بحث:عصمت در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2025-08-04T09:45:36Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱۴۰:		خط ۱۴۰:
	==تعریف [[معصوم]]==		==تعریف [[معصوم]]==
	واژه [[عصمت]] از ماده «عَصَمَ» و عصم به معنای امساک و [[خویشتن‌داری]] است؛ پس عصمت ملکه‌ای<ref>ملکه، توانایی بر چیزی است که یا از راه فطرت و یا با تمرین و تکرار به دست می‌آید و به حالت و صفتی برای آدمی در می‌آید.</ref> است در [[انسان]] معصوم که [[خدا]] او را [بدین طریق] از [[گناه]] و [[خطا]] باز می‌دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۳۳۱، ماده «عصم».</ref> و به گفته [[راغب]] [[اصفهانی]] [[عصمت انبیا]] [[حفاظت]] آنان از سوی خداست<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۵۶۹ - ۵۷۰، ماده «عصم».</ref>. از نگاه [[متکلمان]]، عصمت معصومان‌{{عم}} از مقوله [[علم]] است و به این معناست که خدا به آنان - با [[شایستگی]] [[فطری]] و [[طهارت]] نفسی که دارند - گونه‌ای [[دانش]] و [[آگاهی]] داده است که با وجود آن، از هرگونه خطا و گناه در [[اندیشه]] و عمل مصون‌اند و این معنا با [[اختیار]] و [[اراده]] آنان تنافی ندارد؛ زیرا این نوع علم، [[طبیعت انسانی]] آنها را [[تغییر]] نداده، بلکه موجب [[معرفت]] ویژه‌ای شده که با اراده و اختیارشان چنان محبتی به خدا در [[دل]] آنان جای گرفته است که جز خواسته او خواسته دیگری ندارند؛ بنابراین مصونیت آنان آگاهانه و اختیاری است<ref>علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد، ص۳۶۵؛ سیدمحمدحسین طباطبائی، المیزان، ج۱۱، صص۱۶۲ و ۲۲۰.</ref>؛ چنان‌که در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} در این خصوص آمده است: معصوم کسی است که با [[کمک الهی]] از [[محرمات]] امتناع می‌کند<ref>محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۲۵، ص۱۹۴، ح۶ ({{متن حدیث\|الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ}}).</ref>. مقصود ما از معصوم در این نگاشته [[پیامبر]]{{صل}} و [[دوازده امام]]{{عم}} و [[حضرت فاطمه]]{{س}} هستند.<ref>[[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|سیره معیشتی معصومان]]، ص ۷۰</ref>		واژه [[عصمت]] از ماده «عَصَمَ» و عصم به معنای امساک و [[خویشتن‌داری]] است؛ پس عصمت ملکه‌ای<ref>ملکه، توانایی بر چیزی است که یا از راه فطرت و یا با تمرین و تکرار به دست می‌آید و به حالت و صفتی برای آدمی در می‌آید.</ref> است در [[انسان]] معصوم که [[خدا]] او را [بدین طریق] از [[گناه]] و [[خطا]] باز می‌دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۳۳۱، ماده «عصم».</ref> و به گفته [[راغب]] [[اصفهانی]] [[عصمت انبیا]] [[حفاظت]] آنان از سوی خداست<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۵۶۹ - ۵۷۰، ماده «عصم».</ref>. از نگاه [[متکلمان]]، عصمت معصومان‌{{عم}} از مقوله [[علم]] است و به این معناست که خدا به آنان - با [[شایستگی]] [[فطری]] و [[طهارت]] نفسی که دارند - گونه‌ای [[دانش]] و [[آگاهی]] داده است که با وجود آن، از هرگونه خطا و گناه در [[اندیشه]] و عمل مصون‌اند و این معنا با [[اختیار]] و [[اراده]] آنان تنافی ندارد؛ زیرا این نوع علم، [[طبیعت انسانی]] آنها را [[تغییر]] نداده، بلکه موجب [[معرفت]] ویژه‌ای شده که با اراده و اختیارشان چنان محبتی به خدا در [[دل]] آنان جای گرفته است که جز خواسته او خواسته دیگری ندارند؛ بنابراین مصونیت آنان آگاهانه و اختیاری است<ref>علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد، ص۳۶۵؛ سیدمحمدحسین طباطبائی، المیزان، ج۱۱، صص۱۶۲ و ۲۲۰.</ref>؛ چنان‌که در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} در این خصوص آمده است: معصوم کسی است که با [[کمک الهی]] از [[محرمات]] امتناع می‌کند<ref>محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۲۵، ص۱۹۴، ح۶ ({{متن حدیث\|الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ}}).</ref>. مقصود ما از معصوم در این نگاشته [[پیامبر]]{{صل}} و [[دوازده امام]]{{عم}} و [[حضرت فاطمه]]{{س}} هستند.<ref>[[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|سیره معیشتی معصومان]]، ص ۷۰</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	~~# [[پرونده:IM010608.jpg\|22px]] [[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|'''سیره معیشتی معصومان''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* منابع */

