Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «نام عزیر فقط یک بار در قرآن مجید در آیه ۳۱ از سوره توبه یاد شده است: {{متن قرآن|وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ}}«یهودیان گفتند عزیر پسر خداوند است» سوره توبه، آیه ۳۰.. بنا به روایت ابن عباس، جماعتی از یهود عزیر...» ایجاد کرد

2023-11-26T04:53:04Z

صفحه‌ای تازه حاوی «نام عزیر فقط یک بار در قرآن مجید در آیه ۳۱ از سوره توبه یاد شده است: {{متن قرآن|وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ}}<ref>«یهودیان گفتند عزیر پسر خداوند است» سوره توبه، آیه ۳۰.</ref>. بنا به روایت ابن عباس، جماعتی از یهود عزیر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

نام [[عزیر]] فقط یک بار در [[قرآن مجید]] در [[آیه]] ۳۱ از [[سوره توبه]] یاد شده است: {{متن قرآن|وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ}}<ref>«یهودیان گفتند عزیر پسر خداوند است» سوره توبه، آیه ۳۰.</ref>. بنا به [[روایت]] [[ابن عباس]]، جماعتی از [[یهود]] عزیر را [[پسر خدا]] می‌دانستند و عده‌ای از آن [[جماعت]] در [[زمان]] [[پیغمبر اکرم]] می‌زیستند، لکن به مرور زمان این [[عقیده]] به کلی از میان یهود رخت بر بسته است.

می‌دانیم اساس [[مذهب]] [[تثلیث]] در اسکندریه به دست حکمای یهود گذاشته شده چنانکه فیلون [[حکیم]] [[یهودی]] تقریبا مؤسس مذهب تثلیث [[فلسفی]] است. بعد از وی حکماء و اساقفه [[مسیحی]] آئین تثلیث را از [[یهودیان]] فراگرفتند. بنابراین در وجود دسته‌ای از یهود که به [[اب]] و ابن [[معتقد]] باشند شکی باقی نمی‌ماند و این نسبت با عزیر که [[تورات]] متروک و متفرق و فراموش شده را تصحیح و جمع‌آوری کرده و به مرحله [[اجرا]] درآورده و قوت و [[شوکت]] [[اسرائیلیان]] را تجدید نموده سازگار بوده است.

عزیر همان [[عزرا]] یا «اسدراس Esdras» است که به امر [[اردشیر]] اول [[پادشاه]] [[هخامنشی]] بقیه یهودیان مقیم [[ایران]] را با خود برداشته و به [[فلسطین]] آورده است. اردشیر اول او را تقویت کرده و وسائل این [[مهاجرت]] را برای وی فراهم ساخته است. چهار کتاب به عزرا نسبت می‌دهند، لکن بعضی کتاب سوم و چهارم او را مجعول می‌دانند و کتاب دوم را هم به [[نحمیا]] نسبت می‌دهند و برخی «[[تواریخ]] ایام» را نیز از عزرا می‌دانند. به موجب [[اخبار]] و [[قصص اسلامی]] در زمان [[بخت النصر]] [[تورات]] از میان رفته و محافظین تورات به دست بخت النصر به [[قتل]] رسیده‌اند و تنها یک نسخه از تورات را یهودیان به خاک سپردند. عزیر از این پیش آمد سخت پریشان خاطر بود و بر معدوم شدن تورات [[تأسف]] می‌خورد. روزی در بیابان می‌گذشت زنی را دید که بالای قبری نشسته و بر [[مرگ]] کفیل [[خرج]] خود می‌گرید و اظهار می‌دارد که پس از شوهر وسائل زندگانی مرا که فراهم خواهد کرد؟ [[عزیر]] از آن [[زن]] پرسید پیش از آنکه با این مرد مزاوجت کنی چه کسی به تو روزی می‌بخشید؟ [[زن]] که در [[حقیقت]] فرشته‌ای بود گفت: [[خدا]] به من روزی می‌داد. عزیر گفت: خدای روزی بخش نمرده است.

زن از سخن عزیر اتخاذ سند کرد و از عزیر پرسید پیش از [[تورات]] که [[مردمان]] را [[راهنمائی]] می‌کرد؟ عزیر پاسخ داد خدا راهنمای [[قوم]] بود. زن گفت: خدای [[راهنما]] نمرده است.

آنگاه پیرمردی بر عزیر ظاهر شد و حبه‌ای ذغال به او داد عزیر آن [[حبه]] ذغال را بلعید و یک باره تورات در حافظه‌اش نقش بست.

