بحث:دلیل حدیثی علم تام امامان چیست؟ (پرسش) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'رحم' به 'رحم'

2022-01-12T06:30:46Z

جایگزینی متن - 'رحم' به 'رحم'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	# [[ائمه]]{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند:		# [[ائمه]]{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند:
	##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند که فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم آگاهی داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند که فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم آگاهی داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	## [[سید رضی]] در [[نهج البلاغه]] [[نقل]] می‌کند: [[امام علی]]{{ع}} دربارۀ [[سرنوشت]] [[خوارج]] [[خبر]] می‌دهد؛ هنگامی که به امام علی{{ع}} عرض کردند: خوارج تار و مار شدند، فرمودند: «نه! به خدا [[سوگند]] آنها نطفه‌هایی در صلب مردان و [[رحم]] مادران‌اند، هر گاه شاخی از آنها سر بر آورد [[قطع]] می‌شود، تا اینکه آخرین آنها دزدان و [[راهزنان]] خواهند بود»<ref>{{متن حدیث\|کلا و الله إنهم نطف فی أصلاب الرجال و قرارات النساء کلما نجم منهم قرن قطع حتی یکون آخرهم لصوصا سلابین}}؛‏ نهج البلاغه، خطبه ۶۰.</ref>.<ref>ر.ک. دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>		## [[سید رضی]] در [[نهج البلاغه]] [[نقل]] می‌کند: [[امام علی]]{{ع}} دربارۀ [[سرنوشت]] [[خوارج]] [[خبر]] می‌دهد؛ هنگامی که به امام علی{{ع}} عرض کردند: خوارج تار و مار شدند، فرمودند: «نه! به خدا [[سوگند]] آنها نطفه‌هایی در صلب مردان و رحم مادران‌اند، هر گاه شاخی از آنها سر بر آورد [[قطع]] می‌شود، تا اینکه آخرین آنها دزدان و [[راهزنان]] خواهند بود»<ref>{{متن حدیث\|کلا و الله إنهم نطف فی أصلاب الرجال و قرارات النساء کلما نجم منهم قرن قطع حتی یکون آخرهم لصوصا سلابین}}؛‏ نهج البلاغه، خطبه ۶۰.</ref>.<ref>ر.ک. دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>
	##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات [[نقل]] کرده که [[امام صادق]]{{ع}} به [[ابوبصیر]] فرمودند: «ای ابا [[بصیر]] ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[علم]] خواب‌‏ها و [[بلاها]] و نسب‏‌ها و وصیت‏‌ها و فصل خطاب به ما داده شده است. شیعیانِ خود را می‌‏شناسیم همان‏گونه که هر مردی [[اهل بیت]] خود را می‌‏شناسد»<ref>{{متن حدیث\|یا أبا بصیر إنا أهل بیت أوتینا علم المنایا و البلایا و الوصایا و فصل الخطاب و عرفنا شیعتنا کعرفان الرجل أهل بیته}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۶، ص ٢٨٨، باب ٢، ح ١٣.</ref>.<ref>ر.ک. رضوانی، علی اصغر، شیعه‌شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۱، ص۵۵۰ ـ ۵۴۷.</ref> و....		##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات [[نقل]] کرده که [[امام صادق]]{{ع}} به [[ابوبصیر]] فرمودند: «ای ابا [[بصیر]] ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[علم]] خواب‌‏ها و [[بلاها]] و نسب‏‌ها و وصیت‏‌ها و فصل خطاب به ما داده شده است. شیعیانِ خود را می‌‏شناسیم همان‏گونه که هر مردی [[اهل بیت]] خود را می‌‏شناسد»<ref>{{متن حدیث\|یا أبا بصیر إنا أهل بیت أوتینا علم المنایا و البلایا و الوصایا و فصل الخطاب و عرفنا شیعتنا کعرفان الرجل أهل بیته}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۶، ص ٢٨٨، باب ٢، ح ١٣.</ref>.<ref>ر.ک. رضوانی، علی اصغر، شیعه‌شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۱، ص۵۵۰ ـ ۵۴۷.</ref> و....
	#امامان‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند:		#امامان‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند:

