بحث:مراقبه در اخلاق اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - '-،' به '-'

2022-11-24T12:24:49Z

جایگزینی متن - '-،' به '-'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۵۴
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	#[[درشتی]] با او؛		#[[درشتی]] با او؛
	#و سرانجام [[عقاب]] او،		#و سرانجام [[عقاب]] او،
	*مراحلی است که هرچند خود متعددند، اما با عنوان عام "[[مراقبه]]" صورتی یکسان یافته در شمار مراحل کمال قرار گرفته‌اند. [[عالمان]] [[علم]] [[اخلاق]]، بر این مطلب که [[مراقبه]] تفصیلی – به‌ویژه در صورت استمرار بر آن-، سخت در [[تهذیب نفس]] سالکان [[نافع]] است، هم داستان بوده بر اهمیت آن تأکید نموده‌اند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.		*مراحلی است که هرچند خود متعددند، اما با عنوان عام "[[مراقبه]]" صورتی یکسان یافته در شمار مراحل کمال قرار گرفته‌اند. [[عالمان]] [[علم]] [[اخلاق]]، بر این مطلب که [[مراقبه]] تفصیلی – به‌ویژه در صورت استمرار بر آن- سخت در [[تهذیب نفس]] سالکان [[نافع]] است، هم داستان بوده بر اهمیت آن تأکید نموده‌اند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.
	==پانویس==		==پانویس==
	{{یادآوری پانویس}}		{{یادآوری پانویس}}
	{{پانویس2}}		{{پانویس2}}

Wasity: جایگزینی متن - 'بویژه' به 'به‌ویژه'

2020-12-24T04:28:09Z

جایگزینی متن - 'بویژه' به 'به‌ویژه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۵۸
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	#[[درشتی]] با او؛		#[[درشتی]] با او؛
	#و سرانجام [[عقاب]] او،		#و سرانجام [[عقاب]] او،
	*مراحلی است که هرچند خود متعددند، اما با عنوان عام "[[مراقبه]]" صورتی یکسان یافته در شمار مراحل کمال قرار گرفته‌اند. [[عالمان]] [[علم]] [[اخلاق]]، بر این مطلب که [[مراقبه]] تفصیلی – ~~بویژه~~ در صورت استمرار بر آن-، سخت در [[تهذیب نفس]] سالکان [[نافع]] است، هم داستان بوده بر اهمیت آن تأکید نموده‌اند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.		*مراحلی است که هرچند خود متعددند، اما با عنوان عام "[[مراقبه]]" صورتی یکسان یافته در شمار مراحل کمال قرار گرفته‌اند. [[عالمان]] [[علم]] [[اخلاق]]، بر این مطلب که [[مراقبه]] تفصیلی – به‌ویژه در صورت استمرار بر آن-، سخت در [[تهذیب نفس]] سالکان [[نافع]] است، هم داستان بوده بر اهمیت آن تأکید نموده‌اند<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.
	==پانویس==		==پانویس==
	{{یادآوری پانویس}}		{{یادآوری پانویس}}
	{{پانویس2}}		{{پانویس2}}

Wasity: جایگزینی متن - 'بعنوان' به 'به‌عنوان'

2020-07-09T22:28:25Z

جایگزینی متن - 'بعنوان' به 'به‌عنوان'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۱:۵۸
خط ۵:		خط ۵:
	*[[مراقبه]] را دو رتبه است:		*[[مراقبه]] را دو رتبه است:
	#'''رتبه اجمالی:''' بنا بر آنچه از [[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} برداشت می‌شود، رتبه اجمالی [[مراقبه]] آنست که [[انسان]] در تمامی گفتارها و کردارها و حتی افکارش، خود را به [[محاسبه]] گرفته شبانگاه [[نفس]] را به دادگاهی دقیق و سخت فراخواند، تا او در تمامی آنچه انجام داده به [[محاکمه]] و حساب‌رسی گیرد. در این حال او را بر تمامی صغیره‌هائی که انجام داده [[سرزنش]] و بازخواست نماید، و بر [[اطاعت]] [[فرمان‌های الهی]] [[سپاس]] گوید؛ بلکه [[حضرت حق]] را بر [[توفیق]] انجام این اطاعت‌ها ثنا و [[حمد]] خواند.		#'''رتبه اجمالی:''' بنا بر آنچه از [[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} برداشت می‌شود، رتبه اجمالی [[مراقبه]] آنست که [[انسان]] در تمامی گفتارها و کردارها و حتی افکارش، خود را به [[محاسبه]] گرفته شبانگاه [[نفس]] را به دادگاهی دقیق و سخت فراخواند، تا او در تمامی آنچه انجام داده به [[محاکمه]] و حساب‌رسی گیرد. در این حال او را بر تمامی صغیره‌هائی که انجام داده [[سرزنش]] و بازخواست نماید، و بر [[اطاعت]] [[فرمان‌های الهی]] [[سپاس]] گوید؛ بلکه [[حضرت حق]] را بر [[توفیق]] انجام این اطاعت‌ها ثنا و [[حمد]] خواند.
	#'''رتبه تفصیلی:''' آنست که [[انسان]] هر صبح‌گاه با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد، که یا در مسیر [[تهذیب]] آن به گونه عموم کوشد، ویا صفتی خاص را در [[پیمان]] آورده ترک و یا تحصیل آن را [[تعهد]] نماید. ~~بعنوان~~ نمونه، با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد که [[نماز]] را در ابتدای وقت آن به جای آورد، ویا تمامی آنچه ممکن است در شمار [[گناهان]] زبانی قرار گیرد را ترک نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.		#'''رتبه تفصیلی:''' آنست که [[انسان]] هر صبح‌گاه با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد، که یا در مسیر [[تهذیب]] آن به گونه عموم کوشد، ویا صفتی خاص را در [[پیمان]] آورده ترک و یا تحصیل آن را [[تعهد]] نماید. به‌عنوان نمونه، با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد که [[نماز]] را در ابتدای وقت آن به جای آورد، ویا تمامی آنچه ممکن است در شمار [[گناهان]] زبانی قرار گیرد را ترک نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.
	*واضح است که دقت و سخت‌گیری در [[مراقبه]] شرط وصول به اهداف نهائی است. از این‌رو اگر سالک [[راه کمال]]، مشاهده کرد که [[نفس]] با سخن خویش سر در راه نمی‌نهد، او را [[تأدیب]] نماید و همچون اربابی [[مقتدر]]، این [[بنده]] نافرمان را [[هدایت]] نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸-۱۹۹.</ref>.		*واضح است که دقت و سخت‌گیری در [[مراقبه]] شرط وصول به اهداف نهائی است. از این‌رو اگر سالک [[راه کمال]]، مشاهده کرد که [[نفس]] با سخن خویش سر در راه نمی‌نهد، او را [[تأدیب]] نماید و همچون اربابی [[مقتدر]]، این [[بنده]] نافرمان را [[هدایت]] نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸-۱۹۹.</ref>.
	*پس از آن، چون [[نفس]] خویش را پای‌بند به آن پیمان‌ها یافت، او را [[سپاس]] گفته بر [[استقامت]] در این مسیر [[تشویق]] نماید؛ اما چنانچه [[خائن]] در [[عهد]] و پیمانش یافت، او را به [[عتاب]] گیرد و به [[سختی]] بر او [[درشتی]] نماید؛ وباز چنانچه او را تابع [[پیمان]] ندید، از عقاب‌های آسان شروع و روبه عقاب‌های سخت آرد، تا [[نفس]] ذلیل شده هدایت‌پذیر گردد. [[روزه]] یک [[روزه]]، و زان پس روزه‌های چند [[روزه]] پیاپی، در شمار این عقاب‌ها قرار دارد. واضح است که در [[شریعت اسلام]] عقاب‌هائی همچون ضرب و شتم و دیگر ضررها، صحیح نبوده سالک [[راه کمال]] مجاز به استفاده از آنها نیست<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.		*پس از آن، چون [[نفس]] خویش را پای‌بند به آن پیمان‌ها یافت، او را [[سپاس]] گفته بر [[استقامت]] در این مسیر [[تشویق]] نماید؛ اما چنانچه [[خائن]] در [[عهد]] و پیمانش یافت، او را به [[عتاب]] گیرد و به [[سختی]] بر او [[درشتی]] نماید؛ وباز چنانچه او را تابع [[پیمان]] ندید، از عقاب‌های آسان شروع و روبه عقاب‌های سخت آرد، تا [[نفس]] ذلیل شده هدایت‌پذیر گردد. [[روزه]] یک [[روزه]]، و زان پس روزه‌های چند [[روزه]] پیاپی، در شمار این عقاب‌ها قرار دارد. واضح است که در [[شریعت اسلام]] عقاب‌هائی همچون ضرب و شتم و دیگر ضررها، صحیح نبوده سالک [[راه کمال]] مجاز به استفاده از آنها نیست<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'فرمان‌های الهی' به 'فرمان‌های الهی'

2020-06-13T13:26:27Z

جایگزینی متن - 'فرمان‌های الهی' به 'فرمان‌های الهی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۶:۵۶
خط ۴:		خط ۴:
	*بنا به برخی [[روایات]]، [[امام کاظم]]{{ع}} می‌فرمایند: "در شمار [[یاران]] ما نیست آنکس که [[نفس]] خود را هر [[روزه]] به [[محاسبه]] و [[مراقبه]] درنیاورد" <ref>{{متن حدیث\| لَيْسَ‏ مِنَّا مَنْ‏ لَمْ‏ يُحَاسِبْ‏ نَفْسَهُ‏ فِي‏ كُلِ‏ يَوْمٍ‏ }}؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵۳. </ref>. واضح است که [[امام]]{{ع}} در این [[حدیث]]، [[محاسبه]] هر [[روزه]] را معیار [[تشیع]] دانسته، غافلان از آن را لایق اسم [[شیعه]] خود نشناخته است<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.		*بنا به برخی [[روایات]]، [[امام کاظم]]{{ع}} می‌فرمایند: "در شمار [[یاران]] ما نیست آنکس که [[نفس]] خود را هر [[روزه]] به [[محاسبه]] و [[مراقبه]] درنیاورد" <ref>{{متن حدیث\| لَيْسَ‏ مِنَّا مَنْ‏ لَمْ‏ يُحَاسِبْ‏ نَفْسَهُ‏ فِي‏ كُلِ‏ يَوْمٍ‏ }}؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵۳. </ref>. واضح است که [[امام]]{{ع}} در این [[حدیث]]، [[محاسبه]] هر [[روزه]] را معیار [[تشیع]] دانسته، غافلان از آن را لایق اسم [[شیعه]] خود نشناخته است<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.
	*[[مراقبه]] را دو رتبه است:		*[[مراقبه]] را دو رتبه است:
	#'''رتبه اجمالی:''' بنا بر آنچه از [[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} برداشت می‌شود، رتبه اجمالی [[مراقبه]] آنست که [[انسان]] در تمامی گفتارها و کردارها و حتی افکارش، خود را به [[محاسبه]] گرفته شبانگاه [[نفس]] را به دادگاهی دقیق و سخت فراخواند، تا او در تمامی آنچه انجام داده به [[محاکمه]] و حساب‌رسی گیرد. در این حال او را بر تمامی صغیره‌هائی که انجام داده [[سرزنش]] و بازخواست نماید، و بر [[اطاعت]] ~~فرمان‌های~~ [[الهی]] [[سپاس]] گوید؛ بلکه [[حضرت حق]] را بر [[توفیق]] انجام این اطاعت‌ها ثنا و [[حمد]] خواند.		#'''رتبه اجمالی:''' بنا بر آنچه از [[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} برداشت می‌شود، رتبه اجمالی [[مراقبه]] آنست که [[انسان]] در تمامی گفتارها و کردارها و حتی افکارش، خود را به [[محاسبه]] گرفته شبانگاه [[نفس]] را به دادگاهی دقیق و سخت فراخواند، تا او در تمامی آنچه انجام داده به [[محاکمه]] و حساب‌رسی گیرد. در این حال او را بر تمامی صغیره‌هائی که انجام داده [[سرزنش]] و بازخواست نماید، و بر [[اطاعت]] [[فرمان‌های الهی]] [[سپاس]] گوید؛ بلکه [[حضرت حق]] را بر [[توفیق]] انجام این اطاعت‌ها ثنا و [[حمد]] خواند.
	#'''رتبه تفصیلی:''' آنست که [[انسان]] هر صبح‌گاه با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد، که یا در مسیر [[تهذیب]] آن به گونه عموم کوشد، ویا صفتی خاص را در [[پیمان]] آورده ترک و یا تحصیل آن را [[تعهد]] نماید. بعنوان نمونه، با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد که [[نماز]] را در ابتدای وقت آن به جای آورد، ویا تمامی آنچه ممکن است در شمار [[گناهان]] زبانی قرار گیرد را ترک نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.		#'''رتبه تفصیلی:''' آنست که [[انسان]] هر صبح‌گاه با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد، که یا در مسیر [[تهذیب]] آن به گونه عموم کوشد، ویا صفتی خاص را در [[پیمان]] آورده ترک و یا تحصیل آن را [[تعهد]] نماید. بعنوان نمونه، با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد که [[نماز]] را در ابتدای وقت آن به جای آورد، ویا تمامی آنچه ممکن است در شمار [[گناهان]] زبانی قرار گیرد را ترک نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.
	*واضح است که دقت و سخت‌گیری در [[مراقبه]] شرط وصول به اهداف نهائی است. از این‌رو اگر سالک [[راه کمال]]، مشاهده کرد که [[نفس]] با سخن خویش سر در راه نمی‌نهد، او را [[تأدیب]] نماید و همچون اربابی [[مقتدر]]، این [[بنده]] نافرمان را [[هدایت]] نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸-۱۹۹.</ref>.		*واضح است که دقت و سخت‌گیری در [[مراقبه]] شرط وصول به اهداف نهائی است. از این‌رو اگر سالک [[راه کمال]]، مشاهده کرد که [[نفس]] با سخن خویش سر در راه نمی‌نهد، او را [[تأدیب]] نماید و همچون اربابی [[مقتدر]]، این [[بنده]] نافرمان را [[هدایت]] نماید<ref>[[حسین مظاهری\|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)\|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸-۱۹۹.</ref>.

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== *مراقبه، نزد عالمان علم اخلاق از منزلتی بس بلند برخوردار اس...» ایجاد کرد

2020-05-30T14:20:29Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==مقدمه== *مراقبه، نزد عالمان علم اخلاق از منزلتی بس بلند برخوردار اس...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==مقدمه==
*[[مراقبه]]، نزد [[عالمان]] [[علم]] [[اخلاق]] از منزلتی بس بلند برخوردار است. در [[قرآن کریم]] و [[احادیث]] [[معصومین]]{{عم}} نیز، هر چند تفاصیل آن ذکر نشده، امّا اهتمام ویژه‌ای به اصل مسألة [[مراقبه]] رفته، و بر آن سخت تأکید شده است. [[حضرت حق]] - جلّ وعلا - می‌‌فرماید: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و هر کس باید بنگرد برای (روزی چون) فردا چه پیش فرستاده است و از خداوند پروا کنید که خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره حشر، آیه ۱۸.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۷.</ref>.
*در این [[آیه شریفه]]، نخست به [[تقوی]]، و زان پس به [[مراقبه]] امر شده است؛ آنگاه امر نخست را با عبارت {{متن قرآن| اتَّقُوا اللَّهَ}}<ref>«از خداوند پروا کنید» سوره حشر، آیه ۱۸.</ref>، و امر دوم را با عبارت {{متن قرآن| إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره حشر، آیه ۱۸.</ref> به تأکید گرفته است. این تأکید، نشان از اهتمام [[قرآن کریم]] به این دو مسألة اساسی دارد<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۷.</ref>.
*بنا به برخی [[روایات]]، [[امام کاظم]]{{ع}} می‌فرمایند: "در شمار [[یاران]] ما نیست آنکس که [[نفس]] خود را هر [[روزه]] به [[محاسبه]] و [[مراقبه]] درنیاورد" <ref>{{متن حدیث| لَيْسَ‏ مِنَّا مَنْ‏ لَمْ‏ يُحَاسِبْ‏ نَفْسَهُ‏ فِي‏ كُلِ‏ يَوْمٍ‏ }}؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۵۳. </ref>. واضح است که [[امام]]{{ع}} در این [[حدیث]]، [[محاسبه]] هر [[روزه]] را معیار [[تشیع]] دانسته، غافلان از آن را لایق اسم [[شیعه]] خود نشناخته است<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.
*[[مراقبه]] را دو رتبه است:
#'''رتبه اجمالی:''' بنا بر آنچه از [[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} برداشت می‌شود، رتبه اجمالی [[مراقبه]] آنست که [[انسان]] در تمامی گفتارها و کردارها و حتی افکارش، خود را به [[محاسبه]] گرفته شبانگاه [[نفس]] را به دادگاهی دقیق و سخت فراخواند، تا او در تمامی آنچه انجام داده به [[محاکمه]] و حساب‌رسی گیرد. در این حال او را بر تمامی صغیره‌هائی که انجام داده [[سرزنش]] و بازخواست نماید، و بر [[اطاعت]] فرمان‌های [[الهی]] [[سپاس]] گوید؛ بلکه [[حضرت حق]] را بر [[توفیق]] انجام این اطاعت‌ها ثنا و [[حمد]] خواند.
#'''رتبه تفصیلی:''' آنست که [[انسان]] هر صبح‌گاه با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد، که یا در مسیر [[تهذیب]] آن به گونه عموم کوشد، ویا صفتی خاص را در [[پیمان]] آورده ترک و یا تحصیل آن را [[تعهد]] نماید. بعنوان نمونه، با [[نفس]] خویش [[پیمان]] بندد که [[نماز]] را در ابتدای وقت آن به جای آورد، ویا تمامی آنچه ممکن است در شمار [[گناهان]] زبانی قرار گیرد را ترک نماید<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸.</ref>.
*واضح است که دقت و سخت‌گیری در [[مراقبه]] شرط وصول به اهداف نهائی است. از این‌رو اگر سالک [[راه کمال]]، مشاهده کرد که [[نفس]] با سخن خویش سر در راه نمی‌نهد، او را [[تأدیب]] نماید و همچون اربابی [[مقتدر]]، این [[بنده]] نافرمان را [[هدایت]] نماید<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۸-۱۹۹.</ref>.
*پس از آن، چون [[نفس]] خویش را پای‌بند به آن پیمان‌ها یافت، او را [[سپاس]] گفته بر [[استقامت]] در این مسیر [[تشویق]] نماید؛ اما چنانچه [[خائن]] در [[عهد]] و پیمانش یافت، او را به [[عتاب]] گیرد و به [[سختی]] بر او [[درشتی]] نماید؛ وباز چنانچه او را تابع [[پیمان]] ندید، از عقاب‌های آسان شروع و روبه عقاب‌های سخت آرد، تا [[نفس]] ذلیل شده هدایت‌پذیر گردد. [[روزه]] یک [[روزه]]، و زان پس روزه‌های چند [[روزه]] پیاپی، در شمار این عقاب‌ها قرار دارد. واضح است که در [[شریعت اسلام]] عقاب‌هائی همچون ضرب و شتم و دیگر ضررها، صحیح نبوده سالک [[راه کمال]] مجاز به استفاده از آنها نیست<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.
==قسمت‌های اصلی [[مراقبه]]==
#شرط و [[پیمان]] نهادن؛
#[[مراقبت]] از [[نفس]] تا بر [[پیمان]] خویش [[استوار]] بماند؛
#حساب‌رسی از او؛
#[[درشتی]] با او؛
#و سرانجام [[عقاب]] او،
*مراحلی است که هرچند خود متعددند، اما با عنوان عام "[[مراقبه]]" صورتی یکسان یافته در شمار مراحل کمال قرار گرفته‌اند. [[عالمان]] [[علم]] [[اخلاق]]، بر این مطلب که [[مراقبه]] تفصیلی – بویژه در صورت استمرار بر آن-، سخت در [[تهذیب نفس]] سالکان [[نافع]] است، هم داستان بوده بر اهمیت آن تأکید نموده‌اند<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۱۹۹.</ref>.
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}