در کتاب چهارم [[عزرا]] مرقوم است که عزرا جام آب آتشین را نوشید و تورات بر [[لوح]] خاطر او منقوش گردید. نظیر این داستان درباره [[اوستا]] نیز موجود است و می‌گویند اوستا یک باره در [[حافظه]] «آذرماراسپندان» پس از چند [[ساعت]] بیهوشی ظاهر شد می‌گویند عزرا به هر یک از انگشتان خود قلمی بست و با ده قلم تورات را نوشت گویا وی تورات یا کتب ملحق به تورات را بر پنج [[مرد]] [[املاء]] کرده باشد. [[آیه]] ۲۶۱ از [[سوره بقره]] {{متن قرآن|أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ...}}<ref>«یا همچون (داستان) آن کس که بر (خرابه‌های) شهری (با خانه‌هایی) فرو ریخته گذشت.».. سوره بقره، آیه ۲۵۹.</ref> قصه‌ای را بیان می‌کند که بعضی آن را به عزیر و برخی به [[ارمیا]] و یکی دو تن از [[مفسرین]] هم به [[خضر]] نسبت می‌دهند. [[ابوعلی]] گفته است که قهرمان قصه، رتبه [[نبوت]] نداشته است.

اگر مراد از گذرنده [[قریه]]، ارمیا باشد، وی رتبه نبوت داشته است زیرا [[یهود]] ارمیا «یرمی» را از جمله [[انبیاء]] بزرگ به شمار می‌آورند و نبوت‌های وی هفتاد سال پیش از ویرانی [[بابل]] در کتابش مندرج است و [[مراثی]] اول و دوم و سوم او راجع به ویرانی [[اورشلیم]] موجود است. هر باب از کتاب مراثی [[ارمیا]] مشتمل بر ۲۳ [[آیه]] یعنی معادل با تعداد حروف هجای عبریست و هر آیه به ترتیب با یکی از حروف هجا شروع می‌شود و فقط در باب سوم آغاز سه آیه یک حرف هجا است. ارمیای [[نبی]] فرزند حلقیا است ولی گاهی قصاصان [[اسلامی]] او را «آدمیا» فرزند «خلفیا» ضبط کرده‌اند. باری مفاد [[آیات قرآنی]] در خصوص این قصه چنین است:

کسی به شهری گذشت. (بزعم اکثر [[مفسرین]] آن [[شهر]] [[بیت المقدس]] بوده و بعضی هم معتقدند که مراد از [[قریه]] شهری است که مردمش از [[ترس]] [[مرگ]] گریخته بودند و در [[سوره بقره]] آیه ۲۴۴ به آن [[قوم]] اشاره شده است). آن شهر را ویران و سقف و دیوارهایش را فروریخته یافت با خود اندیشید که [[خداوند]] چگونه [[مردگان]] را زنده خواهد کرد دلیل مفسرین که گذرنده بر شهر را، [[پیغمبر]] نمی‌دانند این است که می‌گویند اگر پیغمبر می‌بود نسبت به [[زنده کردن]] مردگان[[شک]] نداشت لکن مفسرین دیگر احتمال می‌دهند که این [[شک و تردید]] پیش از رسیدن به سن [[بلوغ]] بر وی عارض شده باشد.

(به نظر نگارنده کسی که از طرف [[خدا]] [[مأمور]] بوده که شهر بیت المقدس یا شهر دیگری را که بر اثر حوادث طبیعی یا [[سیاسی]] به کلی ویران و خراب شده بوده از نو آباد کند و او از امکان انجام چنین کاری متعجب و متحیر شده است). خداوند او را صد سال به [[خواب]] عمیقی شبیه به مرگی [[تسلیم]] کرد (در نظر نگارنده، عام، ممکن است به معنی سال نباشد زیرا [[اهل لغت]] عام را از مادۀ عام یعوم که به معنی شناوری است مشتق گرفته و بنابراین اطلاق عام بر [[روز]] و [[ساعت]] و هر مدتی که صد برابر آن [[غیر طبیعی]] نباشد بی‌اشکال می‌نماید). سپس خداوند او را از خواب بیدار کرد و از او پرسید چه مدت خوابیده‌ای گفت: یک روز یا اندکی از روز را در خواب بوده‌ام (می‌گویند وی در اول [[روز]] به [[خواب]] رفته بود و وقتی که بیدار شد چند [[ساعت]] از روز می‌گذشت).

[[خداوند]] فرمود چنین نیست بلکه صد سال (صد عام) به خواب بوده‌ای به [[خوراک]] و نوشابه خود بنگر که [[تغییر]] نکرده است (در نظر [[مفسرین]] عبارت {{متن قرآن|لَمْ يَتَسَنَّهْ}} جمله خبری است ولی نگارنده آن را استفهامی می‌داند) و همچنین به خر سواری خود بنگر که در نتیجه [[گرسنگی]] مرده یا [[ضعیف]] و نزار شده و از حالت اول خود خارج گردیده است ما این کار را کردیم تا تو را برای [[مردم]] آیتی قرار دهیم. به آن استخوان‌ها بنگر که چگونه آنها را بر می‌آوریم و بر آنها گوشت می‌پوشانیم. چون این مطلب بر او ظاهر گردید گفت: می‌‌دانم که [[خدای یکتا]] بر هر چیز تواناست.

