اهل بیت]] امری مطلق و [[ابدی]] و بدون قید و شرط است.		# [[اطاعت از قرآن]] و [[اهل بیت]] امری مطلق و [[ابدی]] و بدون قید و شرط است.

Jaafari: /* پانویس */

2023-07-16T06:30:11Z

پانویس

@@ خط ۷۲: / خط ۷۲: @@
 *در [[روایات]] فراوانی، [[ضرورت]] تمسّک به ثقلین، جدایی ناپذیری ثقلین از هم، برجای گذاشتن ثقلین در میان [[امت]] از سوی [[پیامبر]] و ورود ثقلین بر [[حوض کوثر]] مطرح شده است.
 *[[حدیث ثقلین]] از [[احادیث]] مشهور است که [[فضیلت]] [[اهل بیت]] را می‌رساند: {{متن حدیث|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي‏}}<ref> اثبات الهداة، ج ۳ ص ۸ و ۱۷</ref> در کاربرد [[قرآنی]]، ثقلین به [[جن]] و انس هم گفته شده است {{متن قرآن|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ}}<ref>الرحمن آیه ۳۱</ref>، چراکه این دو گروه بر جانداران دیگر [[برتری]] دارند.<ref>مجمع البحرین</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹.</ref>
 ==پانویس==
 {{یادآوری پانویس}}
 {{پانویس2}}

Bahmani: /* نویسنده: آقای قاضی زاده */

2023-06-21T07:22:03Z

نویسنده: آقای قاضی زاده

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~==نویسنده: آقای قاضی زاده==~~

	یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]] [[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.		یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]] [[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-13T07:41:06Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۶:		خط ۶:
	*"حدیث ثقلین" از مهم‌‌ترین احا‌دیثی است که بر [[امامت]] [[حضرت علی]]{{ع}} و یازده [[فرزند]] معصومش{{ع}} و [[فضیلت]] آنها دلالت می‌کند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} بارها از جمله: در روز [[عرفه]]، [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریه]] و در روزهای آخر [[عمر]] بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] ([[ثقل اکبر]]) و [[عترت]] ([[ثقل اصغر]]) تأکید فرمودند و از این دو [[میراث]] گران‌‌بها و دو یادگار سنگین یاد کردند که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمودند در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ ثقل به معنای وزین و سنگین است؛ همچنین به معنای متاع، توشۀ [[سفر]]، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. از [[ابوعباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو، [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰؛ ابن بابویه، محمد بن علی، امالی صدوق، ص ۵۰۰.</ref>		*"حدیث ثقلین" از مهم‌‌ترین احا‌دیثی است که بر [[امامت]] [[حضرت علی]]{{ع}} و یازده [[فرزند]] معصومش{{ع}} و [[فضیلت]] آنها دلالت می‌کند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} بارها از جمله: در روز [[عرفه]]، [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریه]] و در روزهای آخر [[عمر]] بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] ([[ثقل اکبر]]) و [[عترت]] ([[ثقل اصغر]]) تأکید فرمودند و از این دو [[میراث]] گران‌‌بها و دو یادگار سنگین یاد کردند که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمودند در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ ثقل به معنای وزین و سنگین است؛ همچنین به معنای متاع، توشۀ [[سفر]]، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. از [[ابوعباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو، [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰؛ ابن بابویه، محمد بن علی، امالی صدوق، ص ۵۰۰.</ref>
	*در کاربرد [[قرآنی]]، [[ثقلین]] به [[جن]] و [[انس]] هم گفته شده است {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ}}<ref>«اى جنيان و آدميان، به حساب شما خواهيم رسيد» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> چراکه این دو گروه بر جانداران دیگر [[برتری]] دارند<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref>.		*در کاربرد [[قرآنی]]، [[ثقلین]] به [[جن]] و [[انس]] هم گفته شده است {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ}}<ref>«اى جنيان و آدميان، به حساب شما خواهيم رسيد» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> چراکه این دو گروه بر جانداران دیگر [[برتری]] دارند<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref>.
	*و مراد از [[عترت]] از نظر [[اهل]] لغت و شارحان [[حدیث]]، [[اهل بیت]] و اخص [[اقارب]] [[پیامبر]]{{صل}} است و در [[روایات]] نیز مصداق [[اهل بیت]] و [[عترت]] به [[پیامبر]]{{صل}} و [[حسن]] و [[حسین]] و [[ائمه]] نه‌گانه از [[فرزندان]] [[حسین]]{{ع}} و نهمین آنها [[مهدی]]{{ع}} و [[قائم]] آنهاست اشاره شده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۴۰.</ref> و [[قرآن]] هم در [[وصف]] آنها فرموده: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گردان» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ص؟؟؟.</ref>		*و مراد از [[عترت]] از نظر [[اهل]] لغت و شارحان [[حدیث]]، [[اهل بیت]] و اخص [[اقارب]] [[پیامبر]]{{صل}} است و در [[روایات]] نیز مصداق [[اهل بیت]] و [[عترت]] به [[پیامبر]]{{صل}} و [[حسن]] و [[حسین]] و [[ائمه]] نه‌گانه از [[فرزندان]] [[حسین]]{{ع}} و نهمین آنها [[مهدی]]{{ع}} و [[قائم]] آنهاست اشاره شده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۴۰.</ref> و [[قرآن]] هم در وصف آنها فرموده: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گردان» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ص؟؟؟.</ref>
	*در این [[حدیث شریف]] چند نکته قابل توجّه است:		*در این [[حدیث شریف]] چند نکته قابل توجّه است:
	# [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} هیچ‌گاه از یکدیگر جدا نخواهد بود؛ بنابراین اگر کسی گفت: [[قرآن]] ما را بس است باید بداند که [[قرآن]] هرگز از [[اهل بیت]] جدا نخواهد شد و این سخن [[نادرست]] است. چنان‌چه اگر کسی بگوید: [[اهل بیت]] ما را بس است، باید توجّه کنند که [[اهل بیت]] بدون [[قرآن]] ناممکن و این سخن [[نادرست]] است.		# [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} هیچ‌گاه از یکدیگر جدا نخواهد بود؛ بنابراین اگر کسی گفت: [[قرآن]] ما را بس است باید بداند که [[قرآن]] هرگز از [[اهل بیت]] جدا نخواهد شد و این سخن [[نادرست]] است. چنان‌چه اگر کسی بگوید: [[اهل بیت]] ما را بس است، باید توجّه کنند که [[اهل بیت]] بدون [[قرآن]] ناممکن و این سخن [[نادرست]] است.

Wasity: جایگزینی متن - ']]' به ' [['

2022-08-17T10:47:40Z

جایگزینی متن - ']]' به ' [['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	==نویسنده: آقای قاضی زاده==		==نویسنده: آقای قاضی زاده==

	یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]][[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.		یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]] [[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - ' ]]' به ' [['

