بحث:صلح حدیبیه در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-11-04T09:19:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۹
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	سهیل گفت: اگر شما را [[فرستاده خدا]] می‌دانستیم، از [[زیارت]] [[خانه خدا]] بازتان نمی‌داشتیم و با تو نمی‌جنگیدیم، بنویس: [[محمد بن عبد الله]]، [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: هر چند به [[تکذیب]] من بپردازید، من فرستاده خدا هستم و سپس به علی فرمود: کلمه [[رسول الله]] را محو کن عرض کرد: ای رسول خدا! دستم یارای محو [[نبوت]] را از نام [[مبارک]] تو ندارد، پیامبر اکرم{{صل}}) آن نوشته را گرفت و خود به محو آن پرداخت و سپس به علی فرمود: تو نیز به چنین وضعی [[مبتلا]] خواهی شد و به ناچار به آن تن درخواهی داد<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۲۸۲ چاپ مؤسسه اعلمی؛ کامل، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۱۱۵.</ref>		سهیل گفت: اگر شما را [[فرستاده خدا]] می‌دانستیم، از [[زیارت]] [[خانه خدا]] بازتان نمی‌داشتیم و با تو نمی‌جنگیدیم، بنویس: [[محمد بن عبد الله]]، [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: هر چند به [[تکذیب]] من بپردازید، من فرستاده خدا هستم و سپس به علی فرمود: کلمه [[رسول الله]] را محو کن عرض کرد: ای رسول خدا! دستم یارای محو [[نبوت]] را از نام [[مبارک]] تو ندارد، پیامبر اکرم{{صل}}) آن نوشته را گرفت و خود به محو آن پرداخت و سپس به علی فرمود: تو نیز به چنین وضعی [[مبتلا]] خواهی شد و به ناچار به آن تن درخواهی داد<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۲۸۲ چاپ مؤسسه اعلمی؛ کامل، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم\|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)\|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۱۱۵.</ref>

			==حدیبیه==
			در [[ذی‌قعده]] [[سال ششم هجری]]، [[رسول خدا]]{{صل}} و هفتصد تن از [[اصحاب]]، در حالی که هفتاد شتر [[قربانی]] همراه داشتند، عازم [[سفر حج]] شدند؛ ولی در حدیبیه [[قریشیان]] راه را بر حضرت گرفتند. پس از مدتی [[انتظار]] و [[خوف و رجا]]، [[سهیل بن عمرو]]، [[نماینده]] تام الاختیار [[قریش]]، به حدیبیه آمد و در پی مذاکراتی با رسول خدا{{صل}}، میان دو طرف [[پیمان صلح]] بر نهاده شد.
			[[امیرمؤمنان]]{{ع}} با [[وحی الهی]] از سوی [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} نویسنده [[صلح‌نامه]] و تنظیم کننده [[قرارداد]] بود. [[پیغمبر]] [[خدا]]{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: «[[یا علی]]، بنویس: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}». علی{{ع}} نوشته بود که سهیل بن عمرو گفت: ای محمد، این نوشته‌ای میان ما و تو است. آن را با نام کسی آغاز کن که ما او را بشناسیم. بنویس {{متن حدیث\|بِسْمِكَ اللَّهُمَّ‌}}». رسول خدا{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: «آن‌چه نوشتی [[پاک]] کن و بنویس: {{متن حدیث\|بِسْمِكَ اللَّهُمَّ‌}}». علی{{ع}} گفت: «ای رسول خدا، اگر [[اطاعت]] از شما نبود، {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}را محو نمی‌کردم». سپس آن را پاک کرد و نوشت: {{متن حدیث\|بِسْمِكَ اللَّهُمَّ‌}} پیغمبر فرمود: «بنویس این، پیمانی است میان محمد رسول خدا و سهیل بن عمرو». [[سهیل]] گفت: «اگر ما این را بپذیریم، به رسالتت [[اقرار]] کرده‌ایم. آن را پاک کن و به جایش بنویس: [[محمد بن عبدالله]]». امیرمؤمنان{{ع}} فرمود: «به خدا [[سوگند]]، به [[حقیقت]] او [[فرستاده خدا]] است؛ اگر چه بینی تو بر خاک مالیده شود». سهیل گفت: «نام را بنویس تا شرط [[صلح]] برقرار شود». علی{{ع}} فرمود: «وای بر تو ای سهیل! از [[عناد]] و [[دشمنی]] دست بردار». آن‌گاه پیغمبر، خود، به علی{{ع}} فرمود که آن را پاک کند. علی{{ع}} گفت: «یا [[رسول الله]]! دست من به سوی محو نام تو از [[نبوت]] نمی‌رود». رسول خدا{{صل}} فرمود: «نشانم ده تا آن را پاک کنم». علی{{ع}} دست پیغمبر را بر آن گذاشت و حضرت به دست خود پاکش کرد و به امیرمؤمنان{{ع}} فرمود: «به زودی تو خود نیز دچار چنین حالی می‌شوی و به ناچار آن را خواهی پذیرفت». سپس علی{{ع}} [[صلحنامه]] را به پایان رساند<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۱۰۶.</ref>.

