Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «== انواع علم غیب == پیش از بحث از اثبات علم غیب برای غیر خدا لازم است که درباره انواع علم غیب مختصر بحث شود تا روشن گردد که مقصود از علم غیب برای انبیا و اولیا کدام نوع آن است. علم غیب به یک لحاظ به ذاتی و اکتسابی تقسیم می‌شود؛ علم غیب ذاتی...» ایجاد کرد

2024-04-23T06:08:46Z

صفحه‌ای تازه حاوی «== انواع علم غیب == پیش از بحث از اثبات علم غیب برای غیر خدا لازم است که درباره انواع علم غیب مختصر بحث شود تا روشن گردد که مقصود از علم غیب برای انبیا و اولیا کدام نوع آن است. علم غیب به یک لحاظ به ذاتی و اکتسابی تقسیم می‌شود؛ علم غیب ذاتی...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

== انواع علم غیب ==
پیش از بحث از اثبات علم غیب برای غیر [[خدا]] لازم است که درباره انواع علم غیب مختصر بحث شود تا روشن گردد که مقصود از علم غیب برای [[انبیا]] و [[اولیا]] کدام نوع آن است.

علم غیب به یک لحاظ به ذاتی و اکتسابی تقسیم می‌شود؛ [[علم غیب ذاتی]] از راه تحصیل و اکتساب به دست نمی‌آید و از این رو چنین [[علمی]] فقط در مورد [[خداوند]] مطرح است و مختص به اوست؛ چراکه [[علم]] او عین ذات است و ذات هم [[واجب]] و غیر معلول است. [[علم غیب اکتسابی]]، علمی است که در رابطه با غیر خداوند مطرح می‌شود و چنین نیست که این [[آگاهی از غیب]] لازمه ذات یا عین ذات چنین موجوداتی باشد؛ بلکه بایستی خداوند چنین علمی را یا از [[طریق وحی]] به آنها عنایت فرماید یا زمینه‌ها و اسباب لازم برای حصول چنین علمی را فراهم آورد<ref>ر.ک: فاضل لنکرانی، حماة الوحی، ص۱۵۲؛ سبحانی، الاهیات، ج۴، ص۲۵۸.</ref>.

علم غیب به یک اعتبار دیگر [به اعتبار معلوم] به مطلق و نسبی نیز تقسیم می‌گردد؛ [[غیب مطلق]] به چیزی گفته می‌شود که برای همگان و در همه مقاطع وجودی، [[غیب]] باشد؛ مثل ذات [[خداوند تبارک و تعالی]] که نه قابل [[ادراک]] با حواس است: {{متن قرآن|لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ}}<ref>«چشم‌ها او را در نمی‌یابند» سوره انعام، آیه ۱۰۳.</ref> و نه قابل احاطه و اکتناه با [[قلب]] و [[فکر]] است: {{متن حدیث|لَا يُدْرِكُهُ بُعْدُ الْهِمَمِ وَ لَا يَنَالُهُ غَوْصُ الْفِطَنِ‌}}<ref>سیدرضی، نهج البلاغه، خطبه اول.</ref>. قُله ذات باری تعالی بلندتر از آن است که [[عارفان]] بلند [[همت]] بر ساحت آن پرواز کنند یا اندیشوران ژرف اندیش ژرفای آن را بتوانند [[درک]] کنند.

غیب نسبی چیزی است که تنها در برخی از مقاطع وجودی یا برای برخی از افراد غیب باشد؛ مثلاً [[فرشتگان]] برای اکثر [[مردم]] غیب هستند؛ اما هر محتضری که در آستانه [[مرگ]] است، توان دیدن [[فرشته]] را دارد: {{متن قرآن|يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلَائِكَةَ لَا بُشْرَى يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ}}<ref>«روزی که فرشتگان را ببینند آن روز، هیچ مژده‌ای برای گناهکاران نخواهد بود» سوره فرقان، آیه ۲۲.</ref>. حتی برخی افراد، پیش از لحظه [[احتضار]] نیز [[فرشته]] را مشاهده می‌کنند: {{متن قرآن|فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا}}<ref>«چون انسانی باندام، بر او پدیدار گشت» سوره مریم، آیه ۱۷.</ref>.

[[اخبار]] مربوط به گذشته، برای حال و آیندگان [[غیب]] محسوب می‌شود؛ هرچند برای گذشتگان مشهود بود: {{متن قرآن|ذَلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ}}<ref>«این از خبرهای نهانی است که به تو وحی می‌کنیم» سوره آل عمران، آیه ۴۴.</ref> [[علامه طباطبایی]] در این باره فرموده است: موجودات عالم را در موقعی که متعلق [[علم]] ما قرار نگرفته‌اند "غیب نسبی" بنامیم، برای اینکه چنین [[غیبی]]، وصفی است نسبی که بر حسب [[اختلاف]] نسبت‌ها مختلف می‌شود؛ مثلاً موجودی که در [[خانه]] و محسوس برای ماست، نسبت به کسی که بیرون خانه است، غیب است و لکن برای ما غیب نیست و همچنین [[نور]] و رنگ‌ها برای [[حس]] [[بینایی]] [[شهود]]، و برای حس شنوایی غیب است و شنیدنی‌ها برای حس شنوایی شهود و برای حس بینایی غیب است و [[محسوسات]] این دو حس نسبت به [[انسانی]] که دارای آن حس است، شهود و نسبت به [[انسان]] کر و کور غیب است<ref>موسوی همدانی، ترجمه تفسیر المیزان، ج۷، ص۱۷۹.</ref>.<ref>[[علم غیب ائمه - ضیایی (مقاله)|مقاله «علم غیب ائمه»]]، [[موسوعه رد شبهات ج۱۷ (کتاب)|موسوعه رد شبهات ج۱۷]]، ص ۴۵.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

بحث:علم غیب - تاریخچهٔ نسخه‌ها