Wasity: جایگزینی متن - 'اشراف' به 'اشراف'

2021-07-06T15:55:39Z

جایگزینی متن - 'اشراف' به 'اشراف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۲۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	===[[دلیل حدیثی]] تام بودن [[علم امامان]]{{ع}}===		===[[دلیل حدیثی]] تام بودن [[علم امامان]]{{ع}}===
	[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:		[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] اشراف داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در کتاب [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در کتاب [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در کتاب [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در کتاب [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>

Bahmani: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T08:01:34Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات می‌گوید: [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند: «همانا ما [[اهل بیت]] [[خانواده]] [[رحمت]]، درخت نبوت، محل [[رسالت الهی]]، جایگاه رفت و آمد [[فرشتگان]] و [[معدن علم]] و دانشیم»<ref>{{متن حدیث\|إنا أهل بیت شجرة النبوة و موضع الرسالة و مختلف الملائکة و بیت الرحمة و معدن العلم}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۵۸.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات می‌گوید: [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند: «همانا ما [[اهل بیت]] [[خانواده]] [[رحمت]]، درخت نبوت، محل [[رسالت الهی]]، جایگاه رفت و آمد [[فرشتگان]] و [[معدن علم]] و دانشیم»<ref>{{متن حدیث\|إنا أهل بیت شجرة النبوة و موضع الرسالة و مختلف الملائکة و بیت الرحمة و معدن العلم}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۵۸.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	#امامان‌{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند:		#امامان‌{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند:
	## [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند~~: مرحوم کلینی در کتاب کافی می‌گوید~~: «هر [[علمی]] که [[خدای متعال]] به فرشتگان و [[پیامبران]] آموخته است؛ ما نیز آن را می‌دانیم»<ref>{{متن حدیث\|فَمَا أَظْهَرَ عَلَیْهِ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِیَاءَهُ فَقَدْ عَلِمْنَاهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢۵۶.</ref>. <ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠.</ref>		## مرحوم کلینی در کتاب کافی می‌گوید: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «هر [[علمی]] که [[خدای متعال]] به فرشتگان و [[پیامبران]] آموخته است؛ ما نیز آن را می‌دانیم»<ref>{{متن حدیث\|فَمَا أَظْهَرَ عَلَیْهِ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِیَاءَهُ فَقَدْ عَلِمْنَاهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢۵۶.</ref>. <ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠.</ref>
	## همچنین فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: علمی که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به فرشتگان و پیامبران [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		## همچنین فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: علمی که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به فرشتگان و پیامبران [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# [[ائمه]]{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند:		# [[ائمه]]{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند:

Bahmani: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T08:01:00Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	===[[دلیل حدیثی]] تام بودن [[علم امامان]]{{ع}}===		===[[دلیل حدیثی]] تام بودن [[علم امامان]]{{ع}}===
	#امامان‌{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند:		#امامان‌{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند:
	## ~~[[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌:~~ مرحوم [[کلینی]] در [[کتاب کافی]] می‌نویسد: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد، [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		##مرحوم [[کلینی]] در [[کتاب کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد، [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	## [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند~~: مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات می‌گوید~~: «همانا ما [[اهل بیت]] [[خانواده]] [[رحمت]]، درخت نبوت، محل [[رسالت الهی]]، جایگاه رفت و آمد [[فرشتگان]] و [[معدن علم]] و دانشیم»<ref>{{متن حدیث\|إنا أهل بیت شجرة النبوة و موضع الرسالة و مختلف الملائکة و بیت الرحمة و معدن العلم}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۵۸.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات می‌گوید: [[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند: «همانا ما [[اهل بیت]] [[خانواده]] [[رحمت]]، درخت نبوت، محل [[رسالت الهی]]، جایگاه رفت و آمد [[فرشتگان]] و [[معدن علم]] و دانشیم»<ref>{{متن حدیث\|إنا أهل بیت شجرة النبوة و موضع الرسالة و مختلف الملائکة و بیت الرحمة و معدن العلم}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۵۸.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	#امامان‌{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند:		#امامان‌{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند:
	## [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: مرحوم کلینی در کتاب کافی می‌گوید: «هر [[علمی]] که [[خدای متعال]] به فرشتگان و [[پیامبران]] آموخته است؛ ما نیز آن را می‌دانیم»<ref>{{متن حدیث\|فَمَا أَظْهَرَ عَلَیْهِ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِیَاءَهُ فَقَدْ عَلِمْنَاهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢۵۶.</ref>. <ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠.</ref>		## [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: مرحوم کلینی در کتاب کافی می‌گوید: «هر [[علمی]] که [[خدای متعال]] به فرشتگان و [[پیامبران]] آموخته است؛ ما نیز آن را می‌دانیم»<ref>{{متن حدیث\|فَمَا أَظْهَرَ عَلَیْهِ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ وَ أَنْبِیَاءَهُ فَقَدْ عَلِمْنَاهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢۵۶.</ref>. <ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠.</ref>

