بحث:عصمت از دیدگاه اهل سنت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:31:51Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۳۳۲:		خط ۳۳۲:
	[[سعد الدین تفتازانی]] (متوفی ۷۹۲ق) [[معتقد]] است: «[[حقیقت عصمت]] این است که [[خداوند]] گناه را در [[بنده]] خود [[خلق]] نمی‌کند، با اینکه به انجام گناه توانا و مختار است»<ref>سعد الدین تفتازانی، شرح العقائد النسفیه، ص١١٣</ref>.		[[سعد الدین تفتازانی]] (متوفی ۷۹۲ق) [[معتقد]] است: «[[حقیقت عصمت]] این است که [[خداوند]] گناه را در [[بنده]] خود [[خلق]] نمی‌کند، با اینکه به انجام گناه توانا و مختار است»<ref>سعد الدین تفتازانی، شرح العقائد النسفیه، ص١١٣</ref>.
	[[سید شریف جرجانی]] (متوفی (۸۱۶ق عصمت را این‌گونه تعریف می‌کند: {{عربی\|العصمة ملکة إجتناب المعاصی مع التمکن منها}}<ref>علی بن محمد سید شریف جرجانی، التعریفات، ص۱۲۳</ref>. علمای معاصر [[اهل سنت]] نیز کلیت [[لزوم عصمت]] برای انبیا را [[تأیید]] می‌کنند؛ از جمله شیخ [[محمد غزالی]] - نویسنده و متفکر [[مصری]] (متوفی ۱۴۱۶ق) - می‌نویسد:		[[سید شریف جرجانی]] (متوفی (۸۱۶ق عصمت را این‌گونه تعریف می‌کند: {{عربی\|العصمة ملکة إجتناب المعاصی مع التمکن منها}}<ref>علی بن محمد سید شریف جرجانی، التعریفات، ص۱۲۳</ref>. علمای معاصر [[اهل سنت]] نیز کلیت [[لزوم عصمت]] برای انبیا را [[تأیید]] می‌کنند؛ از جمله شیخ [[محمد غزالی]] - نویسنده و متفکر [[مصری]] (متوفی ۱۴۱۶ق) - می‌نویسد:
	علمای [[مسلمین]] [[پذیرفتن]] [[مقام عصمت]] را برای همه [[پیامبران الهی]] [[واجب]] دانسته‌اند. پس به هیچ وجه لایق نیست که از آنان گناه کبیره‌ای سر بزند، نه [[قبل از بعثت]] و نه بعد از آن، و نه اینکه از آنان گناه صغیره‌ای سر بزند که مخل مروّت یا موجب کاهش اعتبار آنان شود. اما گاهی اوقات از [[پیامبران الهی]] خطاهایی صورت گرفته که مورد [[عتاب]] [[خداوند]] قرار گرفته‌اند، سپس به راه درست و صواب [[توفیق]] یافته‌اند. ~~لیکن~~ این‌گونه خطاها هرگز مرتبط به [[امور اعتقادی]] و [[اخلاقی]] نبوده و از مواردی نبوده که [[زشت]] و [[قبیح]] باشند<ref>{{عربی\|و قد قرر علماء المسلمين أن العصمة الرسل الله كافة، فلا يليق أن تصدر عن أحدهم كبيرة؛ لا قبل البعثة ولا بعدها، ولا تصدر عن أحدهم صغیرة تخل بالمرونة أو تسقط الإعتبار، و قد تقع منهم الله علیها، و یوفقون إلی الصواب فیها، و لکن هذه الأخطاء لاتتصل بأمور إعتقادیة أو خلقیة مما یعد الوقوع فیه أمرا شائنا أخطاء یعاقبون}} (محمد غزالی، عقیدة المسلم، ص۱۸۹).</ref>.		علمای [[مسلمین]] [[پذیرفتن]] [[مقام عصمت]] را برای همه [[پیامبران الهی]] [[واجب]] دانسته‌اند. پس به هیچ وجه لایق نیست که از آنان گناه کبیره‌ای سر بزند، نه [[قبل از بعثت]] و نه بعد از آن، و نه اینکه از آنان گناه صغیره‌ای سر بزند که مخل مروّت یا موجب کاهش اعتبار آنان شود. اما گاهی اوقات از [[پیامبران الهی]] خطاهایی صورت گرفته که مورد [[عتاب]] [[خداوند]] قرار گرفته‌اند، سپس به راه درست و صواب [[توفیق]] یافته‌اند. لکن این‌گونه خطاها هرگز مرتبط به [[امور اعتقادی]] و [[اخلاقی]] نبوده و از مواردی نبوده که [[زشت]] و [[قبیح]] باشند<ref>{{عربی\|و قد قرر علماء المسلمين أن العصمة الرسل الله كافة، فلا يليق أن تصدر عن أحدهم كبيرة؛ لا قبل البعثة ولا بعدها، ولا تصدر عن أحدهم صغیرة تخل بالمرونة أو تسقط الإعتبار، و قد تقع منهم الله علیها، و یوفقون إلی الصواب فیها، و لکن هذه الأخطاء لاتتصل بأمور إعتقادیة أو خلقیة مما یعد الوقوع فیه أمرا شائنا أخطاء یعاقبون}} (محمد غزالی، عقیدة المسلم، ص۱۸۹).</ref>.