2025-08-04T09:45:07Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱۴۳:		خط ۱۴۳:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	~~# [[پرونده:IM010753.jpg\|22px]] [[غلامحسین زینلی\|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)\|'''آیه اولی الامر''']]~~
	# [[پرونده:IM010608.jpg\|22px]] [[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|'''سیره معیشتی معصومان''']]		# [[پرونده:IM010608.jpg\|22px]] [[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|'''سیره معیشتی معصومان''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* منابع */

2025-04-17T06:10:03Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰
خط ۱۳۷:		خط ۱۳۷:
	{{عربی\|العِصْمة في كلام العرب: المَنْعُ. و عِصْمةُ الله عَبْدَه: أن يَعْصِمَه مما يُوبِقُه}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۴.</ref>:		{{عربی\|العِصْمة في كلام العرب: المَنْعُ. و عِصْمةُ الله عَبْدَه: أن يَعْصِمَه مما يُوبِقُه}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۴.</ref>:
	عصمت در [[کلام عرب]] به معنای منع کردن است و عصمت خداوند نسبت به بنده‌اش آن است که او را از آنچه موجب هلاکتش می‌شود، منع کند.<ref>[[غلامحسین زینلی\|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)\|آیه اولی الامر]]، ص ۹۵.</ref>.		عصمت در [[کلام عرب]] به معنای منع کردن است و عصمت خداوند نسبت به بنده‌اش آن است که او را از آنچه موجب هلاکتش می‌شود، منع کند.<ref>[[غلامحسین زینلی\|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)\|آیه اولی الامر]]، ص ۹۵.</ref>.

