بحث:مذهب جعفری اثناعشری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۴

2024-06-05T05:44:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~==نویسنده: آقای یوسفی==~~
	==مقدمه==		==مقدمه==
	*[[شیعه دوازده امامی]]، معتقدان به [[دوازده امام]] [[معصوم]] پس از [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مقابل [[شیعه]] [[زیدی]] یا فَطَحی یا واقفی که به کمتر از [[دوازده امام]] معتقدند.		*[[شیعه دوازده امامی]]، معتقدان به [[دوازده امام]] [[معصوم]] پس از [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مقابل [[شیعه]] [[زیدی]] یا فَطَحی یا واقفی که به کمتر از [[دوازده امام]] معتقدند.

Wasity: جایگزینی متن - 'دوازده امام' به 'دوازده امام'

2021-09-15T10:30:53Z

جایگزینی متن - 'دوازده امام' به 'دوازده امام'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	* [[عالمان]] [[سنی]] در تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]] و نیز تعریف [[مذهب]] امامیه، یکسان عمل نکرده‌اند. برای نمونه، [[ابوالحسن اشعری]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را [[غالیه]]، [[رافضه]] و [[زیدیه]] می‌داند و یکی از فرقه‌های [[رافضه]] را که به [[امامت دوازده امام]] اعتقاد داشته‌اند، [[قطعیه]] می‌نامد<ref>[[على بن اسماعیل اشعری\|اشعری، علی بن اسماعیل]]، مقالات الاسلامیین، ص۱۶-۷۰؛ درباره قطعیه، ر.ک: همان، ص۱۷.</ref>		* [[عالمان]] [[سنی]] در تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]] و نیز تعریف [[مذهب]] امامیه، یکسان عمل نکرده‌اند. برای نمونه، [[ابوالحسن اشعری]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را [[غالیه]]، [[رافضه]] و [[زیدیه]] می‌داند و یکی از فرقه‌های [[رافضه]] را که به [[امامت دوازده امام]] اعتقاد داشته‌اند، [[قطعیه]] می‌نامد<ref>[[على بن اسماعیل اشعری\|اشعری، علی بن اسماعیل]]، مقالات الاسلامیین، ص۱۶-۷۰؛ درباره قطعیه، ر.ک: همان، ص۱۷.</ref>
	* [[ابن حزم اندلسی]] پس از تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]]، یکی از آنها را [[رافضه]] دانسته است. او یکی از فرقه‌های [[رافضیه]] را امامیه، و یکی از فرقه‌های امامیه را [[قطعیه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] معتقدند - می‌داند<ref>على بن احمد بن حزم اندلسی، الفصل فی الملل، ج۳، ص۱۱۴.</ref>		* [[ابن حزم اندلسی]] پس از تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]]، یکی از آنها را [[رافضه]] دانسته است. او یکی از فرقه‌های [[رافضیه]] را امامیه، و یکی از فرقه‌های امامیه را [[قطعیه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] معتقدند - می‌داند<ref>على بن احمد بن حزم اندلسی، الفصل فی الملل، ج۳، ص۱۱۴.</ref>
	* [[بغدادی]] و [[شهرستانی]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را به چهار گروه [[زیدیه]]، [[کیسانیه]]، [[غلاة]] و امامیه تقسیم کرده‌اند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۶۰.</ref> به باور [[شهرستانی]]، امامیه کسانی هستند که به [[امامت امام على]]{{ع}} با نص آشکار معتقدند، اما خود ایشان درباره امامانِ پس از [[امام سجاد]]{{ع}} دچار اختلاف شدند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۸۹- ۱۹۲.</ref> او برای امامیه، هفت مذهب نام می‌برد که آخرین آنها [[اثناعشریه]] - باورمندان به امامت ~~دوازده~~ [[امام]] - است. شهرستانی، اثناعشریه را نیز دارای گروه‌های متعددی می‌داند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۱۹۳ - ۲۰۲.</ref>		* [[بغدادی]] و [[شهرستانی]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را به چهار گروه [[زیدیه]]، [[کیسانیه]]، [[غلاة]] و امامیه تقسیم کرده‌اند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۶۰.</ref> به باور [[شهرستانی]]، امامیه کسانی هستند که به [[امامت امام على]]{{ع}} با نص آشکار معتقدند، اما خود ایشان درباره امامانِ پس از [[امام سجاد]]{{ع}} دچار اختلاف شدند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۸۹- ۱۹۲.</ref> او برای امامیه، هفت مذهب نام می‌برد که آخرین آنها [[اثناعشریه]] - باورمندان به امامت [[دوازده امام]] - است. شهرستانی، اثناعشریه را نیز دارای گروه‌های متعددی می‌داند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۱۹۳ - ۲۰۲.</ref>
	* گفتنی است وجود این [[مذاهب]] برای [[اثناعشریه]] به‌معنای وجود پرتعداد و مدت‌دار آنها نیست. ازاین‌روست که [[شیخ مفید]] با اشاره به وقوع اختلافات پس از شهادت [[امام عسکری]]{{ع}} که موجب شکل‌گیری گروه‌هایی شد، تصریح می‌کند که اکنون که سال ۳۷۳ هـ.ق است، از میان این گروه‌ها، جز مذهب امامیه [[اثناعشریه]]، فرقه‌ای باقی نمانده است<ref>[[شیخ مفید\|عکبری بغدادی، محمد‌ بن محمد بن نعمان]]، الفصول المختارة، ص ۳۲۱.</ref> .		* گفتنی است وجود این [[مذاهب]] برای [[اثناعشریه]] به‌معنای وجود پرتعداد و مدت‌دار آنها نیست. ازاین‌روست که [[شیخ مفید]] با اشاره به وقوع اختلافات پس از شهادت [[امام عسکری]]{{ع}} که موجب شکل‌گیری گروه‌هایی شد، تصریح می‌کند که اکنون که سال ۳۷۳ هـ.ق است، از میان این گروه‌ها، جز مذهب امامیه [[اثناعشریه]]، فرقه‌ای باقی نمانده است<ref>[[شیخ مفید\|عکبری بغدادی، محمد‌ بن محمد بن نعمان]]، الفصول المختارة، ص ۳۲۱.</ref> .
	* [[بغدادی]] نیز برای [[مذهب]] امامیه تا پانزده گروه نام برده که یکی از آنها، [[مذهب اثناعشریه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] و [[غیبت امام مهدی]]{{ع}} معتقدند - است<ref>[[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق.</ref> .		* [[بغدادی]] نیز برای [[مذهب]] امامیه تا پانزده گروه نام برده که یکی از آنها، [[مذهب اثناعشریه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] و [[غیبت امام مهدی]]{{ع}} معتقدند - است<ref>[[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق.</ref> .