	با توجه به تعاریف ارائه شده، دیدگاه [[دانشمندان اهل سنت]] در مورد [[عصمت]] را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد:		با توجه به تعاریف ارائه شده، دیدگاه [[دانشمندان اهل سنت]] در مورد [[عصمت]] را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد:

Jaafari: /* پانویس */

2023-05-04T05:51:43Z

پانویس

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'خواجه طوسی' به 'خواجه طوسی'

2023-01-04T05:58:19Z

جایگزینی متن - 'خواجه طوسی' به 'خواجه طوسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۸
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	اما بسیاری از [[متکلمان]]، [[لطف]] را یک نوع دانسته‌اند؛ مثلا [[نوبختی]] در "الیاقوت" لطف را فقط محصل عنوان کرده است<ref>انوار الملکوت فی شرح الیاقوت، ص۱۵۲.</ref>؛ در حالی‌که [[شیخ مفید]] و بسیاری از متکلمان دیگر، لطف را منحصر در [[لطف مقرب]] دانسته‌اند<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۱؛ تلخیص المحصل، ص۳۴۲؛ قواعد المرام، ص۱۱۷.</ref>، البته ممکن است با توجه به تحلیل زیر، آنهایی که لطف را فقط یک نوع دانسته‌اند؛ نافی نوع دیگر نباشد.		اما بسیاری از [[متکلمان]]، [[لطف]] را یک نوع دانسته‌اند؛ مثلا [[نوبختی]] در "الیاقوت" لطف را فقط محصل عنوان کرده است<ref>انوار الملکوت فی شرح الیاقوت، ص۱۵۲.</ref>؛ در حالی‌که [[شیخ مفید]] و بسیاری از متکلمان دیگر، لطف را منحصر در [[لطف مقرب]] دانسته‌اند<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۱؛ تلخیص المحصل، ص۳۴۲؛ قواعد المرام، ص۱۱۷.</ref>، البته ممکن است با توجه به تحلیل زیر، آنهایی که لطف را فقط یک نوع دانسته‌اند؛ نافی نوع دیگر نباشد.

	به نظر می‌رسد، در یک نگاه می‌توانیم لطف را در دو معنای آن ([[مقرب]] و محصل) صحیح بدانیم؛ مثلاً آنهایی که لطف را فقط مقرب عنوان کرده‌اند از آن جهت که لطف فعل خداست - بدون در نظر گرفتن [[غایت]] و مرحله وقوع - آن را بررسی کرده‌اند، لذا لطف را فقط مقرب دانسته‌اند. همچنین آن دسته از [[متکلمین]] که لطف را منحصر در محصّل دانسته‌اند به اعتبار غایت آن در مرحله وقوع و اثر آن بررسی کرده‌اند و این دو اعتبار را در تعابیرشان به وضوح می‌توان یافت؛ چنان‌که در تعریف لطف مقرب کلمه {{عربی\|أقرب إلى الطاعة}} یا فعل [[الله]] را می‌بینیم که بدون غایت معنا شده و فعل لطف، فقط به خدا مستند گردیده است. از طرفی در تعریف لطف محصل به تعبیر {{عربی\|يعلم عند وقوع الطاعة منه و لولاه لم يطع}} برخورد می‌کنیم که به اثر و غایت لطف [[تفسیر]] گردیده است. با این تحلیل و بیان، اگر [[عصمت]] را به فعل [[الهی]] مستند کنیم که از باب [[لطف خدا]] [[واجب]] است - در دایره [[حسن و قبح عقلی]] و [[حکمت]] [[پروردگار]] - این لطف، لطف مقرب است، ولی اگر به اثر و [[غایت]] آن در [[معصوم]] تکیه کنیم که با وجودش [[طاعت]] مطلق انجام می‌گیرد و اجتناب از [[قبیح]] به صورت مطلق انجام می‌شود، از این حیث می‌توانیم [[عصمت]] را [[لطف]] محصَّل بنامیم، چنان‌که در [[کلام]] ~~خواجه~~ [[طوسی]] در بیان غایت لطف، تعبیری می‌بینیم که قابل [[تفسیر]] به هر دو معنای لطف است.		به نظر می‌رسد، در یک نگاه می‌توانیم لطف را در دو معنای آن ([[مقرب]] و محصل) صحیح بدانیم؛ مثلاً آنهایی که لطف را فقط مقرب عنوان کرده‌اند از آن جهت که لطف فعل خداست - بدون در نظر گرفتن [[غایت]] و مرحله وقوع - آن را بررسی کرده‌اند، لذا لطف را فقط مقرب دانسته‌اند. همچنین آن دسته از [[متکلمین]] که لطف را منحصر در محصّل دانسته‌اند به اعتبار غایت آن در مرحله وقوع و اثر آن بررسی کرده‌اند و این دو اعتبار را در تعابیرشان به وضوح می‌توان یافت؛ چنان‌که در تعریف لطف مقرب کلمه {{عربی\|أقرب إلى الطاعة}} یا فعل [[الله]] را می‌بینیم که بدون غایت معنا شده و فعل لطف، فقط به خدا مستند گردیده است. از طرفی در تعریف لطف محصل به تعبیر {{عربی\|يعلم عند وقوع الطاعة منه و لولاه لم يطع}} برخورد می‌کنیم که به اثر و غایت لطف [[تفسیر]] گردیده است. با این تحلیل و بیان، اگر [[عصمت]] را به فعل [[الهی]] مستند کنیم که از باب [[لطف خدا]] [[واجب]] است - در دایره [[حسن و قبح عقلی]] و [[حکمت]] [[پروردگار]] - این لطف، لطف مقرب است، ولی اگر به اثر و [[غایت]] آن در [[معصوم]] تکیه کنیم که با وجودش [[طاعت]] مطلق انجام می‌گیرد و اجتناب از [[قبیح]] به صورت مطلق انجام می‌شود، از این حیث می‌توانیم [[عصمت]] را [[لطف]] محصَّل بنامیم، چنان‌که در [[کلام]] [[خواجه طوسی]] در بیان غایت لطف، تعبیری می‌بینیم که قابل [[تفسیر]] به هر دو معنای لطف است.