Bahmani: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T08:00:10Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

نمایش تغییرات

Bahmani: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T07:50:11Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'علوم بلایا' به 'علوم بلایا'

2021-05-08T07:16:09Z

جایگزینی متن - 'علوم بلایا' به 'علوم بلایا'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم~~]] [[~~بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>

Wasity: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T07:12:44Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>		# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>

	==پاسخ تفصیلی==		==پاسخ تفصیلی==

Wasity: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T07:10:18Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:		[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}}، ترجمان [[وحی]] و نگهبانان و خزینه داران [[علم خدا]] در [[آسمان]] و زمین‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌گوید: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «به [[خدا]] [[سوگند]] ما در [[زمین]] و آسمان خزینه ‏دار خدا هستیم، لکن نه بر طلا و نقره بلکه بر علم خدا؛ [[سدیر]] می‌‏گوید به [[امام]]{{ع}} عرض کردم: شما چه هستید؟ فرمود: ما خزینه‌دار علم خدا و [[مفسر]] [[وحی‌]] خدا و [[حجت]] بر کسانی که زیر آسمان و روی‌ زمین زندگی‌ می‌‏کنند هستیم»<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ إِنَّا لَخُزَّانُ اللَّهِ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ لَا عَلَی ذَهَبٍ وَ لَا عَلَی فِضَّةٍ إِلَّا عَلَی عِلْمِهِ‏‏‏‏‏‏؛ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلَی مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ مَنْ فَوْقَ الْأَرْضِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]]{{ع}}، ترجمان [[وحی]] و نگهبانان و خزینه داران [[علم خدا]] در [[آسمان]] و زمین‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «به [[خدا]] [[سوگند]] ما در [[زمین]] و آسمان خزینه ‏دار خدا هستیم، لکن نه بر طلا و نقره بلکه بر علم خدا؛ [[سدیر]] می‌‏گوید به [[امام]]{{ع}} عرض کردم: شما چه هستید؟ فرمود: ما خزینه‌دار علم خدا و [[مفسر]] [[وحی‌]] خدا و [[حجت]] بر کسانی که زیر آسمان و روی‌ زمین زندگی‌ می‌‏کنند هستیم»<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ إِنَّا لَخُزَّانُ اللَّهِ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ لَا عَلَی ذَهَبٍ وَ لَا عَلَی فِضَّةٍ إِلَّا عَلَی عِلْمِهِ‏‏‏‏‏‏؛ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلَی مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ مَنْ فَوْقَ الْأَرْضِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>		# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>

