بحث:عصمت اهل بیت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۱

2023-04-18T08:21:14Z

Bahmani: /* چرایی عصمت اهل بیت */

2023-04-18T08:19:37Z

چرایی عصمت اهل بیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	لذا می‌‌توان مدعی شد مقولۀ [[عصمت]] یک مقولۀ [[عقلی]] است چراکه هیچ عاقلی با دانستن و دیدن به اینکه [[گناه]] کردن یعنی بازی با [[آتش]] و انجام این فعل یعنی سرنگونی در [[آتش]]، خودش را درگیر آن نمی‌کند<ref>ر. ک: [[سید احمد خاتمی\|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)\|در آستان امامان معصوم]]، ص۱۴۶. </ref>.		لذا می‌‌توان مدعی شد مقولۀ [[عصمت]] یک مقولۀ [[عقلی]] است چراکه هیچ عاقلی با دانستن و دیدن به اینکه [[گناه]] کردن یعنی بازی با [[آتش]] و انجام این فعل یعنی سرنگونی در [[آتش]]، خودش را درگیر آن نمی‌کند<ref>ر. ک: [[سید احمد خاتمی\|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)\|در آستان امامان معصوم]]، ص۱۴۶. </ref>.

			بنابراین، تمام عقلا در برابر این‌گونه موارد یک نوع "مصونیّت" یا به تعبیر دیگر "[[عصمت]]" دارند، البتّه [[عصمت]] در این موارد، محدود است و با [[عصمت]] [[امامان معصوم]] بسیار تفاوت دارد، زیرا [[امامان معصوم]] در برابر تمام [[گناهان]] چنین حالتی دارند، آنان به چشم، [[زشتی]] [[گناه]] را دیده و لمس می‌کنند، به این ترتیب، عوامل [[گناه]] مانند بی‌اطّلاعی و [[جهل]] نسبت به [[مفاسد]]، عدم توجّه به عواقب شوم [[اعمال]] [[زشت]] و عدم تسلّط بر نفس و محکوم بودن [[قدرت]] [[عقل]] در برابر نیروی [[شهوات]]، در وجود [[معصومین]] راهی ندارد و محکوم به [[شکست]] است<ref>ر. ک: [[سید احمد خاتمی\|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)\|در آستان امامان معصوم]]، ص۱۴۶.</ref>.

	باید توجه داشت [[عصمت]]، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.		باید توجه داشت [[عصمت]]، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.

Bahmani: /* چرایی عصمت اهل بیت */

2023-04-17T13:01:46Z

چرایی عصمت اهل بیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۱
خط ۶:		خط ۶:
	باید توجه داشت بین [[عصمت]] و [[عدالت]] تفاوت وجود دارد چراکه [[صدور گناه]] از [[معصوم]]، به خاطر عدم انگیزۀ [[گناه]]، ممتنع است ولی [[صدور گناه]] از [[عادل]] محال نیست، چراکه انگیزۀ [[گناه]] در وجود [[عادل]] برقرار و ثابت است<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۵۶. </ref>.		باید توجه داشت بین [[عصمت]] و [[عدالت]] تفاوت وجود دارد چراکه [[صدور گناه]] از [[معصوم]]، به خاطر عدم انگیزۀ [[گناه]]، ممتنع است ولی [[صدور گناه]] از [[عادل]] محال نیست، چراکه انگیزۀ [[گناه]] در وجود [[عادل]] برقرار و ثابت است<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۵۶. </ref>.