	ایشان فرماید: {{عربی\|اللطف واجب لتحصيل الغرض به}}<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۱۰۶؛ تلخیص المحصل، ص۳۴۲.</ref>. این تعبیر هم قابل [[تبیین]] به [[لطف مقرب]] است؛ اگر لطف را از باب فعل [[الله]] برای تحصیل غرض [[خدا]] در اجتناب از [[معصیت]] و [[قرب]] به طاعت، [[واجب]] بدانیم و هم قابل تبیین به لطف محصَّل است؛ اگر به غایت لطف توجه کنیم که با وجود لطف در باب عصمت، اجتناب از [[معاصی]] و طاعت مطلق محقق می‌گردد<ref>[[ابراهیم صفرزاده\|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)\|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۳۳-۳۸.</ref>.		ایشان فرماید: {{عربی\|اللطف واجب لتحصيل الغرض به}}<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۱۰۶؛ تلخیص المحصل، ص۳۴۲.</ref>. این تعبیر هم قابل [[تبیین]] به [[لطف مقرب]] است؛ اگر لطف را از باب فعل [[الله]] برای تحصیل غرض [[خدا]] در اجتناب از [[معصیت]] و [[قرب]] به طاعت، [[واجب]] بدانیم و هم قابل تبیین به لطف محصَّل است؛ اگر به غایت لطف توجه کنیم که با وجود لطف در باب عصمت، اجتناب از [[معاصی]] و طاعت مطلق محقق می‌گردد<ref>[[ابراهیم صفرزاده\|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)\|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۳۳-۳۸.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'عسگری' به 'عسکری'

2022-10-24T09:14:26Z

جایگزینی متن - 'عسگری' به 'عسکری'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۳۰۱:		خط ۳۰۱:
	بعدها انشعاب‌هایی در [[فرقه]] حنبلی‌ها رخ داد و به فرقه جدید [[وهابیت]] منجر شد؛ همان نظرگاه [[اهل حدیث]] در میان [[محمد بن عبدالوهاب]] و شاگردانش به شدت تقویت گردید. [[ناصر]] القفاری در نظریه پردازی [[عقاید وهابیت]]، در مقابل نظرگاه مورد پذیرش [[امامیه]] درباره [[عصمت امامان]]، [[عصمت]] [[جماعت]] را مطرح کرده است<ref>ناصر القفاری، اصول مذهب الشیعه، ج۲، ص۷۷۲ - ۷۷۹.</ref>.		بعدها انشعاب‌هایی در [[فرقه]] حنبلی‌ها رخ داد و به فرقه جدید [[وهابیت]] منجر شد؛ همان نظرگاه [[اهل حدیث]] در میان [[محمد بن عبدالوهاب]] و شاگردانش به شدت تقویت گردید. [[ناصر]] القفاری در نظریه پردازی [[عقاید وهابیت]]، در مقابل نظرگاه مورد پذیرش [[امامیه]] درباره [[عصمت امامان]]، [[عصمت]] [[جماعت]] را مطرح کرده است<ref>ناصر القفاری، اصول مذهب الشیعه، ج۲، ص۷۷۲ - ۷۷۹.</ref>.