			==تعریف [[معصوم]]==
			واژه [[عصمت]] از ماده «عَصَمَ» و عصم به معنای امساک و [[خویشتن‌داری]] است؛ پس عصمت ملکه‌ای<ref>ملکه، توانایی بر چیزی است که یا از راه فطرت و یا با تمرین و تکرار به دست می‌آید و به حالت و صفتی برای آدمی در می‌آید.</ref> است در [[انسان]] معصوم که [[خدا]] او را [بدین طریق] از [[گناه]] و [[خطا]] باز می‌دارد<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۳۳۱، ماده «عصم».</ref> و به گفته [[راغب]] [[اصفهانی]] [[عصمت انبیا]] [[حفاظت]] آنان از سوی خداست<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۵۶۹ - ۵۷۰، ماده «عصم».</ref>. از نگاه [[متکلمان]]، عصمت معصومان‌{{عم}} از مقوله [[علم]] است و به این معناست که خدا به آنان - با [[شایستگی]] [[فطری]] و [[طهارت]] نفسی که دارند - گونه‌ای [[دانش]] و [[آگاهی]] داده است که با وجود آن، از هرگونه خطا و گناه در [[اندیشه]] و عمل مصون‌اند و این معنا با [[اختیار]] و [[اراده]] آنان تنافی ندارد؛ زیرا این نوع علم، [[طبیعت انسانی]] آنها را [[تغییر]] نداده، بلکه موجب [[معرفت]] ویژه‌ای شده که با اراده و اختیارشان چنان محبتی به خدا در [[دل]] آنان جای گرفته است که جز خواسته او خواسته دیگری ندارند؛ بنابراین مصونیت آنان آگاهانه و اختیاری است<ref>علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد، ص۳۶۵؛ سیدمحمدحسین طباطبائی، المیزان، ج۱۱، صص۱۶۲ و ۲۲۰.</ref>؛ چنان‌که در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} در این خصوص آمده است: معصوم کسی است که با [[کمک الهی]] از [[محرمات]] امتناع می‌کند<ref>محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۲۵، ص۱۹۴، ح۶ ({{متن حدیث\|الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ}}).</ref>. مقصود ما از معصوم در این نگاشته [[پیامبر]]{{صل}} و [[دوازده امام]]{{عم}} و [[حضرت فاطمه]]{{س}} هستند.<ref>[[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|سیره معیشتی معصومان]]، ص ۷۰</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM010753.jpg\|22px]] [[غلامحسین زینلی\|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)\|'''آیه اولی الامر''']]		# [[پرونده:IM010753.jpg\|22px]] [[غلامحسین زینلی\|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)\|'''آیه اولی الامر''']]
			# [[پرونده:IM010608.jpg\|22px]] [[یدالله مقدسی\|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)\|'''سیره معیشتی معصومان''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari: /* پانویس */

2024-11-28T08:01:48Z

پانویس

@@ خط ۱۲۲: / خط ۱۲۲: @@
 آیه در این معنا ظهور دارد که اگر [[امت]] به [[حبل الله]] [[تمسک]] کنند، ریسمان [[خداوند]] آنان را از [[گمراهی]] مصون می‌دارد. بنابراین برای واژه «عصمت»، معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از «مانع شدن» است. به همین جهت [[راغب]] در [[مفردات]] «عصم» را به معنای «مسک» دانسته و «الإعتصام» را به «الإستمساک» معنا کرده است<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ – ۳۳۷.</ref>. تفاوت این دو معنا نیز آشکار است؛ چراکه «مسک» -یعنی گرفتن و نگهداری - اخصّ از «منع» است. گرفتن و نگهداری شخصی که بالای کوه است، هنگامی معنا دارد که از [[حرکت]] او به سوی پرتگاه جلوگیری شود. اما «منع» در هنگامی است که شخص در معرض [[سقوط]] قرار گرفته باشد و به نحوی راه او [[سدّ]] گردد و از سقوط وی جلوگیری شود.
 با توجه به این نکته است که می‌توان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمی‌دارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>.
 == پانویس ==
 {{پانویس}}