2020-07-06T17:44:06Z

جایگزینی متن - ' ]]' به ' [['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۱۴
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	===اعتبار حدیث ثقلین===		===اعتبار حدیث ثقلین===
	حدیث ثقلین نزد [[شیعه]] و [[سنی]] از [[جایگاه]] والایی برخوردار بوده و از [[احادیث متواتر]] نزد [[فریقین]] است بعضی از نویسندگان در اثبات [[تواتر]] این [[حدیث]] آثار [[ارزشمندی]] به رشته تحریر درآورده‌اند<ref>ر.ک: عبقات الانوار، مجلدات ۱۸ و ۱۹ ونیز حدیث الثقلین وتواتره نوشته شیخ قوام الدین وشنوه‌ای وحدیث الثقلین وتواتره نوشته سید علی میلانی.</ref>. به گفته [[ابن حجر]] مکی [[حدیث]] [[تمسک]] به [[ثقلین]] از بیش از بیست [[صحابی]] [[نقل]] شده است. مکان و زمان صدور این [[حدیث]] از [[نبی اکرم]]{{صل}} متفاوت ذکر شده است: روز [[عرفه]] در [[حجه الوداع]]، در [[مدینه]] و در حال [[بیماری]] [[رسول الله]]{{صل}} در حالی که حجره [[پیامبر]] از [[اصحاب]] پر بود، و در [[غدیر خم]]، و در بازگشت از سفر [[طائف]]، تمام اینها درست است و منافاتی با هم ندارد زیرا به خاطر اهتمام بسیار [[زیاد ]][[پیامبر]] به [[قرآن و عترت]] و اهتمامی که به تفهیم اهمیت موضوع به [[مردم]] از خود نشان می‌دادند در موارد متعدد و به مناسبت‌های گوناگون این [[حدیث]] را تکرار فرموده‌اند.<ref>الصواعق، ج ۲، ص ۴۴۰ و نیز ر.ک: گزیده اهل بیت{{عم}} در قرآن و حدیث، ص ۱۰۸.</ref>		حدیث ثقلین نزد [[شیعه]] و [[سنی]] از [[جایگاه]] والایی برخوردار بوده و از [[احادیث متواتر]] نزد [[فریقین]] است بعضی از نویسندگان در اثبات [[تواتر]] این [[حدیث]] آثار [[ارزشمندی]] به رشته تحریر درآورده‌اند<ref>ر.ک: عبقات الانوار، مجلدات ۱۸ و ۱۹ ونیز حدیث الثقلین وتواتره نوشته شیخ قوام الدین وشنوه‌ای وحدیث الثقلین وتواتره نوشته سید علی میلانی.</ref>. به گفته [[ابن حجر]] مکی [[حدیث]] [[تمسک]] به [[ثقلین]] از بیش از بیست [[صحابی]] [[نقل]] شده است. مکان و زمان صدور این [[حدیث]] از [[نبی اکرم]]{{صل}} متفاوت ذکر شده است: روز [[عرفه]] در [[حجه الوداع]]، در [[مدینه]] و در حال [[بیماری]] [[رسول الله]]{{صل}} در حالی که حجره [[پیامبر]] از [[اصحاب]] پر بود، و در [[غدیر خم]]، و در بازگشت از سفر [[طائف]]، تمام اینها درست است و منافاتی با هم ندارد زیرا به خاطر اهتمام بسیار [[زیاد]] [[پیامبر]] به [[قرآن و عترت]] و اهتمامی که به تفهیم اهمیت موضوع به [[مردم]] از خود نشان می‌دادند در موارد متعدد و به مناسبت‌های گوناگون این [[حدیث]] را تکرار فرموده‌اند.<ref>الصواعق، ج ۲، ص ۴۴۰ و نیز ر.ک: گزیده اهل بیت{{عم}} در قرآن و حدیث، ص ۱۰۸.</ref>

	در سخنان [[دانشمندان]] [[حدیث]] شناس [[اهل سنت]] تصریح به [[صحت حدیث ثقلین]] دیده می‌شود برای نمونه [[حاکم]] نیشابوری در المستدرک [[علی]] الصحیحین<ref>المستدرک، ج ۳، ص ۱۰۹: هذا حدیث صحیح علی شرط الشیخین.</ref>، [[ابن حجر]] مکی در الصواعق<ref>الصواعق المحرقه، ج ۲، ص ۴۲۸.</ref>، [[نور]] الدین هیثمی در مجمع الزوائد<ref>مجمع الزوائد، ج ۹، ص ۱۶۳.</ref>، به صحت این [[حدیث]] صریحا اعتراف کرده‌اند<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]] ص .</ref>.		در سخنان [[دانشمندان]] [[حدیث]] شناس [[اهل سنت]] تصریح به [[صحت حدیث ثقلین]] دیده می‌شود برای نمونه [[حاکم]] نیشابوری در المستدرک [[علی]] الصحیحین<ref>المستدرک، ج ۳، ص ۱۰۹: هذا حدیث صحیح علی شرط الشیخین.</ref>، [[ابن حجر]] مکی در الصواعق<ref>الصواعق المحرقه، ج ۲، ص ۴۲۸.</ref>، [[نور]] الدین هیثمی در مجمع الزوائد<ref>مجمع الزوائد، ج ۹، ص ۱۶۳.</ref>، به صحت این [[حدیث]] صریحا اعتراف کرده‌اند<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]] ص .</ref>.