	دیدگاه [[حشویه]] در میان [[اهل سنت]] افراطی‌تر از همه است. آنها معتقدند: «اشکال ندارد پیامبران [[معصوم]] نباشند و مرتکب [[گناهان]] کوچک و بزرگ چه قبل و چه بعد از [[بعثت]] شوند». حتی قایل شدند [[پیامبر]] می‌تواند [[زنا]] و لواط کند. به این فرقه «ظاهریون» یا «اهل حدیث» هم گفته می‌شود. آنها به [[ظاهر قرآن]] و [[حدیث]] تمسّک می‌کنند و [[عقل]] را قاصر از اظهار نظر می‌دانند؛ مثلاً در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ}}<ref>«دست خداوند بالای دست‌های آنان است» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> و [[آیه]] {{متن قرآن\|يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ}}<ref>«(یاد کن) روزی را که سختی آشکار شود» سوره قلم، آیه ۴۲.</ref> برای [[خداوند]] دست و پا قایل می‌شوند. حشویه [[آیات]] [[شیطانی]] {{عربی\|تِلْكَ الْغَرَانِيقُ الْعُلَى وَ إِنَّ شَفَاعَتَهُنَّ لَتُرْتَجَى}}<ref>مرتضی ~~عسگری،~~ احادیث ام المؤمنین عایشه، ج۲، ص۳۰۷.</ref> را می‌پذیرند و به [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نسبت می‌دهند که آن [[حضرت]] نفهمید نازل کننده این [[آیات]] [[جبرئیل]] نیست. [[ابن حجر عسقلانی]] شارح کتاب [[صحیح بخاری]] می‌گوید: «این [[روایت]] آیات [[شیطانی]] سه سند دارد، اگرچه از نظر سند مقطوع‌اند؛ اما باید پذیرفته شود»<ref>محمدهادی معرفت، تنزیه انبیاء از آدم تا خاتم، ص۹۶ - ۹۹.</ref>.<ref>[[بهروز مینایی\|مینایی، بهروز]]، [[اندیشه کلامی عصمت (کتاب)\|اندیشه کلامی عصمت]] ص ۴۰.</ref>.		دیدگاه [[حشویه]] در میان [[اهل سنت]] افراطی‌تر از همه است. آنها معتقدند: «اشکال ندارد پیامبران [[معصوم]] نباشند و مرتکب [[گناهان]] کوچک و بزرگ چه قبل و چه بعد از [[بعثت]] شوند». حتی قایل شدند [[پیامبر]] می‌تواند [[زنا]] و لواط کند. به این فرقه «ظاهریون» یا «اهل حدیث» هم گفته می‌شود. آنها به [[ظاهر قرآن]] و [[حدیث]] تمسّک می‌کنند و [[عقل]] را قاصر از اظهار نظر می‌دانند؛ مثلاً در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ}}<ref>«دست خداوند بالای دست‌های آنان است» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> و [[آیه]] {{متن قرآن\|يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ}}<ref>«(یاد کن) روزی را که سختی آشکار شود» سوره قلم، آیه ۴۲.</ref> برای [[خداوند]] دست و پا قایل می‌شوند. حشویه [[آیات]] [[شیطانی]] {{عربی\|تِلْكَ الْغَرَانِيقُ الْعُلَى وَ إِنَّ شَفَاعَتَهُنَّ لَتُرْتَجَى}}<ref>مرتضی عسکری، احادیث ام المؤمنین عایشه، ج۲، ص۳۰۷.</ref> را می‌پذیرند و به [[پیامبر اکرم]] {{صل}} نسبت می‌دهند که آن [[حضرت]] نفهمید نازل کننده این [[آیات]] [[جبرئیل]] نیست. [[ابن حجر عسقلانی]] شارح کتاب [[صحیح بخاری]] می‌گوید: «این [[روایت]] آیات [[شیطانی]] سه سند دارد، اگرچه از نظر سند مقطوع‌اند؛ اما باید پذیرفته شود»<ref>محمدهادی معرفت، تنزیه انبیاء از آدم تا خاتم، ص۹۶ - ۹۹.</ref>.<ref>[[بهروز مینایی\|مینایی، بهروز]]، [[اندیشه کلامی عصمت (کتاب)\|اندیشه کلامی عصمت]] ص ۴۰.</ref>.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani در ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۴

2022-10-11T10:24:47Z

نمایش تغییرات

فرقانی در ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۱۰

2022-10-11T05:10:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن و در اصطلاح [[متکلمان امامیه]] به لطفی از جانب [[خدای متعال]] به برخی [[بندگان]] برگزیده خود یا ملکه‌ای تعبیر شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود. [[متکلمان]] [[اهل سنت]]، به جهت دیدگاه اعتقادیشان در بحث [[عصمت انبیا]] چندان به ارائه تعریفی اصطلاحی برای عصمت نپرداخته‌اند؛ چراکه مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا و نیز [[عصمت پیامبر اکرم]] {{صل}}، میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد.		[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن و در اصطلاح [[متکلمان امامیه]] به لطفی از جانب [[خدای متعال]] به برخی [[بندگان]] برگزیده خود یا ملکه‌ای تعبیر شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود. [[متکلمان]] [[اهل سنت]]، به جهت دیدگاه اعتقادیشان در بحث [[عصمت انبیا]] چندان به ارائه تعریفی اصطلاحی برای عصمت نپرداخته‌اند؛ چراکه مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا و نیز [[عصمت پیامبر اکرم]] {{صل}}، میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد.
	[[اهل‌سنت]] تنها معصوم بودن [[انبیای الهی]] را آن هم نه به صورت مطلق می‌پذیرند و به عصمت دیگر افراد [[بشر]] [[اعتقادی]] ندارند. در این میان از آنجا که ایشان به [[امامت]] [[امامان]] [[اثنی عشر]] و [[جانشینی]] آنها به جای پیامبر اکرم{{صل}} [[معتقد]] نیستند، پس عصمت آنان را نیز قبول نداشته و بلکه به [[صراحت]] بیان کرده‌اند که عصمت، [[شرط امامت]] نیست.		[[اهل‌سنت]] تنها معصوم بودن [[انبیای الهی]] را آن هم نه به صورت مطلق می‌پذیرند و به عصمت دیگر افراد [[بشر]] امامان شیعه و خلفای خود، [[اعتقادی]] ندارند.
	منشأ اعتقادات ایشان در مساله [[عصمت]] به [[روایات]]ساختگی پیرامون شخصیت و زندگانی [[انبیا]] که به [[اسرائیلیات]] شهرت دارند، باز می‌گردد.		منشأ اعتقادات ایشان در مساله [[عصمت]] به [[روایات]]ساختگی پیرامون شخصیت و زندگانی [[انبیا]] که به [[اسرائیلیات]] شهرت دارند، باز می‌گردد.