Wasity: /* دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}} */

2021-05-08T07:08:24Z

دلیل حدیثی تام بودن علم امامان{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	===[[دلیل حدیثی]] تام بودن [[علم امامان]]{{ع}}===		===[[دلیل حدیثی]] تام بودن [[علم امامان]]{{ع}}===
	[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:		[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	# [[ائمه]]{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند:		# [[ائمه]]{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند:
	##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند که فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم آگاهی داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند که فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم آگاهی داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	## [[سید رضی]] در [[نهج البلاغه]] [[نقل]] می‌کند: [[امام علی]]{{ع}} دربارۀ [[سرنوشت]] [[خوارج]] [[خبر]] می‌دهد؛ هنگامی که به امام علی{{ع}} عرض کردند: خوارج تار و مار شدند، فرمودند: «نه! به خدا [[سوگند]] آنها نطفه‌هایی در صلب مردان و [[رحم]] مادران‌اند، هر گاه شاخی از آنها سر بر آورد [[قطع]] می‌شود، تا اینکه آخرین آنها دزدان و [[راهزنان]] خواهند بود»<ref>{{متن حدیث\|کلا و الله إنهم نطف فی أصلاب الرجال و قرارات النساء کلما نجم منهم قرن قطع حتی یکون آخرهم لصوصا سلابین}}؛‏ نهج البلاغه، خطبه ۶۰.</ref>.<ref>ر.ک. دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>		## [[سید رضی]] در [[نهج البلاغه]] [[نقل]] می‌کند: [[امام علی]]{{ع}} دربارۀ [[سرنوشت]] [[خوارج]] [[خبر]] می‌دهد؛ هنگامی که به امام علی{{ع}} عرض کردند: خوارج تار و مار شدند، فرمودند: «نه! به خدا [[سوگند]] آنها نطفه‌هایی در صلب مردان و رحم مادران‌اند، هر گاه شاخی از آنها سر بر آورد [[قطع]] می‌شود، تا اینکه آخرین آنها دزدان و [[راهزنان]] خواهند بود»<ref>{{متن حدیث\|کلا و الله إنهم نطف فی أصلاب الرجال و قرارات النساء کلما نجم منهم قرن قطع حتی یکون آخرهم لصوصا سلابین}}؛‏ نهج البلاغه، خطبه ۶۰.</ref>.<ref>ر.ک. دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>
	##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات [[نقل]] کرده که [[امام صادق]]{{ع}} به [[ابوبصیر]] فرمودند: «ای ابا [[بصیر]] ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[علم]] خواب‌‏ها و [[بلاها]] و نسب‏‌ها و وصیت‏‌ها و فصل خطاب به ما داده شده است. شیعیانِ خود را می‌‏شناسیم همان‏گونه که هر مردی [[اهل بیت]] خود را می‌‏شناسد»<ref>{{متن حدیث\|یا أبا بصیر إنا أهل بیت أوتینا علم المنایا و البلایا و الوصایا و فصل الخطاب و عرفنا شیعتنا کعرفان الرجل أهل بیته}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۶، ص ٢٨٨، باب ٢، ح ١٣.</ref>.<ref>ر.ک. رضوانی، علی اصغر، شیعه‌شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۱، ص۵۵۰ ـ ۵۴۷.</ref> و....		##مرحوم صفار در کتاب بصائرالدرجات [[نقل]] کرده که [[امام صادق]]{{ع}} به [[ابوبصیر]] فرمودند: «ای ابا [[بصیر]] ما [[اهل]] بیتی هستیم که [[علم]] خواب‌‏ها و [[بلاها]] و نسب‏‌ها و وصیت‏‌ها و فصل خطاب به ما داده شده است. شیعیانِ خود را می‌‏شناسیم همان‏گونه که هر مردی [[اهل بیت]] خود را می‌‏شناسد»<ref>{{متن حدیث\|یا أبا بصیر إنا أهل بیت أوتینا علم المنایا و البلایا و الوصایا و فصل الخطاب و عرفنا شیعتنا کعرفان الرجل أهل بیته}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۶، ص ٢٨٨، باب ٢، ح ١٣.</ref>.<ref>ر.ک. رضوانی، علی اصغر، شیعه‌شناسی و پاسخ به شبهات، ج ۱، ص۵۵۰ ـ ۵۴۷.</ref> و....
	#امامان‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند:		#امامان‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم~~]] [[~~بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>		# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم [[صفار]] در [[بصائرالدرجات]] می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>