	== [[چرایی عصمت اهل بیت]] ==		== چرایی عصمت اهل بیت ==
	[[عصمت]] یک [[عمل]] [[خارق‌العاده]] نیست، بلکه با [[شناخت]] زیربنای [[عصمت]] می‌‌توان فهمید [[عصمت]]، مقولۀ [[عقلی]] است. [[عصمت]] [[عنایت خداوند]] برای عده ای از افراد است که به اوج قلۀ [[معرفت]] و [[تقوا]] رسیده باشند و [[خداوند متعال]] به همین [[دلیل]] به آنها چنین [[عنایت]] کرده که بتوانند [[باطن]] و [[زشتی]] [[گناه]] را ببینند و دیدن چنین زشتی‌هایی سبب شده است این افراد نه تنها به [[گناه]] نزدیک نشوند بلکه به [[فکر]] [[گناه]] هم نیفتند. مصداق بارز این افراد براساس [[آیات]] و [[روایات]] [[امامان]] معصومند.		[[عصمت]] یک [[عمل]] [[خارق‌العاده]] نیست، بلکه با [[شناخت]] زیربنای [[عصمت]] می‌‌توان فهمید [[عصمت]]، مقولۀ [[عقلی]] است. [[عصمت]] [[عنایت خداوند]] برای عده ای از افراد است که به اوج قلۀ [[معرفت]] و [[تقوا]] رسیده باشند و [[خداوند متعال]] به همین [[دلیل]] به آنها چنین [[عنایت]] کرده که بتوانند [[باطن]] و [[زشتی]] [[گناه]] را ببینند و دیدن چنین زشتی‌هایی سبب شده است این افراد نه تنها به [[گناه]] نزدیک نشوند بلکه به [[فکر]] [[گناه]] هم نیفتند. مصداق بارز این افراد براساس [[آیات]] و [[روایات]] [[امامان]] معصومند.

Bahmani: /* ضرورت عصمت اهل بیت */

2023-04-17T13:01:36Z

ضرورت عصمت اهل بیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۱
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	باید توجه داشت [[عصمت]]، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.		باید توجه داشت [[عصمت]]، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.

	~~== [[ضرورت عصمت اهل بیت]] ==~~

	== [[شبهه]] تضاد میان [[ختم نبوت]] و عصمت اهل بیت {{ع}} ==		== [[شبهه]] تضاد میان [[ختم نبوت]] و عصمت اهل بیت {{ع}} ==

Bahmani در ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۱

2023-04-17T13:01:26Z

نمایش تغییرات

فرقانی: /* آیه مباهله */

2023-04-17T12:01:48Z

آیه مباهله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۱
خط ۹۴:		خط ۹۴:

	===== [[آیه مباهله]] =====		===== [[آیه مباهله]] =====
			{{متن قرآن\|فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءكُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ}} <ref>«از آن پس که به آگاهى رسیده‌اى، هر کس که درباره او (عیسی مسیح) با تو مجادله کند، بگو: بیایید تا حاضر آوریم، ما فرزندان خود را و شما فرزندان خود را، ما زنان خود را و شما زنان خود را، ما نفس خود را و شما هم نفس خود را، آن گاه دعا و تضرع کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم» سوره آل عمران، آیه ۶۱.</ref>.

			در [[شأن نزول]] این [[آیه]] چنین آمده که [[نصارای نجران]] با [[رسول خدا]]{{صل}} درباره [[عیسی مسیح]]{{ع}} [[مجادله]] نمودند و [[اصرار]] داشتند که چون [[عیسی]] [[پدر]] ندارد پس پسر خداست. [[خداوند متعال]] در [[پاسخ]] به آنها فرمود: {{متن قرآن\|إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِندَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِن تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُن فَيَكُونُ}} <ref>«مثَل عیسى نزد خدا، چون مثَل آدم است که او را از خاک بیافرید و به او گفت: موجود شو. پس موجود شد». سوره آل عمران، آیه ۵۹</ref>. یعنی اگر [[پدر]] نداشتن [[عیسی]]{{ع}} [[دلیل]] است که [[خدا]] [[پدر]] اوست، پس [[خدا]] باید هم [[پدر]] [[آدم]]{{ع}} باشد هم مادرش؛ چون او بدون [[پدر]] و [[مادر]] [[خلق]] شده است؛ در حالی که [[نصاری]] [[آدم]] را مخلوق [[خدا]] می‌دانند، نه [[فرزند خدا]].