فرقانی: /* مقدمه */

2022-10-11T05:06:49Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن و در اصطلاح [[متکلمان امامیه]] به لطفی از جانب [[خدای متعال]] به برخی [[بندگان]] برگزیده خود یا ملکه‌ای تعبیر شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود. [[متکلمان]] [[اهل سنت]]، به جهت دیدگاه اعتقادیشان در بحث [[عصمت انبیا]] چندان به ارائه تعریفی اصطلاحی برای عصمت نپرداخته‌اند؛ چراکه مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا و نیز [[عصمت پیامبر اکرم]] {{صل}}، میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد.		[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن و در اصطلاح [[متکلمان امامیه]] به لطفی از جانب [[خدای متعال]] به برخی [[بندگان]] برگزیده خود یا ملکه‌ای تعبیر شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود. [[متکلمان]] [[اهل سنت]]، به جهت دیدگاه اعتقادیشان در بحث [[عصمت انبیا]] چندان به ارائه تعریفی اصطلاحی برای عصمت نپرداخته‌اند؛ چراکه مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا و نیز [[عصمت پیامبر اکرم]] {{صل}}، میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد.
	[[اهل‌سنت]] تنها معصوم بودن [[انبیای الهی]] را آن هم نه به صورت مطلق می‌پذیرند و به عصمت دیگر افراد [[بشر]] [[اعتقادی]] ندارند. در این میان از آنجا که ایشان به [[امامت]] [[امامان]] [[اثنی عشر]] و [[جانشینی]] آنها به جای پیامبر اکرم{{صل}} [[معتقد]] نیستند، پس عصمت آنان را نیز قبول نداشته و بلکه به [[صراحت]] بیان کرده‌اند که عصمت، [[شرط امامت]] نیست. ~~اهل سنت نه تنها به عدم عصمت [[خلفای سه گانه]] خویش معتقد هستند بلکه برخی متکلمان بزرگ~~ ایشان در ~~این خصوص ادعای~~ [[~~اجماع~~]] ~~نموده‌اند.~~		[[اهل‌سنت]] تنها معصوم بودن [[انبیای الهی]] را آن هم نه به صورت مطلق می‌پذیرند و به عصمت دیگر افراد [[بشر]] [[اعتقادی]] ندارند. در این میان از آنجا که ایشان به [[امامت]] [[امامان]] [[اثنی عشر]] و [[جانشینی]] آنها به جای پیامبر اکرم{{صل}} [[معتقد]] نیستند، پس عصمت آنان را نیز قبول نداشته و بلکه به [[صراحت]] بیان کرده‌اند که عصمت، [[شرط امامت]] نیست.
	[[~~اعتقادات~~]] ~~اهل‌سنت~~ پیرامون ~~عصمت انبیا، بر پایه احادیثی شکل گرفته که به وفور در منابع~~ و ~~متون~~ [[~~تاریخی~~]]، [[روایی]]، [[تفسیر]] و [[کلامی]] اهل سنت یافت می‌شوند و بیانگر [[صدور گناه]]، خطا و حتی [[کفر]] و [[شرک]] از [[پیامبران الهی]] و از جمله پیامبر اکرم{{صل}} هستند. این [[روایات]] یا جعلی و ساختگی هستند و یا در شمار [[اسرائیلیات]].		منشأ اعتقادات ایشان در مساله [[عصمت]] به [[روایات]]ساختگی پیرامون شخصیت و زندگانی [[انبیا]] که به [[اسرائیلیات]] شهرت دارند، باز می‌گردد.

