Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==قبله== مواجهه و ایستادن در برابر خانه کعبه است با تمام اعضاء و اندام با نظم و احترام و با حضور ذهن و قلب. به مرور به خانه کعبه هم قبله اطلاق شده است و هر کس در هر نقطه از زمین است در اقامه نماز باید رو به سوی کعبه کند. البته فق...» ایجاد کرد

2024-10-13T09:36:03Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==قبله== مواجهه و ایستادن در برابر خانه کعبه است با تمام اعضاء و اندام با نظم و احترام و با حضور ذهن و قلب. به مرور به خانه کعبه هم قبله اطلاق شده است و هر کس در هر نقطه از زمین است در اقامه نماز باید رو به سوی کعبه کند. البته فق...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==[[قبله]]==
مواجهه و ایستادن در برابر [[خانه کعبه]] است با تمام اعضاء و اندام با [[نظم]] و [[احترام]] و با حضور [[ذهن]] و [[قلب]]. به مرور به خانه کعبه هم قبله اطلاق شده است و هر کس در هر نقطه از [[زمین]] است در [[اقامه نماز]] باید رو به سوی [[کعبه]] کند.

البته [[فقها]] درباره قبله نظریاتی دارند:
# کعبه، قبله است.
# کعبه و [[مسجد الحرام]] قبله است.
# کعبه، قبله برای مسجد الحرام است. مسجد الحرام، قبله برای [[اهل مکه]] است و همه [[شهر مکه]]، قبله [[اهل]] [[حرم]] و سراسر حرم، قبله اهل دنیاست.

[[اعتراض]] نابجا؛ خدای سبحان در پاسخ اعتراض [[یهودیان]] که گفتند: اگر قبله اول شما درست بود و نمازی که به سوی آن خواندید صحیح بود، پس این نمازی که به سوی کعبه می‌خوانید [[باطل]] است و اگر این قبله و این [[نماز]] صحیح است پس نمازهایی که به سوی [[مسجد الاقصی]] خواندید باطل است؟ فرمود: {{متن قرآن|لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ}}<ref>«خاور و باختر از آن خداوند است» سوره بقره، آیه ۱۱۵.</ref> یعنی همه جهات از آن خداست و در این که [[ملک]] [[حق]] است یکسان بوده، هیچ مزیتی بر یکدیگر ندارد. اگر [[خدای سبحان]] در سمت و جهت خاصی قرار داشت از سمت‌های دیگر [[غائب]] و [[غافل]] بود، در حالی که {{متن قرآن|أَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ}}<ref>«هر سو رو کنید رو به خداوند است» سوره بقره، آیه ۱۱۵.</ref> زیرا {{متن قرآن|لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ}} مدعا این است که به هر سمت، رو کنید، رو به سوی [[خدا]] کرده‌اید. دلیل آن مدعا این است که {{متن قرآن|لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ}}؛ زیرا [[مشرق]] و [[مغرب]] در قبال شمال و جنوب یا بالا و پایین نیست، از این رو دیگر نفرمود: همه جهات از آن خداست؛ زیرا همه جهات را شرق و غرب، در واقع طلوع و [[غروب]] [[آفتاب]] می‌سازد.

توضیح اینکه اولاً مشرق و مغرب دو جهت است، نه دو موجود عینی و خارجی نظیر [[خورشید و ماه]]. ثانیاً جهت بودن مشرق و مغرب، متوقف است به وجود کوکبی نیّر و نیز حرکتی که از آن، طلوع و غروب و در نتیجه مشرق و مغرب پدید آید. پس اگر کوکبی نباشد و حرکتی نکند، شرق و [[غربی]] حاصل نمی‌شود<ref>صهبای حج، آیت‌الله جوادی آملی، ص۲۴۴.</ref>.

شاید این سؤال برای بسیاری پیش آمده، که چرا ما به سوی [[کعبه]] [[نماز]] می‌گزاریم، مگر [[خداوند]] مکان خاصی دارد، که آن مکان کعبه باشد؟ مگر خداوند در [[قرآن]] نمی‌فرماید: {{متن قرآن|أَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ}} پس چرا ما فقط به سمت کعبه نماز می‌خوانیم؟