Bahmani: /* منابع */

2024-11-11T04:40:03Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۱۲۲:		خط ۱۲۲:
	آیه در این معنا ظهور دارد که اگر [[امت]] به [[حبل الله]] [[تمسک]] کنند، ریسمان [[خداوند]] آنان را از [[گمراهی]] مصون می‌دارد. بنابراین برای واژه «عصمت»، معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از «مانع شدن» است. به همین جهت [[راغب]] در [[مفردات]] «عصم» را به معنای «مسک» دانسته و «الإعتصام» را به «الإستمساک» معنا کرده است<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ – ۳۳۷.</ref>. تفاوت این دو معنا نیز آشکار است؛ چراکه «مسک» -یعنی گرفتن و نگهداری - اخصّ از «منع» است. گرفتن و نگهداری شخصی که بالای کوه است، هنگامی معنا دارد که از [[حرکت]] او به سوی پرتگاه جلوگیری شود. اما «منع» در هنگامی است که شخص در معرض [[سقوط]] قرار گرفته باشد و به نحوی راه او [[سدّ]] گردد و از سقوط وی جلوگیری شود.		آیه در این معنا ظهور دارد که اگر [[امت]] به [[حبل الله]] [[تمسک]] کنند، ریسمان [[خداوند]] آنان را از [[گمراهی]] مصون می‌دارد. بنابراین برای واژه «عصمت»، معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از «مانع شدن» است. به همین جهت [[راغب]] در [[مفردات]] «عصم» را به معنای «مسک» دانسته و «الإعتصام» را به «الإستمساک» معنا کرده است<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ – ۳۳۷.</ref>. تفاوت این دو معنا نیز آشکار است؛ چراکه «مسک» -یعنی گرفتن و نگهداری - اخصّ از «منع» است. گرفتن و نگهداری شخصی که بالای کوه است، هنگامی معنا دارد که از [[حرکت]] او به سوی پرتگاه جلوگیری شود. اما «منع» در هنگامی است که شخص در معرض [[سقوط]] قرار گرفته باشد و به نحوی راه او [[سدّ]] گردد و از سقوط وی جلوگیری شود.
	با توجه به این نکته است که می‌توان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمی‌دارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>.		با توجه به این نکته است که می‌توان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمی‌دارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>.

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* معنای عصمت */

2024-11-11T04:39:24Z

معنای عصمت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۹
خط ۹۷:		خط ۹۷:
	[[معصوم]] کسی است که خودش را به وسیله خدای تعالی از همه گناهان حفظ کند. خداوند می‌فرماید: «هر کس به حفظ [[الهی]] بپیوندد، به [[یقین]] به [[راه راست]] [[هدایت]] شده است»<ref>آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>و<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۱۳۲.</ref>.		[[معصوم]] کسی است که خودش را به وسیله خدای تعالی از همه گناهان حفظ کند. خداوند می‌فرماید: «هر کس به حفظ [[الهی]] بپیوندد، به [[یقین]] به [[راه راست]] [[هدایت]] شده است»<ref>آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>و<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۱۳۲.</ref>.
	[[امام رضا]]{{ع}} می‌فرماید:		[[امام رضا]]{{ع}} می‌فرماید:
	[[امام]]، معصوم و مؤید و موفق و مورد [[تسدید الهی]] است که از خطاها و [[لغزش‌ها]] و [[انحراف]] در [[امان]] می‌ماند<ref>الکافی، ج۱، ص٢٠٣.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]] ص۱۶۳.</ref>.		[[امام]]، معصوم و مؤید و موفق و مورد [[تسدید الهی]] است که از خطاها و [[لغزش‌ها]] و [[انحراف]] در [[امان]] می‌ماند<ref>الکافی، ج۱، ص٢٠٣.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]] ص۱۶۳.</ref>

	==عصمت==		==عصمت==

Bahmani: /* منابع */

2024-11-11T04:37:57Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۷
خط ۱۲۶:		خط ۱۲۶:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]		# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
	# [[پرونده:IM010671.jpg\|22px]] [[محمد احسانی\|احسانی، محمد]]، [[سیره اخلاقی و تربیتی معصومین (کتاب)\|'''سیره اخلاقی و تربیتی معصومین''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* منابع */

2024-11-11T04:36:11Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۶
خط ۱۲۷:		خط ۱۲۷:
	# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]		# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
	# [[پرونده:IM010671.jpg\|22px]] [[محمد احسانی\|احسانی، محمد]]، [[سیره اخلاقی و تربیتی معصومین (کتاب)\|'''سیره اخلاقی و تربیتی معصومین''']]		# [[پرونده:IM010671.jpg\|22px]] [[محمد احسانی\|احسانی، محمد]]، [[سیره اخلاقی و تربیتی معصومین (کتاب)\|'''سیره اخلاقی و تربیتی معصومین''']]
	# [[پرونده:Jawahir-kalam-2.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* معنای «عصمت» */