	==پاسخ تفصیلی==		==پاسخ تفصیلی==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:		[[روایات]] مختلفی وجود دارد که [[ثابت]] می‌‌کند [[ائمه]]{{ع}} به تمام [[علوم]] [[اشراف]] داشته‌اند برخی از این روایات عبارت‌اند از:
	# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>		# ائمه{{ع}} معدن‌ علم‌ [[خداوند]]، محل امانت‌های [[رسالت]]، [[درخت نبوت]] و [[محل رفت و آمد فرشتگان]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند‌: «[[امام]] عالمی‌ است که [[جهل]] در او [[راه]] ندارد [[دعوت]] کننده‌‏ای‌ است که هیچ گاه از جواب عاجز نمی‌‏شود، معدن [[قدس]] و [[طهارت]] و [[تعبد]] و [[علم]] و [[عبادت]] است»<ref>{{متن حدیث\|الإمام‏ عالم‏ لا یجهل‏ و راع‏ لا ینکل‏ معدن القدس و الطهارة و النسک و الزهادة و العلم و العبادة}}؛ کافی، ج۱، ص۲۰۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵؛ پارسانسب، گل افشان، پژوهشی در مقام علمی و مقام تحدیث حضرت فاطمه زهرا، ص۴۹.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>		# [[امامان]]{{ع}} به‌ تمامی‌ علوم‌ پنهانی‌ و غیب‌ که‌ پیامبران‌ و فرشتگان‌ می‌دانند، آگاه‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «برای خداوند دو گونه علم است: [[علمی]] که مخصوص ذات خود اوست و کسی از آن [[آگاه]] نیست جز خود او و علمی که به [[فرشتگان]] و [[پیامبران]] [[تعلیم]] داده است، آنچه را خداوند به فرشتگان و پیامبران آموخته است، ما نیز آگاه بر آنیم»<ref>{{متن حدیث\|أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سُوَیْدٍ الْقَلَّاءِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ{{ع}} قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِلْمَیْنِ عِلْمٌ‏ لَا یَعْلَمُهُ‏ إِلَّا هُوَ وَ عِلْمٌ‏ عَلَّمَهُ‏ مَلَائِکَتَهُ‏ وَ رُسُلَهُ‏ فَمَا عَلَّمَهُ مَلَائِکَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَنَحْنُ نَعْلَمُه}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص ۲۵۶.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷.</ref>
	# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# ائمه{{ع}}، [[زمان]] فرا رسیدن [[مرگ]] خود و دیگران و رویدادهای ناخوشایند "[[علم منایا و بلایا]]" را می‌دانند و به اصل و [[نسب]] [[آدمیان]] و چگونگی [[داوری]] بین آنها [[آگاهی]] دارند: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: «[[محمد]]{{صل}} [[امین]] [[خدا]] در میان خلقش بود، هنگامی که [[قبض روح]] شد ما [[اهل بیت]] [[وارث]] او شدیم. پس ما امینان خدا در زمینش هستیم، در نزد ما [[علوم]] [[بلایا]] و [[اخبار]] [[مردم]] است و ما از اوضاع مردم [[آگاهی]] داریم»<ref>{{متن حدیث\|فإن محمدا ص کان أمین الله فی خلقه فلما قبض کنا أهل البیت ورثته فنحن أمناء الله فی أرضه عندنا علم المنایا و البلایا و أنساب العرب و مولد الإسلام}}؛ بصائرالدرجات، ج۱، ص۲۶۷.</ref>.<ref>ر.ک. حسینی، سید جواد، امام حسن عسکری و استفاده وسیع از علم غیبی؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]] ‌{{ع}} به‌ آنچه‌ بوده‌ و در گذشته اتفاق افتاده و آنچه‌ خواهد بود و در آینده‌ اتفاق‌ می‌افتد تا [[روز قیامت]]، {{متن حدیث\|عِلْمَ‏ مَا کَانَ‏ وَ مَا یَکُونُ‏ إِلَی‏ یَوْمِ‏ الْقِیَامَة}} و به علوم‌ آسمان‌‌ها و زمین‌ و آنچه‌ در آنها وجود دارد و به آنچه در بهشت‌ و جهنم‌ است‌، آگاهی‌ دارند: [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] خویش می‌نویسد: [[حذیفه]] از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] می‌کند: {{متن حدیث\|عَلِمَ مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ اِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}<ref>مسند احمد، ج ۵، ص ۳۸۶.