Bahmani در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۶

2020-07-06T15:46:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
			==نویسنده: آقای قاضی زاده==

	یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]][[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.		یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]][[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.

Bahmani در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۴

2020-07-06T15:44:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
			یکی از مهم‌ترین [[ادله روایی]] در مورد [[مصداق‌شناسی اهل بیت]] و [[برتری]] و [[حقانیت اهل بیت]]، [[حدیث صحیح]] و [[متواتر]] "[[ثقلین]]" است که مورد [[پذیرش]] [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] می‌باشد. [[پیامبر]] [[عظیم]] الشأن [[اسلام]]{{صل}} در این [[حدیث شریف]] با تأکید بسیار، [[امت اسلامی]] را به [[اطاعت از اهل بیت]] توصیه نموده است. طبق [[حدیث شریف]] "[[ثقلین]]"، [[قرآن]] و [[اهل بیت]] تا [[روز قیامت]] از یکدیگر جدا نمی‌شوند و بین آنها رابطه‌ای ناگسستنی وجود دارد. در [[کتاب]][[شریف]] "[[عبقات الأنوار]]"<ref>ر.ک: عبقات الأنوار، ج۲۰، ص۹۷.</ref> علمای [[عامه]] برای حدیث ثقلین شصت وجه بیان کرده‌اند که یک قول این است: {{عربی\|قیل: سميا ثقلين لثقل وجوب رعاية حقوقهما، قال ثعلب: سماهما ثقلين لأته الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۰۰-۱۲۰.</ref> {{عربی\|أو لأنه يثقل رعایة حقوقهما}}<ref>عبقات الأنوار، ص۱۱۴.</ref> {{عربی\|سمعت أبا العباس... قال لأن التمسك بهما ثقيل}}<ref>معانی الأخبار، ص۹۰.</ref> و [[أبو حیان أندلسی]] در در [[تفسیر آیه]]: {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ}}<ref>«به زودی به حساب شما ای دو گروه گرانسنگ (آدمی و پری) می‌پردازیم» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> گفته: {{عربی\|و الثقل: الأمر العظيم. و في الحديث:}} {{متن حدیث\|إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي‏}} {{عربی\|سميا بذلك لعظمهما و شرفهما...}}<ref>ابو حیان أندلسی، البحر المحیط، ج۱۰، ص۶۴.</ref> [[ثقلین]] به این [[دلیل]] [[ثقلین]] نامیده شده که [[تمسک]] به این دو ثقل و رعایت حقوقشان سنگین و بزرگ است<ref>[[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>.