			چون [[نصاری]] این [[استدلال]] [[قاطع]] را شنیدند، شروع کردند به آوردن توجیهات و سخنان غیر منطقی؛ لذا [[خداوند متعال]] از [[رسول خدا]] خواست که وارد [[مجادله]] نشود و در عوض از آنها بخواهد که اگر [[سخن]] خود را [[حقّ]] می‌دانید پس بیایید ما [[فرزندان]] خود را و شما [[فرزندان]] خود را، ما [[زنان]] خود را و شما [[زنان]] خود را، ما [[نفس]] خود را و شما نیز [[نفس]] خود را حاضر سازیم و از [[خدا]] بخواهیم که طرف [[باطل]] را نابود سازد. فردای آن [[روز]] [[رسول خدا]]{{صل}}، [[علی]]{{ع}}، [[فاطمه]]{{س}} و [[حسن]] و [[حسین]]{{ع}} را همراه خویش به [[مباهله]] آورد؛ لکن [[نصاری]] با دیدن چهره‌های [[نورانی]] آنها از انجام [[مباهله]] ترسیده و انصراف دادند.

			حال اگر بخواهیم این افراد را بر [[آیه]] تطبیق نماییم، [[حضرت]] [[فاطمه]]{{س}} مصادق «نِساءَنا» است؛ [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{ع}} نیز مصداق «أَبْناءَنا» هستند و امّا [[علی]]{{ع}} نیز مصداق «أَنْفُسَنا» خواهد بود.
			دلالت این آیه بر عصمت اهل بیت{{ع}} را می‌توان از امر خود قرآن کریم به رسول خدا{{صل}} بر آوردن نزدیکان خویش جهت مباهله به دست آورد روشن است که این افراد نزد خدای متعال از جایگاهی ویژه برخوردار بوده‌اند که لعن و نفرینشان در درگاه الهی مستجاب بوده و چنین اثری را داشته که مسیحیان نیز با دیدن انها از ادامه دعوای خویش دست کشیده و منصرف شدند، رسیدن به چنین مقامی جز با اجتناب از گناهان و معاصی میسر نبوده و این همان معنای عصمت است. علاوه بر اینکه عصمت تک تک آن افراد را میتوان از اموری دیگر نیز ثابت نمود به عنوان نمونه بر اساس نص این [[آیه]]، [[امام علی]]{{ع}} [[نفس]] خود [[رسول الله]]{{صل}} است و شکّی نیست که [[رسول خدا]] [[معصوم]] بود. پس کسی که به منزله نفس آن حضرت است هم باید [[معصوم]] باشد.

	==== ادله روایی ====		==== ادله روایی ====

فرقانی: /* آیه تطهیر */

2023-04-17T11:53:33Z

آیه تطهیر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۳
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	آیه تطهیر به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.		آیه تطهیر به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.

	~~{{اصلی\|مصداق‌شناسی اهل بیت}}~~
	درباره مصداق [[اهل بیت]] در آیه تطهیر چند دیدگاه وجود دارد؛ برخی مصداق را تنها [[همسران پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌دانند؛ عده‌ای علاوه بر [[همسران]]، [[خمسه طیبه]] را هم داخل اهل بیت قرار داده‌اند، دیدگاه سوم، مصداق را تنها [[پنج تن آل عبا]] می‌داند که با بررسی احادیث نبوی؛سیاق [[آیه]]، [[روایات]] [[مفسر]] آن و [[دلایل]] دیگر مانند آیه مباهله و ... همین نظریه [[اثبات]] می‌شود<ref>[[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۶۱-۶۳؛ [[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه تطهیر - سرمدی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]؛ [[سید عباس صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص ۲۵۷.</ref>.		درباره مصداق [[اهل بیت]] در آیه تطهیر چند دیدگاه وجود دارد؛ برخی مصداق را تنها [[همسران پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌دانند؛ عده‌ای علاوه بر [[همسران]]، [[خمسه طیبه]] را هم داخل اهل بیت قرار داده‌اند، دیدگاه سوم، مصداق را تنها [[پنج تن آل عبا]] می‌داند که با بررسی احادیث نبوی؛سیاق [[آیه]]، [[روایات]] [[مفسر]] آن و [[دلایل]] دیگر مانند آیه مباهله و ... همین نظریه [[اثبات]] می‌شود<ref>[[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۶۱-۶۳؛ [[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه تطهیر - سرمدی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]؛ [[سید عباس صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص ۲۵۷.</ref>.

فرقانی: /* آیه تطهیر */

2023-04-17T11:53:01Z

آیه تطهیر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۳
خط ۸۷:		خط ۸۷:

	===== [[آیه تطهیر]] =====		===== [[آیه تطهیر]] =====
	~~'''~~آیه تطهیر~~'''~~ به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.		آیه تطهیر به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.