Bahmani: /* پانویس */

2020-10-28T16:36:43Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۰:۰۶
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	*مذهب جعفری به [[شیعیان]]، [[پیروان]] "مذهب جعفری" می‌گویند. مذهب جعفری نام دیگر [[مذهب]] [[شیعه اثنی عشری]] است که پیرو [[مکتب]] [[فقهی]] [[امام جعفر صادق]]اند. نقش عمده‌ای که [[امام صادق]]{{ع}} در دورۀ آغازین [[عباسیان]] در نشر [[فقه]] و [[فرهنگ]] [[اهل بیت]] و حوزه‌های درسی [[شیعه]] در [[عراق]] و [[مدینه]] و [[تربیت شاگردان]] بسیار داشت و [[روایات]] فراوان در زمینه‌های مختلف از آن [[حضرت]] [[نقل]] شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم [[راویان]] [[شیعه]]، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و [[مذاهب]] دیگر از [[علوم]] [[امام صادق]]{{ع}} بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام [[امام صادق]]{{ع}} به‌عنوان [[رئیس]] [[مذهب]] [[شیعه]] مطرح شود.		*مذهب جعفری به [[شیعیان]]، [[پیروان]] "مذهب جعفری" می‌گویند. مذهب جعفری نام دیگر [[مذهب]] [[شیعه اثنی عشری]] است که پیرو [[مکتب]] [[فقهی]] [[امام جعفر صادق]]اند. نقش عمده‌ای که [[امام صادق]]{{ع}} در دورۀ آغازین [[عباسیان]] در نشر [[فقه]] و [[فرهنگ]] [[اهل بیت]] و حوزه‌های درسی [[شیعه]] در [[عراق]] و [[مدینه]] و [[تربیت شاگردان]] بسیار داشت و [[روایات]] فراوان در زمینه‌های مختلف از آن [[حضرت]] [[نقل]] شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم [[راویان]] [[شیعه]]، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و [[مذاهب]] دیگر از [[علوم]] [[امام صادق]]{{ع}} بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام [[امام صادق]]{{ع}} به‌عنوان [[رئیس]] [[مذهب]] [[شیعه]] مطرح شود.
	*[[عمر طولانی]] آن [[حضرت]]، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن [[فقه]] [[اهل بیت]] را ارائه کند. درواقع، مذهب جعفری همان [[مذهب]] [[علوی]] و [[حسینی]] و [[نبوی]] و فاطمی است، لکن نقش [[حضرت صادق]] را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق [[مکتب]] [[اهل بیت]] نمی‌توان [[انکار]] کرد.<ref>درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادق{{ع}} ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و... </ref>. در زمینۀ [[اخلاقی]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] نیز "[[جعفری]] بودن" تمایز خاصّی داشت و [[امام صادق]]{{ع}} می‌کوشید که [[مکتب]] [[اخلاقی]] خود را نیز که [[مکتب]] [[اهل بیت]] است، بارز سازد. به [[زید]] شحّام توصیه فرمود که به [[دوستان]] و هواداران [[مطیع]] ما [[سلام]] برسان و توصیۀ مرا در مورد [[تقوا]] و تلاشگری برای [[خدا]] و [[راستگویی]] و [[امانت‌داری]] و طول [[سجود]] و خوش [[همسایگی]] به آنان برسان، که این از [[آیین]] محمّدی است، با [[مردم]] گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما [[دیندار]]، پرواپیشه، راستگو، [[امین]] و خوش‌رفتار باشید، [[مردم]] می‌گویند که: این [[جعفری]] است، این [[ادب]] [[جعفر]] است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که [[ادب]] و [[تربیت]] [[جعفر]] همین است! <ref>{{متن حدیث\|قِيلَ هَذَا جَعْفَرِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ السُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلَاؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ }}؛ اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵</ref> این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>.		*[[عمر طولانی]] آن [[حضرت]]، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن [[فقه]] [[اهل بیت]] را ارائه کند. درواقع، مذهب جعفری همان [[مذهب]] [[علوی]] و [[حسینی]] و [[نبوی]] و فاطمی است، لکن نقش [[حضرت صادق]] را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق [[مکتب]] [[اهل بیت]] نمی‌توان [[انکار]] کرد.<ref>درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادق{{ع}} ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و... </ref>. در زمینۀ [[اخلاقی]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] نیز "[[جعفری]] بودن" تمایز خاصّی داشت و [[امام صادق]]{{ع}} می‌کوشید که [[مکتب]] [[اخلاقی]] خود را نیز که [[مکتب]] [[اهل بیت]] است، بارز سازد. به [[زید]] شحّام توصیه فرمود که به [[دوستان]] و هواداران [[مطیع]] ما [[سلام]] برسان و توصیۀ مرا در مورد [[تقوا]] و تلاشگری برای [[خدا]] و [[راستگویی]] و [[امانت‌داری]] و طول [[سجود]] و خوش [[همسایگی]] به آنان برسان، که این از [[آیین]] محمّدی است، با [[مردم]] گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما [[دیندار]]، پرواپیشه، راستگو، [[امین]] و خوش‌رفتار باشید، [[مردم]] می‌گویند که: این [[جعفری]] است، این [[ادب]] [[جعفر]] است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که [[ادب]] و [[تربیت]] [[جعفر]] همین است! <ref>{{متن حدیث\|قِيلَ هَذَا جَعْفَرِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ السُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلَاؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ }}؛ اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵</ref> این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>.