			==مقدمه==
			*"حدیث ثقلین" از مهم‌‌ترین احا‌دیثی است که بر [[امامت]] [[حضرت علی]]{{ع}} و یازده [[فرزند]] معصومش{{ع}} و [[فضیلت]] آنها دلالت می‌کند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر خدا]]{{صل}} بارها از جمله: در روز [[عرفه]]، [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و [[خطبۀ غدیریه]] و در روزهای آخر [[عمر]] بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] ([[ثقل اکبر]]) و [[عترت]] ([[ثقل اصغر]]) تأکید فرمودند و از این دو [[میراث]] گران‌‌بها و دو یادگار سنگین یاد کردند که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمودند در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ ثقل به معنای وزین و سنگین است؛ همچنین به معنای متاع، توشۀ [[سفر]]، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. از [[ابوعباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو، [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰؛ ابن بابویه، محمد بن علی، امالی صدوق، ص ۵۰۰.</ref>
			*در کاربرد [[قرآنی]]، [[ثقلین]] به [[جن]] و [[انس]] هم گفته شده است {{متن قرآن\|سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ}}<ref>«اى جنيان و آدميان، به حساب شما خواهيم رسيد» سوره الرحمن، آیه ۳۱.</ref> چراکه این دو گروه بر جانداران دیگر [[برتری]] دارند<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref>.
			*و مراد از [[عترت]] از نظر [[اهل]] لغت و شارحان [[حدیث]]، [[اهل بیت]] و اخص [[اقارب]] [[پیامبر]]{{صل}} است و در [[روایات]] نیز مصداق [[اهل بیت]] و [[عترت]] به [[پیامبر]]{{صل}} و [[حسن]] و [[حسین]] و [[ائمه]] نه‌گانه از [[فرزندان]] [[حسین]]{{ع}} و نهمین آنها [[مهدی]]{{ع}} و [[قائم]] آنهاست اشاره شده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۴۰.</ref> و [[قرآن]] هم در [[وصف]] آنها فرموده: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گردان» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ص؟؟؟.</ref>
			*در این [[حدیث شریف]] چند نکته قابل توجّه است:
			# [[قرآن]] و [[اهل بیت]]{{عم}} هیچ‌گاه از یکدیگر جدا نخواهد بود؛ بنابراین اگر کسی گفت: [[قرآن]] ما را بس است باید بداند که [[قرآن]] هرگز از [[اهل بیت]] جدا نخواهد شد و این سخن [[نادرست]] است. چنان‌چه اگر کسی بگوید: [[اهل بیت]] ما را بس است، باید توجّه کنند که [[اهل بیت]] بدون [[قرآن]] ناممکن و این سخن [[نادرست]] است.
			# [[اطاعت از قرآن]] و [[اهل بیت]] امری مطلق و [[ابدی]] و بدون قید و شرط است.
			# [[اطاعت]] مطلق و توأم بودن این دو مستلزم این است که [[اهل بیت]] نیز همانند [[قرآن]] از هرگونه [[اشتباه]] و [[خطا]] دور باشند. [[قرآن]] درباره خود می‌فرماید: {{متن قرآن\|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref> عِدل [[قرآن]] بودن [[اهل بیت]] در صورتی صحیح است که آنان نیز چنین باشند؛ یعنی از هر [[خطا]] و گناهی مصون و دارای [[عصمت]] باشند.
			#تنها [[راه هدایت]] بعد از [[پیامبر]] تمسّک به [[قرآن]] و [[اهل بیت]] (با هم) است<ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[امام‌شناسی ۵ (کتاب)\|امام‌شناسی]]، ص:۴۳.</ref>.

			==[[متن حدیث]]==
			*متن حدیث ثقلین به صورت‌های مختلف [[نقل]] شده است: {{متن حدیث\| إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ مَا إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِي أَحَدُهُمَا أَعْظَمُ مِنَ الْآخَرِ وَ هُوَ كِتَابُ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِي أَهْلُ بَيْتِي وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ فَانْظُرُوا كَيْفَ تَخْلُفُونِّي فِيهِمَا}}<ref>«من در میان شما چیزی به یادگار می‌نهم که پس از من تا وقتی بدان چنگ زنید، هرگز گم ‌راه نگردید. یکی از آن دو، بزرگ‌تر از دیگری است: کتاب خدا، که ریسمانی کشیده شده از آسمان به زمین است، و عترتم، اهل بیتم. هرگز این دو از هم جدا نشوند تا در کنار حوض کوثر بر من وارد آیند. پس بنگرید در نبودنِ من، چگونه با آن دو رفتار می‌کنید»؛ سنن الترمذی، ج ۵، ص ۶۶۳، ح ۳۷۸۸؛ محمدی ری شهری، محمد، دانش‌نامۀ میزان الحکمه، ج ۶، ص ۲۰۳ ـ ۲۶۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص ۱۱۰.</ref>