	== معناشناسی عصمت ==		== معناشناسی عصمت ==

فرقانی: /* منشأ عصمت */

2022-10-10T08:59:13Z

منشأ عصمت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۹
خط ۸۷:		خط ۸۷:

	=== [[منشأ عصمت]] ===		=== [[منشأ عصمت]] ===
	[[اعتقادات]] [[اهل‌سنت]] پیرامون [[عصمت انبیا]]، بر پایه احادیثی شکل گرفته که به وفور در منابع و متون [[تاریخی]]، [[روایی]]، [[تفسیر]] و [[کلامی]] [[اهل سنت]] ~~یافت می‌شوند~~ و ~~بیانگر~~ صدور [[گناه]]، [[خطا]] و حتی [[کفر]] و [[شرک]] از [[پیامبران]] [[الهی]] و از جمله [[پیامبر اکرم]]{{صل}} هستند. این [[روایات]] یا جعلی و ساختگی هستند و یا در شمار [[اسرائیلیات]]<ref>«اسرائیلیات» جمع «اسرائیلیّه» و اسرائیلیّه منسوب به [[اسرائیل]] است. ر. ک: لغت‌نامه دهخدا، ج۲، ص۱۹۲۴ (کلمه «اسرائیلیّه»).«اسرائیل» [[لقب]] [[حضرت یعقوب]] فرزند [[حضرت اسحاق]] است. طوسی در [[تفسیر آیه]] ۹۳ [[آل عمران]] که کلمه «اسرائیل» را دربر دارد، گفته است: {{عربی\|و کان اسرائیل و هو یعقوب بن اسحاق بن ابراهیم نذر...}} (التبیان فی [[تفسیر القرآن]]، ج۲، ص۵۳۲) در تفسیر آیه ۴۰ [[سوره بقره]] در توضیح کلمه اسرائیل گفته است: به [[زبان عربی]] «[[اسرا]]» به‌معنای [[عبد]] و «ئیل» به‌معنای [[الله]] است، پس [کلمه اسرائیل] مانند عبد الله [مضاف و مضاف الیه] می‌باشد (التبیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۱۸۰). در لغت‌نامۀ دهخدا در کلمۀ «[[بنی اسرائیل]]» آمده است. از آنجا که [[قرآن کریم]] کتاب [[حکمت]] و [[هدایت]] است و در بیان مطالب به مقداری که برای هدایت و پندگیری [[انسان]] ضروری باشد، اکتفا می‌کند، بسیاری از داستان‌های [[پیامبران]] و [[امت‌های پیشین]] را موجز و سربسته یادآور شده است. کنجکاوی [[مسلمانان]] برای پی بردن به تفصیل و جزئیات آن داستان‌ها از یک‌سو و ایجاد موانع برای آشنایی و ارتباط‍ مسلمانان با [[اهل بیت]] خاص [[پیامبر]] {{صل}} که [[مفسران]] برگزیدۀ [[خدا]] بوده‌اند، از سوی دیگر و [[گمان]] برخی [[صحابه]] و [[تابعین]] به اینکه کتاب‌ها و [[دانشمندان یهودی]] و [[مسیحی]] منبعی برای [[شناخت]] جزئیات و تفصیل آن داستان‌ها است، از سوی سوم، موجب شد که برخی [[مسلمانان]] برای پی بردن به تفصیل و جزئیات آن داستان‌ها به [[دانشمندان یهودی]] و [[مسیحی]] و کتاب‌های آنان روی آورند و از این راه، [[اسرائیلیات]] به کتاب‌های مسلمانان وارد شود. در [[عصر رسالت]] به واسطۀ حضور [[پیامبر]] {{صل}} در بین مسلمانان و [[نهی]] آن [[حضرت]] از [[رجوع]] به [[اهل کتاب]]، [[تفسیر قرآن]] از آمیخته شدن به اسرائیلیات مصون ماند، ولی پس از [[رحلت]] آن حضرت با فاصله گرفتن مسلمانان از عصر رسالت و فراموش شدن نهی آن حضرت و [[اسلام آوردن]] برخی [[دانشمندان]] [[اهل کتاب]] و حضور آنان در بین مسلمانان، زمینه برای ورود اسرائیلیات به حوزۀ [[تفسیر]] فراهم شد. در آغاز به وسیلۀ برخی [[صحابه]] باب [[رجوع به دانشمندان]] اهل کتاب گشوده شد و سپس در عصر [[تابعین]]، استفادۀ از آنان گسترش یافت و به‌تدریج بخش زیادی از اسرائیلیات به [[روایات]] و [[کتاب‌های تفسیری]] راه یافت و این را نیز یکی از تحوّلات [[تفسیر در عصر تابعین]] که برهه‌ای از حضور [[امامان معصوم]] {{عم}} است، می‌توان به شمار آورد. اینک برخی روایات و شواهد [[تاریخی]] را که بر مطالب یادشده دلالت دارد، ذیل چند عنوان یادآور می‌شویم جای دارند</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۴۳۱-۴۳۲</ref>.		