2024-11-11T04:33:34Z

معنای «عصمت»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۳
خط ۱۱۴:		خط ۱۱۴:

	==معنای «[[عصمت]]»==		==معنای «[[عصمت]]»==
	عصمت در کتب لغت از واژه «عصم» و به معنای «منع» است<ref>لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۳؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۴۸۲؛ القاموس المحیط، ج۴، ص۱۵۱؛ الصحاح، ج۵، ص۱۹۸۶.</ref>. اما در ~~فرهن‌گهای~~ [[قرآنی]] معنای «مسک» - یعنی نگهداری- نیز برای آن ذکر شده است. [[خدای تعالی]] از قول [[فرزند نوح]] می‌فرماید:		عصمت در کتب لغت از واژه «عصم» و به معنای «منع» است<ref>لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۳؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۴۸۲؛ القاموس المحیط، ج۴، ص۱۵۱؛ الصحاح، ج۵، ص۱۹۸۶.</ref>. اما در فرهنگ‌های [[قرآنی]] معنای «مسک» - یعنی نگهداری- نیز برای آن ذکر شده است. [[خدای تعالی]] از قول [[فرزند نوح]] می‌فرماید:
	{{متن قرآن\|قَالَ سَآوِي إِلَى جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْمَاءِ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«او گفت: آنک به کوهی پناه می‌جویم که مرا از آب نگاه می‌دارد؛ (نوح) گفت: امروز هیچ پناهی از «امر» خداوند نخواهد بود» سوره هود، آیه ۴۳.</ref>.		{{متن قرآن\|قَالَ سَآوِي إِلَى جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْمَاءِ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«او گفت: آنک به کوهی پناه می‌جویم که مرا از آب نگاه می‌دارد؛ (نوح) گفت: امروز هیچ پناهی از «امر» خداوند نخواهد بود» سوره هود، آیه ۴۳.</ref>.

Jaafari: /* منابع */

2024-10-30T06:15:08Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:
	از دقت در عبارات لغویون، روشن می‌شود که واژه «عصم»، مشترک لفظی نیست تا دارای معانی مختلف دفع، منع، امساک و... باشد؛ بلکه «عصم»، دارای معنای واحد «بازداشتن» است که هر یک از لغت‌شناسان از این معنای واحد، تعبیر مختلفی ارائه کرده‌اند. [[شاهد]] بر این ادعا، [[کلام]] صریح ابن فارس است که می‌گوید: {{عربی\|العين و الصاد و الميم أصل واحد صحيح يدل على إمساك و منع و ملازمة و المعنى في ذلك كله معنى واحد}}<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۳۳۱.</ref>؛ «ع صم»، دارای یک معنای اصلی و مستعمل است که بر امساک، منع و ملازمه دلالت می‌کند و در همه آنها یک معنا وجود دارد.		از دقت در عبارات لغویون، روشن می‌شود که واژه «عصم»، مشترک لفظی نیست تا دارای معانی مختلف دفع، منع، امساک و... باشد؛ بلکه «عصم»، دارای معنای واحد «بازداشتن» است که هر یک از لغت‌شناسان از این معنای واحد، تعبیر مختلفی ارائه کرده‌اند. [[شاهد]] بر این ادعا، [[کلام]] صریح ابن فارس است که می‌گوید: {{عربی\|العين و الصاد و الميم أصل واحد صحيح يدل على إمساك و منع و ملازمة و المعنى في ذلك كله معنى واحد}}<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۳۳۱.</ref>؛ «ع صم»، دارای یک معنای اصلی و مستعمل است که بر امساک، منع و ملازمه دلالت می‌کند و در همه آنها یک معنا وجود دارد.
	آقای مصطفوی هم در [[تأیید]] این مطلب می‌فرماید: «اصل ماده عصم، به معنای [[حفظ]] همراه با [[دفاع]] است، و [[التجاء]]، [[تمسک]]، منع، نگه‌داری و... از لوازم آن است؛ بنابراین در ماده عصم، دو قید لحاظ می‌شود: یکی حفظ و دیگری دفع. [[عصمت]] نیز به معنای حفظ و [[پشتیبانی]] است»<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۱۵۳.</ref>.		آقای مصطفوی هم در [[تأیید]] این مطلب می‌فرماید: «اصل ماده عصم، به معنای [[حفظ]] همراه با [[دفاع]] است، و [[التجاء]]، [[تمسک]]، منع، نگه‌داری و... از لوازم آن است؛ بنابراین در ماده عصم، دو قید لحاظ می‌شود: یکی حفظ و دیگری دفع. [[عصمت]] نیز به معنای حفظ و [[پشتیبانی]] است»<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۱۵۳.</ref>.