			==[[سند حدیث]]==
			==[[دلالت حدیث]] ==
			===نخست: دلالت بر [[مرجعیت اهل بیت]]===
			===دوم: دلالت بر [[ارتباط ناگسستنی قرآن و عترت]]===
			===سوم: دلالت بر [[عصمت اهل بیت]]===
			===چهارم: دلالت بر [[وجوب اطاعت از اهل بیت]]===
			===پنجم: دلالت بر [[مصادیق اهل بیت]]===

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*[[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]]{{صل}} بارها، از جمله در روز [[عرفه]]، در [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و در خطبۀ [[غدیریه]]، نیز در روزهای آخر [[عمر]]، بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] و [[عترت]] تأکید فرمود و از این دو [[میراث]] گران‌بها و دو یادگار سنگین یاد کرد که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمود در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ [[متن حدیث]] به صورت‌های مختلف [[نقل]] شده است، از جمله: "من میان شما دو چیز سنگین می‌گذارم: کتاب [[خداوند متعال]] و خاندانم. [[کتاب خدا]]، رشته‌ای کشیده میان [[آسمان]] و [[زمین]] است و عترتم [[خاندان]] منند، خدای لطیف و [[آگاه]] به من خبر داده است که این دو از هم جدا نمی‌شوند، تا کنار [[حوض]] (کوثر) بر من وارد شوند، پس بنگرید با آنان پس از من چگونه [[رفتار]] خواهید کرد؟"<ref>{{متن حدیث\| إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِتْرَتِي كِتَابُ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِي أَهْلُ بَيْتِي وَ إِنَّ اللَّطِيفَ الْخَبِيرَ أَخْبَرَنِي أَنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ فَانْظُرُوا بِمَا ذَا تَخْلُفُونِّي}}؛ معانی الاخبار، ص ۹۰، امالی صدوق، ص ۵۰۰</ref> ثقل یا ثقل به معنای وزین و سنگین است. از [[ابو عباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰، امالی صدوق، ص ۵۰۰، ثقل هم به معنای متاع و توشۀ سفر است، هم هرچیز نفیسی که نیاز به محافظت دارد (قاموس المحیط) و به معنای سنگین هم آمده است.</ref> نیز به معنای متاع، توشۀ سفر، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. در [[روایات]] متعدّدی از این دو با عنوان "ثقل اکبر" و "ثقل اصغر" یاد شده است. در سخنان [[امام علی\|علی]]{{ع}} به [[کمیل]] آمده است: {{متن حدیث\| يَا كُمَيْلُ نَحْنُ الثَّقَلُ الْأَصْغَرُ وَ الْقُرْآنُ الثَّقَلُ الْأَكْبَرُ }}.<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر. ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی</ref> این [[حدیث]]، هم منقبتی برای [[اهل بیت]] [[پیامبر]] است، هم می‌رساند که آنان [[عدل]] و قرین قرآنند، هم [[مرجعیت علمی]] و [[دینی]] [[خاندان]] [[پیامبر]] و [[أئمه]] [[معصومین]]{{عم}} را می‌رساند، هم به تفکیک‌ناپذیری [[قرآن]] و [[عترت]] در آن تصریح شده است و اینکه تمسّک به این دو با هم موجب [[سعادت]] و [[رستگاری]] است. [[آینده‌نگری]] [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]]{{صل}} برای