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[ائمه اطهار]]{{ع}}، [[وارثان علم]] [[آدم]] و [[علوم]] جمیع [[انبیاء]] هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «[[علمی]] که با [[حضرت آدم]]{{ع}} به [[زمین]] آمده بالا برده نشد و کسانی آن را به [[ارث]] بردند، [[علی]]{{ع}} [[عالم]] این [[امت]] بود که [[علم آدم]]{{ع}} نزد او بود و هیچ عالمی از ما نمی‌میرد مگر آنکه از [[اهل بیت]]{{ع}} خود [[جانشینی]] دارد که [[علم]] او را به ارث می‌برد»<ref>{{متن حدیث\|قَالَ إِنَّ الْعِلْمَ الَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ{{ع}} لَمْ یُرْفَعْ وَ الْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ{{ع}} عَالِمَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلَّا خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج١، ص ٢٢٢.</ref>.<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، آگاهی سوم یا علم غیب، ١٩٠؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[امامان]]{{ع}}، ترجمان [[وحی]] و نگهبانان و خزینه داران [[علم خدا]] در [[آسمان]] و زمین‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌گوید: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «به [[خدا]] [[سوگند]] ما در [[زمین]] و آسمان خزینه ‏دار خدا هستیم، لکن نه بر طلا و نقره بلکه بر علم خدا؛ [[سدیر]] می‌‏گوید به [[امام]]{{ع}} عرض کردم: شما چه هستید؟ فرمود: ما خزینه‌دار علم خدا و [[مفسر]] [[وحی‌]] خدا و [[حجت]] بر کسانی که زیر آسمان و روی‌ زمین زندگی‌ می‌‏کنند هستیم»<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ إِنَّا لَخُزَّانُ اللَّهِ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ لَا عَلَی ذَهَبٍ وَ لَا عَلَی فِضَّةٍ إِلَّا عَلَی عِلْمِهِ‏‏‏‏‏‏؛ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلَی مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ مَنْ فَوْقَ الْأَرْضِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[امامان]]{{ع}}، ترجمان [[وحی]] و نگهبانان و خزینه داران [[علم خدا]] در [[آسمان]] و زمین‌ هستند: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌گوید: [[امام باقر]]{{ع}} فرمودند: «به [[خدا]] [[سوگند]] ما در [[زمین]] و آسمان خزینه ‏دار خدا هستیم، لکن نه بر طلا و نقره بلکه بر علم خدا؛ [[سدیر]] می‌‏گوید به [[امام]]{{ع}} عرض کردم: شما چه هستید؟ فرمود: ما خزینه‌دار علم خدا و [[مفسر]] [[وحی‌]] خدا و [[حجت]] بر کسانی که زیر آسمان و روی‌ زمین زندگی‌ می‌‏کنند هستیم»<ref>{{متن حدیث\|وَ اللَّهِ إِنَّا لَخُزَّانُ اللَّهِ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ لَا عَلَی ذَهَبٍ وَ لَا عَلَی فِضَّةٍ إِلَّا عَلَی عِلْمِهِ‏‏‏‏‏‏؛ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلَی مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ مَنْ فَوْقَ الْأَرْضِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک. امینی، ابراهیم، علم امام از دیدگاه احادیث، ص۶؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		# [[خداوند]] به [[ائمه]]{{ع}}، [[باطن]] چشمه‌های [[علم]] و [[ملکوت]] [[آسمان‌ها]] و زمین را نشان می‌دهد، چنانکه [[حضرت ابراهیم]]، ملکوت و مافوق [[عرش]] و پایین آن را [[مشاهده]] کرد: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: «خداوند به امامان از [[لطف]] و [[احسان]] باطن چشمه‌های علم را [[ظاهر]] کرده، امام است که منتجب و پسندیدۀ [[حق]] است، [[حکمت]] و [[علم غیب]] به امام بخشیده شده و چون [[پاکیزه]] است، [[مختار]] و [[پسندیده]] شده است به علم [[پروردگار]]»<ref>{{متن حدیث\|إنَّ اللّه عزوجل أوضَحَ بِأَئِمَّةِ الهُدی مِن أهلِ بَیتِ نَبِیِّنا عَن دینِهِ، و أبلَجَ بِهِم عَن سَبیلِ مِنهاجِهِ، و فَتَحَ بِهِم عَن باطِنِ یَنابیعِ عِلمِهِ، فَمَن عَرَفَ مِن اُمَّةِ مُحَمَّدٍ{{صل}} واجِبَ حَقِّ إمامِهِ وَجَدَ طَعمَ حَلاوَةِ إیمانِهِ و عَلِمَ فَضلَ طِلاوَةِ إسلامِهِ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۰۳، ح۲.</ref>.<ref>ر.ک. نمازی شاهرودی، علی، علم غیب، ص۳۴؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>		#به [[امامان]]{{ع}}، [[علم الکتاب]] و [[تفسیر]] و [[تأویل قرآن]] [[عطا]] شده است: مرحوم [[کلینی]] در [[الکافی\|کافی]] می‌نویسد: [[امام صادق]]{{ع}} با اشاره به آیۀ {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ... وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ}} فرمودند: «ما هستیم [[ثابت]] قدمان در [[علم]] و [[دانش]] و مائیم که از تأویل قرآن [[کریم]] آگاهیم»<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۱، ص۲۱۳.</ref> و امام صادق{{ع}} فرمودند: «من علم به [[کتاب خدا]] دارم که در آن [[آغاز آفرینش]] و آنچه تا [[روز قیامت]] موجود است و نیز [[خبر آسمان]] و [[خبر زمین]] و [[خبر بهشت]] و [[خبر نار]] و [[خبر آنچه در گذشته بوده و آنچه در آینده خواهد بود]]، همگی آمده است و من این [[اخبار]] را می‌دانم، مانند اینکه به کف دستم نگاه می‌کنم»<ref>{{متن حدیث\|قَدْ وَلَدَنِی رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَنَا أَعْلَمُ کِتَابَ اللَّهِ‌، وَ فِیهِ بَدْءُ الْخَلْقِ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ، وَ فِیهِ خَبَرُ السَّمَاءِ وَ خَبَرُ الْأَرْضِ وَ خَبَرُ الْجَنَّةِ وَ خَبَرُ النَّارِ وَ خَبَرُ مَا کَانَ وَ خَبَرُ مَا هُوَ کَائِنٌ، أَعْلَمُ ذلِکَ کَمَا أَنْظُرُ إِلی کَفِّی، إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ}}؛ کافی، ج۱، ص۶۱.</ref>.<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمد رضا، بحثی مبسوط در آموزش عقائد، ج٢، ص۳۳۷؛ بهدار، محمد رضا، گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۳، ص۵۵.</ref>
	# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>		# [[خداوند]] امامان{{ع}} را [[حجت]] بر [[خلق]] قرار داده لذا هیچ چیز بر آنان پوشیده و مخفی نیست: مرحوم صفار در بصائرالدرجات می‌نویسد: امام صادق{{ع}} فرمودند: «آیا تو [[فکر]] می‌کنی کسی را که خداوند حجت بر خلق قرار داده ممکن است چیزی از امور آنها بر او مخفی بماند؟»<ref>{{متن حدیث\|اَتَری مَنْ جَعَلَهُ اللهُ حُجَّةً عَلی خَلْقِهِ یَخْفی عَلَیْهِ شَیْءٌ مِنْ اُمُورِهِمْ}}؛ مجلسی، محمد بن باقر، بحارالانوار، ج ۲۶، ص ۱۳۷ ـ ۱۵۴؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج۱، ص ۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج۷، ص ۲۳۷؛ دیاری بیدگلی، محمد تقی، قاسمی، حسین، نیری، عصمت، بررسی علم غیب ائمه در مکتب کلامی علامه طباطبایی و شاگردان وی.</ref>