			در همین [[سفر]] بود که [[رسول خدا]]{{صل}} به [[جحفه]] رسید که در آنجا آب پیدا نمی‌شد. [[پیغمبر]]، [[سعد بن مالک]] را با چند [[مشک]] برای آب فرستاد. چون کمی رفت، با مشک‌های خالی نزد پیغمبر بازگشت و گفت: «ای رسول خدا، توان رفتن ندارم و از [[ترس]] [[دشمن]] پاهایم از حرکت ایستاده‌اند». پیغمبر فرمود: «بنشین». سپس مردی دیگر را به دنبال آب فرستاد. او مشک‌ها را برداشت و همان اندازه رفت و بی‌آب بازگشت. [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} به او فرمود: «چرا بازگشتی؟» گفت: ای رسول خدا، [[سوگند]] به آن‌که تو را به [[حقیقت]] به [[نبوت]] [[مبعوث]] کرده است، از ترس دشمن نیروی رفتن نداشتم». آن‌گاه [[رسول اکرم]]{{صل}} [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را خواست و او را با مشک‌ها و سقاها در پی آب فرستاد. [[مردم]] دیده بودند آنان که پیش از علی{{ع}} رفتند، بی‌آب برگشتند. از این رو، [[شک]] داشتند که او با آب بازگردد. علی{{ع}} برای آوردن آب رفت تا به سنگ‌های سیاهی رسید که آب در آنجا بود و مشک‌ها را پر از آب کرد و به سوی پیغمبر بازگشت؛ در حالی که از مشک‌ها صدایی می‌آمد. چون به حضور رسول خدا{{صل}} رسید، آن حضرت [[تکبیر]] گفت و برای علی{{ع}} [[دعای خیر]] کرد<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۱۰۸.</ref>.
			همچنین، در این [[مذاکره]]، [[سهیل بن عمرو]] به پیغمبر گفت: «ای محمد، [[بردگان]] ما به تو پیوسته‌اند. آنان را به ما بازگردان. رسول خدا{{صل}} به قدری [[خشمگین]] شد که نشانه [[خشم]] در چهره‌اش آشکار گشت. سپس فرمود: «ای گروه [[قریش]]، سخن کوتاه کنید وگرنه [[خداوند]] مردی را بر شما برانگیزد که دلش را به [[ایمان]] آزموده است و گردن‌های شما را برای [[دین]] می‌زند». برخی حاضران گفتند: یا [[رسول الله]]، آیا او [[ابوبکر]] است؟» فرمود: «نه». عرض کردند: «[[عمر]] است؟» فرمود: «نه، او همان است که در [[حجره]] [[کفش]] را وصله می‌زند». [[مردم]] شتابان به سوی حجره آمدند تا آن مرد را ببینند و [[امیرمؤمنان]]، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} را دیدند<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۱۰۹؛ رسولی محلاتی، سید هاشم، زندگانی امیرالمؤمنین{{ع}}، ص۱۱۵، به نقل از ترمذی، السنن، ج۱۳، ص۱۶۶؛ نسائی، خصائص امیرالمؤمنین، ص۱۰؛ حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ج۲، ص۱۳۷؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۴۳۳؛ تستری، نورالله، احقاق الحق، ج۵، ص۶۱۳ – ۶۰۶.</ref>.<ref>[[محمد حسین رجبی\|رجبی، محمد حسین]]، [[امام علی در عهد پیامبر (مقاله)\| مقاله «امام علی در عهد پیامبر»]]، [[دانشنامه امام علی ج۸ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۸]]، ص ۱۷۵.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== در صلح حدیبیهخارج شدن پیامبر از مدینه برای انجام عمره در اوایل ذی قعده سال ششم هجرت مبارک وی انجام پذیرفت. پس از رخدادهای گوناگون و دردناک و نبردهای خونینی که میان پیامبر و مسلمانان با قریش و یهود صورت پذیرفت، رسالت...» ایجاد کرد