فلاح [[امّت]] و دوری از [[گمراهی]] ایجاب می‌کرد که راه روشن [[حق]] و [[دین]] را در سایۀ [[قرآن]] و [[عترت]] به [[امت]] خویش نشان دهد. [[حضرت]] بر مسألۀ "تمسّک به آن دو" تأکید داشت و آن را [[مانع]] "[[گمراهی]]" می‌دانست. از اینجا [[لزوم]] [[تبعیت]] از [[عترت]] در همۀ امور و [[فصل الخطاب]] دانستن آنان روشن می‌شود، همان نقشی را که [[قرآن]] دارد. [[جامعیت]] کتاب و [[عترت]] و [[هدایت‌جویی]] از این دو یادگار و معیّت و [[همراهی]] آن دو و [[ضرورت]] [[رجوع]] به آنان از این [[حدیث]] روشن می‌گردد. نیز از این [[حدیث]]، [[عصمت]] [[ائمه]]{{عم}} و [[عترت]] نیز به دست می‌آید. همان‌گونه که [[قرآن]] [[وحی الهی]] است و خطایی در آن راه ندارد، [[مامان]] نیز معصوم‌اند و از [[هوای نفس]] و [[گناه]] و [[خطا]] مصونند. به همین خاطر [[فرمان]] داد که به هردو تمسّک جویند و از آن دو جدا نشوند تا [[گمراه]] نگردند. این [[حدیث]]، از [[احادیث متواتر]] است و شمار بسیاری از [[اصحاب]] آن را [[روایت]] کرده‌اند، ۳۴ نفر از [[اصحاب]] و ۱۹ نفر از [[تابعین]]، و از سوی علمای [[شیعه]] و [[سنی]] [[حدیث صحیح]] شمرده شده است. مرحوم [[قاضی نور اللّه]] آن را از ۷۴ [[راوی]] [[اهل سنت]] [[نقل]] کرده است و در منابع گوناگون به اسناد و [[راویان]] آن اشاره شده است<ref>احقاق الحق، ج ۸ ص ۳۰۸، نیز ر. ک: الغدیر، ج ۱ ص ۳۲ به بعد و ص ۲۹۴، و نفحات الأزهار (خلاصۀ عبقات) ج ۲،۱ و ۳، شیعه‌شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۱ ص ۸۳، اثبات الهداة، ج ۳ ص ۹۱ و ۱۹۵</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۸.</ref>		*[[پیامبر خاتم\|پیامبر خدا]]{{صل}} بارها، از جمله در روز [[عرفه]]، در [[مسجد]] خیف، در [[غدیر خم]] و در خطبۀ [[غدیریه]]، نیز در روزهای آخر [[عمر]]، بر [[جایگاه]] والای [[قرآن]] و [[عترت]] تأکید فرمود و از این دو [[میراث]] گران‌بها و دو یادگار سنگین یاد کرد که پس از خود برجای می‌گذارد و فرمود در [[قیامت]] از شما سؤال خواهم کرد که با این دو یادگار چه کردید؟ [[متن حدیث]] به صورت‌های مختلف [[نقل]] شده است، از جمله: "من میان شما دو چیز سنگین می‌گذارم: کتاب [[خداوند متعال]] و خاندانم. [[کتاب خدا]]، رشته‌ای کشیده میان [[آسمان]] و [[زمین]] است و عترتم [[خاندان]] منند، خدای لطیف و [[آگاه]] به من خبر داده است که این دو از هم جدا نمی‌شوند، تا کنار [[حوض]] (کوثر) بر من وارد شوند، پس بنگرید با آنان پس از من چگونه [[رفتار]] خواهید کرد؟"<ref>{{متن حدیث\| إِنِّي تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِتْرَتِي كِتَابُ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِي أَهْلُ بَيْتِي وَ إِنَّ اللَّطِيفَ الْخَبِيرَ أَخْبَرَنِي أَنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ فَانْظُرُوا بِمَا ذَا تَخْلُفُونِّي}}؛ معانی الاخبار، ص ۹۰، امالی صدوق، ص ۵۰۰</ref> ثقل یا ثقل به معنای وزین و سنگین است. از [[ابو عباس ثعلب]] پرسیدند چرا به این دو [[ثقلین]] گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو، سنگین است<ref>معانی الاخبار، ص ۹۰، امالی صدوق، ص ۵۰۰، ثقل هم به معنای متاع و توشۀ سفر است، هم هرچیز نفیسی که نیاز به محافظت دارد (قاموس المحیط) و به معنای سنگین هم آمده است.