[[آیت الله]] [[جعفر سبحانی]] در پاسخ این سؤال می‌فرماید: برخلاف آنچه «ابن ابی العوجای مادی» هم عصر [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} می‌اندیشید؛ [[هدف]] از توجه به کعبه در [[حال]] نماز، [[پرستش]] کعبه و یا سنگ و گل نیست. همه [[نمازگزاران]] خدا را می‌پرستند و همگی با وجود توجه به کعبه، به نام [[خداوند یکتا]] می‌گویند: {{متن قرآن|إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}}<ref>«تنها تو را می‌پرستیم و تنها از تو یاری می‌جوییم» سوره فاتحه، آیه ۵.</ref> علت این که در [[نماز]] به [[کعبه]] توجه می‌کنیم، این است که کعبه [[خانه]] [[توحید]] است، به دست [[پیامبران بزرگ الهی]] برای [[اهل]] توحید ساخته شده است، هیچ معبدی از نظر سابقه به پای آن نمی‌رسد، چنان چه [[قرآن]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref> نخستین خانه‌ای که برای [[مردم]] (و [[نیایش]] [[خداوند]]) قرار داده شده، در [[سرزمین مکه]] است که [[پربرکت]] و مایه [[هدایت]] جهانیان است.

[[آیین مقدس اسلام]] برای ایجاد [[وحدت]] میان [[نمازگزاران]] و هماهنگ ساختن صفوف نیایشگران [[واجب]] کرده است که همگی نماز را به یک زبان بخوانند، و همگی در حالت نماز به قدیمی‌ترین [[معبد]] متوجه شوند، تا از این طریق وحدت آنان را در [[حال]] [[عبادت]] و [[پرستش]] نیز [[حفظ]] کرده باشد، یعنی در یک [[زمان]] میلیون‌ها [[انسان]] یک سخن بگویند و به یک نقطه متوجه گردند، و وحدت و [[یگانگی]] و [[همبستگی]] خود را آشکار سازند. بنابراین توجه به این معبد برای پرستش معبد نیست، بلکه رمز وحدت و مایه یگانگی در حال پرستش است.

[[قرآن کریم]]، همان طور که کعبه را اولین و با سابقه‌ترین خانه [[عبودیت]] و پرستش می‌داند، آن را برای همه جهانیان، محور [[بندگی]] نیز می‌شناسد. بهترین [[گواه]] و [[شاهد]] بر این [[حقیقت]] [[آیات]] ۹۶ [[آل عمران]] و ۲۶ و ۷۷ [[حج]] و ۱۲۵ [[سوره بقره]] است. افزون بر آن، خداوند کعبه را از [[حرمت]] خاصی برخوردار ساخت و عامل [[قیام]] همگانی و مردمی قرار داد. {{متن قرآن|جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيَامًا لِلنَّاسِ}}<ref>«خداوند، خانه محترم کعبه را (وسیله) برپایی (امور) مردم کرده است» سوره مائده، آیه ۹۷.</ref>. خلاصه کعبه محور و حرمت همه [[انسان‌ها]] است و لذا [[کعبه]] از هر جهت نقش محوری دارد.

'''[[قبله]] اول''': اولین قبله‌ای که [[مسلمین]] به سوی آن [[نماز]] می‌خواندند، [[بیت المقدس]] بوده است، اما به کعبه هم اطلاق می‌شود چون قبله [[حقیقی]] است.

'''قبله دوم''': در اصطلاح به [[مدینه]] ([[مزار]] [[رسول اکرم]] و [[ائمه بقیع]]{{عم}}) می‌گویند. البته از باب اقبال و توجه به این بزرگان نه از باب نماز. همچنان که [[نجف]] را قبله سوم، [[کربلا]] را قبله چهارم، [[کاظمین]] را قبله پنجم و [[سامرا]] را قبله ششم گفته‌اند<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۱۳۰.</ref>.

'''قبله مدینه''': قبله مدینه در [[مسجد النبی]] تنها [[معجزه فعلی]] باقی مانده از [[رسول خدا]]{{صل}} است؛ چراکه [[معجزات فعلی]] (برخلاف [[معجزات]] قولی) موقت و محدود به [[زمان]] و مکان و زودگذرند و بعد از وقوع فقط عنوان [[تاریخی]] و جنبه خبری دارند.

رسول خدا{{صل}} بدون آلات نجومی، آن را در نهایت دقت تعیین کرد و به سوی کعبه ایستاد و فرمود: {{متن حدیث|محرابي على الميزاب}}. قبله مدینه آن چنان که [[پیامبر]] به سوی آن نماز خوانده است تا امروز به [[حال]] خود باقی است و [[دانشمندان]] ریاضی، قبله مدینه را چنان یافتند که رسول خدا بدون آنها یافت و این ممکن نیست مگر به [[وحی]] و [[الهام]] [[ملکوتی]]<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ج۲، ص۴۴.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۷۵۶.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

بحث:قبله - تاریخچهٔ نسخه‌ها