2022-06-18T08:02:48Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== در صلح حدیبیه<ref>خارج شدن پیامبر از مدینه برای انجام عمره در اوایل ذی قعده سال ششم هجرت مبارک وی انجام پذیرفت.</ref> پس از رخدادهای گوناگون و دردناک و نبردهای خونینی که میان پیامبر و مسلمانان با قریش و یهود صورت پذیرفت، رسالت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
در [[صلح حدیبیه]]<ref>خارج شدن پیامبر از مدینه برای انجام عمره در اوایل ذی قعده سال ششم هجرت مبارک وی انجام پذیرفت.</ref>
پس از رخدادهای گوناگون و دردناک و نبردهای خونینی که میان [[پیامبر]] و [[مسلمانان]] با [[قریش]] و [[یهود]] صورت پذیرفت، [[رسالت]] [[اسلامی]] توانست در مسیر [[پیشرفت]] خود گام‌های بلندی بردارد و مسلمانان طی آن به کیانی مشخص و نظامی مستقل و قدرتی که در عرصه‌های گوناگون روی آن حساب می‌شد، دست یابند.

مسلمانان به [[زیارت]] [[کعبه]] [[اشتیاق]] فراوان نشان می‌دادند و هرگاه در نمازهای خود رو به کعبه می‌ایستادند از آن یاد می‌کردند. در برهه‌ای از [[عمر]] رسالت اسلامی، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[دستور خدا]] [[فرمان]] یافت به انجام یکی از [[احکام]] [[واجب]] [[اسلام]] بپردازد. ازاین‌رو، [[تصمیم]] به [[حج]] گرفت و به اتخاذ اقدامات و [[تدابیر]] لازم برای چنین امری [[همت]] گمارد و [[اعلان]] داشت وی بر ضدّ قریش یا دیگران، تصمیم [[جنگ]] ندارد.

قریش با [[آگاه]] شدن از ماجرا جملگی تصمیم گرفتند هرچند با [[زحمت]] و زیان، از ورود [[حضرت]] به [[مکه]] جلوگیری به عمل آورند. ازاین‌رو، [[خالد بن ولید]] را در رأس گروهی [[جنگجو]] به مسیر حرکت حضرت اعزام کردند تا راه را بر آن بزرگوار ببندد.

با فرود آمدن پیامبر و مسلمانان در منطقه «[[جحفه]]»، آب [[آشامیدنی]] که در [[اختیار]] داشتند تمام شد و به آب دسترسی نیافتند، سقاها را در پی آب فرستادند ولی به جهت [[دودلی]] و تردید و [[بیم]] از قریش، امکان دست‌یابی به آب برایشان میسر نگشت. در چنین موقعیتی [[رسول اکرم]]{{صل}} علی{{ع}} را خواست و او را همراه با سقاها برای تهیه آب اعزام نمود سقاها تردیدی نداشتند که علی{{ع}} نیز مانند افراد قبلی بدون دست‌یابی به آب باز خواهد گشت، به هر ترتیب رهسپار این [[مأموریت]] شدند، علی{{ع}} به حرکت خود ادامه داد تا به منطقه «حرار» رسید و آب برگرفت و مرکب‌های حامل آب را با سروصدا و آشکارا نزد پیامبر اکرم آورد زمانی وی بر [[رسول خدا]]{{صل}} وارد شد [[پیامبر]] [[تکبیر]] گفت و در [[حق]] آن بزرگوار [[دعای خیر]] فرمود<ref>ارشاد، ص۱۰۸، فصل ۳۰، باب ۲، در کشف الغمّه، ج۱، ص۲۸۰ باب مناقب نظیر آن نقل شده است.</ref>.