</ref> نیز به معنای متاع، توشۀ سفر، هرچیز نفیسی که [[نیازمند]] [[حفاظت]] باشد آمده است. در [[روایات]] متعدّدی از این دو با عنوان "ثقل اکبر" و "ثقل اصغر" یاد شده است. در سخنان [[امام علی\|علی]]{{ع}} به [[کمیل]] آمده است: {{متن حدیث\| يَا كُمَيْلُ نَحْنُ الثَّقَلُ الْأَصْغَرُ وَ الْقُرْآنُ الثَّقَلُ الْأَكْبَرُ }}.<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر. ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی</ref> این [[حدیث]]، هم منقبتی برای [[اهل بیت]] [[پیامبر]] است، هم می‌رساند که آنان [[عدل]] و قرین قرآنند، هم [[مرجعیت علمی]] و [[دینی]] [[خاندان]] [[پیامبر]] و [[أئمه]] [[معصومین]]{{عم}} را می‌رساند، هم به تفکیک‌ناپذیری [[قرآن]] و [[عترت]] در آن تصریح شده است و اینکه تمسّک به این دو با هم موجب [[سعادت]] و [[رستگاری]] است. [[آینده‌نگری]] [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]]{{صل}} برای فلاح [[امّت]] و دوری از [[گمراهی]] ایجاب می‌کرد که راه روشن [[حق]] و [[دین]] را در سایۀ [[قرآن]] و [[عترت]] به [[امت]] خویش نشان دهد. [[حضرت]] بر مسألۀ "تمسّک به آن دو" تأکید داشت و آن را [[مانع]] "[[گمراهی]]" می‌دانست. از اینجا [[لزوم]] [[تبعیت]] از [[عترت]] در همۀ امور و [[فصل الخطاب]] دانستن آنان روشن می‌شود، همان نقشی را که [[قرآن]] دارد. [[جامعیت]] کتاب و [[عترت]] و [[هدایت‌جویی]] از این دو یادگار و معیّت و [[همراهی]] آن دو و [[ضرورت]] [[رجوع]] به آنان از این [[حدیث]] روشن می‌گردد. نیز از این [[حدیث]]، [[عصمت]] [[ائمه]]{{عم}} و [[عترت]] نیز به دست می‌آید. همان‌گونه که [[قرآن]] [[وحی الهی]] است و خطایی در آن راه ندارد، [[مامان]] نیز معصوم‌اند و از [[هوای نفس]] و [[گناه]] و [[خطا]] مصونند. به همین خاطر [[فرمان]] داد که به هردو تمسّک جویند و از آن دو جدا نشوند تا [[گمراه]] نگردند. این [[حدیث]]، از [[احادیث متواتر]] است و شمار بسیاری از [[اصحاب]] آن را [[روایت]] کرده‌اند، ۳۴ نفر از [[اصحاب]] و ۱۹ نفر از [[تابعین]]، و از سوی علمای [[شیعه]] و [[سنی]] [[حدیث صحیح]] شمرده شده است. مرحوم [[قاضی نور اللّه]] آن را از ۷۴ [[راوی]] [[اهل سنت]] [[نقل]] کرده است و در منابع گوناگون به اسناد و [[راویان]] آن اشاره شده است<ref>احقاق الحق، ج ۸ ص ۳۰۸، نیز ر. ک: الغدیر، ج ۱ ص ۳۲ به بعد و ص ۲۹۴، و نفحات الأزهار (خلاصۀ عبقات) ج ۲،۱ و ۳، شیعه‌شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۱ ص ۸۳، اثبات الهداة، ج ۳ ص ۹۱ و ۱۹۵</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۰۸.</ref>