			==امامیه در نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه==
			[[امامیه]] برگرفته از “امام” و چنان‌که گفته شد، به معنای [[پیشوا]] می‌باشد که “یاء” آخر آن، یاء نسبت است و چون صفت [[فرقه]] است، به صورت مؤنث به کار می‌رود، بنابراین منظور از آن، “مکتب امامیه” می‌باشد.
			برخی، اصطلاح [[امامیه]] را بر [[شیعیان]] [[دوازده امامی]] اطلاق کرده، برخی نیز [[امامیه]] را اعم از آن دانسته‌اند. مثلاً [[ابوالحسن]] [[مسعودی]] می‌گوید: “امام [[حسن عسکری]]... [[پدر]] [[مهدی منتظر]] و [[امام دوازدهم]]، قطعیّه از [[فِرَق امامیه]] است که [[اکثریت]] [[شیعه]] هستند”<ref>ابوالحسن مسعودی، مروج الذهب، ج۴، ص۱۱۲.</ref>.
			[[شهرستانی]] نیز “اثناعشری” را فرقه‌ای از فرقه‌های [[امامیه]] دانسته، [[معتقد]] است که [[اثناعشری]]، گروهی از [[امامیه]] هستند که بعد از [[رحلت امام کاظم]]{{ع}} به [[امامت]] [[حضرت رضا]]، [[امام هادی]]، [[امام عسکری]] و [[حضرت مهدی]]{{ع}} [[معتقد]] شده‌اند. وی “امامیه” را کسانی می‌داند که به [[امامان]] [[تعیین]] شده از سوی [[پیامبر]]{{صل}} معتقدند و از زمان [[امام محمد باقر]]{{ع}} به بعد، مطرح شده، و شامل فرقه‌های مختلف از جمله “اثناعشری” می‌شود<ref>محمد بن عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ج۱، ص۱۹۸-۱۹۹؛ همچنین ر.ک: عبدالرزاق لاهیجی، گوهر مراد، ص۵۸۴.</ref>.
			چنان‌که اشاره شد، برخی نیز [[امامیه]] را همان [[معتقدان]] به [[دوازده امام]] پس از [[نبی اکرم]]{{صل}} ([[اثناعشری]]) دانسته‌اند:
			[[شیخ مفید]] در بیان تفاوت میان [[امامیه]] و فرقه‌های دیگر بر این [[باور]] است که [[امامیه]] کسانی هستند که به [[وجود امام]] در هر زمانی معتقدند. ایشان [[نص]] آشکار، [[عصمت]] و کمال را برای [[امام]] لازم می‌دانند و بر این مطلب، [[اعتقاد]] به [[اجماع]] دارند که [[امامان]] بعد از [[نبی اکرم]]{{صل}} [[دوازده]] نفرند و [[مقام امامت]] به [[علی بن ابی‌طالب]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]] و [[فرزندان امام حسین]]{{ع}} اختصاص دارد<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، اوائل المقالات، ص۳۸.</ref>.

			[[عمادالدین طبری]]، [[امامان دوازده‌گانه]] مورد نظر [[امامیه]] را از [[امیرمؤمنان]]{{ع}} تا [[حضرت مهدی]]{{ع}} یک به یک نام برده، قائلان به [[امامت]] ایشان را [[شیعه]]، [[امامیه]] و [[اثناعشری]] خوانده است<ref>عمادالدین طبری، کامل بهائی، ص۱۷-۱۸.</ref>.
			به هر حال، بسیاری از نویسندگان، عنوان [[امامیه]] را به خصوص پس از [[عصر امامان]] [[شیعی]]، به همان معنای [[فرقه]] “اثناعشری” دانسته‌اند<ref>عبدالرحمان بن محمد ابن خلدون، تاریخ ابن خلدون، ج۱، ص۲۵۲؛ محمدحسین آل کاشف الغطاء، اصل الشیعه و اصولها، ص۷۰.</ref>. در [[کتاب]] [[فرهنگ شیعه]] آمده است:
			امامیّه در گذشته نام عمومی مذاهبی بوده است که به [[امامت]] و [[خلافت بلافصل]] [[حضرت علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} و [[امامت]] فرزندانش [[معتقد]] بوده‌اند؛ اما امروزه بر یک [[مذهب]] اطلاق می‌شود که آن را [[مذهب جعفری]] با [[اثناعشری]] نیز گویند.... [[امامیه]] [[معتقد]] است که [[حضرت علی]]{{ع}} و یازده تن از [[نسل]] او (تا [[حضرت مهدی]]{{ع}}) به [[نص پیامبر]]{{صل}} و [[نصب الهی]]، [[امام]] و پیشوای مسلمانان‌اند. [[حضرت مهدی]]{{ع}} واپسین [[امام]]، در [[آخرالزّمان]] [[ظهور]] می‌کند و [[جهان]] را به [[عدل و داد]] [[راه]] می‌نماید<ref>پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص۱۳۰.</ref><ref>[[سید احمد حسینی\|حسینی، سید احمد]]، [[نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه (کتاب)\|نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه]]، ص ۴۸.</ref>.

	==پانویس==		==پانویس==
	{{یادآوری پانویس}}		{{یادآوری پانویس}}
	{{پانویس2}}		{{پانویس2}}

Wasity: جایگزینی متن - 'امامت امام علی' به 'امامت امام علی'

2020-10-27T10:17:43Z

جایگزینی متن - 'امامت امام علی' به 'امامت امام علی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۴۷
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	==امامیه در منابع [[اهل سنت]]==		==امامیه در منابع [[اهل سنت]]==
	* از میان دانشمندان [[اهل سنت]] [[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی]] وقتی به تعریف [[شیعه]] می‌پردازد، آن را بر کسانی اطلاق می‌کند که معتقد به [[امامت~~]] [[~~امام علی]]{{ع}} و فرزندان او، از طریق [[وصیت]] و [[نص]] [[نص جلی\|جلی]] یا [[نص خفی\|خفی]] هستند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۹.</ref>.		* از میان دانشمندان [[اهل سنت]] [[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی]] وقتی به تعریف [[شیعه]] می‌پردازد، آن را بر کسانی اطلاق می‌کند که معتقد به [[امامت امام علی]]{{ع}} و فرزندان او، از طریق [[وصیت]] و [[نص]] [[نص جلی\|جلی]] یا [[نص خفی\|خفی]] هستند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۶۹.</ref>.
	* فِرَق‌نویسان [[شیعه]] و سنی، فرقه‌های مختلف و فراوانی برای [[شیعه]] نام برده‌اند؛ تا آنجا که نوبختی - از دانشمندان شیعی - حدود هفتاد گروه برای شیعه ذکر می‌کند<ref>حسن بن موسی نوبختی، فرق الشیعة، تمام کتاب.</ref> [[محمد بن عبدالکریم شهرستانی]] نیز اختلافات فرقه‌ای میان [[شیعه]] را بیش از دیگر فرقه‌ها می‌داند و فرقه‌های متعددی برای آن ذکر می‌کند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۹۳.</ref>		* فِرَق‌نویسان [[شیعه]] و سنی، فرقه‌های مختلف و فراوانی برای [[شیعه]] نام برده‌اند؛ تا آنجا که نوبختی - از دانشمندان شیعی - حدود هفتاد گروه برای شیعه ذکر می‌کند<ref>حسن بن موسی نوبختی، فرق الشیعة، تمام کتاب.</ref> [[محمد بن عبدالکریم شهرستانی]] نیز اختلافات فرقه‌ای میان [[شیعه]] را بیش از دیگر فرقه‌ها می‌داند و فرقه‌های متعددی برای آن ذکر می‌کند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۹۳.</ref>
	* [[عالمان]] [[سنی]] در تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]] و نیز تعریف [[مذهب]] امامیه، یکسان عمل نکرده‌اند. برای نمونه، [[ابوالحسن اشعری]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را [[غالیه]]، [[رافضه]] و [[زیدیه]] می‌داند و یکی از فرقه‌های [[رافضه]] را که به [[امامت دوازده امام]] اعتقاد داشته‌اند، [[قطعیه]] می‌نامد<ref>[[على بن اسماعیل اشعری\|اشعری، علی بن اسماعیل]]، مقالات الاسلامیین، ص۱۶-۷۰؛ درباره قطعیه، ر.ک: همان، ص۱۷.</ref>		* [[عالمان]] [[سنی]] در تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]] و نیز تعریف [[مذهب]] امامیه، یکسان عمل نکرده‌اند. برای نمونه، [[ابوالحسن اشعری]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را [[غالیه]]، [[رافضه]] و [[زیدیه]] می‌داند و یکی از فرقه‌های [[رافضه]] را که به [[امامت دوازده امام]] اعتقاد داشته‌اند، [[قطعیه]] می‌نامد<ref>[[على بن اسماعیل اشعری\|اشعری، علی بن اسماعیل]]، مقالات الاسلامیین، ص۱۶-۷۰؛ درباره قطعیه، ر.ک: همان، ص۱۷.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - ')| ' به ')|'

2020-06-12T06:51:11Z

جایگزینی متن - ')| ' به ')|'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۳:		خط ۳:
	*[[شیعه دوازده امامی]]، معتقدان به [[دوازده امام]] [[معصوم]] پس از [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مقابل [[شیعه]] [[زیدی]] یا فَطَحی یا واقفی که به کمتر از [[دوازده امام]] معتقدند.		*[[شیعه دوازده امامی]]، معتقدان به [[دوازده امام]] [[معصوم]] پس از [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مقابل [[شیعه]] [[زیدی]] یا فَطَحی یا واقفی که به کمتر از [[دوازده امام]] معتقدند.
	*"اثنا عشر" یعنی [[دوازده]]. در احادیثی از [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[نقل]] شده است که [[امامان]] [[دوازده]] نفرند. نام و مشخصات آنان را هم [[بیان]] فرموده است. اولین آنان [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} و آخرین ایشان [[امام زمان]]{{ع}} است<ref>{{متن حدیث\|الْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِی اثْنَا عَشَرَ...}}. بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۲۶.</ref>.		*"اثنا عشر" یعنی [[دوازده]]. در احادیثی از [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[نقل]] شده است که [[امامان]] [[دوازده]] نفرند. نام و مشخصات آنان را هم [[بیان]] فرموده است. اولین آنان [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} و آخرین ایشان [[امام زمان]]{{ع}} است<ref>{{متن حدیث\|الْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِی اثْنَا عَشَرَ...}}. بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۲۶.</ref>.
	*اثنا عشریّه، عنوانی برای [[شیعه]] [[رستگار]] و برحق است و نشان می‌دهد که تنها این گروه از [[شیعه]]، اهل نجاتند و بر حق‌اند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\| فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۹.</ref>.		*اثنا عشریّه، عنوانی برای [[شیعه]] [[رستگار]] و برحق است و نشان می‌دهد که تنها این گروه از [[شیعه]]، اهل نجاتند و بر حق‌اند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۹.</ref>.
	*نقش عمده‌ای که [[امام صادق]]{{ع}} در دورۀ آغازین [[عباسیان]] در نشر [[فقه]] و [[فرهنگ]] [[اهل بیت]] و حوزه‌های درسی [[شیعه]] در [[عراق]] و [[مدینه]] و [[تربیت شاگردان]] بسیار داشت و [[روایات]] فراوان در زمینه‌های مختلف از آن [[حضرت]] [[نقل]] شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم [[راویان]] [[شیعه]]، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و [[مذاهب]] دیگر از [[علوم]] [[امام صادق]]{{ع}} بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام [[امام صادق]]{{ع}} به‌عنوان [[رئیس]] [[مذهب]] [[شیعه]] مطرح شود. [[عمر طولانی]] آن [[حضرت]]، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن [[فقه]] [[اهل بیت]] را ارائه کند. درواقع، [[مذهب جعفری]] همان [[مذهب]] [[علوی]] و [[حسینی]] و [[نبوی]] و فاطمی است، لکن نقش [[حضرت صادق]] را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق [[مکتب]] [[اهل بیت]] نمی‌توان [[انکار]] کرد.<ref>درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادق{{ع}} ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و... </ref> در زمینۀ [[اخلاقی]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] نیز "[[جعفری]] بودن" تمایز خاصّی داشت و [[امام صادق]]{{ع}} می‌کوشید که [[مکتب]] [[اخلاقی]] خود را نیز که [[مکتب]] [[اهل بیت]] است، بارز سازد. به [[زید]] شحّام توصیه فرمود که به [[دوستان]] و هواداران [[مطیع]] ما [[سلام]] برسان و توصیۀ مرا در مورد [[تقوا]] و تلاشگری برای [[خدا]] و [[راستگویی]] و [[امانت‌داری]] و طول [[سجود]] و خوش [[همسایگی]] به آنان برسان، که این از [[آیین]] محمّدی است، با [[مردم]] گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما [[دیندار]]، پرواپیشه، راستگو، [[امین]] و خوش‌رفتار باشید، [[مردم]] می‌گویند که: این [[جعفری]] است، این [[ادب]] [[جعفر]] است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که [[ادب]] و [[تربیت]] [[جعفر]] همین است! <ref>{{متن حدیث\|هَذَا جَعْفَرِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ السُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلَاؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَر}}؛ اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵</ref> این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>		*نقش عمده‌ای که [[امام صادق]]{{ع}} در دورۀ آغازین [[عباسیان]] در نشر [[فقه]] و [[فرهنگ]] [[اهل بیت]] و حوزه‌های درسی [[شیعه]] در [[عراق]] و [[مدینه]] و [[تربیت شاگردان]] بسیار داشت و [[روایات]] فراوان در زمینه‌های مختلف از آن [[حضرت]] [[نقل]] شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم [[راویان]] [[شیعه]]، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و [[مذاهب]] دیگر از [[علوم]] [[امام صادق]]{{ع}} بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام [[امام صادق]]{{ع}} به‌عنوان [[رئیس]] [[مذهب]] [[شیعه]] مطرح شود. [[عمر طولانی]] آن [[حضرت]]، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن [[فقه]] [[اهل بیت]] را ارائه کند. درواقع، [[مذهب جعفری]] همان [[مذهب]] [[علوی]] و [[حسینی]] و [[نبوی]] و فاطمی است، لکن نقش [[حضرت صادق]] را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق [[مکتب]] [[اهل بیت]] نمی‌توان [[انکار]] کرد.<ref>درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادق{{ع}} ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و... </ref> در زمینۀ [[اخلاقی]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] نیز "[[جعفری]] بودن" تمایز خاصّی داشت و [[امام صادق]]{{ع}} می‌کوشید که [[مکتب]] [[اخلاقی]] خود را نیز که [[مکتب]] [[اهل بیت]] است، بارز سازد. به [[زید]] شحّام توصیه فرمود که به [[دوستان]] و هواداران [[مطیع]] ما [[سلام]] برسان و توصیۀ مرا در مورد [[تقوا]] و تلاشگری برای [[خدا]] و [[راستگویی]] و [[امانت‌داری]] و طول [[سجود]] و خوش [[همسایگی]] به آنان برسان، که این از [[آیین]] محمّدی است، با [[مردم]] گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما [[دیندار]]، پرواپیشه، راستگو، [[امین]] و خوش‌رفتار باشید، [[مردم]] می‌گویند که: این [[جعفری]] است، این [[ادب]] [[جعفر]] است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که [[ادب]] و [[تربیت]] [[جعفر]] همین است! <ref>{{متن حدیث\|هَذَا جَعْفَرِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ السُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلَاؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَر}}؛ اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵</ref> این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>
	*"[[اثناعشریه]]" یا "[[شیعه دوازده امامی]]" بزرگترین و معروفترین [[مذهب]] از [[مذاهب]] [[شیعه]] است. [[اثناعشریه]] به [[امامت]] [[دوازده امام]] معتقدند و به مجموعه‌هایی همچون "اخباریّه"، "اصولیّه"، "[[شیخیّه]]" و... تقسیم می‌شوند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref> و '''[[اثناعشری]]''' به معنای پیرو [[دوازده امام]] مشخص پس از [[پیامبر خاتم]]{{صل}}<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>		*"[[اثناعشریه]]" یا "[[شیعه دوازده امامی]]" بزرگترین و معروفترین [[مذهب]] از [[مذاهب]] [[شیعه]] است. [[اثناعشریه]] به [[امامت]] [[دوازده امام]] معتقدند و به مجموعه‌هایی همچون "اخباریّه"، "اصولیّه"، "[[شیخیّه]]" و... تقسیم می‌شوند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref> و '''[[اثناعشری]]''' به معنای پیرو [[دوازده امام]] مشخص پس از [[پیامبر خاتم]]{{صل}}<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>

Bahmani در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۱

2020-04-18T06:31:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۱
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	* در این دانشنامه نیز مراد از [[متکلمان امامیه]]، کسانی هستند که به [[امامت دوازده امام]] از [[خاندان رسول خدا]]{{صل}} از [[امام علی]] تا [[امام مهدی\|امام زمان]]{{عم}}، اعتقاد دارند<ref>گفتنی است امامیه اعتقادات لازم دیگری - مانند [[لزوم نص]] و [[عصمت امام]] - نیز دارد</ref><ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]].</ref>.		* در این دانشنامه نیز مراد از [[متکلمان امامیه]]، کسانی هستند که به [[امامت دوازده امام]] از [[خاندان رسول خدا]]{{صل}} از [[امام علی]] تا [[امام مهدی\|امام زمان]]{{عم}}، اعتقاد دارند<ref>گفتنی است امامیه اعتقادات لازم دیگری - مانند [[لزوم نص]] و [[عصمت امام]] - نیز دارد</ref><ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]].</ref>.

			'''مذهب جعفری''' نام [[مذهب شیعه]]، [[پیروان]] [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}}، منسوب به [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}}، در روزگار آن [[حضرت]]، چون [[اندیشه‌ها]]، آراء و [[مذاهب]] مختلف وجود داشت و گروهی از [[مردم]] از دیدگاه و فتواهای [[علما]] و [[پیشوایان]] مذهبی دیگر [[پیروی]] می‌کردند، کسانی که در [[فقه]] و [[عقاید]] و [[اخلاق]] و [[آداب]] از [[امام صادق]]{{ع}} [[تبعیت]] می‌کردند به نام "[[جعفری]]" شناخته می‌شدند. از آن پس، عنوانی شد برای [[شیعیان]] [[اهل بیت]]{{عم}}. تعابیری همچون [[فقه]] [[جعفری]]، مذهب جعفری و [[مکتب]] [[جعفری]] به همین مناسبت به کار می‌رود.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>.

			==مقدمه==
			*مذهب جعفری به [[شیعیان]]، [[پیروان]] "مذهب جعفری" می‌گویند. مذهب جعفری نام دیگر [[مذهب]] [[شیعه اثنی عشری]] است که پیرو [[مکتب]] [[فقهی]] [[امام جعفر صادق]]اند. نقش عمده‌ای که [[امام صادق]]{{ع}} در دورۀ آغازین [[عباسیان]] در نشر [[فقه]] و [[فرهنگ]] [[اهل بیت]] و حوزه‌های درسی [[شیعه]] در [[عراق]] و [[مدینه]] و [[تربیت شاگردان]] بسیار داشت و [[روایات]] فراوان در زمینه‌های مختلف از آن [[حضرت]] [[نقل]] شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم [[راویان]] [[شیعه]]، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و [[مذاهب]] دیگر از [[علوم]] [[امام صادق]]{{ع}} بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام [[امام صادق]]{{ع}} به‌عنوان [[رئیس]] [[مذهب]] [[شیعه]] مطرح شود.
			*[[عمر طولانی]] آن [[حضرت]]، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن [[فقه]] [[اهل بیت]] را ارائه کند. درواقع، مذهب جعفری همان [[مذهب]] [[علوی]] و [[حسینی]] و [[نبوی]] و فاطمی است، لکن نقش [[حضرت صادق]] را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق [[مکتب]] [[اهل بیت]] نمی‌توان [[انکار]] کرد.<ref>درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادق{{ع}} ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و... </ref>. در زمینۀ [[اخلاقی]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] نیز "[[جعفری]] بودن" تمایز خاصّی داشت و [[امام صادق]]{{ع}} می‌کوشید که [[مکتب]] [[اخلاقی]] خود را نیز که [[مکتب]] [[اهل بیت]] است، بارز سازد. به [[زید]] شحّام توصیه فرمود که به [[دوستان]] و هواداران [[مطیع]] ما [[سلام]] برسان و توصیۀ مرا در مورد [[تقوا]] و تلاشگری برای [[خدا]] و [[راستگویی]] و [[امانت‌داری]] و طول [[سجود]] و خوش [[همسایگی]] به آنان برسان، که این از [[آیین]] محمّدی است، با [[مردم]] گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما [[دیندار]]، پرواپیشه، راستگو، [[امین]] و خوش‌رفتار باشید، [[مردم]] می‌گویند که: این [[جعفری]] است، این [[ادب]] [[جعفر]] است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که [[ادب]] و [[تربیت]] [[جعفر]] همین است! <ref>{{متن حدیث\|قِيلَ هَذَا جَعْفَرِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ السُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلَاؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ }}؛ اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵</ref> این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>.

	==پانویس==		==پانویس==
	{{یادآوری پانویس}}		{{یادآوری پانویس}}
	{{پانویس2}}		{{پانویس2}}

Bahmani در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۷

2020-04-18T06:27:42Z

@@ خط ۱۲: / خط ۱۲: @@
 *همچنین معتقدند [[پیامبر اکرم]]{{صل}} از طرف [[خداوند]]، تمام [[امامان]] [[دوازده‌گانه]] را معرفی کرده است.
 *آنان، [[امامان]] را مانند [[پیامبر]]، ملهم از جانب [[خدا]] می‌‏دانند و می‌‏گویند: [[امام]] [[ریاست]] عامّه دارد و [[مقام]] او مافوق [[بشر]] عادی است و از آن روزی که [[خداوند]] [[آدم]] را آفرید، [[نور]] خود را در برگزیدگان خویش - از [[حضرت نوح]]، [[حضرت ابراهیم]]، [[حضرت موسی]] و [[حضرت عیسی]]{{عم}} گرفته تا به [[پیامبر خاتم|حضرت محمد]]{{صل}}، خاتم الانبیا- سرایت داد و از وی آن [[نور]] را به اوصیای او، [[امامان معصوم]]{{عم}}، سریان داد. همان [[نور]] و [[روح]] خدایی است که در [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} تجلّی می‌‏کند و او را از سطح [[بشر]] عادی فراتر می‌‏برد و وی را [[قادر]] می‌‏سازد که قرن‏ها، بلکه هزاران سال بی‌‏هیچ گزند و [[آزار]] و بدون [[ضعف]] و [[پیری]]، با [[بدن]] جسمانی که در [[بشر]] عادی موجب کون و [[فساد]] است [[زندگی]] کند و در زمان مناسب، به امر [[خداوند]] از پس پرده [[غیب]] [[ظهور]] فرماید<ref>  ر. ک: محمد جواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، ص ۲۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>.
 ==پانویس==
 {{یادآوری پانویس}}
 {{پانویس2}}

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==نویسنده: آقای یوسفی== ==مقدمه== *شیعه دوازده امامی، معتقدان به [[دوازده امام]...» ایجاد کرد

2020-04-18T06:22:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==نویسنده: آقای یوسفی== ==مقدمه== *شیعه دوازده امامی، معتقدان به [[دوازده امام]...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==نویسنده: آقای یوسفی==
==مقدمه==
*[[شیعه دوازده امامی]]، معتقدان به [[دوازده امام]] [[معصوم]] پس از [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مقابل [[شیعه]] [[زیدی]] یا فَطَحی یا واقفی که به کمتر از [[دوازده امام]] معتقدند.
*"اثنا عشر" یعنی [[دوازده]]. در احادیثی از [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[نقل]] شده است که [[امامان]] [[دوازده]] نفرند. نام و مشخصات آنان را هم [[بیان]] فرموده است. اولین آنان [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} و آخرین ایشان [[امام زمان]]{{ع}} است<ref>{{متن حدیث|الْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِی اثْنَا عَشَرَ...}}. بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۲۶.</ref>.
*اثنا عشریّه، عنوانی برای [[شیعه]] [[رستگار]] و برحق است و نشان می‌دهد که تنها این گروه از [[شیعه]]، اهل نجاتند و بر حق‌اند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)| فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۹.</ref>.
*نقش عمده‌ای که [[امام صادق]]{{ع}} در دورۀ آغازین [[عباسیان]] در نشر [[فقه]] و [[فرهنگ]] [[اهل بیت]] و حوزه‌های درسی [[شیعه]] در [[عراق]] و [[مدینه]] و [[تربیت شاگردان]] بسیار داشت و [[روایات]] فراوان در زمینه‌های مختلف از آن [[حضرت]] [[نقل]] شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم [[راویان]] [[شیعه]]، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و [[مذاهب]] دیگر از [[علوم]] [[امام صادق]]{{ع}} بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام [[امام صادق]]{{ع}} به‌عنوان [[رئیس]] [[مذهب]] [[شیعه]] مطرح شود. [[عمر طولانی]] آن [[حضرت]]، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن [[فقه]] [[اهل بیت]] را ارائه کند. درواقع، [[مذهب جعفری]] همان [[مذهب]] [[علوی]] و [[حسینی]] و [[نبوی]] و فاطمی است، لکن نقش [[حضرت صادق]] را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق [[مکتب]] [[اهل بیت]] نمی‌توان [[انکار]] کرد.<ref>درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادق{{ع}} ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و... </ref> در زمینۀ [[اخلاقی]] و [[سلوک]] [[اجتماعی]] نیز "[[جعفری]] بودن" تمایز خاصّی داشت و [[امام صادق]]{{ع}} می‌کوشید که [[مکتب]] [[اخلاقی]] خود را نیز که [[مکتب]] [[اهل بیت]] است، بارز سازد. به [[زید]] شحّام توصیه فرمود که به [[دوستان]] و هواداران [[مطیع]] ما [[سلام]] برسان و توصیۀ مرا در مورد [[تقوا]] و تلاشگری برای [[خدا]] و [[راستگویی]] و [[امانت‌داری]] و طول [[سجود]] و خوش [[همسایگی]] به آنان برسان، که این از [[آیین]] محمّدی است، با [[مردم]] گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما [[دیندار]]، پرواپیشه، راستگو، [[امین]] و خوش‌رفتار باشید، [[مردم]] می‌گویند که: این [[جعفری]] است، این [[ادب]] [[جعفر]] است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که [[ادب]] و [[تربیت]] [[جعفر]] همین است! <ref>{{متن حدیث|هَذَا جَعْفَرِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ وَ يَدْخُلُ عَلَيَّ مِنْهُ السُّرُورُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَرٍ وَ إِذَا كَانَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيَّ بَلَاؤُهُ وَ عَارُهُ وَ قِيلَ هَذَا أَدَبُ جَعْفَر}}؛ اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵</ref> این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۳۶.</ref>
*"[[اثناعشریه]]" یا "[[شیعه دوازده امامی]]" بزرگترین و معروفترین [[مذهب]] از [[مذاهب]] [[شیعه]] است. [[اثناعشریه]] به [[امامت]] [[دوازده امام]] معتقدند و به مجموعه‌هایی همچون "اخباریّه"، "اصولیّه"، "[[شیخیّه]]" و... تقسیم می‌شوند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref> و '''[[اثناعشری]]''' به معنای پیرو [[دوازده امام]] مشخص پس از [[پیامبر خاتم]]{{صل}}<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>
*[[اکثریت]] [[فرقه]] [[امامیه]] را که [[شیعه]] و جعفری‌مذهب‌اند و از [[امام علی|علی بن ابی طالب]]{{ع}} تا [[امام مهدی|حضرت مهدی]] [[فرزند]] [[امام عسکری|امام حسن عسکری]]{{عم}} را [[امام]] [[واجب]] الطاعة می‌دانند، گویند<ref>معارف و معاریف، ج ۲، ص ۴۰۸. </ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۷۲</ref>.
*"[[اثناعشریه]]" پر جمعیت‌‏ترین فرقه‌‏های [[شیعه]] هستند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>.
*آنان [[معتقد]] به [[دوازده]] امامند که با [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} آغاز می‏‌شود و به [[امام مهدی|محمد بن حسن مهدی]] [[آل محمد]]{{صل}} ختم می‌‏گردد. [[شیعه]] با بهره‏‌مندی از برهان‌‏های [[عقلی]] و آموزه‏‌های آفتابگون [[پیشوایان معصوم]]{{عم}}، بر این [[باور]] است که در هر زمان، برای انسان‏‌ها، ناگزیر باید حجّتی‏<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۱۷۸(باب ان الارض لا تخلو من حجة</ref> از طرف [[خداوند]] سبحانه و تعالی [[نصب]] شود<ref>{{متن قرآن|وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي قَالَ لاَ يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ }}و (یاد کن) آنگاه را که پروردگار ابراهیم، او را با کلماتی آزمود و او آنها را به انجام رسانید؛ فرمود: من تو را پیشوای مردم می‌گمارم. (ابراهیم) گفت: و از فرزندانم (چه کس را)؟ فرمود: پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد؛ سوره بقره، آیه: ۱۲۴.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>.
*ایشان [[دلایل]] فراوانی از [[آیات]] [[قرآن]] و [[احادیث نبوی]] بر [[امامت]] [[امام علی|علی]]{{ع}} اقامه کرده و [[امامت]] آن [[حضرت]] را به [[نص]] صریح، از طرف [[خداوند]] دانسته‏‌اند.
*همچنین معتقدند [[پیامبر اکرم]]{{صل}} از طرف [[خداوند]]، تمام [[امامان]] [[دوازده‌گانه]] را معرفی کرده است.
*آنان، [[امامان]] را مانند [[پیامبر]]، ملهم از جانب [[خدا]] می‌‏دانند و می‌‏گویند: [[امام]] [[ریاست]] عامّه دارد و [[مقام]] او مافوق [[بشر]] عادی است و از آن روزی که [[خداوند]] [[آدم]] را آفرید، [[نور]] خود را در برگزیدگان خویش - از [[حضرت نوح]]، [[حضرت ابراهیم]]، [[حضرت موسی]] و [[حضرت عیسی]]{{عم}} گرفته تا به [[پیامبر خاتم|حضرت محمد]]{{صل}}، خاتم الانبیا- سرایت داد و از وی آن [[نور]] را به اوصیای او، [[امامان معصوم]]{{عم}}، سریان داد. همان [[نور]] و [[روح]] خدایی است که در [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} تجلّی می‌‏کند و او را از سطح [[بشر]] عادی فراتر می‌‏برد و وی را [[قادر]] می‌‏سازد که قرن‏ها، بلکه هزاران سال بی‌‏هیچ گزند و [[آزار]] و بدون [[ضعف]] و [[پیری]]، با [[بدن]] جسمانی که در [[بشر]] عادی موجب کون و [[فساد]] است [[زندگی]] کند و در زمان مناسب، به امر [[خداوند]] از پس پرده [[غیب]] [[ظهور]] فرماید<ref> ر. ک: محمد جواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، ص ۲۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۶.</ref>.
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۰۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	* [[عالمان]] [[سنی]] در تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]] و نیز تعریف [[مذهب]] امامیه، یکسان عمل نکرده‌اند. برای نمونه، [[ابوالحسن اشعری]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را [[غالیه]]، [[رافضه]] و [[زیدیه]] می‌داند و یکی از فرقه‌های [[رافضه]] را که به [[امامت دوازده امام]] اعتقاد داشته‌اند، [[قطعیه]] می‌نامد<ref>[[على بن اسماعیل اشعری\|اشعری، علی بن اسماعیل]]، مقالات الاسلامیین، ص۱۶-۷۰؛ درباره قطعیه، ر.ک: همان، ص۱۷.</ref>		* [[عالمان]] [[سنی]] در تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]] و نیز تعریف [[مذهب]] امامیه، یکسان عمل نکرده‌اند. برای نمونه، [[ابوالحسن اشعری]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را [[غالیه]]، [[رافضه]] و [[زیدیه]] می‌داند و یکی از فرقه‌های [[رافضه]] را که به [[امامت دوازده امام]] اعتقاد داشته‌اند، [[قطعیه]] می‌نامد<ref>[[على بن اسماعیل اشعری\|اشعری، علی بن اسماعیل]]، مقالات الاسلامیین، ص۱۶-۷۰؛ درباره قطعیه، ر.ک: همان، ص۱۷.</ref>
	* [[ابن حزم اندلسی]] پس از تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]]، یکی از آنها را [[رافضه]] دانسته است. او یکی از فرقه‌های [[رافضیه]] را امامیه، و یکی از فرقه‌های امامیه را [[قطعیه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] معتقدند - می‌داند<ref>على بن احمد بن حزم اندلسی، الفصل فی الملل، ج۳، ص۱۱۴.</ref>		* [[ابن حزم اندلسی]] پس از تقسیم‌بندی [[فرقه‌های شیعه]]، یکی از آنها را [[رافضه]] دانسته است. او یکی از فرقه‌های [[رافضیه]] را امامیه، و یکی از فرقه‌های امامیه را [[قطعیه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] معتقدند - می‌داند<ref>على بن احمد بن حزم اندلسی، الفصل فی الملل، ج۳، ص۱۱۴.</ref>
	* [[بغدادی]] و [[شهرستانی]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را به چهار گروه [[زیدیه]]، [[کیسانیه]]، [[غلاة]] و امامیه تقسیم کرده‌اند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۶۰.</ref> به باور [[شهرستانی]]، امامیه کسانی هستند که به [[امامت امام على]]{{ع}} با نص آشکار معتقدند، اما خود ایشان درباره امامانِ پس از [[امام سجاد]]{{ع}} دچار اختلاف شدند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۸۹- ۱۹۲.</ref> او برای امامیه، هفت مذهب نام می‌برد که آخرین آنها [[اثناعشریه]] - باورمندان به امامت ~~دوازده~~ [[امام]] - است. شهرستانی، اثناعشریه را نیز دارای گروه‌های متعددی می‌داند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۱۹۳ - ۲۰۲.</ref>		* [[بغدادی]] و [[شهرستانی]] گروه‌های اصلی [[شیعه]] را به چهار گروه [[زیدیه]]، [[کیسانیه]]، [[غلاة]] و امامیه تقسیم کرده‌اند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۶۰.</ref> به باور [[شهرستانی]]، امامیه کسانی هستند که به [[امامت امام على]]{{ع}} با نص آشکار معتقدند، اما خود ایشان درباره امامانِ پس از [[امام سجاد]]{{ع}} دچار اختلاف شدند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۸۹- ۱۹۲.</ref> او برای امامیه، هفت مذهب نام می‌برد که آخرین آنها [[اثناعشریه]] - باورمندان به امامت [[دوازده امام]] - است. شهرستانی، اثناعشریه را نیز دارای گروه‌های متعددی می‌داند<ref>[[محمد بن عبدالکریم شهرستانی\|شهرستانی، محمد بن عبدالکریم]]، الملل و النحل، ج۱، ص۱۴۶-۱۹۰؛ [[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق، ص۱۹۳ - ۲۰۲.</ref>
	* گفتنی است وجود این [[مذاهب]] برای [[اثناعشریه]] به‌معنای وجود پرتعداد و مدت‌دار آنها نیست. ازاین‌روست که [[شیخ مفید]] با اشاره به وقوع اختلافات پس از شهادت [[امام عسکری]]{{ع}} که موجب شکل‌گیری گروه‌هایی شد، تصریح می‌کند که اکنون که سال ۳۷۳ هـ.ق است، از میان این گروه‌ها، جز مذهب امامیه [[اثناعشریه]]، فرقه‌ای باقی نمانده است<ref>[[شیخ مفید\|عکبری بغدادی، محمد‌ بن محمد بن نعمان]]، الفصول المختارة، ص ۳۲۱.</ref> .		* گفتنی است وجود این [[مذاهب]] برای [[اثناعشریه]] به‌معنای وجود پرتعداد و مدت‌دار آنها نیست. ازاین‌روست که [[شیخ مفید]] با اشاره به وقوع اختلافات پس از شهادت [[امام عسکری]]{{ع}} که موجب شکل‌گیری گروه‌هایی شد، تصریح می‌کند که اکنون که سال ۳۷۳ هـ.ق است، از میان این گروه‌ها، جز مذهب امامیه [[اثناعشریه]]، فرقه‌ای باقی نمانده است<ref>[[شیخ مفید\|عکبری بغدادی، محمد‌ بن محمد بن نعمان]]، الفصول المختارة، ص ۳۲۱.</ref> .
	* [[بغدادی]] نیز برای [[مذهب]] امامیه تا پانزده گروه نام برده که یکی از آنها، [[مذهب اثناعشریه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] و [[غیبت امام مهدی]]{{ع}} معتقدند - است<ref>[[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق.</ref> .		* [[بغدادی]] نیز برای [[مذهب]] امامیه تا پانزده گروه نام برده که یکی از آنها، [[مذهب اثناعشریه]] - کسانی که به [[امامت دوازده امام]] و [[غیبت امام مهدی]]{{ع}} معتقدند - است<ref>[[عبدالقاهر بن طاهر بغدادی\|بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر]]، الفرق بین الفرق.</ref> .