منشأ [[اعتقادات]] [[اهل‌سنت]] پیرامون [[عصمت انبیا]]، بر پایه احادیثی شکل گرفته که به وفور در منابع و متون [[تاریخی]]، [[روایی]]، [[تفسیر]] و [[کلامی]] [[اهل سنت]] نقل شده و متضمن صدور [[گناه]]، [[خطا]] و حتی [[کفر]] و [[شرک]] از [[پیامبران]] [[الهی]] و از جمله [[پیامبر اکرم]]{{صل}} هستند. این [[روایات]] یا جعلی و ساختگی هستند و یا در شمار [[اسرائیلیات]] قرار دارند.<ref>«اسرائیلیات» جمع «اسرائیلیّه» و اسرائیلیّه منسوب به [[اسرائیل]] است. ر. ک: لغت‌نامه دهخدا، ج۲، ص۱۹۲۴ (کلمه «اسرائیلیّه»).«اسرائیل» [[لقب]] [[حضرت یعقوب]] فرزند [[حضرت اسحاق]] است. طوسی در [[تفسیر آیه]] ۹۳ [[آل عمران]] که کلمه «اسرائیل» را دربر دارد، گفته است: {{عربی\|و کان اسرائیل و هو یعقوب بن اسحاق بن ابراهیم نذر...}} (التبیان فی [[تفسیر القرآن]]، ج۲، ص۵۳۲) در تفسیر آیه ۴۰ [[سوره بقره]] در توضیح کلمه اسرائیل گفته است: به [[زبان عربی]] «[[اسرا]]» به‌معنای [[عبد]] و «ئیل» به‌معنای [[الله]] است، پس [کلمه اسرائیل] مانند عبد الله [مضاف و مضاف الیه] می‌باشد (التبیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۱۸۰). در لغت‌نامۀ دهخدا در کلمۀ «[[بنی اسرائیل]]» آمده است. از آنجا که [[قرآن کریم]] کتاب [[حکمت]] و [[هدایت]] است و در بیان مطالب به مقداری که برای هدایت و پندگیری [[انسان]] ضروری باشد، اکتفا می‌کند، بسیاری از داستان‌های [[پیامبران]] و [[امت‌های پیشین]] را موجز و سربسته یادآور شده است. کنجکاوی [[مسلمانان]] برای پی بردن به تفصیل و جزئیات آن داستان‌ها از یک‌سو و ایجاد موانع برای آشنایی و ارتباط‍ مسلمانان با [[اهل بیت]] خاص [[پیامبر]] {{صل}} که [[مفسران]] برگزیدۀ [[خدا]] بوده‌اند، از سوی دیگر و [[گمان]] برخی [[صحابه]] و [[تابعین]] به اینکه کتاب‌ها و [[دانشمندان یهودی]] و [[مسیحی]] منبعی برای [[شناخت]] جزئیات و تفصیل آن داستان‌ها است، از سوی سوم، موجب شد که برخی [[مسلمانان]] برای پی بردن به تفصیل و جزئیات آن داستان‌ها به [[دانشمندان یهودی]] و [[مسیحی]] و کتاب‌های آنان روی آورند و از این راه، [[اسرائیلیات]] به کتاب‌های مسلمانان وارد شود. در [[عصر رسالت]] به واسطۀ حضور [[پیامبر]] {{صل}} در بین مسلمانان و [[نهی]] آن [[حضرت]] از [[رجوع]] به [[اهل کتاب]]، [[تفسیر قرآن]] از آمیخته شدن به اسرائیلیات مصون ماند، ولی پس از [[رحلت]] آن حضرت با فاصله گرفتن مسلمانان از عصر رسالت و فراموش شدن نهی آن حضرت و [[اسلام آوردن]] برخی [[دانشمندان]] [[اهل کتاب]] و حضور آنان در بین مسلمانان، زمینه برای ورود اسرائیلیات به حوزۀ [[تفسیر]] فراهم شد. در آغاز به وسیلۀ برخی [[صحابه]] باب [[رجوع به دانشمندان]] اهل کتاب گشوده شد و سپس در عصر [[تابعین]]، استفادۀ از آنان گسترش یافت و به‌تدریج بخش زیادی از اسرائیلیات به [[روایات]] و [[کتاب‌های تفسیری]] راه یافت و این را نیز یکی از تحوّلات [[تفسیر در عصر تابعین]] که برهه‌ای از حضور [[امامان معصوم]] {{عم}} است، می‌توان به شمار آورد. اینک برخی روایات و شواهد [[تاریخی]] را که بر مطالب یادشده دلالت دارد، ذیل چند عنوان یادآور می‌شویم جای دارند</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۴۳۱-۴۳۲</ref>.