ارباب [[قصص]] گفته‌اند که [[عزیر]] چون از خواب بیدار شد دید که طعام و نوشابه‌اش تغییر نکرده ولی استخوان‌ها و مفاصل خر از هم گسسته است. آنگاه استخوان‌های [[حیوان]] بر هم سوار شد و زنده گردید. چون عزیر به [[خانه]] خود بازگشت پیرزنی را بر در خانه خود یافت که طراوت جوانیش به کلی از میان رفته و حتی [[قوه]] بینائی را از دست داده بود. از او پرسید این خانه عزیر است؟ پیرزن گفت بلی آنگاه [[باران]] [[اشک]] از دیدگان بیفشاند و گفت: عزیر رفت و مردم او را فروش کردند و پس از روزگاری این اولین بار است که می‌شنوم تو نام عزیر را می‌بری و سراغ خانه‌اش را می‌گیری. عزیر خود را به او معرفی کرد و گفت: [[خدا]] مدت صد سال مرا به [[جهان]] [[مردگان]] برد و اینک دوباره به عالم زندگانی باز آورد. [[زن]] در ابتدا از سخن او متعجب شد و دعوی او را [[انکار]] کرد سپس گفت: عزیر مردی [[صالح]] و [[مستجاب الدعوه]] بود و هر چه از خدا می‌خواست حاجتش برآورده می‌‌شد پس اگر تو همان عزیر هستی از [[خدا]] بخواه تا مرا از [[بیماری‌ها]] [[شفا]] بخشد و دیدگانم را [[بینا]] سازد. [[عزیر]] [[دعا]] کرد، بیدرنگ [[صحت]] و بینائی [[زن]] به او بازگشت پس زن دست و پای او را بوسید و به سوی [[بنی اسرائیل]] رفت و [[اولاد]] و احفاد عزیر را که به سن [[پیری]] رسیده بودند از ماجرا با خبر ساخت و فریاد زد که عزیر را که مدت صد سال از او خبری نبود اکنون خدا باز گردانیده و به سن [[جوانی]] و خرمی به سوی شما فرستاده است. پس عزیر به صورت مردی نیرومند نزد ایشان آمد ولی [[قوم]] دعوی او را [[انکار]] کردند و او را دروغزن خواندند و خواستند او را [[امتحان]] کنند از این رو یکی از فرزندانش گفت: روی کتف عزیر خالی بود که او را از دیگران ممیز می‌ساخت. کتفش را باز کردند و دیدند که همان خال به جای خود باقی است. یکی دیگر از [[فرزندان]] بزرگسالش برای [[اطمینان]] خاطر خود و رفع هرگونه [[شک]] و شبه‌ای گفت: به ما خبر داده‌اند که از [[زمان]] [[حمله]] [[بخت النصر]] به [[بیت المقدس]] و [[سوزاندن]] [[تورات]] جز عده قلیلی [[تورات]] را از بر نداشتند و عزیر از جمله آن عده بود اگر تو عزیر هستی آنچه را که از تورات محفوظ داری برای ما بخوان. عزیر تورات را بدون کم و زیاد برایشان بخواند از این رو او را [[تصدیق]] کردند و با او به [[مصافحه]] پرداختند و مقدمش را [[محترم]] داشتند. گروهی هم بدو [[ایمان]] نیاوردند.

عزیر هنگامی که به [[خواب]] رفت به [[عقیده]] بعضی پنجاه سال و بنابر بعضی [[روایات]] بیست سال داشت. در تلمود a۲۳ Badli،taemith داستان [[خفتن]] شخصی به نام Ham،agal مسطور است.
«ھونی هامآگال» راجع به [[آیه]] ۱ از [[مزمور]] ۱۰۶ [[زبور]] که می‌گوید «وقتی که [[خداوند]] اسرای [[سیحون]] را باز گردانید ما مانند کسانی بودیم که خواب می‌‌دیدند». پیوسته با خود می‌اندیشید. روزی پیرمردی را دید که درخت خرروب می‌کارد به پیر گفت: آیا تو ۷۰ سال خواهی زیست تا از میوه این درخت بخوری؟ پیر گفت: نیاکان ما کاشتند و ما خوردیم ما هم می‌کاریم تا دیگران بخورند. [[خداوند]] [[خواب]] را برهونی هام آگال مستولی کرد و او هفتاد سال بخفت، چون بیدار شد [[جوانی]] را دید که از همان درخت خرروب میوه می‌چیند و می‌خورد.

«کازانوا» [[عزیر]] را با [[عزرا]] مطابقت نمی‌دهد و عزیر مذکور در [[قرآن]] را ازعل مخفف عزازیل می‌داند. این قول مردود است و چنانکه در آغاز این مقال گفته شد بنیان گذاران [[مذهب]] [[تثلیث]]، [[یهودیان]] بوده‌اند و نسبت [[نبوت]] به عزیر با اهمیت مقامی که وی نزد یهودیان داشته مناسب بوده است.<ref>[[محمد خزائلی|خزائلی، محمد]]، [[اعلام قرآن (کتاب)|اعلام قرآن]]، ص455-459.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010214.jpg|22px]] [[محمد خزائلی|خزائلی، محمد]]، [[اعلام قرآن (کتاب)|'''اعلام قرآن''']]
{{پایان منابع}}

بحث:عزیر در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها