بحث:نصب الهی امام در کلام اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2023-10-29T09:34:17Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۱۵۴:		خط ۱۵۴:

	پس آیا آنان می‌توانستند به چنین امامی دست یابند و آن را برگزینند، و یا آن کسی را که برگزیده‌اند، دارای این صفات و خصوصیات است تا از او [[پیروی]] و [[اطاعت]] نمایند؟»<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۰۰؛ ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۴۳۸، با اندک تفاوتی در برخی عبارت‌ها. این حدیث در عیون اخبارالرضا، کمال الدین، معانی الاخبار، غیبت نعمانی، احتجاج طبرسی و بحارالأنوار آمده است.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)\|تجلی امامت]]، ص ۲۶-۳۰.</ref>		پس آیا آنان می‌توانستند به چنین امامی دست یابند و آن را برگزینند، و یا آن کسی را که برگزیده‌اند، دارای این صفات و خصوصیات است تا از او [[پیروی]] و [[اطاعت]] نمایند؟»<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۰۰؛ ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۴۳۸، با اندک تفاوتی در برخی عبارت‌ها. این حدیث در عیون اخبارالرضا، کمال الدین، معانی الاخبار، غیبت نعمانی، احتجاج طبرسی و بحارالأنوار آمده است.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده\|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)\|تجلی امامت]]، ص ۲۶-۳۰.</ref>

			== مقدمه ==
			[[خلیفة الله]] [[منصوب]] از طرف [[خداوند]] است؛ چراکه تنها [[خداوند]] می‌داند، چه کسی شایستگی دریافت [[علم به اسماء]] و تصدی [[منصب]] [[خلافت]] را دارد: {{متن قرآن\|إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً}}<ref>«می‌خواهم جانشینی در زمین بگمارم» سوره بقره، آیه ۳۰.</ref>.<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۱۵۳.</ref>

			در توضیح این مطلب باید گفت [[حق]] اداره [[جهان]] اصالتاً از آنِ [[خداوند]] است؛ از این‌رو، اگر کسی بخواهد بر جهان [[مدیریت]] کند، روشن است که صاحب حق باید این حق را به او بدهد. همچنین [[ولی الله]] که [[خداوند]]، [[قدرت]] [[تصرف]] در کائنات، [[سرپرستی]] [[جهان]] و [[منصب]] [[مرجعیت دینی]] را به او داده است و برخوردار از [[علم ویژه]] [[الهی]]، برای اِعمال این ولایات است، نمی‌تواند به وسیله [[مردم]] شناخته شود، از این‌رو، لزوماً [[خداوند]] او را [[تعیین]] می‌کند<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۱۸۴.</ref>.

			[[اولی الامر]] [[معصوم]] از [[گناه]] و [[اشتباه]] و دارای [[علم ویژه]] به [[احکام]] الهی‌اند. بنابراین [[اولی الامر]] انسان‌هایی [[مفترض الطاعه]]، [[معصوم]]، عالم به [[احکام]] [[خداوند]] و [[سنّت نبوی]]، مجری و [[مبیّن]] [[احکام]] [[خداوند]] و [[سنّت نبوی]] و [[منصوب]] از [[ناحیه]] خداوندند<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۲۱.</ref>.

			اگر [[هادی]] [[معصوم]] و برخوردار از [[علم الهی]] است، لازم است [[منصوص]] از جانب [[خداوند]] باشد؛ چرا که [[مردم]] نمی‌توانند این دو صفت را تشخیص دهند. از سوی دیگر نیز، می‌توان گفت که پیامبرِ [[هادی]]، از جانب [[خداوند]] [[مأموریت]] دارد که به [[هدایت مردم]] بپردازد. به دیگر سخن، [[رسالت]] او برای [[هدایت]] انسان‌هاست. [[قرآن کریم]] بارها بر این نکته تأکید کرده است؛ چنان‌که راجع به [[پیامبران الهی]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ}}<ref>«و آنان را پیشوایانی کردیم که به فرمان ما راهبری می‌کردند و به آنها انجام کارهای نیک و برپا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و آنان پرستندگان ما بودند» سوره انبیاء، آیه ۷۳.</ref>. در [[آیه]] مزبور، بر این نکته تأکید شده است که [[پیامبران]] به [[فرمان خداوند]] [[متعال]] [[هدایت]] می‌کنند<ref>شایان ذکر است، راجع به اینکه مقصود از {{متن قرآن\|بِأَمْرِنَا}} در آیه مذبور چیست، اختلافاتی وجود دارد. در قسمت‌های پیشین و به هنگام بحث از مفهوم «امام»، دلیل خود را بر اینکه مقصود از «امر» همان امر تشریعی است، بیان کردیم. روایتی نیز در این باره وجود دارد. ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۳۲؛ علی بن ابراهیم قمی، تفسیر القمی، ج۲، ص۱۷۱-۱۷۲؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۱۶. گفتنی است، برخی از مفسران نیز ظاهر از «امر» در آیه مزبور را امر تشریعی دانسته‌اند؛ برای نمونه، ر. ک: ملا فتح‌الله کاشانی، منهج الصادقین، ج۷، ص۲۴۳؛ ملا محسن فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج۴، ص۱۶۰؛ محمد بن مرتضی کاشانی، تفسیر المعین، ج۲، ص۱۱۰۴؛ محمد بن علی شریف لاهیجی، تفسیر شریف لاهیجی، ج۳، ص۶۰۳؛ ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۷، ص۱۶۷.</ref>.<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۴۹.</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Bahmani: /* پانویس */

2023-10-28T08:08:38Z

پانویس

@@ خط ۱۳۱: / خط ۱۳۱: @@
 [[لطف خداوند]] بر دو گونه است: یکی لطفی که به نحو عام در ادای تکالیف بیش‌تر مکلّفان دخیل است و این لطف از باب حکمت بر خداوند واجب است. دوم، لطفی که بر ادای تکالیف شماری اندک از مکلّفان مؤّر است و این لطف از [[جود]] و [[فضل الهی]] سرچشمه می‌گیرد بی‌آنکه بر او واجب باشد<ref>به عبارت دیگر: {{عربی|إذا کانت هذه المبادی کافیه فی تحریک الأکثریه نحو الطاعه، ولکن القلیل منهم لایمتثلون إلاّ فی ظروف خاصه، کالیسر فی الرزق، أو کثره الرفاه، الظاهر أنّه لا یجب علی الله تعالی، إلاّ من باب الجود و التفضل. وبذلک یعلم أن اللطف المقرّب إذا کان مؤرا فی رغبه الأکثریه بالطاعه وترک المعصیه یجب من باب الحکمه. و أما اذا کان مؤرا فی آحادهم المعدودین، فالقیام به من باب الفضل و الکرم}}.</ref>.<ref>[[سید قاسم علی‌احمدی|علی‌احمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]] ص ۱۱۷.</ref>
 == پانویس ==
 {{پانویس}}

Bahmani: /* براهین اثبات نصب الهی امام */

2023-10-28T07:44:40Z

براهین اثبات نصب الهی امام

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2023-10-28T07:43:46Z

پانویس

نمایش تغییرات

Bahmani: /* امامت یا خلافت، انتخابی یا انتصابی؟ */

2023-10-28T07:16:45Z

امامت یا خلافت، انتخابی یا انتصابی؟

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۶

2023-10-28T07:16:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	==عنوان بندی آقای فرقانی==		==عنوان بندی آقای فرقانی==
	==معناشناسی (لغوی و اصطلاحی)==		===معناشناسی (لغوی و اصطلاحی)===

	===[[نصب]]===		====[[نصب]]====

	===[[جعل]]===		====[[جعل]]====

	===[[امام]] و [[امامت]]===		====[[امام]] و [[امامت]]====

	===اصطلاح ترکیبی «[[نصب الهی]]»===		====اصطلاح ترکیبی «[[نصب الهی]]»====

	===واژگان همسو با امامت===		====واژگان همسو با امامت====

	====[[خلافت]]====		=====[[خلافت]]=====

	====[[ولایت]]====		=====[[ولایت]]=====

	====([[مُلک]]) [[حکومت]] و [[حاکم]]====		=====([[مُلک]]) [[حکومت]] و [[حاکم]]=====

	===[[روابط]] معنایی واژگان همسو با امامت===		====[[روابط]] معنایی واژگان همسو با امامت====

	====رابطه و نسبت واژه خلافت با امامت====		=====رابطه و نسبت واژه خلافت با امامت=====

	====رابطه و نسبت واژه ولایت با امامت====		=====رابطه و نسبت واژه ولایت با امامت=====

	====رابطه و نسبت واژه [[ملک]] یا حکومت با امامت====		=====رابطه و نسبت واژه [[ملک]] یا حکومت با امامت=====

	====رابطه و نسبت واژگان: [[نبی]]، [[رسول]] و امام====		=====رابطه و نسبت واژگان: [[نبی]]، [[رسول]] و امام=====

	=====معناشناسی نبی و رسول و نسبت آنها با یکدیگر=====		======معناشناسی نبی و رسول و نسبت آنها با یکدیگر======

	=====نسبت نبی و رسول با امام=====		======نسبت نبی و رسول با امام======

	==تاریخچه بحث [[نصب الهی امام]]==		===تاریخچه بحث [[نصب الهی امام]]===

	===امامت، بزرگترین [[اختلاف]] [[امت اسلام]]===		====امامت، بزرگترین [[اختلاف]] [[امت اسلام]]====

	===دیدگاه [[فریقین]] در بحث [[نصب امام]]===		====دیدگاه [[فریقین]] در بحث [[نصب امام]]====

	====[[شیعه]] و [[نظریه انتصاب]]====		=====[[شیعه]] و [[نظریه انتصاب]]=====

	====[[اهل سنت]] و [[نظریه انتخاب]]====		=====[[اهل سنت]] و [[نظریه انتخاب]]=====

	==[[ضرورت نصب الهی امام]]==		===[[ضرورت نصب الهی امام]]===

	==[[براهین کلامی]] نصب الهی امام==		===[[براهین کلامی]] نصب الهی امام===

	===[[سنت الهی]] [[نصب حاکم]] یا [[فرمانروا]]===		====[[سنت الهی]] [[نصب حاکم]] یا [[فرمانروا]]====

	===[[قاعده لطف]]===		====[[قاعده لطف]]====

	===[[ضرورت]] [[هدایت]] [[انسان]] توسط خداوند‌===		====[[ضرورت]] [[هدایت]] [[انسان]] توسط خداوند‌====

	===[[جامعه]] [[توحیدی]]؛ بستر هدایت توحیدی‌===		====[[جامعه]] [[توحیدی]]؛ بستر هدایت توحیدی‌====

	===[[اجتماعی]] بودن انسان و ویژگی‌های آن===		====[[اجتماعی]] بودن انسان و ویژگی‌های آن====

	===تأثیر جامعه بر [[رشد]] انسان===		====تأثیر جامعه بر [[رشد]] انسان====

	===[[ناتوانی]] [[انسان]] در تحقّق جامعه توحیدی===		====[[ناتوانی]] [[انسان]] در تحقّق جامعه توحیدی====

	===[[وجوب]] [[تدارک]] لوازم [[تشکیل جامعه توحیدی]] توسّط [[خداوند]]===		====[[وجوب]] [[تدارک]] لوازم [[تشکیل جامعه توحیدی]] توسّط [[خداوند]]====

	===ضرورت تبیین [[قوانین]] توحیدی و نصب حاکم توسط خداوند===		====ضرورت تبیین [[قوانین]] توحیدی و نصب حاکم توسط خداوند====

	==تحقق نصب الهی امام==		===تحقق نصب الهی امام===

	===تحقق نصب الهی امام در [[امامت عامه]]===		====تحقق نصب الهی امام در [[امامت عامه]]====

	===تحقق نصب الهی امام در [[امامت خاصه]] [[اهل بیت]]===		====تحقق نصب الهی امام در [[امامت خاصه]] [[اهل بیت]]====

	==طرق نصب ([[تعیین امام]])==		===طرق نصب ([[تعیین امام]])===

	===دیدگاه شیعه: [[نظریه انتصاب الهی]]===		====دیدگاه شیعه: [[نظریه انتصاب الهی]]====

	====طرق [[شناخت امام]]====		=====طرق [[شناخت امام]]=====

	=====[[نص]]=====		======[[نص]]======

	=====[[معجزه]]=====		======[[معجزه]]======

	===دیدگاه اهل سنت: نظریه انتخاب===		====دیدگاه اهل سنت: نظریه انتخاب====

	====طرق [[تعیین]] و [[نصب امام]]====		=====طرق [[تعیین]] و [[نصب امام]]=====

	=====[[بیعت]]=====		======[[بیعت]]======

	=====[[شوری]]=====		======[[شوری]]======

	=====[[وصیت]]=====		======[[وصیت]]======

	=====[[قهر]] و [[غلبه]]=====		======[[قهر]] و [[غلبه]]======

	==جمع‌بندی==		===جمع‌بندی===

Bahmani: /* لطف */

2023-10-28T07:14:13Z

لطف

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۱۶۴:		خط ۱۶۴:
	این بیان نشان می‌دهد [[مؤمن الطاق]] [[امام]] را فردی می‌داند که از جانب [[خداوند]] و [[رسول]] او [[منصوب]] می‌شود. در مناظره‌ای دیگر، [[زید]] از [[مؤمن الطاق]] می‌پرسد: "آیا تو معتقدی در میان [[آل محمد]] {{صل}} امامی وجود دارد که مصداقاً معین است؟" و [[ابوجعفر]] پاسخ می‌دهد: "آری، یکی از آنها پدرت [[علی بن حسین]] {{ع}} بود"<ref>طوسی، اختبار معرفة الرجال، ج۲، ص۴۲۶؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۳۰۸؛ مجلسی، بحار الانوار، ج۴۷، ص۴۰۵.</ref>.<ref>[[اکبر اقوام کرباسی\|اقوام کرباسی، اکبر]]، [[مؤمن الطاق (کتاب)\|مؤمن الطاق]]، ص۱۹۵-۱۹۶.</ref>		این بیان نشان می‌دهد [[مؤمن الطاق]] [[امام]] را فردی می‌داند که از جانب [[خداوند]] و [[رسول]] او [[منصوب]] می‌شود. در مناظره‌ای دیگر، [[زید]] از [[مؤمن الطاق]] می‌پرسد: "آیا تو معتقدی در میان [[آل محمد]] {{صل}} امامی وجود دارد که مصداقاً معین است؟" و [[ابوجعفر]] پاسخ می‌دهد: "آری، یکی از آنها پدرت [[علی بن حسین]] {{ع}} بود"<ref>طوسی، اختبار معرفة الرجال، ج۲، ص۴۲۶؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۳۰۸؛ مجلسی، بحار الانوار، ج۴۷، ص۴۰۵.</ref>.<ref>[[اکبر اقوام کرباسی\|اقوام کرباسی، اکبر]]، [[مؤمن الطاق (کتاب)\|مؤمن الطاق]]، ص۱۹۵-۱۹۶.</ref>

	=== [[لطف]] ===		== [[لطف]] ==
	کلمه «لطف» در لغت معانی فراوانی دارد مانند: [[نرمی]] در کار و [[کردار]]، [[مدارا]]، خوش [[رفتاری]]، [[مودّت]]، نیکویی و [[نیکو]] کرداری، نازکی، چیزی که حواس درکش نتوانند، و [[هدیه]] از سر [[محبّت]]<ref>مفردات الفاظ القرآن، ص۴۵۰؛ لغت‌نامه دهخدا، ج۱۲، ص۱۷۳۷۶.</ref>.		کلمه «لطف» در لغت معانی فراوانی دارد مانند: [[نرمی]] در کار و [[کردار]]، [[مدارا]]، خوش [[رفتاری]]، [[مودّت]]، نیکویی و [[نیکو]] کرداری، نازکی، چیزی که حواس درکش نتوانند، و [[هدیه]] از سر [[محبّت]]<ref>مفردات الفاظ القرآن، ص۴۵۰؛ لغت‌نامه دهخدا، ج۱۲، ص۱۷۳۷۶.</ref>.

Bahmani: /* پانویس */

2023-10-28T07:14:03Z

پانویس

@@ خط ۱۶۳: / خط ۱۶۳: @@
 این بیان نشان می‌دهد [[مؤمن الطاق]] [[امام]] را فردی می‌داند که از جانب [[خداوند]] و [[رسول]] او [[منصوب]] می‌شود. در مناظره‌ای دیگر، [[زید]] از [[مؤمن الطاق]] می‌پرسد: "آیا تو معتقدی در میان [[آل محمد]] {{صل}} امامی وجود دارد که مصداقاً معین است؟" و [[ابوجعفر]] پاسخ می‌دهد: "آری، یکی از آنها پدرت [[علی بن حسین]] {{ع}} بود"<ref>طوسی، اختبار معرفة الرجال، ج۲، ص۴۲۶؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۳۰۸؛ مجلسی، بحار الانوار، ج۴۷، ص۴۰۵.</ref>.<ref>[[اکبر اقوام کرباسی|اقوام کرباسی، اکبر]]، [[مؤمن الطاق (کتاب)|مؤمن الطاق]]، ص۱۹۵-۱۹۶.</ref>
 == پانویس ==
 {{پانویس}}

Bahmani در ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۱

2023-10-28T06:31:37Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* دلالت قاعده لطف بر نصب امام */

2023-10-28T06:30:39Z

دلالت قاعده لطف بر نصب امام

نمایش تغییرات