[[قریش]]، [[پیامبر اسلام]] را ناگزیر ساخت تا از راهی که به [[مکه]] منتهی می‌شد، [[تغییر]] مسیر دهد و مردی از [[قبیله]] «أسلم» مسیر [[حضرت]] را به راهی ناهموار تغییر داد و از آنجا به ثنیة المراد و سپس در حدیبیة فرود آمدند. قریش بارها تلاش کرد بر [[مسلمانان]] حمله‌ور شده و به [[فرماندهی]] [[خالد بن ولید]] با آنان به [[نبرد]] بپردازد، ولی علی{{ع}} و جمعی از [[دلاور]] مردان [[سپاه اسلام]] از آن حملات جلوگیری و در تمام تلاش‌های خصمانه قریش [[فرصت]] را از آنان سلب‌ کردند<ref>سیرة الائمه الاثنی عشر، از حسنی، ج۱، ص۲۱۷ به نقل از ابن اسحاق.</ref>. قریش با [[مشاهده]] [[عزم]] و [[اراده]] و پافشاری [[رسول اکرم]] و مسلمانان برای ورود به مکه، ناگزیر با پیامبر اسلام از در [[گفت‌وگو]] درآمد. نمایندگانی برای [[مذاکره]] اعزام کرد که آخرین‌شان [[سهیل بن عمرو]] و [[حویطب]]، از قبیله [[عبد العزی]] بودند. ظاهرا آن گفت‌وگوها محدود به قضیه ورود به مکه در آن سال نمی‌شد<ref>کنز العمال، ج۱۰، ص۴۷۳ غزوه حدیبیه.</ref>، بلکه امور دیگری را به [[سود]] دو طرف نیز دربرداشت. [[روایت]] شده: علی{{ع}} فرمود: [[روز]] [[حدیبیه]] جمعی از [[مشرکان]] به سمت ما آمده و به رسول خدا{{صل}} گفتند: ای محمد! برخی از [[فرزندان]] و [[برادران]] و بردگان ما که به سوی تو آمده‌اند آشنایی به [[دین]] ندارند بلکه به جهت [[گریز]] از [[مسئولیت]] [[مراقبت]] از [[اموال]] و مزارع ما بدان دیار آمده‌اند، بنابراین، آنها را به سوی ما بازگردان.

رسول خدا{{صل}} فرمود: اگر آن‌گونه که شما مدعی هستید، آنان به دین آشنایی ندارند، ما آنها را با دین آشنا خواهیم ساخت و افزود: ای [[جماعت]] قریش از کارهای خود دست بردارید، در غیر این صورت [[خداوند]] کسی را که دلش را با [[ایمان]]، آزموده است. بر شما مسلط می‌گرداند که با [[شمشیر]] گردن شما را می‌زند.
[[ابو بکر]] و [[عمر]] و [[مشرکان]] از [[رسول خدا]] پرسیدند: آن فرد کیست؟

[[حضرت]] فرمود: وی همان وصله‌کننده [[کفش]] است و آن لحظه‌ای بود که [[پیامبر]] کفش خود را برای وصله زدن به علی{{ع}} سپرده بود<ref>ینابیع المودة، ص۵۹؛ کنز العمال، ج۱۳، ص۱۷۳؛ فضائل الخمسه فیروزآبادی، ج۲، ص۲۳۷.</ref>.

پس از توافق دو طرف در مورد مواد [[پیمان‌نامه]]، رسول خدا{{صل}} [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} را خواست و به او فرمود: علی [[جان]]! بنویس {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}.
[[سهیل]] گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]! من معنای [[رحمان]] را نمی‌دانم، بنویس‌ {{متن حدیث|بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ}}.
[[مسلمانان]] گفتند: به خدا سوگند! جز {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} جمله دیگری نباید بنویسیم.

[[پیامبر اکرم]]{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: بنویس {{متن حدیث|بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدُ رَسُولُ اللهِ}}؛ این پیمان‌نامه‌ای است که محمد رسول خدا با [[قریش]] می‌بندد».

سهیل گفت: اگر شما را [[فرستاده خدا]] می‌دانستیم، از [[زیارت]] [[خانه خدا]] بازتان نمی‌داشتیم و با تو نمی‌جنگیدیم، بنویس: [[محمد بن عبد الله]]، [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: هر چند به [[تکذیب]] من بپردازید، من فرستاده خدا هستم و سپس به علی فرمود: کلمه [[رسول الله]] را محو کن عرض کرد: ای رسول خدا! دستم یارای محو [[نبوت]] را از نام [[مبارک]] تو ندارد، پیامبر اکرم{{صل}}) آن نوشته را گرفت و خود به محو آن پرداخت و سپس به علی فرمود: تو نیز به چنین وضعی [[مبتلا]] خواهی شد و به ناچار به آن تن درخواهی داد<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۲۸۲ چاپ مؤسسه اعلمی؛ کامل، ج۲، ص۴۰۴.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۱۱۵.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}