	==== اتهام [[کذب]] و درخواست [[شفاعت]] [[کافر]] به [[حضرت ابراهیم]] ====		==== اتهام [[کذب]] و درخواست [[شفاعت]] [[کافر]] به [[حضرت ابراهیم]] ====

فرقانی: /* جمع‌بندی */

2022-10-10T08:57:53Z

جمع‌بندی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۷
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:

	== جمع‌بندی ==		== جمع‌بندی ==
	[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن و در اصطلاح [[متکلمان امامیه]] به لطفی از جانب [[خدای متعال]] به برخی [[بندگان]] برگزیده خود یا به ملکه‌ای تعبیر شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود. [[متکلمان]] [[اهل سنت]]، به جهت دیدگاه اعتقادیشان در بحث [[عصمت انبیا]] چندان به ارائه تعریفی اصطلاحی برای عصمت نپرداخته‌اند؛ چراکه مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد و به طور کلی هیچ‌یک از پیروان [[مذاهب اهل سنت]] در بحث عصمت، قائل به [[عصمت مطلق]] انبیا{{ع}} از انواع [[معاصی]]، [[خطا]]، [[نسیان]] و [[اشتباه]]، قبل یا بعد از [[نبوت]] نیستند. ~~همین دیدگاه در مورد [[پیامبر اکرم]] نیز با اختلافاتی در گستره عصمت آن [[حضرت]]، به چشم می‌خورد.~~		[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن آمده است. مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد و به طور کلی هیچ‌یک از پیروان [[مذاهب اهل سنت]] در بحث عصمت، قائل به [[عصمت مطلق]] [[انبیا]] {{ع}} و [[عصمت پیامبر اکرم]] {{صل}}از انواع [[معاصی]]، [[خطا]]، [[نسیان]] و [[اشتباه]]، قبل یا بعد از [[نبوت]] نیستند.ایشان به عصمت دیگر افراد [[بشر]] غیر از انبیا نیز [[اعتقادی]] ندارند.
			منشأ این [[اعتقادات]]، پاره‌ای از [[احادیث جعلی]] و ساختگی است که در منابع معتبر [[اهل سنت]] نقل شده است.
	~~[[اهل‌سنت]] تنها معصوم بودن [[انبیای الهی]] را آن هم نه به صورت مطلق می‌پذیرند و~~ به عصمت دیگر افراد [[بشر]]، [[اعتقادی]] ندارند. در این میان از آنجا که ایشان به [[امامت]] [[امامان]] [[اثنی عشر]] و [[جانشینی]] آنها به جای پیامبر اکرم{{صل}} [[معتقد]] نیستند، پس عصمت آنان را نیز قبول ندارند.

	این [[اعتقادات~~]] اهل‌سنت پیرامون عصمت انبیا، بر پایه احادیثی شکل گرفته که به وفور در منابع و متون [[تاریخی~~]]، ~~[[روایی]]، [[تفسیر]] و [[کلامی]] اهل سنت یافت می‌شوند و بیانگر [[صدور گناه]]، خطا و حتی [[کفر]] و [[شرک]]~~ از [[~~پیامبران الهی]] و از جمله پیامبر اکرم{{صل}} هستند. این [[روایات~~]] ~~یا جعلی~~ و ساختگی ~~هستند و یا~~ در ~~شمار~~ [[~~اسرائیلیات~~]] ~~قرار دارند~~.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

فرقانی: /* مقدمه */

2022-10-10T08:49:44Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
			[[عصمت]]، در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن و در اصطلاح [[متکلمان امامیه]] به لطفی از جانب [[خدای متعال]] به برخی [[بندگان]] برگزیده خود یا ملکه‌ای تعبیر شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمی‌شود. [[متکلمان]] [[اهل سنت]]، به جهت دیدگاه اعتقادیشان در بحث [[عصمت انبیا]] چندان به ارائه تعریفی اصطلاحی برای عصمت نپرداخته‌اند؛ چراکه مشهور متکمان اهل سنت هر چند به اصل [[معصوم]] بودن [[انبیا]]{{ع}} [[باور]] دارند اما در [[گستره عصمت]] انبیا و نیز [[عصمت پیامبر اکرم]] {{صل}}، میان [[پیروان]] [[مذاهب]] مختلف اهل سنت، [[اختلافات]] بسیاری وجود دارد.
			[[اهل‌سنت]] تنها معصوم بودن [[انبیای الهی]] را آن هم نه به صورت مطلق می‌پذیرند و به عصمت دیگر افراد [[بشر]] [[اعتقادی]] ندارند. در این میان از آنجا که ایشان به [[امامت]] [[امامان]] [[اثنی عشر]] و [[جانشینی]] آنها به جای پیامبر اکرم{{صل}} [[معتقد]] نیستند، پس عصمت آنان را نیز قبول نداشته و بلکه به [[صراحت]] بیان کرده‌اند که عصمت، [[شرط امامت]] نیست. اهل سنت نه تنها به عدم عصمت [[خلفای سه گانه]] خویش معتقد هستند بلکه برخی متکلمان بزرگ ایشان در این خصوص ادعای [[اجماع]] نموده‌اند.
			[[اعتقادات]] اهل‌سنت پیرامون عصمت انبیا، بر پایه احادیثی شکل گرفته که به وفور در منابع و متون [[تاریخی]]، [[روایی]]، [[تفسیر]] و [[کلامی]] اهل سنت یافت می‌شوند و بیانگر [[صدور گناه]]، خطا و حتی [[کفر]] و [[شرک]] از [[پیامبران الهی]] و از جمله پیامبر اکرم{{صل}} هستند. این [[روایات]] یا جعلی و ساختگی هستند و یا در شمار [[اسرائیلیات]].

	== معناشناسی عصمت ==		== معناشناسی عصمت ==
	=== معنای لغوی ===		=== معنای لغوی ===