	{{اصلی\|مصداق‌شناسی اهل بیت}}		{{اصلی\|مصداق‌شناسی اهل بیت}}

فرقانی: /* آیه تطهیر */

2023-04-17T11:52:48Z

آیه تطهیر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۲
خط ۸۷:		خط ۸۷:

	===== [[آیه تطهیر]] =====		===== [[آیه تطهیر]] =====
			'''آیه تطهیر''' به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.

			{{اصلی\|مصداق‌شناسی اهل بیت}}
			درباره مصداق [[اهل بیت]] در آیه تطهیر چند دیدگاه وجود دارد؛ برخی مصداق را تنها [[همسران پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌دانند؛ عده‌ای علاوه بر [[همسران]]، [[خمسه طیبه]] را هم داخل اهل بیت قرار داده‌اند، دیدگاه سوم، مصداق را تنها [[پنج تن آل عبا]] می‌داند که با بررسی احادیث نبوی؛سیاق [[آیه]]، [[روایات]] [[مفسر]] آن و [[دلایل]] دیگر مانند آیه مباهله و ... همین نظریه [[اثبات]] می‌شود<ref>[[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۶۱-۶۳؛ [[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه تطهیر - سرمدی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]؛ [[سید عباس صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص ۲۵۷.</ref>.

			به یقین تطهیری که قرآن در این [[آیه]] بیان می‌کند، در درجه اول، تطهیر از آن چیزهایی است که خود [[قرآن]] آنها را [[رجس]] می‌داند. رجس در قرآن یعنی هر چه که قرآن از آن [[نهی]] می‌کند؛ هر چه که [[گناه]] شمرده می‌شود؛ می‌خواهد [[گناه اعتقادی]] باشد یا گناه [[اخلاقی]] و یا [[گناه عملی]]. اینها رجس و پلیدی است. این است که می‌گویند مفاد این آیه، دال بر [[عصمت اهل بیت]] یعنی منزه بودن آنها از هر نوع [[آلودگی]] است<ref>مجموعه آثار، مرتضی مطهری، ج۴، ص۹۱۳.</ref>. با [[اثبات]] طهارت و [[عصمت اهل بیت]] {{عم}}، نتایج مهمی در بحث [[امامت]] و [[ولایت]] قابل [[استنباط]] است. از جمله آنکه اهل بیت {{عم}} [[اسوه]] و مبین [[احکام الهی]] و معیار تفصیل [[حق]] از [[باطل]] محسوب می‌گردند. چنین فضیلتی ایجاب می‌نماید که [[مقام ولایت الهی]] به [[اذن خداوند]] متعین در آنان باشد<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)\|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۶ ص ۸۵ و ۱۰۹.</ref>.

	===== [[آیه مباهله]] =====		===== [[آیه مباهله]] =====

فرقانی: /* اثبات عصمت */

2023-04-17T11:48:31Z

اثبات عصمت

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	لذا می‌‌توان مدعی شد مقولۀ [[عصمت]] یک مقولۀ [[عقلی]] است چراکه هیچ عاقلی با دانستن و دیدن به اینکه [[گناه]] کردن یعنی بازی با [[آتش]] و انجام این فعل یعنی سرنگونی در [[آتش]]، خودش را درگیر آن نمی‌کند<ref>ر. ک: [[سید احمد خاتمی\|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)\|در آستان امامان معصوم]]، ص۱۴۶. </ref>.		لذا می‌‌توان مدعی شد مقولۀ [[عصمت]] یک مقولۀ [[عقلی]] است چراکه هیچ عاقلی با دانستن و دیدن به اینکه [[گناه]] کردن یعنی بازی با [[آتش]] و انجام این فعل یعنی سرنگونی در [[آتش]]، خودش را درگیر آن نمی‌کند<ref>ر. ک: [[سید احمد خاتمی\|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)\|در آستان امامان معصوم]]، ص۱۴۶. </ref>.

			بنابراین، تمام عقلا در برابر این‌گونه موارد یک نوع "مصونیّت" یا به تعبیر دیگر "[[عصمت]]" دارند، البتّه [[عصمت]] در این موارد، محدود است و با [[عصمت]] [[امامان معصوم]] بسیار تفاوت دارد، زیرا [[امامان معصوم]] در برابر تمام [[گناهان]] چنین حالتی دارند، آنان به چشم، [[زشتی]] [[گناه]] را دیده و لمس می‌کنند، به این ترتیب، عوامل [[گناه]] مانند بی‌اطّلاعی و [[جهل]] نسبت به [[مفاسد]]، عدم توجّه به عواقب شوم [[اعمال]] [[زشت]] و عدم تسلّط بر نفس و محکوم بودن [[قدرت]] [[عقل]] در برابر نیروی [[شهوات]]، در وجود [[معصومین]] راهی ندارد و محکوم به [[شکست]] است<ref>ر. ک: [[سید احمد خاتمی\|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)\|در آستان امامان معصوم]]، ص۱۴۶.</ref>.

	باید توجه داشت [[عصمت]]، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.		باید توجه داشت [[عصمت]]، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر. ک: [[علی قربانی\| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)\|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲. </ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۳
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	آیه تطهیر به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.		آیه تطهیر به بخشی از آیه سی و سوم [[سوره احزاب]] اشاره دارد: {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}. در این آیه به [[اراده خداوند]] بر [[پاک]] گردانیدن [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} از [[پلیدی]] ([[رجس]]) تصریح شده است و علمای امامیه برای اثبات [[عصمت امامان]] به آن استناد می‌کنند. آیه با {{متن قرآن\|إِنَّمَا}} که به تصریح لغویان، برای [[حصر]] است، آغاز شده و انحصار [[ارادۀ الهی]] به آنان را بیان می‌کند. تعبیر {{متن قرآن\|يُطَهِّرَكُمْ}} در پی {{متن قرآن\|يُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} تأکیدی بر [[طهارت]] و [[پاکیزگی]] به دنبال دور شدن پلیدی‌هاست و {{متن قرآن\|الرِّجْسَ}} هرگونه پلیدی [[فکری]] و عملی اعمّ از [[شرک]]، [[کفر]]، [[نفاق]]، [[جهل]] و [[گناه]] را در برمی‌گیرد<ref>ر.ک: [[علی ربانی گلپایگانی\|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه تطهیر ۱ (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص ۱۱؛ [[علی خراسانی\|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص۴۲۲ - ۴۲۵.</ref>.

	~~{{اصلی\|مصداق‌شناسی اهل بیت}}~~
	درباره مصداق [[اهل بیت]] در آیه تطهیر چند دیدگاه وجود دارد؛ برخی مصداق را تنها [[همسران پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌دانند؛ عده‌ای علاوه بر [[همسران]]، [[خمسه طیبه]] را هم داخل اهل بیت قرار داده‌اند، دیدگاه سوم، مصداق را تنها [[پنج تن آل عبا]] می‌داند که با بررسی احادیث نبوی؛سیاق [[آیه]]، [[روایات]] [[مفسر]] آن و [[دلایل]] دیگر مانند آیه مباهله و ... همین نظریه [[اثبات]] می‌شود<ref>[[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۶۱-۶۳؛ [[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه تطهیر - سرمدی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]؛ [[سید عباس صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص ۲۵۷.</ref>.		درباره مصداق [[اهل بیت]] در آیه تطهیر چند دیدگاه وجود دارد؛ برخی مصداق را تنها [[همسران پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌دانند؛ عده‌ای علاوه بر [[همسران]]، [[خمسه طیبه]] را هم داخل اهل بیت قرار داده‌اند، دیدگاه سوم، مصداق را تنها [[پنج تن آل عبا]] می‌داند که با بررسی احادیث نبوی؛سیاق [[آیه]]، [[روایات]] [[مفسر]] آن و [[دلایل]] دیگر مانند آیه مباهله و ... همین نظریه [[اثبات]] می‌شود<ref>[[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۶۱-۶۳؛ [[محمود سرمدی\|سرمدی، محمود]]، [[آیه تطهیر - سرمدی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]؛ [[سید عباس صادقی فدکی\|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)\|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۱]]، ص ۲۵۷.</ref>.