			==معنای «[[عصمت]]»==
			عصمت در کتب لغت از واژه «عصم» و به معنای «منع» است<ref>لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۳؛ تاج العروس، ج۱۷، ص۴۸۲؛ القاموس المحیط، ج۴، ص۱۵۱؛ الصحاح، ج۵، ص۱۹۸۶.</ref>. اما در فرهن‌گهای [[قرآنی]] معنای «مسک» - یعنی نگهداری- نیز برای آن ذکر شده است. [[خدای تعالی]] از قول [[فرزند نوح]] می‌فرماید:
			{{متن قرآن\|قَالَ سَآوِي إِلَى جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْمَاءِ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ}}<ref>«او گفت: آنک به کوهی پناه می‌جویم که مرا از آب نگاه می‌دارد؛ (نوح) گفت: امروز هیچ پناهی از «امر» خداوند نخواهد بود» سوره هود، آیه ۴۳.</ref>.

			معنای «مسک» یعنی [[پیش‌گیری]] و نگهداری که در این [[آیه]] بسیار روشن است؛ زیرا فرزند نوح به [[گمان]] این که [[کوه]] می‌تواند او را از [[غرق]] شدن [[حفظ]] کند این سخن را گفت.
			در آیه‌ای دیگر آمده است:
			{{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref>.
			آیه در این معنا ظهور دارد که اگر [[امت]] به [[حبل الله]] [[تمسک]] کنند، ریسمان [[خداوند]] آنان را از [[گمراهی]] مصون می‌دارد. بنابراین برای واژه «عصمت»، معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از «مانع شدن» است. به همین جهت [[راغب]] در [[مفردات]] «عصم» را به معنای «مسک» دانسته و «الإعتصام» را به «الإستمساک» معنا کرده است<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ – ۳۳۷.</ref>. تفاوت این دو معنا نیز آشکار است؛ چراکه «مسک» -یعنی گرفتن و نگهداری - اخصّ از «منع» است. گرفتن و نگهداری شخصی که بالای کوه است، هنگامی معنا دارد که از [[حرکت]] او به سوی پرتگاه جلوگیری شود. اما «منع» در هنگامی است که شخص در معرض [[سقوط]] قرار گرفته باشد و به نحوی راه او [[سدّ]] گردد و از سقوط وی جلوگیری شود.
			با توجه به این نکته است که می‌توان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمی‌دارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۱۷:		خط ۱۲۷:
	# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]		# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
	# [[پرونده:IM010671.jpg\|22px]] [[محمد احسانی\|احسانی، محمد]]، [[سیره اخلاقی و تربیتی معصومین (کتاب)\|'''سیره اخلاقی و تربیتی معصومین''']]		# [[پرونده:IM010671.jpg\|22px]] [[محمد احسانی\|احسانی، محمد]]، [[سیره اخلاقی و تربیتی معصومین (کتاب)\|'''سیره اخلاقی و تربیتی معصومین''']]
			# [[پرونده:Jawahir-kalam-2.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}